Neidio i'r prif gynnwy
Gwasanaethau lleol a’r trydydd sector

Yn yr adran hon

Llywodraeth leol
Trydydd sector

Llywodraeth leol

Mae llywodraeth leol yn darparu gwasanaethau cyhoeddus hanfodol yng Nghymru – megis gofal cymdeithasol ac addysg. Mae gwasanaethau'r cynghorau yn ymdrin â thrigolion a busnesau lleol gannoedd o filoedd o weithiau bob dydd. Yr awdurdod lleol oedd yn gyfrifol am gynllunio ar gyfer gwasanaethau yn ystod cyfnod pontio’r UE, a nawr ar ôl y cyfnod pontio.

Mae Llywodraeth Cymru wedi bod yn gweithio’n agos gyda llywodraeth leol ac yni rhannu gwybodaeth i’w helpu i baratoi ar gyfer ymadawiad y DU â’r UE. Bydd cymorth, arweiniad a gwybodaeth yn parhau ar ôl y cyfnod pontio.

Mae Panel Cynghori Llywodraeth Leol ar Gyfnod Pontio’r UE, gyda phrif weithredwyr a chynrychiolwyr eraill o lywodraeth leol a swyddogion Llywodraeth Cymru, wedi cwrdd yn rheolaidd ers 2018. Bydd yn parhau i gwrdd drwy gydol 2021. Mae’n sicrhau cyfathrebu cadarn a bod dull cydlynol o weithredu’n cael ei ddilyn ar draws yr holl wasanaethau y mae’r awdurdodau lleol yn gyfrifol amdanynt.

Mae nifer o fforymau ymgysylltu ar gyfer gwasanaethau penodol, gyda chynrychiolaeth o’r awdurdodau lleol arnynt. Mae’r rhain yn cynnwys grŵp llywio cynllunio porthladdoedd a meysydd awyr Llywodraeth Cymru a’r grŵp arwain pontio o’r UE a sefydlwyd gan Llywodraeth Cymru ym maes iechyd a gofal cymdeithasol.

Cafodd Cymdeithas Llywodraeth Leol Cymru (CLlLC) gyllid i helpu awdurdodau lleol i ddatblygu eu cynlluniau ar gyfer ymadael â’r UE. Ar y cyd â Grant Thornton, defnyddiwyd peth o’r cyllid hwn i ddatblygu pecyn a Dangosfwrdd Cysylltiedig â Brexit i’w helpu i nodi’r effeithiau lleol a mynd i’r afael â nhw. Cafodd awdurdodau lleol gyllid yn uniongyrchol gan Lywodraeth Cymru hefyd, er mwyn sicrhau bod ganddynt adnodd penodol ar gyfer gwneud y gwaith cynllunio, cydlynu a pharatoi angenrheidiol ar gyfer pontio o’r UE.

Mae CLlLC wedi cynnal nifer o ddigwyddiadau cynllunio pontio o’r UE i swyddogion llywodraeth leol ar draws Cymru, ynglŷn â nifer o faterion cysylltiedig â phontio o’r UE.

Sefydliadau’r trydydd sector

Mae nifer o gymunedau Cymru yn elwa ar wasanaethau sy’n cael eu darparu gan sefydliadau’r trydydd sector naill ai yn uniongyrchol neu mewn partneriaeth gyda chyrff sector cyhoeddus.

Gallai ymadael â’r UE effeithio ar sefydliadau’r trydydd sector mewn gwahanol ffyrdd, gan ddibynnu ar y mathau o wasanaethau sy’n cael eu darparu ganddynt; y bobl a’r cymunedau sy’n cael eu gwasanaethu a’r bobl sy’n cael eu cyflogi ganddynt.

Yn 2019, cyhoeddodd Cyngor Gweithredu Gwirfoddol Cymru (CGGC) ymchwil ar rymuso cymunedau yng nghyd-destun Brexit, gan nodi’r cymorth oedd yn angenrheidiol i sicrhau bod y trydydd sector yn gadarn ac yn medru dygymod ag unrhyw heriau a chyfleoedd fyddai’n codi ar ddiwedd y cyfnod pontio. Mewn ymateb i nifer o’r argymhellion hyn, cafodd CGGC gymorth gan Lywodraeth Cymru i ddatblygu Prosiect Gwybodaeth y Trydydd Sector newydd ar-lein i greu gwaddol hirdymor ar ôl Brexit.

Mewn partneriaeth â Phrifysgol Caerdydd, mae CGGC wedi sefydlu Fforwm Cymdeithas Sifil Cymru ar Brexit. Diben y Fforwm yw cael arweiniad clir gan aelodau ar y prif feysydd o Brexit sydd o ddiddordeb iddynt, beth yw eu prif bryderon ac ar beth y maen nhw am ddylanwadu.

Os hoffech gael rhagor o wybodaeth am y prosiectau hyn, cysylltwch â Chyngor Gweithredu Gwirfoddol Cymru yn uniongyrchol ar funding@wcva.org.uk. Cysylltwch ag uned y trydydd sector yn Llywodraeth Cymru os bydd gennych ymholiadau: thirdsectorqueries@llywcymru.

Nesaf: cronfeydd srwythurol yr UE >