Neidio i'r prif gynnwy

Newidiadau i ddysgu ac addysgu mewn ysgolion.

Cyhoeddwyd gyntaf:
14 Gorffennaf 2020
Diweddarwyd ddiwethaf:

Gweithrediadau ysgol

Pa gamau sydd ar waith i sicrhau bod ysgolion yn ddiogel i ddysgwyr a staff?

Mae’r cyngor iechyd Cyngor Iechyd cyhoeddus i ysgolion: coronfeirws yn cynnig hyblygrwydd wrth benderfynu beth y mae angen ei wneud i reoli risgiau.

Mae'r cynllun yn cydnabod nad yw COVID-19 wedi diflannu ac y bydd yn parhau ym mhob rhan o’r byd. Mae'n dal i fod yn bwysig, felly, i ysgolion a lleoliadau ystyried yr hyn y gallant ei wneud er mwyn lleihau lledaeniad y feirws a diogelu eu dysgwyr a'u staff. Mae hyn yn cynnwys unrhyw fesurau diogelu ychwanegol i'r bobl hynny sy'n fwy agored i niwed. Drwy barhau i roi mesurau ar waith i reoli iechyd y cyhoedd, bydd ysgolion a lleoliadau yn helpu i leihau lledaeniad y feirws, cynyddu hyder y cyhoedd a'r staff a lleihau'r posibilrwydd o amharu pellach.

A niferoedd cynyddol o bobl wedi'u brechu a phawb yn parhau i ymdrechu, dylid ystyried risgiau’r coronafeirws yn yr un cyd-destun, bellach, â risgiau clefydau trosglwyddadwy eraill (y ffliw a'r norofeirws, er enghraifft).

A all fy mhlentyn fynychu'r ysgol os oes ganddo annwyd?

Os oes gan blentyn symptomau ysgafn tebyg i annwyddylent barhau i fynd i'r ysgol, os yw'n gallu gwneud hynny.

Y tri phrif symptom o COVID-19 y dylech fod yn ymwybodol ohonynt yw:

  • peswch cyson newydd
  • twymyn neu dymheredd uchel
  • wedi colli eich synnwyr blasu neu arogli, neu wedi sylwi ar newid ynddynt

Os bydd eich plentyn yn datblygu un o'r symptomau hyn dylent ddilyn y canllawiau hunanynysu a chymryd prawf.

Nid ydym mwyach yn argymell bod plant o dan 5 oed yn cymryd profion COVID-19 heb symptomau. Pan fo gan blant o dan 5 oed symptomau, ni fyddem yn argymell profion fel rheol, oni bai bod meddyg yn dweud y dylid cymryd prawf neu fod rhieni’n credu bod prawf yn gwbl angenrheidiol ac er lles y plentyn.

A oes unrhyw gymorth ar gael i'r gweithlu addysg?

Mae cymorth ar gael i’r gweithlu addysg drwy’r Bartneriaeth Cymorth Addysg, elusen sydd wedi ymrwymo i gefnogi iechyd a lles staff addysg.

Mae’r Bartneriaeth wedi bod yn datblygu adnoddau digidol i ddarparu cymorth i staff addysg yn ystod y cyfnod hynod heriol hwn. Mae’r rhain yn seiliedig ar themâu allweddol gorbryder, galar ac ymdeimlad o fod wedi ynysu.

Mae cymorth emosiynol cyfrinachol hefyd ar gael 24/7 drwy’r Bartneriaeth. Ffoniwch eu llinell gymorth gwnsela ar 08000 562561 neu ewch i wefan y Bartneriaeth. Gall y Bartneriaeth hefyd ddarparu cymorth ariannol drwy ei gwasanaeth grantiau.

Pa fesurau sydd ar waith ar gyfer staff beichiog?

Mae angen inni weithredu’n rhagofalus mewn perthynas â COVID hir yn ystod beichiogrwydd a chynnal asesiadau risg unigol a sicrhau bod y cyflogwr a’r fam feichiog yn fodlon; mae ymchwil wedi dangos bod risg o 26 wythnos ymlaen. Oherwydd bod COVID-19 yn haint anadlol, gall eich gwneud yn hypocsig. Gall hyn niweidio’r babi a’i gwneud yn hynod anodd i’r fam fynd trwy enedigaeth naturiol neu gael anesthetig. Ni allwn orbwysleisio pwysigrwydd brechu i ddiogelu mamau a babanod.

Rhaid cynnal asesiadau risg ar unrhyw un sy’n feichiog ers 26+ o wythnosau a rhaid i’r cyflogwr a’r aelod staff fod yn hapus gyda’r canlyniad.

Rydym yn deall bydd y mesur hwn yn arwain at bwysau ychwanegol ar gyflogwyr. Fodd bynnag, dylid ystyried rolau eraill y gellir eu cyflawni neu weithio gartref. Dylid cyfeirio unrhyw faterion sy’n ymwneud â chyllid ar gyfer staff nad ydynt yn gallu dod i’r gwaith at yr awdurdod lleol.

I bwy y dylwn roi gwybod os ydw i neu fy mhlentyn wedi arddangos symptomau o COVID-19? 

Dylai plant sy'n dangos symptomau Covid-19 aros gartref, a chynghorir rhieni i drefnu prawf ar eu cyfer. Mae canllawiau ar gamau pellach i’w dilyn ar gael.

Nid yw'n ofynnol i blant ddarparu tystiolaeth o unrhyw brawf negyddol wrth ddychwelyd i'r ysgol.

Nid ydym mwyach yn argymell bod plant o dan 5 oed yn cymryd profion COVID-19 heb symptomau. Pan fo gan blant o dan 5 oed symptomau, ni fyddem yn argymell profion fel rheol, oni bai bod meddyg yn dweud y dylid cymryd prawf neu fod rhieni’n credu bod prawf yn gwbl angenrheidiol ac er lles y plentyn.

Mae fy mhlentyn o dan bum mlwydd oed ac â symptomau, beth ydw i’n gwneud?

Os oes gan eich plentyn unrhyw un o’r prif symptomau COVID-19 dylai beidio â mynd i’r ysgol neu leoliad gofal plant. Dim ond pan fod ei holl symptomau wedi stopio y dylai fynd i’r ysgol neu leoliad gofal plant.

Os yw eich meddyg wedi ei argymell neu os ydych yn teimlo ei fod yn angenrheidiol ac er budd eich plentyn gallwch archebu prawf PCR ar-lein neu drwy ffonio 119.

Beth os ydw i'n cael fy adnabod fel cyswllt ond bod gen i arholiad?

Os ydych chi wedi cael ei adnabod fel cyswllt i rywun sydd wedi profi’n bositif am coronafeirws, dylech ddilyn y canllawiau ar gyfer cysylltiadau agos. Os yw canlyniad eich prawf yn bositif dylech hunan-ynysu fel y nodir yn y canllawiau cenedlaethol. Os credwch y gallai hyn effeithio ar eich gallu i sefyll eich arholiad, cysylltwch â'ch ysgol neu goleg i wneud y trefniadau angenrheidiol.

Beth os ydw i’n profi’n bositif gyda’r coronafeirws, a bod gen i arholiad?

Mae darpariaeth wedi’i gwneud i eithrio’r disgyblion hynny sydd wedi profi’n bositif yn ddiweddar, ond sy’n teimlo’n ddigon da i sefyll eu harholiad. Gall dysgwyr sydd i fod i sefyll arholiad ddechrau profi ar ddiwrnod tri a phedwar eu cyfnod ynysu. Os yw’r ddau brawf yn negyddol ac maent yn teimlo’n ddigon da, gallant sefyll eu harholiad o ddiwrnod pedwar i’w prawf positif.

Sut dylai ysgolion sicrhau cydbwysedd rhwng cynnal awyru digonol a sicrhau bod pobl yn gynnes?

Nid yw darparu awyru digonol yn golygu bod yn rhaid i bobl weithio mewn lle anghyfforddus o oer. Mae camau syml y gallwch eu cymryd i sicrhau bod ystafelloedd dosbarth yn cael eu hawyru'n ddigonol heb fod yn rhy oer.

  • Gall ffenestri a drysau sy'n agor yn rhannol ddarparu awyru digonol o hyd.
  • Agorwch ffenestri uwch i greu llai o ddrafftiau.
  • Os yw'r ardal yn oer, mae modd ymlacio’r trefniadau gwisg ysgol fel bod pobl yn gallu gwisgo haenau ychwanegol a dillad cynhesach.
  • Gosodwch y gwres i gynnal tymheredd cyfforddus hyd yn oed pan fydd ffenestri a drysau ar agor yn rhannol.
  • Ystyriwch ddarparu ffynonellau gwresogi ychwanegol os oes angen. Defnyddiwch twymwyr ffan darfudol dim ond os yw'r ardal wedi'i hawyru'n dda.

Gallwch hefyd awyru'r gofod yn rheolaidd mewn ystafelloedd sy'n dibynnu ar awyru naturiol, trwy agor ffenestri a drysau mor llydan â phosibl. Er enghraifft, gallwch wneud hyn pan fydd disgyblion yn gadael am egwyl. Gall hyd yn oed 10 munud yr awr helpu i leihau'r risg o firws yn yr awyr, gan ddibynnu ar faint yr ystafell.

Olrhain cysylltiadau ysgol

Mae fy mhlentyn wedi cael ei nodi fel rhywun sydd wedi dod i gysylltiad â rhywun sydd â’r coronafeirws, a all fynychu'r ysgol?

Gall eich plentyn ddal i fynychu’r ysgol neu leoliad gofal plant. Fodd bynnag, gofynnwn i chi fod yn wyliadwrus am brif symptomau COVID-19. Mae cyngor pellach ar gael i’r rheini sydd wedi eu nodi fel cysylltiadau agos.

Beth yw'r broses olrhain cysylltiadau ar gyfer unigolion sy'n eithriadol o agored i niwed yn glinigol?

Mae canllawiau i bobl, gan gynnwys plant, sy'n wynebu risg uchel iawn o ddatblygu salwch difrifol os ydynt yn dod i gysylltiad â'r coronafeirws, gan fod ganddynt gyflwr iechyd difrifol iawn yn barod, ar gael yma.

Ar gyfer plant a phobl ifanc sydd angen cefnogaeth ychwanegol – megis plant sydd â datganiad anghenion addysgol arbennig neu sydd ag anghenion dysgu ychwanegol neu anableddau – gweithio gyda’r awdurdod lleol yn ogystal â gyda rhieni i benderfynu beth yw’r ffordd orau o barhau i helpu’r plant hyn i aros yn iach.

Addysgu a dysgu

Beth yw'r cynlluniau tymor hirach i helpu i ddelio â'r bwlch o ran cyrhaeddiad a dysgu yn sgil y pandemig ac i helpu dysgwyr i ddal i fyny?

Mae’r cynllun adnewyddu a diwygio, a gyhoeddwyd ym Mehefin 2021, yn amlinellu ein hymrwymiad i gefnogi lles a chynnydd dysgwyr mewn ymateb i bandemig COVID-19. Cefnogwyd hyn gan £278m yn ystod blwyddyn ariannol 2021 i 2022.

Mae’r cynllun Adnewyddu a Diwygio wedi helpu pob dysgwr drwy gynyddu capasiti’r system, a hynny drwy’r rhaglen Recriwtio, Adfer a Chodi Safonau. Llwyddwyd i recriwtio a dal gafael ar 1,800 o staff cyfwerth ag amser llawn. Mae hefyd wedi rhoi cyllid penodol ar gyfer y blynyddoedd cynnar; dysgwyr agored i niwed a difreintiedig; a dysgwyr ôl-16 ac mewn blynyddoedd pontio.

Mae’r cynllun yn cadarnhau ein hymrwymiad i les ac iechyd meddwl dysgwyr ac ymarferwyr; cefnogi dysgwyr i wneud y cynnydd sydd ei angen; a mynd i’r afael ag effeithiau addysgol yr anghydraddoldeb y mae’r pandemig wedi tynnu sylw ato. Mae wedi cryfhau sylfeini’r broses ddysgu wrth inni symud ymlaen i gamau nesaf cenhadaeth ein cenedl.

Gorchuddion wyneb

Pa newidiadau sydd wedi bod i’r canllawiau ar ddefnydd o orchuddion wyneb mewn ysgolion?

O 9 Mai 2022, ni fydd yn ofynnol bellach i staff, disgyblion nac ymwelwyr wisgo gorchuddion wyneb ar unrhyw ran o dir yr ysgol.

Fodd bynnag, rydym ar ddeall y bydd y cyd-destun, o ran iechyd cyhoeddus, yn newid dros amser ac y gallai amrywio o ardal i ardal. Dylai ysgolion a lleoliadau barhau i deilwra eu hymyriadau yn ôl y risgiau a’r amgylchiadau lleol, felly.

Dylai unrhyw ddwysáu ar fesurau fod yn gymesur ac yn unol â’r hyn sy’n digwydd yn y gymdeithas ehangach. Cyn cyflwyno mesurau ychwanegol, dylai ysgolion a lleoliadau gytuno pa feini prawf gaiff eu defnyddio wrth asesu a ddylid diddymu’r mesurau hynny. Dylai ysgolion a lleoliadau ystyried pawb sy’n defnyddio’u safle – yn staff, dysgwyr ac ymwelwyr.

Brechiadau

Ble alla i ddod o hyd i wybodaeth am frechiadau?

Yng Nghymru, rydym yn gweithio i amserlen flaenoriaeth y Cyd-bwyllgor ar Imiwneiddio a Brechu.

Y Cyd-bwyllgor hwn yw’r corff arbenigol sy’n cynghori pedair Llywodraeth y DU, ac mae’r amserlen frechu yr ydym yn gweithio iddi yr un fath â’r amserlen ar gyfer Lloegr, yr Alban a Gogledd Iwerddon.

Mae rhagor o wybodaeth a diweddariadau ar ein strategaeth frechu ar gael.