Pobl sy’n byw yng Nghymru

Yn yr adran hon

Paratoi i ymadael â'r UE
Effaith ar gyflenwadau
Bwyd
Teithio
Cymunedau
Dinasyddion yr UE

Paratoi i ymadael â'r UE

Nid ydym eto'n gwybod beth fydd union effaith Brexit na fydd unrhyw fargen ar Gymru os byddwn yn gadael yr UE heb fargen - ar fusnesau sy’n gweithredu yng Nghymru ac ar y gwasanaethau cyhoeddus y mae pawb yn dibynnu arnynt.

Ond, os byddwn yn gadael yr UE mewn ffordd anhrefnus, gwyddwn y gallai hynny amharu’n sylweddol ar rai agweddau o fywyd bob dydd.

Mae Llywodraeth Cymru’n cydweithio’n agos â’n partneriaid yn y sectorau cyhoeddus a phreifat ac â sefydliadau a mudiadau eraill ledled Cymru i greu cynlluniau er mwyn lleihau’r effaith cymaint ag y bo modd ac amddiffyn y gwasanaethau cyhoeddus yr ydym oll yn dibynnu arnynt.

Ar hyn o bryd, nid oes rhaid i bobl gymryd unrhyw gamau yn eu bywyd bob dydd i baratoi ar gyfer ymadawiad heb gytundeb. Ond mae’n hanfodol bod pawb yn ymwybodol o’r effeithiau posibl ac yn cael yr wybodaeth gywir wrth i amgylchiadau newid.

Mae’r Cyngor Ewropeaidd wedi ymestyn dyddiad terfyn y DU ar gyfer ymadael â’r Undeb Ewropeaidd (i 31 Hydref 2019), ond gyda’r hyblygrwydd i ymadael yn gynt os gellir dod i gytundeb.

Caiff y wefan hon ei diweddaru’n rheolaidd wrth i ni fwrw ymlaen â’r paratoadau. Bydd sefydliadau eraill y sector cyhoeddus yn rhoi gwybodaeth i’r cyhoedd fel y bo angen hefyd.

Mae gan Lywodraeth y DU ymgyrch paratoi i ymadael â’r UE, sy’n rhoi cyngor i unigolion a busnesau am y paratoadau a’r camau posibl y bydd angen iddynt eu cymryd.

Effaith ar gyflenwadau

Ddylai pobl ddim dechrau pentyrru moddion, oherwydd gallai hyn achosi problemau cyflenwi. Ar hyn o bryd, nid ydym yn rhagweld y bydd llawdriniaethau’n cael eu canslo, a bydd yr Adrannau Damweiniau ac Achosion Brys a gwasanaethau Meddygon Teulu yn dal i weithredu yn yr un ffordd.

Cewch ddarllen mwy am ein paratoadau ar gyfer y GIG yng Nghymru a gofal cymdeithasol, gan gynnwys gwaith ar draws y DU i gynnal y cyflenwad moddion a chyffuriau i gleifion Cymru os bydd Brexit heb gytundeb.

Nid ydym yn rhagweld unrhyw effeithiau uniongyrchol ar y system ysgolion yng Nghymru os bydd Brexit heb gytundeb. Ond rydym yn cydweithio’n agos â’r awdurdodau lleol i sicrhau bod unrhyw oblygiadau posibl yn cael eu deall a bod modd rheoli’r effeithiau tymor hirach. Dysgwch fwy am sut rydym yn gweithio i gynnal gwasanaethau lleol.

Mae prifysgolion Cymru’n gweithio’n galed i baratoi ar gyfer yr effaith ar eu gwaith nhw, gan gynnwys y goblygiadau i fyfyrwyr o’r UE sy’n astudio yng Nghymru ar hyn o bryd.

Bwyd

Ar gyfer rhai grwpiau o'r boblogaeth - plant sy'n dibynnu ar brydau ysgol; pobl oedrannus mewn gofal preswyl; cleifion mewn ysbytai - gallai effaith ymadael heb gytundeb â'r UE godi pryderon ynghylch y cyflenwad bwyd.

Caiff y rhan fwyaf o'n bwyd ei gynhyrchu yn y DU, neu wledydd nad ydynt yn rhan o'r UE - bydd unrhyw broblemau yn ymwneud â'r dewis o rai cynnyrch ffres, nid prinder bwyd yn gyffredinol.

Rydym yn cydweithio'n agos â Llywodraeth y DU a gweinyddiaethau datganoledig eraill i sicrhau bod y cyflenwad bwyd yn parhau. Cafodd cynhyrchwyr bwyd eu cynnwys wrth drafod cynlluniau wrth gefn i sicrhau'r cyflenwad bwyd. Mae archfarchnadoedd yn dweud eu bod wedi ymrwymo i gyflenwi eu holl siopau mewn ffordd deg, ble bynnag y maent.

Rydym yn hyderus na fydd y GIG na sefydliadau gofal cymdeithasol sy'n defnyddio cyflenwyr bwyd mawr yn debygol o gael eu hamharu'n ddifrifol, felly bydd modd i ysbytai a'r rhan fwyaf o gartrefi gofal barhau i ddarparu prydau cytbwys ar gyfer y cleifion a'r preswylwyr fel arfer.

Mae'r rhan fwyaf o brydau ysgol yn cael eu darparu gan wasanaethau arlwyo awdurdodau lleol - mae cynlluniau yn eu lle i ddygymod ag unrhyw amharu ar y cyflenwad bwyd os bydd Brexit yn digwydd heb gytundeb. Mae gan rai ysgolion eu trefniadau arlwyo eu hunain, ac mae awdurdodau lleol yn gweithio gyda nhw a Llywodraethwyr i asesu unrhyw effaith bosibl ac i ddarparu cyngor a chymorth i sicrhau eu bod yn parhau i ddarparu prydau ysgol.

Teithio

Gallai economi Cymru wynebu trafferthion mawr os bydd Brexit heb gytundeb, ee oherwydd oedi yn y porthladdoedd a rhwystrau tariff. Rydym eisoes wedi rhoi cyllid sylweddol ar gael i fusnesau addasu ar gyfer Brexit. Ond os ydych chi’n berchen ar fusnes yng Nghymru neu’n gyfrifol am gynllunio ar gyfer Brexit, bydd ein porthol Brexit Busnes Cymru yn nodi’r camau y dylech eu cymryd i baratoi eich busnes ar gyfer Brexit heb gytundeb. Mae’r porthol hefyd yn rhoi manylion cyswllt ein gwasanaethau cymorth a chyngor, sydd yno i helpu.

Mae Llywodraeth y DU wedi cyhoeddi cyngor i ddinasyddion y DU sy’n bwriadu teithio i’r UE. Mae’n rhoi gwybodaeth am basbortau, cynghorion teithio, mynd ag anifeiliaid anwes dramor a ffïoedd crwydro ffonau symudol.

Cymunedau

Rydym yn cydnabod bod Brexit yn fater sy’n rhannu barn yng Nghymru – fel yng ngweddill y DU – ac rydym wedi ymrwymo’n llwyr i gynnal a gwella undod ein cymunedau a sicrhau parch i bawb sy’n byw yn ein gwlad.

Rydym wedi rhoi cyllid ychwanegol ar gael i’n rhaglen cydlyniant cymunedol wneud gwaith penodol i leddfu tensiynau yn ein cymunedau yn sgîl Brexit. Mae perygl y gwelir tensiwn uwch, a byddem yn annog pobl i adrodd am enghreifftiau o droseddau casineb neu faterion eraill i’r heddlu ar unwaith.

Os daw’n amlwg bod y perygl o effaith andwyol ar wasanaethau cyhoeddus a sectorau eraill yn cynyddu wrth inni agosáu at ddiwrnod gadael yr UE, bydd Llywodraeth Cymru’n ymateb drwy weithredu ein trefniadau cydnerthedd o’r Ganolfan Cydlynu Argyfyngau (Cymru).

Bydd hyn yn galluogi cydweithio agos rhwng yr holl bartneriaid yng Nghymru, gan gynnwys pob Fforwm Cydnerthedd Lleol. Byddwn yn cydgysylltu â mecanweithiau Llywodraeth y DU yn Whitehall a’r gweinyddiaethau datganoledig eraill.

Llywodraeth y DU sy’n bennaf gyfrifol am y paratoadau yn y meysydd nad ydynt wedi’u datganoli, ee amddiffyn, lles, yr heddlu, diogelwch, masnach ryngwladol a materion tramor. Serch hynny rydym yn cydweithio’n agos â Llywodraeth y DU i sicrhau bod y gwaith cynllunio’n cydnabod, yn deall ac yn cyflawni buddiannau Cymru.

Dinasyddion yr UE

Os ydych chi’n ddinesydd yr UE, â staff o’r UE neu’n recriwtio o’r UE, mae’r Swyddfa Gartref wedi cyhoeddi’r cyngor canlynol:

Mae Llywodraeth Cymru wedi cyhoeddi pecyn o gymorth i helpu dinasyddion yr UE i baratoi ar gyfer Brexit a pharhau i fyw a gweithio yng Nghymru. Bydd y pecyn yn:

  • cynnig cymorth gyda cheisiadau a rhoi cyngor ar faterion lles a hawliau yn y gweithle drwy rwydwaith Cyngor ar Bopeth ledled Cymru
  • darparu gwasanaeth cynghori ar fewnfudo sy'n cynnig cymorth arbenigol ar gyfer achosion cymhleth, drwy gwmni cyfreithiol sy'n arbenigwyr ar fewnfudo, Newfields Law
  • cynyddu'r ddarpariaeth o ganolfannau cymorth digidol yng Nghymru – i helpu'r rhai heb fynediad at dechnoleg ddigidol i wneud cais am statws preswylydd sefydlog
  • gweithio gydag amrywiol elusennau a phartneriaid ar draws Cymru i godi ymwybyddiaeth o'r angen i wneud cais am statws preswylydd sefydlog mewn cymunedau anodd cyrraedd atynt ac agored i niwed.

Mae'r wefan hon yn dwyn ynghyd ac yn hyrwyddo'r ystod o gymorth a gynigir a chefnogaeth i ddinasyddion yr UE sy'n byw yng Nghymru.

Nesaf: Pobl anabl >