Triniaethau COVID-19

Mae cleifion y GIG sy’n wynebu risg uwch yn sgil COVID-19 yn gymwys i gael triniaeth gartref.

Brechu yw’r ffordd fwyaf effeithiol o ddiogelu’r rheini sydd fwyaf agored i niwed. Mae brechu yn diogelu pobl rhag salwch yn sgil COVID-19. Golyga hyn bod llai o risg o lawer erbyn hyn y bydd pobl yn dioddef salwch difrifol, ac na fyddant yn elwa o driniaethau gwrthfeirol.

Gall rhai pobl gael triniaethau gwrthfeirol os ydynt yn parhau i wynebu risg uchel o gael COVID-19 yn ddifrifol.

Triniaeth COVID-19 i bobl sydd â risg uchel o gael COVID-19 yn ddifrifol

Mae'n bosibl y gall pobl sydd â risg uchel o fod yn ddifrifol sâl yn sgil COVID-19 dderbyn triniaeth gartref.

Mae’r grŵp risg uchaf yn cynnwys pobl sydd â’r cyflyrau canlynol:

• anhwylderau cromosomaidd sy’n effeithio ar y system imiwnedd, gan gynnwys syndrom Down
• mathau penodol o ganser, neu wedi cael tynnu canser yn y 12 mis diwethaf
• wedi cael naill ai radiotherapi neu gemotherapi yn y 12 mis diwethaf
• clefyd y crymangelloedd
• cyflyrau penodol sy’n effeithio ar y gwaed, neu wedi cael trawsblaniad bôn-gelloedd haematolegol
• clefyd cronig yn yr arennau (CKD) cam 4 neu 5
• clefyd difrifol yr afu
• wedi cael trawsblaniad organ
• rhai clefydau awto-imiwn neu gyflyrau llidiol y mae angen meddyginiaeth benodol ar eu cyfer fel:
  • arthritis gwynegol
  • clefyd llid y coluddyn
• HIV neu AIDS
• cyflwr niwrolegol prin fel:
  • sglerosis ymledol
  • clefyd Huntington
  • clefyd niwronau motor
  • myasthenia gravis
• system imiwnedd wan naill ai oherwydd cyflwr neu feddyginiaethau penodol

Os ydych yn perthyn i’r grwpiau a restrir uchod, ac yn profi’n bositif ar gyfer COVID-19, gallech fod yn gymwys i gael triniaethau. Mae triniaethau’n helpu i reoli eich symptomau a lleihau’r risg o fynd yn sâl oherwydd COVID-19.

Os ydych yn cael canlyniad positif i brawf COVID-19, cewch eich asesu i weld a ydych yn gymwys i gael triniaeth.

Beth sydd angen i chi ei wneud i gael y driniaeth

Os ydych yn perthyn i un o’r grwpiau a restrir uchod, dylech gadw profion llif unffordd yn eich cartref. Gwybodaeth am sut i gael gafael ar brofion llif unffordd COVID-19.

Cymerwch brawf cyn gynted ag y byddwch yn cael symptomau COVID-19. Os yw eich prawf yn negatif ond bod eich symptomau’n parhau, dylech gymryd prawf arall y diwrnod wedyn (diwrnod 2). Os yw’n parhau’n negatif, gwnewch brawf arall ar ddiwrnod 3. Os yw eich profion ar ddiwrnodau 2 a 3 yn negatif, mae’n annhebygol bod COVID-19 arnoch.

Beth ddylech chi ei wneud os byddwch yn profi’n bositif am COVID-19?

Os ydych yn perthyn i un o'r grwpiau uchod ac rydych yn gymwys i gael triniaeth, dylech gysylltu â'ch meddyg teulu a dweud:

• bod gennych symptomau COVID-19
• eich bod wedi profi’n bositif am COVID-19
• eich bod chi'n credu eich bod yn perthyn i'r grŵp risg uchaf ac yn gymwys i gael triniaeth

Bydd eich meddyg teulu yn gallu asesu eich symptomau ac, os yw'n briodol, bydd yn gallu rhagnodi meddyginiaethau gwrthfeirol i chi.

Pa driniaethau sydd ar gael?

Triniaethau gwrthfeirysol

• Paxlovid (nirmatrelvir a ritonavir) 3 tabled, ddwywaith y dydd am 5 diwrnod. Gall y dos amrywio ar gyfer rhai unigolion, felly cofiwch ofyn i weithiwr iechyd proffesiynol os nad ydych yn siŵr.
• Efallai y bydd rhai pobl nad yw Paxlovid yn addas ar eu cyfer yn cael cynnig triniaeth gyda Lagevrio (molnupiravir) 4 capsiwl, ddwywaith y dydd am 5 diwrnod.

Rhagor o wybodaeth

Rhagor o wybodaeth am driniaethau COVID-19.

Gwasanaethau Gwrthfeirysol ledled Cymru – Gwasanaeth Cyngor ar Feddyginiaethau Cymru

Cael cymorth neu gyngor wrth gael triniaeth

Dylech gysylltu â’ch meddygfa, clinig arbenigol neu GIG 111 os ydych, yn ystod eich triniaeth, yn:

• parhau i deimlo’n sâl
• teimlo bod eich symptomau’n gwaethygu

Beth ddylech chi ei wneud os ydych wedi gwrthod triniaeth, ond bellach yn dymuno cael triniaeth ar gyfer COVID-19?

Os hoffech gael triniaeth COVID-19 nawr, ffoniwch eich meddygfa a byddant yn gallu rhoi’r arweiniad addas i chi.

Os ydych yn byw mewn cartref gofal

Os ydych yn byw mewn cartref gofal a bod gennych symptomau COVID-19, dylai aelod o staff drefnu bod eich bwrdd iechyd yn cynnal math arall o brawf. Bydd hyn yn penderfynu a oes gennych COVID-19 neu salwch anadlol arall fel y ffliw. Os byddwch yn profi'n bositif, bydd staff y bwrdd iechyd sy'n cynnal y prawf wedyn yn trefnu i chi gael eich asesu ar gyfer triniaeth.