Neidio i'r prif gynnwy

Ei Uchelder Brenhinol Dug Caeredin, 10 Mehefin 1921 i 9 Ebrill 2021

Darllenwch am y trefniadau yn dilyn marwolaeth Dug Caeredin

Canllawiau i rieni a darparwyr gofal plant.

Cyhoeddwyd gyntaf:
26 Mawrth 2021
Diweddarwyd ddiwethaf:

Rhieni

Mynediad at Ofal Plant

A fyddaf yn dal i allu defnyddio gwasanaethau gofal plant a chwarae?

Byddwch, mae gwasanaethau gofal plant ar gael, gan gynnwys gofal dydd, gwarchod plant, gofal sesiynol, crèche; darpariaeth y tu allan i’r ysgol/yn ystod y gwyliau, darpariaeth gwaith chwarae a Dechrau’n Deg, cyn belled â’i bod yn gyfreithlon iddynt weithio o’r lleoliad. Bydd nanis hefyd yn gallu parhau i ddarparu gofal plant.

Ceir canllawiau i helpu lleoliadau gofal plant sicrhau bod eu gwasanaethau yn ddiogel. Mae’r canllawiau hyn yn cael eu hadolygu’n rheolaidd. Mae’r canllawiau ar gyfer gweithredu lleoliadau chwarae mynediad agored yn parhau.

Sut gall lleoliadau sicrhau eu bod yn cadw'n ddiogel?

Y camau rheoli a amlinellir yn ein canllawiau Mesurau Diogelu yw’r ffordd orau o hyd o sicrhau diogelwch mewn lleoliadau. 

Dylai lleoliadau barhau i sicrhau bod gan y staff a'r plant arferion hylendid dwylo da, bod y staff yn cadw pellter o 2m oddi wrth aelodau eraill o staff yn ystod sesiynau a'r tu allan iddynt, a bod grwpiau cyswllt yn cael eu cadw'n gyson ac mor fach â phosibl. 

Mae’n bwysig, os yw lleoliadau yn cymryd plant o fwy nag un ysgol, bod y plant yn cael eu cadw o leiaf mewn grwpiau cyswllt ar sail eu hysgol. Byddai eu rhannu ymhellach fesul blwyddyn neu ddosbarth yn well eto. 

Mae fy narparwr gofal plant mewn awdurdod lleol gwahanol i’r un lle’r ydym yn byw. A gaf deithio i gael gofal plant i’m plentyn?

Gallwch deithio rhwng awdurdodau lleol yng Nghymru ac ar hyn o bryd nid oes unrhyw gyfyngiadau ar deithio i mewn i Gymru neu allan o Gymru.

A fydd modd i fy mhlentyn fynychu mwy nag un lleoliad, er enghraifft lleoliad gofal dydd a gwarchodwr plant?

Mae hyn yn cael ei ganiatáu, ond gofynnir i rieni ystyried y risgiau yn ofalus. Bydd hefyd angen i rieni drafod hyn â’r ddau leoliad a sicrhau bod y gwahanol leoliadau yn gweithredu yn unol â chanllawiau Llywodraeth Cymru ar gadw pawb yn ddiogel. Dylai’r holl leoliadau dan sylw hefyd fod yn ymwybodol bod y plentyn yn mynychu mwy nag un lleoliad.

Os daw eich plentyn yn symptomatig, byddai angen iddo stopio mynd i’r ddau leoliad, a byddai angen i chi roi gwybod i’r ddau leoliad. Os gofynnir i’ch plentyn hunanynysu gan ei fod wedi dod i gysylltiad agos â phlentyn sydd wedi cael prawf positif mewn un lleoliad, ni ddylai fynd i’r lleoliad arall chwaith a dylech roi gwybod i’r lleoliad arall hwnnw.

A allaf ddefnyddio gofal plant ar gyfer fy mhlant oedran ysgol?

Mae hyn yn cael ei ganiatáu, ond gofynnir i rieni ystyried y risgiau yn ofalus. Bydd hefyd angen i rieni drafod hyn â’r ysgol a chyda’r darparwr gofal plant  a sicrhau bod y gwahanol leoliadau yn gweithredu yn unol â chanllawiau Llywodraeth Cymru ar gyfer lleoliadau gofal plant ac ar gyfer ysgolion er mwyn cadw pawb yn ddiogel. Dylai’r holl leoliadau dan sylw hefyd fod yn ymwybodol bod y plentyn yn mynychu mwy nag un lleoliad.

Os daw eich plentyn yn symptomatig, byddai angen iddo stopio mynd i’r ysgol ac i’r lleoliad gofal plant, a byddai angen i chi roi gwybod i’r ddau leoliad. Os gofynnir i’ch plentyn hunanynysu gan ei fod wedi dod i gysylltiad agos â phlentyn sydd wedi cael prawf positif mewn un lleoliad, ni ddylai fynd i’r lleoliad arall chwaith a dylech roi gwybod i’r lleoliad arall hwnnw.

Rwy’n defnyddio darparwr gofal plant sydd wedi’i leoli ar safle ysgol. Ydyn nhw ar agor?

Ydyn, mae’r lleoliadau hyn yn cael agor.

Rwy’n defnyddio darparwr gofal plant sydd wedi’i leoli mewn neuadd gymunedol/neuadd eglwys/canolfan hamdden/lleoliad chwaraeon. Ydyn nhw ar agor?

Gall gwasanaethau gofal plant barhau o’r lleoliadau hyn ond dim ond os yw hi’n gyfreithlon i’r lleoliad fod ar agor. Dylai’r perchennog/rheolwr fod yn medru cynghori. Gall neuaddau cymunedol ac addoldai agor er mwyn cynnig gwasanaethau cyhoeddus, gan gynnwys gofal plant, er bod yn rhaid i lawer o leoliadau adloniant a chwaraeon fod ar gau dan y cyfyngiadau presennol. Lle mae lleoliadau ar agor, dylai’r camau diogelu perthnasol gael eu cymryd.

A allaf i ofyn i deulu neu ffrindiau ddarparu gofal plant anffurfiol dros y cyfnod hwn?

Gallwch, ond dim ond pan nad oes opsiynau eraill ar gael y dylid defnyddio'r math hwn o ofal plant di-dâl. Ni ddylai plant fynd i gael gofal y tu allan i'w cartref os ydynt yn sâl, ac ni ddylent gael gofal gan unrhyw un sy'n sâl chwaith. Ni ddylai oedolion sy'n danfon plant i leoliad gofal plant fynd i mewn i gartref rhywun arall oni bai eu bod yn rhan o swigen gefnogaeth yr aelwyd honno.

A yw parciau ar agor?

Gall parciau aros ar agor ar gyfer ymarfer corff yn yr awyr agored. Gallwch fynd i barciau gydag aelodau o’ch aelwyd ond ni ddylech drefnu i gwrdd ag aelwydydd eraill yno.

Mae angen i weithredwyr parciau a meysydd chwarae ddilyn y canllawiau sydd ar gael er mwyn gallu aros ar agor.

A yw meysydd chwarae i blant ar agor?

Ydyn. Mae chwarae yn yr awyr agored yn cynnig manteision sylweddol i blant ac mae cadw parciau a meysydd chwarae ar agor yn cefnogi iechyd a llesiant meddyliol a chorfforol plant. Mae llai o risg o drosglwyddo’r coronafeirws mewn amgylcheddau awyr agored.

Fodd bynnag, ni ellir dileu’r risg yn llwyr, ac mae rhieni a gwarchodwyr yn cael eu hannog i sicrhau nad yw meysydd chwarae yn mynd yn rhy brysur, gan gymryd cyfrifoldeb dros gadw pellter cymdeithasol, yn enwedig ar gyfer oedolion a phlant dros 11 oed. Yn benodol, er y caiff hyd at 6 o bobl o 2 aelwyd (heb gynnwys plant) gwrdd y tu allan, rhaid i chi beidio â threfnu i gwrdd â nifer o aelwydydd eraill (mewn meysydd chwarae).

Rydym hefyd yn eich annog i olchi eich dwylo neu eu diheintio yn rheolaidd, i beidio â bwyta nac yfed mewn parciau, gan lanhau’r offer gyda’ch clytiau diheintio eich hun. Dylech gadw’r niferoedd yn isel mewn parciau ac ar yr offer drwy gymryd eich tro neu ddefnyddio parciau ar adegau llai prysur.

Mae angen i weithredwyr parciau a meysydd chwarae ddilyn y canllawiau sydd ar gael er mwyn gallu aros ar agor.

A fydd plant yn cael chwarae y tu allan yn y stryd yn eu cymunedau?

Byddant, os nad oes ganddynt fan arall lle gallant chwarae yn yr awyr agored, os yw hi’n ddiogel iddynt wneud hynny a’u bod yn cael eu goruchwylio’n briodol gan oedolion. Mae chwarae yn yr awyr agored yn cynnig manteision sylweddol i blant ac mae gallu chwarae y tu allan yn cefnogi iechyd a llesiant meddyliol a chorfforol plant. Mae llai o risg o drosglwyddo’r coronafeirws mewn amgylcheddau awyr agored.

Fodd bynnag, ni all mwy na  chwe oedolyn o ddwy  aelwyd gyfarfod ar unrhyw un adeg yn gymdeithasol.

Nid yw plant ifanc (dan 11) yn cael eu cynnwys yn y nifer oherwydd bod astudiaethau wedi canfod bod plant ifanc yn llai tebygol o drosglwyddo'r feirws, boed i blant eraill neu i oedolion, ac mae'n ymddangos nad yw plant yn dioddef cymaint ag oedolion o gael y feirws, yn y rhan fwyaf o achosion. Gwnaed hyn hefyd er mwyn peidio ag atal rhieni â niferoedd mwy o blant rhag cyfarfod ag oedolion eraill.

Fodd bynnag, gan fod plant ifanc yn dal i allu trosglwyddo'r feirws, dylai rhieni plant ifanc barhau i ddefnyddio eu crebwyll, a gofalu'n arbennig eu bod yn annog eu plant i olchi eu dwylo a sicrhau eu bod yn osgoi dod i gysylltiad agos â phobl cymaint â phosibl. Hyd yn oed yn achos plant mae'n fwy diogel cwrdd mewn niferoedd llai, a chwrdd â'r un bobl yn rheolaidd yn hytrach nag amrywiaeth o wahanol bobl. Rydym hefyd yn cynghori bod plant o dan 11 oed yn osgoi cymysgu â phlant o fwy nag un aelwyd ar unrhyw un adeg

Mae’r rheolau'n ymdrin â phlant 11 oed neu hŷn yn yr un modd ag oedolion.

A fydd modd inni ddefnyddio Gwasanaethau Cymorth i Deuluoedd o hyd?

Bydd. Bydd Gwasanaethau Cymorth i Deuluoedd yn parhau i fod ar gael.

A oes hawl i gynnal gweithgareddau a chlybiau i blant?

Oes – caniateir gweithgareddau awyr agored a gynhelir ar gyfer datblygiad a lles plant a phobl ifanc, megis clybiau chwaraeon, dosbarthiadau drama, grwpiau rhieni a phlant bach, grwpiau ieuenctid a grwpiau crefyddol. Mae hyn yn berthnasol i blant o dan 18 oed hefyd. Ni chaniateir gweithgareddau dan do a gweithgareddau preswyl ar hyn o bryd.

Mae gan drefnwyr ddyletswydd i gymryd pob cam rhesymol i sicrhau bod y gweithgareddau hyn yn digwydd mewn ffordd sy'n lleihau’r perygl o ddod i gysylltiad â’r coronafeirws. Felly, dylent ystyried y lle sydd ar gael i ganiatáu ymbellhau cymdeithasol cyn belled ag y bo modd gyda phlant a pheidio â chynyddu nifer y plant sy'n gallu mynychu.

Mae rhagor o wybodaeth ar gael am weithgareddau awyr agored wedi'u trefnu ar gyfer plant.

Ni allaf weithio oherwydd bod y cwmni/busnes yr wyf yn gweithio iddo wedi cau o ganlyniad i’r cyfyngiadau presennol. A allaf dderbyn y Cynnig Gofal Plant o hyd?

Os oes gennych gontract cyflogaeth o hyd (er enghraifft, efallai eich bod i ffwrdd o’r gweithle dros dro ac yn cael cymorth gan Lywodraeth y DU), gallwch barhau i dderbyn y Cynnig ond dylech roi gwybod i’ch awdurdod lleol os bydd eich trefniadau gwaith neu eich incwm yn newid.

Mae’r cyfyngiadau presennol yn golygu fy mod i bellach yn gweithio llai o oriau ac yn ennill llai na’r trothwy enillion gofynnol ar gyfer y Cynnig. A allaf dderbyn y Cynnig Gofal Plant o hyd?

Os oes gennych gontract cyflogaeth o hyd (er enghraifft, efallai eich bod yn gweithio llai o oriau nawr ac yn cael cymorth gan Lywodraeth y DU fel cyflogai neu berson hunangyflogedig), gallwch barhau i dderbyn y Cynnig ond dylech roi gwybod i’ch awdurdod lleol os bydd eich trefniadau gwaith neu eich incwm yn newid.

Darparwyr gofal plant

Rwy’n rhedeg clwb ar ôl yr ysgol, a allaf weithredu?

Gallwch, cyhyd â’ch bod yn gallu parhau i weithredu o’ch safle arferol.

Rwy’n darparu gofal cofleidiol, a allaf weithredu?

Gallwch, cyhyd â’ch bod yn gallu parhau i weithredu o’ch safle arferol.

Mae fy narpariaeth wedi’i lleoli mewn neuadd gymunedol, a allaf weithredu o hyd?

Gallwch. Gall y mathau hyn o safleoedd barhau i fod ar agor ar gyfer gofal plant.

Mae fy narpariaeth wedi’i lleoli mewn neuadd eglwys/neuadd capel/canolfan hamdden/lleoliad chwaraeon, a allaf weithredu o hyd?

Gall gwasanaethau gofal plant barhau o’r lleoliadau hyn ond dim ond os yw hi’n gyfreithlon i’r lleoliad fod ar agor dan y cyfyngiadau presennol. Dylai’r perchennog/rheolwr fod yn medru cynghori. Gall neuaddau cymunedol ac addoldai agor er mwyn cynnig gwasanaethau cyhoeddus, gan gynnwys gofal plant, er bod yn rhaid i lawer o leoliadau adloniant a chwaraeon fod ar gau ar hyn o bryd. Lle mae lleoliadau ar agor, dylai’r camau diogelu perthnasol gael eu cymryd.

Ni allaf weithredu yn y ffordd y byddwn fel arfer oherwydd Covid-19 (ee, mae fy staff yn gorfod hunanynysu neu ni allaf fynd i’r safleoedd lle byddai fy ngwasanaethau’n cael eu cynnal fel arfer). A allaf gael unrhyw gyllid i fy helpu drwy’r cyfnod hwn?

Gall cyllid y Cynnig Gofal Plant barhau i gael ei dalu ar sail yr oriau a drefnwyd mewn rhai amgylchiadau pan fo Covid-19 yn amharu ar wasanaethau gofal plant. Dylech gysylltu â’ch awdurdod lleol a thrafod hyn â nhw.

Mae manylion yr ystod lawn o gymorth y Gronfa Cadernid Economaidd i fusnesau i’w gweld yma.

Beth fydd yr effaith ar ddarpariaeth Dechrau’n Deg yn ystod y cyfnod hwn?

Bydd lleoliadau Dechrau’n Deg yn parhau i fod ar agor yn ystod cyfyngiadau presennol cyhyd â bod hyn yn ymarferol ac yn ddiogel i’r plant ac i’r staff. Felly, dylai plant allu mynd i leoliadau gofal plant Dechrau’n Deg fel arfer. Rydym yn disgwyl y bydd y rhan fwyaf o wasanaethau cymorth Dechrau’n Deg yn parhau ar ryw ffurf ond efallai y bydd yn anochel i hyn darfu rhywfaint ar y gwasanaethau.

Rwy’n byw ac yn gweithio mewn ardaloedd awdurdodau lleol gwahanol. A gaf deithio i fy lleoliad gofal plant i weithio er ei fod mewn awdurdod lleol arall?

Gallwch deithio rhwng awdurdodau lleol yng Nghymru ac ar hyn o bryd nid oes unrhyw gyfyngiadau ar deithio i mewn i Gymru neu allan o Gymru.

A fydd rhai o fy ngweithlu yn gorfod eu gwarchod eu hunain?

Mae canllawiau ar gael i bobl, gan gynnwys plant, sy'n eithriadol o agored i ddatblygu salwch difrifol os ydynt yn dod i gysylltiad â’r coronafeirws oherwydd bod ganddynt gyflwr iechyd difrifol penodol sy’n bodoli eisoes.

Ar gyfer staff sydd eisoes yn eu gwarchod eu hunain neu sy’n poeni fod risg uwch iddynt ddatblygu symptomau mwy difrifol, dylid cwblhau’r asesiad risg COVID-19 ar gyfer y gweithlu. Caiff staff eu hannog i rannu’r canlyniadau â’u cyflogwyr a all wedyn gymryd camau priodol. 

A gaf hawlio cymorth y Cynllun Cefnogi Swyddi os bydd fy ngweithle ar gau neu os caiff fy oriau gwaith eu lleihau?

Gwelwch ein tudalennau ar gymorth ariannol.

Efallai y bydd hefyd yn ddefnyddiol i chi siarad â'ch awdurdod lleol am eich opsiynau o ran cymorth ariannol, yn enwedig os ydych hefyd yn derbyn cyllid gan y Llywodraeth i ddarparu Cynnig Gofal Plant Dechrau'n Deg.

Rwy’n hunan-gyflogedig, a allaf gael grant gan y Llywodraeth i dalu am fy ngholledion?

Gwelwch ein tudalennau ar gymorth ariannol.

Efallai y bydd hefyd yn ddefnyddiol i chi siarad â'ch awdurdod lleol am eich opsiynau o ran cymorth ariannol, yn enwedig os ydych hefyd yn derbyn cyllid gan y Llywodraeth i ddarparu’r Cynnig Gofal Plant neu Dechrau'n Deg.

A allaf dderbyn myfyrwyr ar leoliad o hyd os ydynt yn gweithio yn fy lleoliad fel rhan o’r broses o gyflawni eu cymhwyster, yn ogystal â’r aseswyr sy’n eu hasesu?

Gallwch, caiff myfyrwyr ar leoliad eu hystyried yn staff a byddai aseswyr o ddarparwyr hyfforddi yn cael eu hystyried yn ymwelwyr hanfodol er mwyn sicrhau y gall ymarferwyr ennill eu cymwysterau. Mae Gofal Cymdeithasol Cymru wedi darparu cyngor ar sut i wneud hyn yn ddiogel.