Neidio i'r prif gynnwy

Canllawiau ar gyfer darparwyr

Rwy’n ddarparwr gofal plant ac yn awyddus i helpu pobl sy'n dod o Wcráin

Rydyn ni’n deall fod pobl yn awyddus i helpu pobl sy'n dod o Wcráin ac mae hyn yn sicr yn cyd-fynd â’n nod o sicrhau bod Cymru yn "genedl noddfa”. 

Y peth pwysicaf o hyd yw anghenion unrhyw blentyn neu berson ifanc sydd eisoes yn byw yn eich cartref a'r plant yr ydych yn darparu gofal plant cofrestredig ar eu cyfer. Ni ddylid edrych heibio i les na phrofiad y plant hynny a dylid eu hystyried mewn unrhyw benderfyniadau a wneir. Dylai pawb sy'n byw yn y cartref fod yn rhan o benderfyniadau ynghylch dod yn deulu sy’n noddi.

A gaf i groesawu pobl o Wcráin i fy nghartref a pharhau i ddarparu gofal plant cofrestredig? Beth sydd angen imi ei wybod o ran gwiriadau diogelwch?

Rhaid i bob ymgeisydd ar gyfer y cynllun Cartrefi i Wcráin fodloni rhai gwiriadau diogelwch sylfaenol cyn ymadael. Y Swyddfa Gartref fydd yn arwain y gwiriadau hyn. Bydd pawb sy’n llwyddiannus yn cael fisa cychwynnol sy'n rhoi caniatâd iddynt fyw a gweithio yn y DU am chwe mis. Yn ystod y cyfnod hwnnw bydd angen iddynt gyflwyno manylion biometrig mewn canolfan fisa yn y DU. Ar ôl i ymgeiswyr wneud hyn, caiff eu fisa ei estyn i dair blynedd.

Y Swyddfa Gartref fydd hefyd yn arwain ar wiriadau cefndir mewn perthynas â’r prif noddwr a phob oedolyn yn y cartref lle bydd yr unigolyn (neu’r bobl) sy'n cyrraedd o Wcráin yn aros. Bydd hyn yn helpu i gadw pawb yn ddiogel. Bydd angen i’r prif noddwr mewn cartref ofyn am gydsyniad pob oedolyn yn y cartref er mwyn rhoi eu manylion ar y ffurflen gais ar gyfer y gwiriadau hyn.

Yn fuan ar ôl i'r unigolyn neu'r teulu gyrraedd o Wcráin, bydd eich awdurdod lleol yn cwblhau rhai gwiriadau sylfaenol ar y llety a'r trefniadau byw. Os ydych yn lletya yn eich cartref eich hun, bydd eich awdurdod lleol yn gofyn ichi sicrhau bod gwiriadau priodol y Gwasanaeth Datgelu a Gwahardd wedi'u cwblhau ar gyfer pob aelod o'ch cartref sy'n 16 oed neu hŷn.

Os ydych yn warchodwr plant cofrestredig, bydd rhai camau pwysig eraill y mae rhaid ichi eu cymryd i sicrhau ein bod yn lleihau unrhyw risg o niwed i'r plant yn eich gofal.

Os yw'r bobl rydych chi'n eu noddi yn 16 oed neu hŷn a'ch bod yn eu lletya yn eich cartref eich hun, rhaid i chi:

  • ymgyfarwyddo â chanllawiau Cartrefi i Wcráin: canllawiau i noddwyr Llywodraeth Cymru, yn enwedig o ran sut y gallwch gefnogi unigolion sydd wedi profi digwyddiadau gofidus;
  • hysbysu Arolygiaeth Gofal Cymru (AGC) o gynlluniau i ddarparu cartref i rywun o Wcráin drwy eich cyfrif ar-lein;
  • parhau i wneud cais am wiriad gan y Gwasanaeth Datgelu a Gwahardd ar gyfer y bobl o Wcráin a rhoi cadarnhad ysgrifenedig i AGC bod hyn wedi'i wneud. Efallai na fydd hyn yn syml yn y tymor byr a gall AGC helpu gyda'r broses hon fel y bo'n briodol;
  • tra eich bod yn aros am wiriad gan y Gwasanaeth Datgelu a Gwahardd, dylech eich sicrhau eich hun ynghylch addasrwydd pob aelod o’r cartref heb wiriad y Gwasanaeth Datgelu a Gwahardd sy'n byw, yn gweithio neu'n dod i gyswllt rheolaidd â phlant sy'n cael eu gwarchod; 
  • darparu ymrwymiad ysgrifenedig i AGC y byddwch yn sicrhau:
    1. eich bod yn gwneud ymholiadau rhesymol gyda’r unigolyn/unigolion o Wcráin i gadarnhau nad oes unrhyw beth yn eu hanes troseddol sy’n berthnasol i gartref lle mae plant yn cael eu gwarchod;  
    2. nad yw'r person yn cael ei adael heb oruchwyliaeth gyda phlant sy'n cael eu gwarchod;
    3. bod rhieni plant sy'n cael eu gwarchod yn cael gwybod ymlaen llaw am bresenoldeb unrhyw aelod/aelodau newydd o'r cartref ac am gyfyngiadau'r trefniadau gwirio cofnodion; a
    4. bod yr holl ofynion yn cael eu bodloni o ran y nifer mwyaf a ganiateir o blant a warchodir yn y cartref ar unrhyw un adeg, e.e. ystyried unrhyw blant newydd yn y cartref.

Gallwch ddarparu cartref i unrhyw un dan 16 oed heb i hyn effeithio ar eich busnes gwarchod plant, heblaw am y gofyniad dan (4) uchod.

Os ydych yn ddarparwr gofal dydd cofrestredig sy'n darparu gofal i blant ar safle sy'n wahanol i'r safle lle rydych chi'n bwriadu lletya’r bobl rydych yn eu noddi o Wcráin, rhaid i chi:

  • ymgyfarwyddo â chanllawiau Cartrefi i Wcráin: canllawiau i noddwyr Llywodraeth Cymru;
  • hysbysu AGC o gynlluniau i ddarparu cartref i rywun o Wcráin drwy eich cyfrif ar-lein;
  • gwneud ymholiadau rhesymol gyda’r unigolyn/unigolion o Wcráin i gadarnhau nad oes unrhyw beth yn eu hanes troseddol sy’n berthnasol i gartref lle mae plant yn cael eu gwarchod.  

Am ba hyd y bydd y trefniadau hyn yn parhau?

Trefniadau dros dro yw'r rhain sydd wedi'u cyflwyno i fynd i'r afael â'r sefyllfa benodol sydd wedi codi o ganlyniad i'r gwrthdaro yn Wcráin. Bydd Llywodraeth Cymru yn adolygu'r trefniadau hyn ddiwedd mis Gorffennaf 2022.

A oes unrhyw gymorth ariannol i helpu gyda gwiriadau'r Gwasanaeth Datgelu a Gwahardd?

Nid oes cymorth ariannol i helpu gyda gwiriadau'r Gwasanaeth Datgelu a Gwahardd. Os oes person newydd yn mynd i fod yn eich cartref, chi fydd yn gyfrifol am wneud cais am wiriad y Gwasanaeth Datgelu a Gwahardd a thalu'r costau sy'n gysylltiedig â'r gwiriadau hynny.

Rwy'n warchodwr plant cofrestredig ac yn awyddus i gael fy ariannu i ddarparu'r Cynnig Gofal Plant i blentyn o Wcráin sydd bellach yn byw yn yr un cyfeiriad â mi

Gallwch gael eich ariannu i ddarparu gofal i blentyn o Wcráin nad yw'n perthyn ichi:

  • os ydych wedi cofrestru gydag AGC fel gwarchodwr plant;
  • os ydych wedi cofrestru gyda'ch awdurdod lleol i gyflwyno'r Cynnig; ac
  • os yw’r plentyn a'r rhiant/rhieni yn bodloni'r meini prawf cymhwysedd ar gyfer y Cynnig.

Os ydych yn perthyn i'r plentyn mewn unrhyw ffordd, gallwch gael eich ariannu o hyd i ddarparu gofal i'r plentyn o dan y Cynnig Gofal Plant cyhyd â bod yr amodau uchod yn cael eu bodloni ac nad oes gennych gyfrifoldeb rhiant dros y plentyn.

Ym mhob achos, rhaid ichi sicrhau y gallwch barhau i fodloni'r gofynion o ran y gymhareb oedolion:plant yn y Safonau Gofynnol Cenedlaethol ar gyfer Gofal Plant a Reoleiddir. Mae'r gymhareb yn cynnwys unrhyw blant o dan 12 oed ar y safle gan gynnwys eich plant eich hun ac unrhyw blant eraill yr ydych yn gyfrifol amdanynt.

Rwy’n gweithio fel nani, beth sydd angen i mi wneud?

Os ydych yn gweithio i deulu sy’n noddi rhywun o’r Wcráin ac maen nhw’n byw yn yr un tŷ â’r plant rydych chi’n gofalu amdanynt, dylech drafod hyn gyda’ch cyflogwr/rhieni’r plant i weld a oes angen ichi gymryd camau ychwanegol i ddiogelu’r plant yn eich gofal.

Canllaw i awdurdodau lleol

A fydd teuluoedd sy'n dod i'r DU yn gymwys ar gyfer y Cynnig Gofal Plant?

Gan fod Cymru yn Genedl Noddfa, gall unrhyw berson sy'n byw ac yn gweithio yma gael mynediad at y gofal plant a ariennir ac a ddarperir o dan y Cynnig Gofal Plant os ydynt yn bodloni'r meini prawf cymhwysedd ehangach. Mae hyn yn cynnwys y rhai o wledydd eraill sy'n byw yng Nghymru pan fo ganddynt hawl i aros a hawl i weithio. 

Bydd teuluoedd sy'n dod i Gymru o Wcráin yn cael fisa Llywodraeth y DU, gan roi caniatâd iddynt weithio yn y DU. Felly, cyhyd â bod y ddau riant mewn teulu dau riant yn gweithio, neu un rhiant mewn teulu un rhiant, a’u bod yn bodloni'r meini prawf cymhwysedd ehangach, byddant yn gallu cael mynediad at y Cynnig.

Beth fydd yn digwydd os byddwn yn cael ceisiadau ar gyfer y Cynnig Gofal Plant gan ddau deulu gwahanol sy'n byw yn yr un cyfeiriad?

Mae'n bosibl y bydd cartrefi yng Nghymru sy’n cynnwys teulu sy’n noddi a theulu o Wcráin am gael mynediad at y Cynnig. Yn yr achosion hyn, bydd y teuluoedd yn cael eu hystyried yn ddau gartref ar wahân.

Mae hyn yn golygu na fydd noddi teulu o Wcráin yn effeithio ar gymhwysedd teulu sy’n noddi pan fyddant eisoes yn manteisio ar y Cynnig. Pan fydd teulu sy’n noddi yn gwneud cais am y Cynnig, ni ddylid ystyried y ffaith eu bod yn noddi teulu o Wcráin wrth asesu eu cais. 

Pan fo teulu o Wcráin sy'n cael ei noddi yn gwneud cais am y Cynnig, ni ddylid ystyried y ffaith eu bod yn byw gyda theulu arall wrth asesu eu cais.

A fydd teuluoedd sy'n dod i'r DU yn gymwys i gael y Grant Cymorth Ychwanegol?

Pan fo plentyn o deulu o Wcráin angen cymorth ychwanegol i allu cael mynediad at y Cynnig, cyhyd â bod y teulu yn gymwys i gael mynediad at y Cynnig Gofal Plant, byddent hefyd yn gallu cael mynediad at y Grant Cymorth Ychwanegol. 

Mae'n bosibl y gall materion eraill gymhlethu anghenion y plentyn, megis rhwystrau ieithyddol neu drawma. Wrth ystyried cais o dan y Grant Cymorth Ychwanegol, mae awdurdodau lleol yn ystyried yr anghenion ehangach hyn a dylent sicrhau bod yr holl raglenni cymorth perthnasol sydd ar gael i blant a theuluoedd, ac yn benodol ar gyfer teuluoedd o Wcráin, yn cael eu cydgysylltu. 

Wrth wneud cais am y Cynnig Gofal Plant, pa wybodaeth fydd angen i deulu o Wcráin ei darparu?

Bydd angen i deuluoedd o Wcráin ddarparu tystiolaeth i ddangos eu bod yn gymwys ar gyfer y Cynnig. Mae hyn yn cynnwys gwybodaeth am ble maent yn byw, oedran eu plentyn a'u statws cyflogaeth. Fodd bynnag, mae'n debygol na fydd rhywfaint o'r wybodaeth hon ar gael yn rhwydd iddynt, er enghraifft tystysgrif geni eu plant.

Mae'r rhestr isod yn nodi’r dystiolaeth a fyddai'n ddigonol. Er hynny, dylai awdurdodau lleol ddefnyddio disgresiwn pan na fo’r dystiolaeth sy'n ofynnol ar gael yn rhwydd a dylid ystyried ystod ehangach o wybodaeth.  

Tystiolaeth i'w darparu, pan fo hynny'n bosibl:

  • Prawf o oedran y plentyn – yn ddelfrydol dylid darparu’r dystysgrif geni, ond pan na fo hyn yn bosibl gellid defnyddio dogfennau ffurfiol eraill sy’n dangos oedran y plentyn, er enghraifft pasbort neu fisa
  • Tystiolaeth o gyfrifoldeb rhiant – yn ddelfrydol dylid darparu un o'r canlynol - llythyr Budd-dal Plant; llythyr Credydau Treth; llythyr Derbyniadau Meithrin; neu gofnod meddygol/llyfr coch y plentyn.
  • Prawf o gyfeiriad – yn ddelfrydol dylid darparu bil cyfleustodau diweddar, datganiad treth gyngor neu ddatganiad banc wedi’i ddyddio o fewn y 3 mis diwethaf. Pan na fo hyn yn bosibl, gellir darparu unrhyw ohebiaeth swyddogol yn lle hynny.
  • Prawf o incwm – i gyflogai, yn ddelfrydol dylid darparu 3 mis o slipiau cyflog, ond pan na fo hyn yn bosibl, gellid darparu llythyr gan y cyflogwr yn lle hynny.
  • Prawf o enillion hunangyflogedig – yn ddelfrydol dylid darparu copi o gyfrifon, llythyr gan eu cyfrifydd neu eu Ffurflen Dreth Hunanasesu ddiweddaraf gan gynnwys rhif cyfeirnod treth unigryw (UTR). Os ydynt wedi bod yn hunangyflogedig am lai na 12 mis, mae llythyr gan CThEM sy'n dangos y rhif UTR a'r dyddiad cofrestru yn dderbyniol.
  • Prawf o eithriad – yn ddelfrydol darperir copi o ddatganiad budd-dal neu lythyr gan y cyflogwr yn cadarnhau absenoldeb o'r gwaith e.e. ar gyfer absenoldeb mamolaeth, absenoldeb rhiant neu absenoldeb salwch statudol.