Neidio i'r prif gynnwy

Canllawiau i rieni a darparwyr gofal plant.

Cyhoeddwyd gyntaf:
26 Mawrth 2021
Diweddarwyd ddiwethaf:

Rhieni

Mynediad at wasanaethau gofal plant a chwarae

A gaf i ddefnyddio gwasanaethau gofal plant a chwarae?

Cewch, mae gwasanaethau gofal plant ar gael, gan gynnwys gofal dydd, gwarchod plant, gofal sesiynol, crèches, darpariaeth y tu allan i’r ysgol/yn ystod y gwyliau, darpariaeth gwaith chwarae a Dechrau’n Deg. Gall nanis hefyd ddarparu gofal plant ac mae canllawiau penodol ar gael i nanis.

Ceir canllawiau i helpu lleoliadau gofal plant sicrhau bod eu gwasanaethau yn ddiogel. Mae'r canllawiau hyn yn amlinellu'r mesurau rheoli sy'n lleihau'r risg o drosglwyddo mewn lleoliadau gofal plant ac sy'n cael eu hadolygu’n rheolaidd. Mae’r canllawiau ar gyfer gweithredu lleoliadau chwarae mynediad agored yn parhau.

Sut gall lleoliadau sicrhau eu bod yn cadw'n ddiogel?

Y camau rheoli a amlinellir yn ein canllawiau Mesurau Diogelu yw’r ffordd orau o hyd o sicrhau diogelwch mewn lleoliadau. 

Dylai lleoliadau barhau i sicrhau bod y staff a'r plant arferion hylendid dwylo da, a bod mesurau glanhau ac awyru effeithiol ar waith.

Mae angen i leoliadau sicrhau eu bod yn cadw cofnodion ar bresenoldeb i gefnogi prosesau Profi Olrhain a Diogelu ac yn dilyn gofynion hunanynysu drwy beidio â chaniatáu i blant neu staff a ddylai fod yn hunanynysu fynychu'r lleoliad. 

Mae angen i leoliadau gymryd pob cam rhesymol i leihau'r risg o ddod i gysylltiad â coronafeirws. Fel rhan o hyn, bydd angen i leoliadau sicrhau bod asesiadau risg rheolaidd yn cael eu cynnal o'r risg o ddod i gysylltiad â COVID-19 yn y lleoliad a bod y rhai sy'n mynychu neu'n ymweld â'r lleoliad yn cael eu cynghori ar sut i leihau'r risg honno.

A fydd modd i fy mhlentyn fynychu mwy nag un lleoliad, er enghraifft lleoliad gofal dydd a gwarchodwr plant?

Gallwch. Bydd angen i rieni drafod â’r ddau leoliad a sicrhau bod y gwahanol leoliadau yn gweithredu yn unol â chanllawiau Llywodraeth Cymru ar gadw pawb yn ddiogel. Dylai’r holl leoliadau dan sylw hefyd fod yn ymwybodol bod y plentyn yn mynychu mwy nag un lleoliad.

Os bydd eich plentyn yn datblygu symptomau, bydd angen iddo stopio mynd i’r ddau leoliad, a bydd angen i chi roi gwybod i’r ddau leoliad. Os gofynnir i’ch plentyn hunanynysu, ni ddylai fynd i’r lleoliad arall chwaith a dylech roi gwybod i’r lleoliad arall hwnnw.

A allaf ddefnyddio gofal plant/lleoliadau chwarae ar gyfer fy mhlant oedran ysgol?

Gallwch. Bydd angen i rieni drafod â’r ysgol a chyda’r darparwr gofal plant, a sicrhau bod y gwahanol leoliadau yn gweithredu yn unol â chanllawiau Llywodraeth Cymru ar gyfer lleoliadau gofal plant ac ar gyfer ysgolion er mwyn cadw pawb yn ddiogel. Dylai’r holl leoliadau dan sylw hefyd fod yn ymwybodol bod y plentyn yn mynychu mwy nag un lleoliad.

Os bydd eich plentyn yn datblygu symptomau, bydd angen iddo stopio mynd i’r ysgol ac i’r lleoliad gofal plant, a bydd angen i chi roi gwybod i’r ddau leoliad. Os gofynnir i’ch plentyn hunanynysu, ni ddylai fynd i’r lleoliad arall chwaith a dylech roi gwybod i’r lleoliad arall hwnnw.

Rwy’n defnyddio darparwr gofal plant/lleoliad chwarae sydd ar safle ysgol. Ydyn nhw ar agor?

Ydyn, mae’r lleoliadau hyn yn cael agor.

Rwy’n defnyddio darparwr gofal plant/lleoliad chwarae sydd mewn neuadd gymunedol/neuadd eglwys/canolfan hamdden/lleoliad chwaraeon. Ydyn nhw ar agor?

Ydyn, mae’r lleoliadau hyn yn cael agor.

A allaf i ofyn i deulu neu ffrindiau ddarparu gofal plant anffurfiol dros y cyfnod hwn?

Gallwch, ond ni ddylai plant fynd i gael gofal y tu allan i'w cartref os ydynt yn sâl, ac ni ddylent gael gofal gan unrhyw un sy'n sâl chwaith.

A yw parciau ar agor?

Mae parciau ar agor.

O ddydd Sadwrn 17 Gorffennaf, nid oes cyfyngiadau ar nifer y bobl sy’n gallu cwrdd unrhyw le yn yr awyr agored, gan gynnwys gerddi preifat, parciau cyhoeddus a thraethau, rhannau allanol eiddo a reoleiddir ac ar gyfer gweithgareddau a digwyddiadau y tu allan. Fodd bynnag, fe’ch cynghorir o hyd i ddod i benderfyniad eich hun ac osgoi llefydd lle mae llawer o bobl wedi ymgynnull lle bo’n bosib, gan gynnwys parciau prysur. 

Rydym yn eich annog i olchi eich dwylo neu eu diheintio yn rheolaidd, i beidio â bwyta nac yfed mewn parciau, gan lanhau offer meysydd chwarae gyda’ch clytiau diheintio eich hun a dylech gadw’r niferoedd yn isel mewn meysydd chwarae ac ar yr offer drwy gymryd eich tro neu eu defnyddio ar adegau llai prysur.

Mae angen i weithredwyr parciau a meysydd chwarae ddilyn y canllawiau sydd ar gael er mwyn gallu aros ar agor.

A yw meysydd chwarae i blant ar agor?

Ydyn. Mae chwarae yn yr awyr agored yn cynnig manteision sylweddol i blant ac mae cadw parciau a meysydd chwarae ar agor yn cefnogi iechyd a llesiant meddyliol a chorfforol plant. Mae llai o risg o drosglwyddo’r coronafeirws mewn amgylcheddau awyr agored.

O ddydd Sadwrn 17 Gorffennaf, nid oes cyfyngiadau ar nifer y bobl sy’n gallu cwrdd unrhyw le yn yr awyr agored, gan gynnwys gerddi preifat, parciau cyhoeddus a thraethau, rhannau allanol eiddo a reoleiddir ac ar gyfer gweithgareddau a digwyddiadau y tu allan. Fodd bynnag, fe’ch cynghorir o hyd i ddod i benderfyniad eich hun ac osgoi llefydd lle mae llawer o bobl wedi ymgynnull lle bo’n bosib, gan gynnwys parciau prysur. 

Rydym hefyd yn eich annog i olchi eich dwylo neu eu diheintio yn rheolaidd, i beidio â bwyta nac yfed mewn meysydd chwarae, gan lanhau’r offer gyda’ch clytiau diheintio eich hun. Dylech gadw’r niferoedd yn isel mewn parciau ac ar yr offer drwy gymryd eich tro neu ddefnyddio meysydd chwarae ar adegau llai prysur.

Mae angen i weithredwyr parciau a meysydd chwarae ddilyn y canllawiau sydd ar gael er mwyn gallu aros ar agor.

A fydd plant yn cael chwarae y tu allan yn y stryd yn eu cymunedau?

Byddant, os yw hi’n ddiogel iddynt wneud hynny a’u bod yn cael eu goruchwylio’n briodol gan oedolion. Mae chwarae yn yr awyr agored yn cynnig manteision sylweddol i blant ac mae gallu chwarae y tu allan yn cefnogi iechyd a llesiant meddyliol a chorfforol plant. Mae llai o risg o drosglwyddo’r coronafeirws mewn amgylcheddau awyr agored.

O ddydd Sadwrn 17 Gorffennaf, nid oes cyfyngiadau ar nifer y bobl sy’n gallu cwrdd unrhyw le yn yr awyr agored, gan gynnwys gerddi preifat, parciau cyhoeddus a thraethau, rhannau allanol eiddo a reoleiddir ac ar gyfer gweithgareddau a digwyddiadau y tu allan. Er bod y gofyniad i ymbellháu yn gymdeithasol hefyd yn dod i ben, fe’ch cynghorir o hyd i ddod i benderfyniad eich hun ac osgoi llefydd lle mae llawer o bobl wedi ymgynnull lle bo’n bosib, gan gynnwys parciau prysur. 

Fodd bynnag, gan fod plant ifanc yn dal i allu trosglwyddo'r feirws, dylai rhieni plant ifanc barhau i ddefnyddio eu crebwyll, a gofalu'n arbennig eu bod yn annog eu plant i olchi eu dwylo a sicrhau eu bod yn osgoi dod i gysylltiad agos â phobl cymaint â phosibl. Hyd yn oed yn achos plant mae'n fwy diogel cwrdd mewn niferoedd llai, a chwrdd â'r un bobl yn rheolaidd yn hytrach nag amrywiaeth o wahanol bobl.

A gawn ni ddefnyddio Gwasanaethau Cymorth i Deuluoedd?

Cewch. Mae Gwasanaethau Cymorth i Deuluoedd ar gael.

A ganiateir gweithgareddau wedi'u trefnu i blant?

Caniateir gweithgareddau dan do ac awyr agored sy'n cael eu rhedeg ar gyfer datblygiad a lles plant a phobl ifanc (a elwir yn gynulliadau rheoledig yn y Rheoliadau Diogelu Iechyd (Cyfyngiadau Coronafeirws) (Rhif 5) (Cymru) 2020), y tu mewn a'r tu allan. Mae hyn yn cynnwys clybiau chwaraeon, grwpiau rhieni a phlant bach, grwpiau ieuenctid a grwpiau crefyddol. Mae hyn yn berthnasol i blant dan 18 oed (neu’r rheini a oedd o dan 18 oed ar 31 Awst 2020).

Mae rhagor o wybodaeth ar gael am weithgareddau wedi'u trefnu i blant.

Mae’r cyfyngiadau presennol yn golygu na allaf weithio neu fy mod i bellach yn gweithio llai o oriau ac yn ennill llai na’r trothwy enillion gofynnol ar gyfer y Cynnig. A allaf dderbyn y Cynnig Gofal Plant o hyd?

Os oes gennych gontract cyflogaeth o hyd (er enghraifft, efallai eich bod yn gweithio llai o oriau nawr ac yn cael cymorth gan Lywodraeth y DU fel cyflogai neu berson hunangyflogedig), gallwch barhau i dderbyn y Cynnig ond dylech roi gwybod i’ch awdurdod lleol os bydd eich trefniadau gwaith neu eich incwm yn newid.

O ddiwedd mis Medi 2021 ymlaen, os na fyddwch yn bodloni’r meini prawf i fod yn gymwys ar gyfer y Cynnig, byddwch yn dechrau ar gyfnod eithrio dros dro o 8 wythnos, pan na fyddwch yn gymwys bellach i gael cyllid y Cynnig.

Darparwyr Gofal Plant/Chwarae

Ni allaf weithredu fy lleoliad gofal plant/chwarae yn y ffordd y byddwn fel arfer oherwydd Covid-19 (ee, mae fy staff yn gorfod hunanynysu neu ni allaf fynd i’r safleoedd lle byddai fy ngwasanaethau’n cael eu cynnal fel arfer). A allaf gael unrhyw gyllid i fy helpu drwy’r cyfnod hwn?

Os ydych yn derbyn cyllid y Cynnig Gofal Plant ar hyn o bryd, gallwch barhau i gael eich talu ar sail yr oriau a drefnwyd mewn rhai amgylchiadau pan fo Covid-19 yn amharu ar wasanaethau gofal plant. Dylech gysylltu â’ch awdurdod lleol a thrafod hyn â nhw.

Mae manylion yr ystod lawn o gymorth y Gronfa Cadernid Economaidd i fusnesau i’w gweld yma.

Beth fydd yr effaith ar ddarpariaeth Dechrau’n Deg yn ystod y cyfnod hwn?

Bydd lleoliadau Dechrau’n Deg yn parhau i fod ar agor yn ystod y cyfyngiadau presennol cyhyd â bod hyn yn ymarferol ac yn ddiogel i’r plant ac i’r staff. Felly, dylai plant allu mynd i leoliadau gofal plant Dechrau’n Deg fel arfer. Rydym yn disgwyl y bydd y rhan fwyaf o wasanaethau cymorth Dechrau’n Deg yn parhau ar ryw ffurf ond efallai y bydd yn anochel i hyn darfu rhywfaint ar y gwasanaethau.

A fydd rhai o fy ngweithlu yn gorfod eu gwarchod eu hunain?

Mae'r cyngor i bobl sy'n hynod fregus yn glinigol i ddilyn mesurau cysgodi wedi dod i ben am y tro. Mae canllawiau ar gael i bobl, gan gynnwys plant, sy'n agored iawn i ddatblygu salwch difrifol os ydynt yn dod i gysylltiad â’r coronafeirws oherwydd bod ganddynt gyflwr iechyd sylfaenol difrifol penodol.

Ar gyfer staff sy’n poeni fod risg uwch iddynt ddatblygu symptomau mwy difrifol, dylid cwblhau’r asesiad risg COVID-19 ar gyfer y gweithlu. Caiff staff eu hannog i rannu’r canlyniadau â’u cyflogwyr a all wedyn gymryd camau priodol. 

A gaf hawlio cymorth y Cynllun Cefnogi Swyddi os bydd fy ngweithle ar gau neu os caiff fy oriau gwaith eu lleihau?

Gweler ein tudalennau ar gymorth ariannol.

Efallai y bydd hefyd yn ddefnyddiol i chi siarad â'ch awdurdod lleol am eich opsiynau o ran cymorth ariannol, yn enwedig os ydych hefyd yn derbyn cyllid gan y Llywodraeth i ddarparu’r Cynnig Gofal Plant neu Dechrau'n Deg.

Rwy’n hunan-gyflogedig, a allaf gael grant gan y Llywodraeth i dalu am fy ngholledion?

Gweler ein tudalennau ar gymorth ariannol.

Efallai y bydd hefyd yn ddefnyddiol i chi siarad â'ch awdurdod lleol am eich opsiynau o ran cymorth ariannol, yn enwedig os ydych hefyd yn derbyn cyllid gan y Llywodraeth i ddarparu’r Cynnig Gofal Plant neu Dechrau'n Deg.

A allaf dderbyn myfyrwyr ar leoliad os ydynt yn gweithio yn fy lleoliad fel rhan o’r broses o gyflawni eu cymhwyster, yn ogystal â’r aseswyr sy’n eu hasesu?

Gallwch, caiff myfyrwyr ar leoliad eu hystyried yn staff ac mae modd i aseswyr o ddarparwyr hyfforddiant ymweld er mwyn sicrhau y gall ymarferwyr ennill eu cymwysterau. Mae Gofal Cymdeithasol Cymru wedi darparu cyngor ar sut i wneud hyn yn ddiogel.

A allaf dderbyn ymweliadau gan staff awdurdodau lleol at ddibenion dyfarnu a monitro grantiau?

Gall staff awdurdodau lleol ymweld â lleoliadau os nad oes ffordd arall o gael yr wybodaeth angenrheidiol er mwyn dyfarnu a monitro grantiau, ond dylid cymryd pob cam priodol i sicrhau bod popeth mor ddiogel â phosibl yn ystod yr ymweliadau hynny.

A allaf dderbyn ymweliadau gan ddarpar rieni/gofalwyr?

Cyn belled â’ch bod yn dilyn y mesurau priodol a bod yr asesiadau risg yn caniatáu ichi wneud, cewch ganiatáu i rieni/gofalwyr sy’n ystyried eich lleoliad ar gyfer gofal eu plentyn ymweld fin nos neu ar benwythnos (y tu allan i’r oriau gweithredu arferol). Mater i bob lleoliad unigol fydd penderfynu a ydynt am ganiatáu’r ymweliadau hyn, a rhaid eu trefnu yn unol â chanllawiau Llywodraeth Cymru ar gadw lleoliadau yn saff.