Rydyn ni'n cynnig hyd at £3m o nawdd i helpu busnesau a sefydliadau sy'n rhan o'r economi sylfaenol.

Cyhoeddwyd gyntaf:
14 Mai 2019
Diweddarwyd ddiwethaf:

Bydd ein cronfa newydd gwerth £3 miliwn yn profi ffyrdd arloesol o gefnogi a datblygu ein heconomi sylfaenol fel y gallwn rannu arferion da ledled Cymru. Rwyf am iddo ariannu prosiectau arbrofol sy'n gydweithredol ac arloesol, sy'n profi pa ymyriadau gan y Llywodraeth sy'n gweithio orau ac i herio'r ffyrdd confensiynol o wneud pethau.

Lee Waters AC
Dirprwy Weinidog yr Economi a Thrafnidiaeth

Ymagwedd Llywodraeth Cymru

Bydd y ffordd yr aiff Llywodraeth Cymru ati i gefnogi a datblygu'r economi sylfaenol yn canolbwyntio ar dri maes.

£3m Cronfa Her yr Economi Sylfaenol: Bydd y gronfa'n cael ei defnyddio i gefnogi cyfres o brosiectau arbrofol fydd yn ein galluogi gyda help ein partneriaid i brofi'r ffordd orau o gefnogi'r economi sylfaenol a gweld pa ymyriadau gan y Llywodraeth sy'n gweithio orau.  
Canolbwyntio o'r newydd ar dyfu'r 'canol coll'.

Canolbwyntio o'r newydd ar dyfu'r 'canol coll': Rydym am weld cynnydd yn nifer y cwmnïau yng Nghymru sydd â'u gwreiddiau'n ddwfn yn eu cymunedau a chreu sylfaen gref o gwmnïau canolig eu maint sy'n gallu gwerthu y tu allan i Gymru ond sydd â'u penderfyniadau'n cael eu gwneud yn  eu cymunedau.

Trwy Lledaenu ac ehangu arferion gorau: Mae prif ffrydio’r gwersi sydd wedi deillio o’r arbrofion, a dulliau eraill llwyddiannus o feithrin cyfoeth yn lleol yn gwbl allweddol ar gyfer creu economi sylfaenol. Byddwn yn cychwyn drwy ailsefydlu Cymru fel ffocws ar gyfer gwireddu gwerth cymdeithasol o brosesau caffael, gyda'r gefnogaeth i gadwyni cyflenwi lleol cryf drwy waith y Byrddau Gwasanaeth Cyhoeddus. Mae’r strwythurau a gaiff eu creu drwy Ddeddf Llesiant Cenedlaethau’r Dyfodol yn creu cyfle heb ei ail i wneud cynnydd cyflym a sylweddol. 

Gwasanaethau a chynnyrch sylfaenol yw'r economi sylfaenol

Mae pobl yn dibynnu ar y gwasanaethau a'r cynnyrch hyn ac maen nhw'n ein cadw'n ddiogel, cysurus a gwâr. Dyma enghreifftiau o'r economi sylfaenol:

  • y gwasanaethau gofal ac iechyd
  • bwyd
  • tai
  • ynni
  • adeiladu
  • twristiaeth
  • a manwerthwyr ar y stryd fawr. 

Mae'r diwydiannau a'r cwmnïau yno am fod y bobl yno. Y bwyd rydyn ni'n ei fwyta, y cartrefi rydyn ni'n byw ynddyn nhw, yr ynni rydyn ni'n ei ddefnyddio a'r gofal sydd ei angen arnon ni.

Mae'n rhan arwyddocaol o economi Cymru. Mae'r amcangyfrifon yn awgrymu ei bod yn cynnal pedair o bob deg swydd ac yn cynrychioli £1 am bob tair rydyn ni'n ei gwario. Mewn rhai ardaloedd yng Nghymru, yr 'economi sylfaenol' yw'r economi.