Neidio i'r prif gynnwy

Sut a phryd mae angen i chi a’ch aelwyd hunanynysu os oes gennych chi symptomau, os ydych chi wedi cael canlyniad positif, neu os ydych chi wedi bod mewn cysylltiad â rhywun sydd â COVID-19.

Rhan o:
Cyhoeddwyd gyntaf:
19 Mawrth 2020
Diweddarwyd ddiwethaf:

Prif bwyntiau

Os oes gennych chi unrhyw rai o symptomau’r coronafeirws (tymheredd uchel, peswch cyson newydd, colli blas neu arogl – neu newid yn y synhwyrau hynny), rhaid i chi hunanynysu gartref a chael prawf. Peidiwch â mynd i feddygfa, fferyllfa nac ysbyty.

10 diwrnod yw'r cyfnod hunanynysu.

Mae hunanynysu yn golygu nad ydych chi’n gadael y tŷ. Rhaid i chi hunanynysu ar unwaith os oes gennych chi symptomau, os ydych chi’n trefnu prawf neu os ydych chi’n cael eich nodi fel cyswllt.

Os ydych wedi cael canlyniad positif am COVID-19, neu os yw gwasanaeth Profi, Olrhain, Diogelu GIG Cymru wedi gofyn i chi hunanynysu. Rydych chi’n torri’r gyfraith a gallech chi gael dirwy os nad ydych chi’n aros gartref ac yn hunanynysu

Os ydych chi wedi cael brechlyn y coronafeirws ond bod gennych chi symptomau neu’ch bod wedi cael cyfarwyddyd i hunanynysu, mae’n rhaid i chi hunanynysu o hyd.

Mae hunanynysu yn berthnasol i oedolion a phlant o bob oed. Dylech chi hunanynysu am 10 diwrnod:

  • os ydych wedi profi’n bositif am COVID-19 hyd yn oed os nad oes gennych symptomau
  • os ydych yn byw gyda rhywun ac os yw wedi datblygu symptomau neu brofi’n bositif 
  • os oes rhywun yn eich aelwyd estynedig wedi datblygu symptomau a chithau wedi cael cysylltiad agos â hwy o fewn y ddau ddiwrnod cyn i’w symptomau ddechrau 
  • os oes rhywun yn eich aelwyd estynedig wedi datblygu symptomau a chithau wedi cael cysylltiad agos â hwy o fewn y ddau ddiwrnod cyn iddynt gael y canlyniad prawf positif
  • os yw’r gwasanaeth Profi, Olrhain, Diogelu wedi cysylltu â chi a gofyn i chi hunanynysu oherwydd bod achos positif o’r coronafeirws wedi dod i gysylltiad â chi

Os oes angen cyngor meddygol arnoch chi

Mae’n bwysig nad yw unrhyw un sydd â symptomau neu’n datblygu symptomau wrth hunanynysu yn ceisio ymdopi’n rhy hir ar ei ben ei hun cyn cael cymorth meddygol. Dylech chi gysylltu â GIG 111 Cymru neu’ch meddyg teulu os byddwch chi’n profi unrhyw un o’r canlynol:

  • symptomau nad ydynt yn gwella ar ôl 7 diwrnod
  • diffyg anadl neu chwydu ar unrhyw adeg
  • blinder sy’n eich atal rhag gwneud eich gweithgareddau bob dydd arferol
  • os oes gan fabanod neu blant dan 5 oed dymheredd ar unrhyw adeg

Os yw’n argyfwng meddygol, ffoniwch 999 a dweud wrth y gweithredwr neu'r sawl sy’n delio â’r alwad bod gennych chi neu’ch perthynas symptomau COVID-19.

Cyfrifo eich cyfnod hunanynysu

Yn y canllawiau hyn rydyn ni’n cyfeirio at hunanynysu am 10 diwrnod. Diwrnod 1 fydd y diwrnod cyntaf ar ôl y diwrnod y cawsoch chi symptomau am y tro cyntaf. Os nad oes gennych chi symptomau ond eich bod yn cael eich cynghori i gael prawf, diwrnod 1 yw’r diwrnod cyntaf ar ôl diwrnod y prawf.

Fodd bynnag, rhaid i chi ddechrau hunanynysu ar unwaith o’r diwrnod y cewch chi symptomau am y tro cyntaf neu cyn gynted ag y cewch eich cynghori i gael prawf.

Rhaid i unrhyw un arall o aelwyd y person sydd â symptomau, neu sydd wedi cael ei gynghori i gael prawf, ddilyn yr un cyfnod hunanynysu yn union.

Os bydd y gwasanaeth Profi, Olrhain, Diogelu yn cysylltu â chi ac yn eich cynghori i hunanynysu, rhaid i chi ddechrau hyn ar unwaith. Bydd yn dweud wrthych chi sut i gyfri’r 10 diwrnod o hunanynysu, a’r hyn y mae angen i chi, eich aelwyd, eich aelwyd estynedig ei wneud.

Pryd i hunanynysu

Mae rhai amgylchiadau eraill lle mae angen i chi hunanynysu.

Os ydych chi’n dod i Gymru o dramor, efallai y bydd rhaid i chi hunanynysu pan fyddwch chi’n cyrraedd. Mae gennym ni ganllawiau ar wahân ar sut i hunanynysu pan fyddwch yn teithio i Gymru.

Os bydd angen i chi hunanynysu cyn neu ar ôl triniaeth feddygol, bydd eich meddyg teulu neu’ch meddyg yn yr ysbyty yn dweud wrthych chi ac yn egluro beth y bydd angen i chi ei wneud. Rhaid i chi ddilyn eu cyngor. Os oes gennych chi unrhyw gwestiynau, rhaid i chi siarad â’ch meddyg.

Os oes gennych chi symptomau neu os ydych chi wedi cael prawf positif

Dylech hunanynysu gartref am o leiaf 10 diwrnod

Dylech hunanynysu am 10 diwrnod os oes gennych chi unrhyw symptomau neu os ydych chi wedi cael canlyniad positif ond heb unrhyw symptomau.

Os nad oes gennych chi symptomau ond eich bod wedi cael canlyniad positif, rhaid i chi hunanynysu am o leiaf 10 diwrnod, gan ddechrau ar y diwrnod ar ôl y prawf.

Gallwch roi’r gorau i hunanynysu ar ôl 10 diwrnod os ydych chi’n teimlo’n iawn

Gallwch roi’r gorau i hunanynysu ar ôl 10 diwrnod hyd yn oed os oes gennych chi beswch o hyd, neu fod eich synnwyr blas neu arogl yn dal ar goll neu wedi newid. Gall y rhain bara am ychydig o wythnosau.

Daliwch ati i hunanynysu os nad ydych chi’n teimlo’n dda

Rhaid i chi barhau i hunanynysu os oes gennych chi dymheredd uchel, a dylech geisio cyngor meddygol.

Os ydych chi wedi cael canlyniad negatif

Os oes gennych chi symptomau a’ch bod wedi cael prawf negatif, gallwch roi’r gorau i hunanynysu ar unwaith.

Os ydych chi wedi dod i gysylltiad â rhywun sydd â’r coronafeirws ac yna’n datblygu symptomau eich hun, rhaid i chi hunanynysu am y cyfnod llawn, hyd yn oed os yw’ch prawf yn negatif gan y gallai’r feirws fod arnoch o hyd ac fe allech fod yn heintus.

Os ydych chi’n byw gyda rhywun sydd wedi datblygu symptomau

Dylech hunanynysu gartref am o leiaf 10 diwrnod

Dylech hunanynysu am 10 diwrnod os yw’r canlynol yn berthnasol i rywun sy’n byw gyda chi:

  • mae ganddyn nhw symptomau COVID-19 ac yn aros am ganlyniad prawf
  • mae ganddyn nhw symptomau COVID-19 ac wedi cael canlyniad positif
  • maen nhw wedi cael canlyniad positif ond heb symptomau

Rhaid i’r person sydd â symptomau hunanynysu ar unwaith a chael prawf.

Rhaid i holl aelodau eraill yr aelwyd hunanynysu ar yr un pryd, nes bydd canlyniad prawf yr unigolyn yn hysbys. Os yw’r prawf yn negatif, gall pawb roi’r gorau i hunanynysu. Os yw’r prawf yn bositif mae angen i bawb barhau i hunanynysu am y 10 diwrnod llawn.

Os ydych mewn aelwyd estynedig

Os oes gan rywun nad ydych yn byw gyda nhw yn eich cartref estynedig symptomau neu’n cael prawf positif, ni fydd rhaid ichi hunanynysu ond os ydych wedi cael unrhyw gyswllt corfforol â'r person hwnnw yn ystod y 2 ddiwrnod cyn i’w symptomau ddechrau, neu cyn iddynt gael eu canlyniad prawf positif. Os gwnaethant brofi’n bositif, bydd gwasanaeth Profi, Olrhain, Diogelu GIG Cymru yn cysylltu â chi ac yn eich cynghori

Os yw gwasanaeth Profi, Olrhain, Diogelu GIG Cymru wedi cysylltu â chi

Rhaid i chi hunanynysu am 10 diwrnod os yw’r gwasanaeth Profi, Olrhain, Diogelu wedi gofyn i chi hunanynysu. Mae hyn naill ai oherwydd bod gennych chi’r coronafeirws neu’ch bod chi wedi dod i gysylltiad â rhywun sydd â’r coronafeirws a’i bod yn bosibl eich bod wedi’i ddal.

Os ydych chi wedi cael eich nodi fel cyswllt a’ch bod yn byw gyda phobl eraill, dim ond chi fydd angen hunanynysu. Dywedir wrthych y gallwch archebu prawf PCR ar-lein a beth i’w wneud wedyn.

Gallwch roi’r gorau i hunanynysu ar ôl 10 diwrnod os ydych chi’n teimlo’n iawn

Gallwch roi’r gorau i hunanynysu ar ôl 10 diwrnod hyd yn oed os oes gennych chi beswch o hyd, neu fod eich synnwyr blas neu arogl yn dal ar goll neu wedi newid. Gall y rhain bara am ychydig o wythnosau.

Daliwch ati i hunanynysu os nad ydych chi’n teimlo’n dda

Os ydych chi dal yn sâl gyda thymheredd uchel ar ôl cwblhau 10 diwrnod o hunanynysu, dylech gael cymorth meddygol. Dylech hefyd barhau i hunanynysu

Os bydd unrhyw aelodau eraill o’r aelwyd, yn datblygu symptomau COVID-19 yn ystod y cyfnod hunanynysu 10 diwrnod, rhaid i'r person hwnnw ddechrau cyfnod hunanynysu 10 diwrnod o’r newydd a chael prawf.

Os oes rhywun sy’n byw gyda chi neu rywun yn eich aelwyd estynedig wedi cael cyfarwyddyd i gael prawf ond bod ganddyn nhw ddim symptomau

Os gofynnir i berson gael prawf, fel rhan o ymchwiliad i frigiad, er enghraifft, efallai y gofynnir i’r person hwnnw a’i aelwyd hunanynysu yn seiliedig ar yr amgylchiadau unigol, a bydd yn cael gwybod beth mae angen ei wneud.

Pobl sy’n cael profion yn rheolaidd

Mae rhai pobl sy’n gweithio gyda phobl agored i niwed, fel gweithwyr iechyd neu ofal cymdeithasol, yn cael eu profi’n rheolaidd, hyd yn oed os nad oes ganddyn nhw symptomau. Os oes rhywun sy’n byw gyda chi yn cael profion yn rheolaidd, does dim rhaid i'r aelwyd hunanynysu oni bai fod y person yn cael canlyniad positif.

Os bydd y person yn cael canlyniad positif, rhaid iddo hunanynysu o’r diwrnod y cafodd ei brofi ac am 10 diwrnod ar ôl hynny. Rhaid i’w aelwyd hunanynysu gartref am 10 diwrnod ar yr un pryd.

Os yw'n rhywun yn eich aelwyd estynedig efallai bydd angen i chi hunanynysu. Dim ond os ydych chi wedi cael cyswllt gyda nhw yn ystod y 2 ddiwrnod cyn i'w sympomau ddechrau neu iddynt gael prawf positif fydd yn rhaid i chi hunanynysu.

Plant (dan 18 oed) sy’n gorfod hunanynysu

Rhaid i blentyn hunanynysu am 10 diwrnod:

  • os oes ganddo symptomau’r coronafeirws
  • os yw wedi cael canlyniad positif
  • os yw’n byw gyda rhywun sydd â symptomau neu sydd wedi cael canlyniad positif

Bydd angen i holl aelodau eraill yr aelwyd hunanynysu yn y 3 sefyllfa uchod hefyd.

Efallai bydd rhaid i unrhyw un sydd mewn aelwyd estynedig  hunanynysu hefyd. Bydd rhaid iddynt hunanynysu os ydynt wedi cael cyswllt corfforol â'r plentyn o fewn y 2 ddiwrnod cyn iddynt ddatblygu symptomau neu brofi'n bositif.

Rhaid i blant hunanynysu hefyd os ydyn nhw wedi bod mewn cysylltiad â rhywun sydd wedi cael canlyniad positif y tu allan i’w haelwyd. Eer enghraifft, yn eu lleoliad gofal plant, ysgol neu addysg bellach. Yn yr achos hwn, does dim angen i bobl yn yr aelwyd, na’r aelwyd estynedig hunanynysu.

Rhannu cyfrifoldeb dros blant wrth hunanynysu

Plentyn sydd â symptomau neu sydd wedi cael canlyniad positif

Dylai rhieni a gwarcheidwaid osgoi symud plentyn sydd â symptomau neu sydd wedi cael canlyniad positif rhwng aelwydydd. Mae symud plentyn yn cynyddu lledaeniad y feirws.

Os yw rhieni a gwarcheidwaid yn rhannu cyfrifoldeb dros y plentyn, dylai’r plentyn aros gydag un teulu am y cyfnod mae angen iddo hunanynysu. Gwneir hyn er mwyn lleihau lledaeniad posibl y feirws.

Os nad oes modd aros gydag un teulu, gall y plentyn symud rhwng y ddwy aelwyd. Rhaid i’r plentyn barhau i hunanynysu am y cyfnod llawn o 10 diwrnod. Rhaid i’r tŷ mae’n ei adael gwblhau’r cyfnod hunanynysu o 10 diwrnod, a rhaid i’r tŷ mae’n mynd iddo ddechrau cyfnod hunanynysu o 10 diwrnod pan fydd y plentyn yn cyrraedd.

Plentyn sydd wedi dod i gysylltiad ag achos a gadarnhawyd

Dylai rhieni a gwarcheidwaid hefyd osgoi symud plentyn sy’n gorfod hunanynysu oherwydd ei fod wedi dod i gysylltiad ag achos a gadarnhawyd sydd y tu allan i leoliad yr aelwyd. Ni fydd yn hysbys a fydd y plentyn hwnnw’n datblygu'r coronafeirws. Byddai symud y plentyn hwnnw’n cynyddu’r risg o ledaenu’r feirws pe bai’n ei gael.

Os yw rhieni a gwarcheidwaid yn rhannu cyfrifoldeb dros y plentyn, dylai’r plentyn aros gydag un teulu am y cyfnod mae angen iddo hunanynysu. Gwneir hyn er mwyn lleihau lledaeniad posibl y feirws.

Os nad oes modd aros gydag un teulu, gall y plentyn symud rhwng y ddwy aelwyd. Rhaid i’r plentyn barhau i hunanynysu am y cyfnod llawn o 10 diwrnod. Ni fyddai angen i’r ddwy aelwyd hunanynysu yn yr achos hwn.

Os yw’r plentyn yn dechrau datblygu symptomau, bydd angen i’r plentyn ddechrau cyfnod hunanynysu 10 diwrnod o’r newydd a chael prawf. Byddai angen i’r ddwy aelwyd hunanynysu am 10 diwrnod hefyd.

Cartrefi gofal

Efallai bydd angen i bobl sy'n cael eu derbyn i gartrefi gofal ddilyn cyfnodau hunanynysu gwahanol i'r hyn a nodir yn y canllawiau hyn. Felly bydd angen i chi ddilyn canllawiau a roddir gan weithwyr iechyd proffesiynol ar beth sy'n ofynnol. Mae mwy o wybodaeth yn y canllawiau gofal iechyd gan Iechyd Cyhoeddus Cymru.

Yn ystod eich cyfnod hunanynysu

Arhoswch gartref

Rhaid i chi a phawb arall yn eich aelwyd aros gartref am yr holl amser rydych chi’n hunanynysu.

Peidiwch â:

  • mynd i’r gwaith
  • mynd i'r ysgol
  • mynd i siopau (hyd yn oed i brynu bwyd neu hanfodion)
  • mynd i dŷ rhywun arall
  • mynd i fannau cyhoeddus neu fannau addoli
  • defnyddio trafnidiaeth gyhoeddus neu dacsis
  • mynd allan i ymarfer corff

Eithriadau

Mae rhai eithriadau prin lle cewch adael eich cartref pan ydych yn hunanynysu:

  • i geisio cyngor meddygol brys, neu ar gais gweithiwr meddygol proffesiynol
  • os oes risg o niwed difrifol ichi, fel i osgoi camdriniaeth ddomestig neu drais rhywiol
  • i ddiwallu rhwymedigaeth gyfreithiol neu i gymryd rhan mewn achos llys, os na ellir gwneud hyn o gartref
  • am resymau tosturiol fel mynd i angladd aelod o’r teulu neu ffrind agos
  • i symud tŷ, os oes rhaid gwneud hyn gan nad yw bellach yn bosibl ichi aros yn eich cartref presennol
  • i gael gwasanaethau milfeddygol, os na all unrhyw un arall gludo’r anifail i gael y gwasanaethau hynny
  • i gael hanfodion, ond dim ond os nad oes unrhyw un arall a all wneud hyn ac na allwch gael danfoniad bwyd

Fodd bynnag, er bod gennych hawl i adael eich cartref at y dibenion cyfyngedig hyn, dylech feddwl yn ofalus iawn a oes dewis arall ar gael yn lle gwneud hyn.

Os ydych yn cael ei darganfod wedi gadael eich cartref am unrhyw reswm arall, neu wedi aros i ffwrdd am yn hirach nag sy'n angenrheidiol i wneud un o'r tasgau angenrheidiol hyn, byddwch yn cyflawni trosedd. Gallwch gael eich cosbi gan yr heddlu neu eich erlyn mewn llys, gall arwain  at ddirwy ddiderfyn.

Os oes rhaid ichi adael eich cartref ac nad oes gennych ddewis arall, yn yr holl achosion uchod, rhaid i chi fod i ffwrdd o’ch cartref am cyn lleied â phosibl o amser a dylech gymryd pob cam posibl i osgoi’r risg o ledaenu’r feirws. Mae hyn yn cynnwys cadw’r pellter mwyaf oddi wrth bobl, osgoi defnyddio trafnidiaeth gyhoeddus a gwisgo gorchudd wyneb.

Apwyntiadau meddygol

Dylid canslo pob apwyntiad meddygol a deintyddol arferol tra byddwch chi neu’ch aelwyd yn hunanynysu. Dylech ffonio eich meddyg teulu, eich ysbyty lleol neu’r gwasanaeth cleifion allanol os gofynnwyd i chi fynd i apwyntiad wyneb yn wyneb tra ydych chi’n hunanynysu. Os yw’ch pryderon yn ymwneud â’ch symptomau COVID-19, cysylltwch â gwasanaeth coronafeirws ar-lein GIG 111 Cymru. Os nad oes gennych chi fynediad i’r rhyngrwyd, dylech ffonio 111.

Cael help wrth hunanynysu

Os oes angen help arnoch i brynu bwyd, siopa neu nôl meddyginiaeth, dylech ofyn i'ch ffrindiau neu'ch teulu. Gallwch archebu meddyginiaeth dros y ffôn neu ar-lein. Gallwch hefyd archebu eich siopa ar-lein. Gwnewch yn siŵr eich bod yn gofyn i yrwyr danfon nwyddau adael eitemau y tu allan i'w casglu os ydych chi’n archebu ar-lein. Ni ddylai’r gyrrwr sy’n danfon nwyddau ddod i mewn i’ch cartref.

Ffyrdd o osgoi lledaenu’r coronafeirws i bobl sy’n byw gyda chi

Ceisiwch osgoi dod i gysylltiad ag aelodau eraill o’ch aelwyd i’r graddau mwyaf posibl

Os oes gennych chi symptomau COVID-19, mae’n bwysig lleihau lledaeniad yr haint i bobl eraill yn eich cartref i'r graddau mwyaf posibl.

Os oes modd, dylech wneud y canlynol:

  • aros mewn ystafell wedi’i hawyru’n dda ar wahân i bobl eraill yn eich cartref, gyda ffenestr allanol y gellir ei hagor
  • cadw’r drws ar gau
  • defnyddio ystafell ymolchi ar wahân i weddill y cartref os oes modd
  • glanhau’r ystafell ymolchi'n rheolaidd os oes rhaid i chi rannu'r cyfleusterau hyn, neu geisio defnyddio'r cyfleusterau ar ôl pawb arall a glanhau'r ystafell yn drylwyr
  • defnyddio llieiniau ar wahân i aelodau eraill y cartref, i sychu eich hun ac at ddibenion hylendid dwylo
  • osgoi defnyddio mannau a rennir fel ceginau tra mae pobl eraill yn bresennol
  • mynd â’ch bwyd i’ch ystafell i'w fwyta
  • golchi’ch llestri gan ddefnyddio glanedydd a dŵr cynnes, a'u sychu gan ddefnyddio lliain llestri ar wahân i weddill y cartref, neu ddefnyddio peiriant golchi llestri

Os oes person agored i niwed yn byw gyda chi

Os gallwch chi, trefnwch fod unrhyw un sydd mewn mwy o berygl o COVID-19 neu’n eithriadol o agored i niwed yn glinigol (y rheini a oedd gynt ar y rhestr cleifion sy’n gwarchod) yn symud o’ch cartref. Fe allen nhw aros gyda ffrindiau neu deulu am y cyfnodau hunanynysu mae angen i chi ac aelodau eraill eich aelwyd eu cwblhau gartref.

Os na allwch chi drefnu i’r bobl agored i niwed symud o’ch cartref, rhaid i chi gadw draw oddi wrthynt i'r graddau mwyaf posibl.

Dylech helpu’r rheini sydd mewn mwy o berygl neu’n eithriadol o agored i niwed i leihau eu cyswllt â phobl eraill yn eich cartref yn ystod y cyfnod hunanynysu. Mae hyn yn berthnasol p’un a oes gan aelodau eraill o’r aelwyd symptomau ai peidio.  Gallwch hefyd ddefnyddio’r cyngor hwn i ddiogelu’r holl bobl sy’n byw gyda chi.

Golchwch eich dwylo’n aml

Golchwch eich dwylo’n rheolaidd gyda dŵr a sebon am 20 eiliad neu ddefnyddio hylif diheintio dwylo. Bydd hyn yn helpu i’ch diogelu chi a’r bobl sy’n byw gyda chi. Mae hon yn un o’r ffyrdd mwyaf effeithiol o leihau’r risg o drosglwyddo'r haint i bobl eraill.

Gorchuddiwch eich wyneb wrth beswch a thisian

Gorchuddiwch eich ceg a’ch trwyn gyda hances bapur untro pan fyddwch chi’n peswch neu’n tisian. Os nad oes gennych chi un wrth law, dylech disian i mewn i blyg eich penelin, nid i mewn i’ch llaw. Dylech gael gwared ar hancesi mewn bag sbwriel mae modd ei waredu, a glanhau eich dwylo’n syth gyda sebon a dŵr am 20 eiliad, neu ddefnyddio hylif diheintio dwylo.

Os oes gennych chi ofalwr, dylai ddefnyddio hancesi papur i sychu unrhyw fwcws neu fflem ar ôl i chi disian neu besychu. Wedyn dylai olchi ei ddwylo’n rheolaidd gyda dŵr a sebon am 20 eiliad neu ddefnyddio hylif diheintio dwylo.

Gorchuddion wyneb

Os oes gennych chi symptomau’r coronafeirws neu os ydych chi’n cael canlyniad positif a’ch bod chi’n byw gyda phobl eraill, ystyriwch ddefnyddio gorchudd wyneb yn eich cartref wrth dreulio amser mewn rhannau o’r cartref sy’n cael eu rhannu. Rhaid i chi osgoi dod i gysylltiad ag aelodau eraill o’ch aelwyd i’r graddau mwyaf posibl o hyd. Dydy gwisgo gorchudd wyneb ddim yn disodli hyn.

Gall plant iau ddefnyddio gorchuddion wyneb os ydyn nhw’n dymuno ond, ar sail diogelwch anadlu, ni ddylid eu defnyddio ar blant dan 3 oed ar unrhyw gyfrif.

Dylai pobl sy’n hunanynysu, ac aelodau o’u haelwydydd, roi eu gorchuddion wyneb untro mewn bag bin o fewn bag bin arall a’u storio am 72 awr cyn eu rhoi mewn bin gwastraff ‘bag du’. Dylid golchi gorchuddion wyneb y gellir eu hailddefnyddio gyda’ch golch arferol ar ôl eu defnyddio.

Glanhau a gwaredu gwastraff

Wrth lanhau dylech ddefnyddio cynnyrch glanhau arferol, fel glanedyddion a channydd (bleach). Bydd y rhain yn effeithiol iawn o ran cael gwared ar y feirws ar arwynebau. Dylid glanhau arwynebau sy’n cael eu cyffwrdd yn aml – fel handlenni drysau, canllawiau, teclynnau rheoli o bell, a byrddau – yn rheolaidd. Mae hyn yn arbennig o bwysig os oes gennych chi berson “mewn perygl” neu berson eithriadol o agored i niwed yn eich cartref. Dylech lanhau ystafell ymolchi a rennir bob tro y byddwch yn ei defnyddio, er enghraifft, drwy lanhau’r arwynebau rydych chi wedi’u cyffwrdd.

Gellir storio gwastraff personol (fel hancesi papur neu glytiau) a chadachau glanhau untro ar wahân mewn bagiau sbwriel y gellir eu taflu. Dylid rhoi’r bagiau hyn mewn bag arall, eu clymu’n ddiogel a’u cadw ar wahân i wastraff arall. Dylid rhoi’r bagiau hyn o’r neilltu am o leiaf 72 awr cyn eu rhoi yn eich bin gwastraff tu allan.

Gellir gwaredu gwastraff cartref arall yn ôl yr arfer.

Golchi dillad

Er mwyn lleihau’r posibilrwydd o wasgaru’r feirws drwy’r aer, peidiwch ag ysgwyd dillad budr. Golchwch eitemau yn unol â chyfarwyddiadau'r gweithgynhyrchwr. Gellir golchi’r holl ddillad budr yn yr un llwyth.

Os nad oes gennych chi beiriant golchi, arhoswch 72 awr ar ôl i’ch cyfnod hunanynysu ddod i ben cyn mynd â’r dillad i olchdy cyhoeddus.

Peidiwch â rhannu llieiniau, gan gynnwys llieiniau llaw a llieiniau sychu llestri.

Peidiwch â chael ymwelwyr yn eich cartref

Ni ddylech wahodd na chaniatáu i neb fynd i mewn i’ch cartref tra byddwch chi ac aelodau eraill o’ch aelwyd yn hunanynysu. Os ydych chi eisiau siarad â rhywun nad yw’n aelod o’ch aelwyd, defnyddiwch ffôn neu gyfryngau cymdeithasol.

Os ydych chi neu aelod o’ch aelwyd yn derbyn gofal hanfodol yn eich cartref, dylai gofalwyr barhau i ymweld. Bydd gofalwyr yn cael masgiau wyneb a menig i leihau’r risg y byddwch chi’n pasio’r haint ymlaen.

Bwydo o’r fron tra ydych chi wedi’ch heintio

Does dim tystiolaeth ar hyn o bryd i awgrymu y gellir trosglwyddo’r feirws drwy laeth y fron. Gellir lledaenu haint i’r babi yn yr un ffordd ag y caiff ei ledaenu i unrhyw un sy’n dod i gysylltiad agos â chi.

Os ydych chi neu aelod o'r teulu yn bwydo gyda fformiwla neu laeth wedi'i wasgu allan, dylech sterileiddio'r offer yn ofalus bob tro cyn ei ddefnyddio. Ni ddylech rannu poteli na phwmp bron gyda rhywun arall.

Os ydych chi neu rywun sy’n byw gyda chi yn bwydo ar y fron neu’n feichiog, mae rhagor o wybodaeth ar gael ar wefan Coleg Brenhinol yr Obstetryddion a Gynaecolegwyr.

Anifeiliaid anwes yn y cartref

Ar hyn o bryd, does dim tystiolaeth bod anifeiliaid anwes yn gallu trosglwyddo’r clefyd i bobl. Fodd bynnag, dylech olchi eich dwylo ar ôl cyffwrdd eich anifeiliaid anwes neu eu gwastraff. Darllenwch ein cyngor i berchnogion anifeiliaid anwes.

Trin symptomau’r coronafeirws gartref

Yfwch ddŵr i sicrhau bod digon o hylif yn eich corff. Dylech yfed digon yn ystod y dydd fel bod eich wrin (pi-pi) yn olau ac yn glir o ran lliw. Gallwch ddefnyddio meddyginiaethau dros y cownter, fel paracetamol, i helpu gyda rhai o’ch symptomau COVID-19. Defnyddiwch y rhain yn unol â’r cyfarwyddiadau ar y pecyn neu’r label a pheidiwch â mynd y tu hwnt i’r dos a argymhellir.

Mae’n bwysig cofio gofalu am eich meddwl yn ogystal â’ch corff, a chael cymorth os bydd ei angen arnoch. Cadwch mewn cysylltiad â theulu a ffrindiau dros y ffôn neu ar gyfryngau cymdeithasol. Mae ffynonellau cymorth a gwybodaeth ar gael i helpu hefyd, fel gwefan Every Mind Matters.

Beth i’w wneud os ydych chi’n cael symptomau’r coronafeirws eto

Os ydych chi’n cael symptomau eto ar unrhyw adeg ar ôl rhoi’r gorau i hunanynysu, bydd angen i chi ddilyn y canllawiau ar hunanynysu eto. Mae'r un rheolau'n berthnasol i unrhyw un yn eich cartref. Bydd rhaid i'ch aelwyd estynedig hunanynysu hefyd os ydych wedi cael cyswllt corfforol â nhw o fewn y 2 ddiwrnod cyn i'ch symptomau ddechrau.

Os cawsoch chi brawf positif a’ch bod yn cael symptomau eto, rhaid i chi hunanynysu ar unwaith o’r adeg y dechreuodd eich symptomau ac am y 10 diwrnod canlynol, yn ogystal â chael prawf. Dywedwch wrth y tîm profi eich bod wedi cawl prawf positif yn y gorffennol ac ar ba ddyddiad, gan y gallai hyn effeithio sut caiff canlyniad eich prawf newydd ei ddehongli. Rhaid i bob aelod arall o’r aelwyd aros gartref a hunanynysu am 10 diwrnod nes bydd canlyniad y prawf yn hysbys. Os yw’r prawf yn negatif, gallwch chi ac aelodau eraill o’ch aelwyd roi’r gorau i hunanynysu. Os yw’r prawf yn bositif, bydd angen i chi a'ch cartref gwblhau cyfnod hunanynysu llawn o 10 diwrnod.

Help a chyngor ariannol wrth hunanynysu

Ni ddylai cyflogwyr ei gwneud yn ofynnol i chi fynd yn ôl i’r gwaith os ydych chi wedi cael gwybod gan wasanaeth Profi, Olrhain, Diogelu GIG Cymru bod angen i chi hunanynysu. Dylent eich galluogi neu ganiatáu i chi aros gartref. Mae hyn yn cynnwys os ydych chi wedi cael canlyniad positif am COVID-19 neu fod mewn cysylltiad agos â rhywun sydd wedi cael canlyniad positif.

Os nad ydych chi’n gallu gweithio oherwydd COVID-19, fe allech chi gael cymorth

Cymorth ariannol os na allwch chi weithio

Dylech ddweud wrth eich cyflogwr os na allwch chi weithio wrth hunanynysu. Efallai y bydd ei bolisi absenoldeb salwch neu absenoldeb arbennig yn berthnasol i chi.

Os na allwch chi gael tâl salwch gan eich cyflogwr, efallai y byddwch chi’n gallu cael Tâl Salwch Statudol neu fath arall o gymorth ariannol.

Mae rhagor o wybodaeth am Dâl Salwch Statudol, gan gynnwys cymhwysedd a sut i hawlio, ar gael ar GOV.UK.

Taliad hunanynysu

Os ydych chi ar incwm isel ac yn methu gweithio gartref wrth hunanynysu, gallech chi gael taliad o £500 i’ch helpu gyda cholli enillion. Dim ond os ydych chi wedi cael canlyniad positif am COVID-19 neu wedi cael cyfarwyddyd i hunanynysu gan wasanaeth Profi, Olrhain, Diogelu GIG Cymru y cewch chi wneud cais am y taliad.

Ewch i weld a ydych chi’n gymwys a sut mae gwneud cais am y taliad Hunanynysu.

Cael nodyn hunanynysu ar gyfer eich cyflogwr

Os yw’ch cyflogwr wedi gofyn am nodyn hunanynysu, defnyddiwch y gwiriwr symptomau COVID-19 ar GIG 111 Cymru. Dim ond i gleifion y cynghorir iddynt hunanynysu drwy’r gwiriwr symptomau ar-lein y mae nodiadau hunanynysu ar gael. Mae’r nodyn hunanynysu yn cynhyrchu cyfeirnod unigryw y bydd modd i gyflogwr ei ddefnyddio i wirio bod eich nodyn yn ddilys.

Peidiwch â ffonio 111 oherwydd ni fydd y sawl sy’n delio â'r alwad yn gallu eich helpu.

Os ydych chi’n dal yn teimlo’n sâl ar ôl 7 diwrnod, dylech gysylltu â’ch meddyg teulu. Gallai hyn olygu bod eich meddyg teulu'n rhoi nodyn ffitrwydd i chi (yn ogystal â chymryd camau archwilio eraill) a bydd angen i chi roi hwn i'ch cyflogwr.

Os ydych chi wedi trefnu i gael prawf COVID-19 a bod y canlyniad yn bositif, byddwch chi’n cael hysbysiad ysgrifenedig o’ch statws positif gan y gwasanaeth Profi, Olrhain, Diogelu. Bydd hwn hefyd yn cadarnhau bod angen i chi hunanynysu am 10 diwrnod. Gellir rhannu hwn â'ch cyflogwr.

Os bydd y gwasanaeth Profi, Olrhain, Diogelu yn gofyn i chi hunanynysu oherwydd eich bod wedi dod i gysylltiad agos â rhywun sydd wedi cael canlyniad positif, gallwch gael cadarnhad ysgrifenedig o hyn. Gallwch rannu hwn â'ch cyflogwr.