Neidio i'r prif gynnwy

1. Cyflwyniad

Datblygwyd y canllawiau hyn yn dilyn y newidiadau i Reoliadau Diogelu Iechyd (Cyfyngiadau Coronafeirws) (Cymru) 2020 a ddaeth i rym ar 1 Mehefin 2020 a 22 Mehefin 2020. 

Mae’r canllawiau hyn yn darparu awgrymiadau ynghylch y camau y gall darparwyr gofal a chymorth eu cymryd a phwyntiau iddynt eu hystyried wrth gefnogi pobl sy’n defnyddio eu gwasanaeth i ailgysylltu’n ddiogel â theuluoedd, ffrindiau a gweithwyr proffesiynol tra bo cyfyngiadau mewn grym.

Ar gyfer pwy mae’r canllawiau

Mae’r canllawiau hyn ar gyfer darparwyr sy’n darparu gofal a chymorth i bobl sy’n byw / aros mewn cartrefi gofal (oedolion a phlant), lleoliadau byw â chymorth a lleoliadau gofal ychwanegol. Mae’r canllawiau’n nodi fframwaith moesegol a chwestiynau a phwyntiau i’w hystyried gan ddarparwyr gofal a chymorth, i’w cynorthwyo wrth drefnu a darparu gofal a chymorth. 

Pan fyddwn yn cyfeirio at ‘berson’ neu ‘bobl’, rydym yn golygu oedolyn/oedolion neu blentyn/blant sy’n byw neu’n aros mewn cartref gofal, ac oedolyn/oedolion sy’n byw mewn lleoliad byw â chymorth neu leoliad gofal ychwanegol.  

Pan fyddwn yn cyfeirio at ‘ymwelydd’ neu ‘ymwelwyr’, rydym yn golygu aelodau’r teulu, ffrindiau a gweithwyr proffesiynol sy’n ymweld â pherson mewn cartref gofal, lleoliad byw â chymorth neu leoliad gofal ychwanegol.

Cefndir

Mewn ymateb i’r pandemig COVID-19, gosododd Llywodraeth Cymru gyfyngiadau neu ofynion ar ddinasyddion. Rhoddwyd y rhain ar waith i atal, rheoli ac amddiffyn yn erbyn lledaeniad coronafeirws yng Nghymru. 

Mae’r cyfyngiadau a’r gofynion a nodir yn neddfwriaeth Cymru yn wahanol mewn rhai ffyrdd i’r rhai mewn mannau eraill yn y DU, felly mae’n bwysig eich bod yn deall y gyfraith a’r canllawiau fel y maen nhw’n gymwys yng Nghymru. Os ydych chi’n darparu gwasanaethau gofal a chymorth mewn mwy nag un o wledydd y DU, rhaid i chi gymhwyso deddfwriaeth a chanllawiau’r wlad lle mae pob gwasanaeth/cartref gofal unigol wedi’i leoli.

Ar 23 Mawrth, ysgrifennodd Llywodraeth Cymru at bob darparwr cartref gofal mewn perthynas â chyfyngu ar ymweliadau â chartrefi gofal. Roedd hyn mewn ymateb i gyflymder cynyddol lledaeniad coronafeirws ledled y gymuned. Y diben oedd amddiffyn pobl sy’n byw a gweithio mewn cartrefi gofal, a’r rhai sy’n ymweld â nhw.

Ar 1 Mehefin, daeth newidiadau i’r rheoliadau coronafeirws i rym.

Ers 1 Mehefin, mae gan bobl o un aelwyd yr hawl i  gyfarfod yn yr awyr agored â phobl o un aelwyd arall ar y tro, cyn belled â’u bod yn aros yn lleol (o fewn pum milltir fel arfer), ac yn dilyn cyngor ar gadw pellter cymdeithasol. At y dibenion hyn, mae gofalwyr yn cael eu hystyried fel aelodau o aelwyd - felly, er enghraifft, os oes gan un person o’r naill aelwyd a’r llall ofalwr, gallai’r ddau ofalwr hynny fod yn rhan o unrhyw gwrdd yn yr awyr agored rhwng y ddwy aelwyd. Fodd bynnag, mae’n bwysig bod cyngor ar gadw pellter cymdeithasol (aros o leiaf ddau fetr oddi wrth eich gilydd) a hylendid personol yn cael ei ddilyn.  

Yn dilyn y newidiadau i’r rheoliadau, ysgrifennodd Llywodraeth Cymru at bob darparwr cartref gofal ar 5 Mehefin yn rhoi’r cyngor diweddaraf ar sut gall cartrefi gofal hwyluso ymweliadau awyr agored yn ddiogel o dan y rheoliadau presennol. Mae copi o’r llythyr hwn ar gael yma.  Fe’i diweddarwyd ar 16 Mehefin i adlewyrchu cyngor y Prif Swyddog Meddygol nad yw hi’n ofynnol i ymwelwyr wisgo gorchuddion wyneb pan gynhelir ymweliadau yn yr awyr agored a phan fo canllawiau cadw pellter cymdeithasol yn cael eu dilyn. Efallai y bydd rhai ymwelwyr yn dewis gwisgo gorchuddion wyneb, ac mae’r Prif Swyddog Meddygol wedi cynghori’r rhai mewn grwpiau agored i niwed i wisgo mygydau.  Fodd bynnag, nid yw hyn yn ofynnol.
Mae’r canllawiau hyn yn adeiladu ar y cyngor a geir yn y llythyr hwnnw ynghylch hwyluso ymweliadau diogel.

O 22 Mehefin ymlaen, nododd y newidiadau yn glir y caniateir teithio y tu allan i ardal leol am resymau tosturiol h.y. ymweld â rhywun sy’n ei chael hi’n anodd ymdopi o ganlyniad i’r cyfyngiadau symud. Er enghraifft, efallai fod gan berson salwch corfforol neu feddyliol, efallai ei fod wedi dioddef profedigaeth neu efallai fod pryderon am ei lesiant neu ei les.

Mae enghreifftiau eraill o bethau a ganiateir yn cynnwys ymweliadau â phobl sy’n byw neu’n aros mewn cartrefi gofal, mewn gwasanaethau byw â chymorth neu mewn cartrefi plant neu sefydliadau troseddwyr ifanc. Mae’r cyngor a roddwyd gan Lywodraeth Cymru yn nodi’n glir y bydd angen i’r darparwr gwasanaethau roi mesurau cadw pellter cymdeithasol a diogelwch priodol ar waith cyn caniatáu ymweliadau, ac y dylid cysylltu â nhw cyn teithio.

Mae mwy o wybodaeth ar gael yn llyw.cymru/rheoliadau-coronafeirws-canllawiau.

Egwyddorion Moesegol

Mae ymateb i’r pandemig COVID-19 wedi golygu bod penderfyniadau anodd wedi’u gwneud o dan bwysau newydd ac eithriadol. Mae’r penderfyniadau hyn wedi cael effaith bersonol ar ein teuluoedd, ein gofalwyr a’n cymunedau, ac maen nhw’n cael effaith ehangach ar y modd y caiff ein gwasanaethau iechyd a gofal cymdeithasol eu trefnu a’u darparu.

Rydym yn argymell y dylai darparwyr gofal a chymorth ddefnyddio fframwaith sy’n seiliedig ar egwyddor foesegol i gefnogi eu gwaith parhaus o ran cynllunio a gwneud penderfyniadau mewn perthynas â COVID-19. Mae angen ystyried y fframwaith moesegol ar y cyd â chodau ymddygiad proffesiynol a’r canllawiau a’r ddeddfwriaeth swyddogol berthnasol ddiweddaraf. Mae fframwaith moesegol yn helpu i sicrhau bod digon o ystyriaeth yn cael ei rhoi i gyfres o werthoedd ac egwyddorion wrth drefnu a darparu gofal cymdeithasol. 

Bydd angen llunio barn ar i ba raddau y gellir cymhwyso egwyddor benodol yng nghyd-destun pob penderfyniad. Ym mhob achos, dylid defnyddio parch a rhesymoldeb fel yr egwyddorion sylfaenol sy’n llywio penderfyniadau cynllunio a chefnogi. 

Nid yw’r egwyddorion a nodir ac a ddiffinnir isod yn rhestr gaeth ac nid ydynt wedi’u rhestru yn nhrefn eu harwyddocâd.

Parch

Cydnabod bod pob unigolyn a’u hawliau dynol, eu dewisiadau personol, eu diogelwch a’u hurddas yn bwysig.

Rhesymoldeb

Sicrhau bod penderfyniadau’n rhesymol, yn deg, yn ymarferol ac wedi’u seilio ar brosesau priodol, tystiolaeth sydd ar gael a chyfiawnhad clir.

Cynwysoldeb

Sicrhau bod unigolion yn cael cyfle teg i ddeall sefyllfaoedd, yn cael eu cynnwys mewn penderfyniadau sy’n effeithio arnynt ac yn gallu cynnig eu barn a herio. Yn eu tro, dylai penderfyniadau a chamau gweithredu geisio lleihau anghydraddoldeb gymaint â phosibl.

Lleihau niwed

Ymdrechu i leihau’r niwed corfforol, seicolegol, cymdeithasol ac economaidd y gallai’r pandemig ei achosi i unigolion a chymunedau.

Hyblygrwydd

Bod yn ymatebol, yn abl ac yn barod i addasu pan fydd amgylchiadau’n newid. Mae’n hanfodol bod yr egwyddor hon yn cael ei chymhwyso i’r gweithlu gofal cymdeithasol a’r sector ehangach i hwyluso gweithio hyblyg a chydweithredol. 

Atebolrwydd

Dwyn unigolion, a ni ein hunain, i gyfrif am ba benderfyniadau a wneir a sut. Yn ei dro, mae hyn yn gofyn am fod yn dryloyw ynghylch pam y gwneir penderfyniadau a phwy sy’n gyfrifol am eu gwneud a’u cyfathrebu. 

Cymesuredd

Darparu cymorth sy’n gymesur ag anghenion a galluoedd unigolion, cymunedau a staff, a manteision a risgiau yn cael eu nodi drwy brosesau penderfynu. 

Cymuned

Ymrwymiad i ddod drwy’r pandemig gyda’n gilydd drwy gefnogi ein gilydd a chryfhau ein cymunedau hyd eithaf ein gallu.

Y camau y gall darparwyr gofal a chymorth eu cymryd i gynorthwyo pobl i ailgysylltu â theuluoedd, ffrindiau a gweithwyr proffesiynol

Mae’n bwysig bod pobl yn cael eu cefnogi i gynnal eu perthynas â’u teuluoedd a’u ffrindiau a’u bod yn gallu cael gafael ar weithwyr proffesiynol pan fo angen.

Mae darparwyr wedi bod yn cefnogi pobl i gadw cysylltiad mewn amryw o ffyrdd drwy alwadau ffôn, galwadau fideo, cylchlythyrau, cardiau, ffotograffau ac e-byst. Yn ogystal â’r ffyrdd hyn o gynorthwyo pobl i gadw mewn cysylltiad, byddem yn annog darparwyr gofal a chymorth i wneud pob ymdrech i hwyluso ymweliadau awyr agored lle mae’n ddiogel gwneud hynny, o ystyried y manteision sylweddol o ran llesiant pobl, eu teuluoedd a’u ffrindiau. Fodd bynnag, mae’n bwysig lleihau’r risg o haint i ddiogelu pobl, ymwelwyr a staff. 

Nid yw cydbwyso hawliau a chyfrifoldebau mewn perthynas â phobl, ymwelwyr a staff yn rhwydd nac yn syml. Er mwyn cynorthwyo darparwyr gofal a chymorth i feddwl sut gallant gynorthwyo pobl i ailgysylltu’n ddiogel â’u teuluoedd, eu ffrindiau a gweithwyr proffesiynol, rydym wedi nodi yn yr atodiadau amgaeedig rai pwyntiau / cwestiynau i’w hystyried. Nid yw’r rhestr hon yn cynnwys pob un dim. Does dim un ateb sy’n addas i bawb. Felly, rhaid ystyried anghenion unigol pobl sy’n derbyn gofal a chymorth a nodweddion unigol y gwasanaethau.  

Camau nesaf

Byddwn yn adolygu’r canllawiau hyn i sicrhau eu bod yn parhau i fod yn gyson â rheoliadau a chanllawiau ehangach.

Atodiad 1

Cwestiynau y dylai pob darparwr gofal a chymorth eu hystyried wrth gynorthwyo pobl i ailgysylltu â theuluoedd, ffrindiau a gweithwyr proffesiynol

  • A oes gan unrhyw un sy’n byw neu’n gweithio yn y gwasanaeth / lleoliad COVID-19 ar hyn o bryd?  (Os felly, ni chaiff ymwelwyr ymweld â’r lle hyd nes bod y sefyllfa wedi’i datrys. Rhaid cadw at y gofynion hunanynysu.  Rhaid i bobl y mae’n ofynnol iddynt hunanynysu, gan gynnwys y rhai a nodwyd fel cyswllt achos cadarnhaol o dan y Strategaeth Profi Olrhain Diogelu, y rhai sy’n hunanynysu y tu allan i’r gofynion profi olrhain diogelu e.e. mewn cwarantin ar ôl teithio o dramor neu’r rhai sydd â heintiau eraill, aros gartref)
  • Ydy pobl ac ymwelwyr yn ymwybodol efallai y bydd rhaid atal ymweliadau os bydd achos neu nifer uwch o breswylwyr â symptomau COVID-19 (neu haint arall) yn digwydd yn y cartref / lleoliad? 
  • Beth sydd angen i’r gwasanaeth ei wneud i gydymffurfio â’r canllawiau swyddogol, y dyletswyddau statudol a’r rheoliadau perthnasol diweddaraf?
  • Sut gall y gwasanaeth sicrhau bod pobl yn cael y cyfle i ddeall sefyllfaoedd, cyfrannu at benderfyniadau sy’n effeithio arnynt a chynnig eu barn a herio h.y. defnyddio eiriolwyr, prosesau apelio a chwyno clir?
  • Sut gall y gwasanaeth helpu pobl i ailgysylltu mewn ffordd ddiogel, gan gynnwys asesu risg / rheoli risg, sy’n cynnwys ystyried risgiau posibl mewn perthynas â chyfrinachedd?
  • Sut mae’r gwasanaeth yn parchu dewisiadau personol unigolion gymaint â phosibl, tra’n ystyried a chyfleu goblygiadau ar gyfer y presennol a’r dyfodol?
  • Ydy’r gwasanaeth yn asesu pobl ar gyfer ffactorau risg COVID-19 e.e. cyflyrau sydd gan bobl yn barod, ac yn cadw cofnod ynghylch a ydynt yn y categori cysgodi?
  • Os nad oes gan yr unigolyn y gallu perthnasol i wneud penderfyniadau (fel y’i diffinnir yn Neddf Galluedd Meddyliol 2005). Sut mae’r gwasanaeth yn sicrhau, wrth wneud penderfyniad budd pennaf o dan y Ddeddf, bod y sawl sy’n gwneud y penderfyniad yn ystyried yr holl amgylchiadau perthnasol, gan gynnwys dymuniadau, credoau a gwerthoedd yr unigolyn, barn ei deulu a’r hyn y byddai’r person wedi ei eisiau (lle bo hynny’n hysbys) pe bai ganddo’r gallu i wneud y penderfyniad ei hun?  
  • Beth sydd angen i’r gwasanaeth ei wneud i sicrhau bod yr holl bobl sy’n defnyddio’r gwasanaeth sy’n dymuno ailgysylltu â theulu, ffrindiau a/neu weithwyr proffesiynol yn cael cymorth i wneud hynny?
  • Beth gall y gwasanaeth ei wneud i helpu i gefnogi pobl i gadw pellter cymdeithasol ac atal a rheoli heintiau?
  • Beth gall y gwasanaeth ei wneud i baratoi pobl ac ymwelwyr ar gyfer ymweliadau?
  • Ydy lefelau staffio yn cefnogi trefniadau ymweld diogel?
  • A oes prosesau digonol ar waith i atal a rheoli heintiau yn ystod ymweliadau?
  • Sut gall y gwasanaeth sicrhau ei fod yn rhoi’r wybodaeth ddiweddaraf i bobl ac ymwelwyr am yr hyn sy’n digwydd neu'r hyn y disgwylir iddo ddigwydd o dan unrhyw amgylchiadau penodol?
  • Ydy’r gwasanaeth yn seilio penderfyniadau ar y dystiolaeth a’r wybodaeth sydd ar gael ar y pryd, ac a yw’n ymwybodol o’r risgiau a’r manteision hysbys y gellid eu profi?
  • Ydy’r gwasanaeth yn ystyried dewisiadau amgen a ffyrdd eraill o feddwl, gan fod yn ymwybodol o safbwyntiau amrywiol o ddiwylliannau a chymunedau?
  • Ydy’r gwasanaeth yn darparu amgylchedd lle gall staff weithio’n effeithiol ac yn gydweithredol, ac sy’n diogelu eu hiechyd a’u llesiant?
  • Ydy’r gwasanaeth yn darparu’r canlyniadau sy’n ofynnol gan eu cyfrifoldebau a’u dyletswyddau i bobl, eu teuluoedd a’u gofalwyr, a staff? 
  • Ydy’r gwasanaeth yn gallu ymateb ac addasu i newidiadau wrth iddynt ddigwydd e.e. os daw gwybodaeth newydd i’r amlwg neu lefelau’r galw yn newid? 

Atodiad 2

Cwestiynau a phwyntiau i ddarparwyr cartrefi gofal eu hystyried (yn ogystal â’r cwestiynau a nodir yn Atodiad 1) i helpu pobl mewn cartrefi gofal i ailgysylltu â theuluoedd, ffrindiau a gweithwyr proffesiynol.

  • A oes gan y gwasanaeth bolisi clir a hygyrch ar waith sy’n cael ei gyfathrebu i unigolion perthnasol o ran ymweld yn ystod cyfyngiadau COVID-19? Ydy’r polisi’n cynnwys y gweithdrefnau ar gyfer atal a rheoli heintiau, gan gynnwys Cyfarpar Diogelu Personol (PPE)?
  • A gysylltir ag ymwelwyr cyn iddynt ymweld i’w hysbysu am y cyfyngiadau a’r gofynion cyfredol sydd ar waith a’u cyfrifoldebau?
  • Ydy staff yn ymwybodol o’r cyfyngiadau a’r gofynion mewn perthynas ag ymwelwyr?
  • Cyn ac yn ystod ymweliadau, a fydd ymwelwyr yn cael gwybod am unrhyw ofynion mewn perthynas ag atal a rheoli heintiau, gan gynnwys, lle bo hynny’n ofynnol, gwisgo a gwaredu PPE?  
  • Ydy pobl ac ymwelwyr yn cael gwybod am y gofynion cadw pellter cymdeithasol?
  • Ydy pob tramgwydd mewn perthynas â gofynion / gweithdrefnau yn cael ei gofnodi, gan gynnwys y math o dramgwydd, y dyddiad a’r amser? 
  • Ydy ymwelwyr yn cael gwybod am y trefniadau ar gyfer canslo eu hymweliad a beth fydd yn digwydd os byddant yn cyrraedd yn hwyr ar gyfer yr ymweliad a drefnwyd ymlaen llaw?
  • Ydy pobl ac ymwelwyr yn ymwybodol o’r amgylchiadau eithriadol a allai gyfiawnhau ystyried newid y trefniadau ar gyfer ymweliadau?
  • A oes gan y gwasanaeth y wybodaeth ddiweddaraf am gyfyngiadau a gofynion ac a yw’n sicrhau bod polisïau perthnasol yn cael eu diweddaru a’u cyfathrebu i’r holl bobl ac ymwelwyr perthnasol?
  • Ydy’r gwasanaeth yn darparu cyfathrebu dilynol i sicrhau bod pobl ac ymwelwyr yn ymwybodol o unrhyw newidiadau a’r goblygiadau, yn deall eu cyfrifoldebau a’r camau a gymerir os nad ydynt yn cydymffurfio â pholisïau perthnasol y gwasanaeth? 
  • Ydy’r gwasanaeth yn darparu diweddariadau amserol am unrhyw newidiadau i drefniadau, cyfyngiadau, gofynion neu achos wedi’i gadarnhau neu ei amau o COVID-19 yn y gwasanaeth?
  •  Ydy’r dulliau cyfathrebu a ddefnyddir yn briodol ar gyfer pobl ac ymwelwyr? 
  • A ymgynghorir â phobl a, lle bo hynny’n ofynnol, eu cynrychiolwyr, ynghylch nodi blaenoriaeth ymwelwyr h.y. pwy ddylai ymweld (ymweliadau â blaenoriaeth yw’r rhai sy’n cefnogi iechyd a llesiant pobl)?
  • Ydy pobl a, lle bo hynny’n ofynnol, eu cynrychiolwyr, yn ymwneud â datblygu ac adolygu cynlluniau personol ac asesiadau risg?
  • Ydy cynlluniau personol a phrosesau rheoli risg yn adlewyrchu’r trefniadau ar gyfer cefnogi llesiant a chysylltiadau cymdeithasol?
  • Oes asesiad risg yn cael ei gwblhau ar gyfer pob math o ymweliad?
  • A roddir ystyriaeth i sut trefnir ardal allanol y cartref i helpu i hwyluso ymweliadau diogel h.y. ardaloedd wedi eu nodi gyda llinellau cadw pellter cymdeithasol dau fetr clir, gorchuddion megis pebyll ac ymbaréls gardd (ni ddylai’r rhain fod yn rhai caeedig) er mwyn diogelu pobl rhag y tywydd. 
  • Ydy’r arwyddion ar gyfer llywio unrhyw ymweliad yn weladwy, ydy ymwelwyr yn gwybod ble i barcio a’r llwybr i’r man cyfarfod / ymweld yn yr awyr agored?
  • Ydy’r ymweliadau drwy apwyntiad yn unig?
  • Er mwyn hwyluso ymweliadau, a roddir ystyriaeth i hyd yr ymweliad? (Rydym yn awgrymu 30 munud fel canllaw)
  • Ydy nifer yr ymwelwyr wedi’i gyfyngu i ddim mwy na dau berson o’r un aelwyd? 
  • Ydy’r ymwelwyr yn dod o’r nifer lleiaf posibl o aelwydydd? (Fel canllaw, awgrymir bod ymweliadau’n cael eu cyfyngu i ymwelwyr o un neu ddwy aelwyd yr wythnos. Os bydd yr un aelwyd yn ymweld fwy nag unwaith mewn wythnos, dylai’r ymwelwyr fod yr un dau berson, nid gwahanol bobl o’r un aelwyd). Fodd bynnag, dylai hyn ystyried amgylchiadau’r unigolyn – mae’n bosibl y bydd gan unigolion amryw o blant sy’n oedolion, gyda phob un yn byw ar aelwydydd ar wahân) 
  • A anogir yn erbyn ymweliadau gan blant ifanc a phlant bach yn gyffredinol oherwydd yr anhawster o ran cadw pellter cymdeithasol a’r risg sy’n deillio o hynny? Gall fod amgylchiadau eithriadol a/neu dosturiol lle caniateir ymweliad gan blentyn. Caiff ymweliadau gan blant eu rheoli’n ofalus ac maent yn ôl disgresiwn Rheolwr y Cartref Gofal.
  • A anogir peidio â dod â rhoddion a blodau i’r gwasanaeth?  

Os yw ymwelwyr yn dod â rhoddion, gan gynnwys bwyd, cyfyngir hyn i roddion mewn pecynnau wedi’u selio y gellir eu sychu ac na chânt eu rhoi mewn oergelloedd neu ardaloedd cymunedol.

  • Bwyd, diod ac eitemau eraill nad ydynt yn cael eu rhannu rhwng pobl a’u hymwelwyr.  
  • Cyn ac ar ôl cyrraedd, gofynnir i ymwelwyr:
    • gadarnhau nad oes ganddynt unrhyw symptomau COVID-19. Prif symptomau COVID-19 yw twymyn uchel, peswch cyson a gychwynnodd yn ddiweddar, colli blas / arogl
    • cadarnhau nad ydynt yn hunanynysu neu’n byw ar aelwyd gyda rhywun sy’n hunanynysu. Rhaid i bobl y mae’n ofynnol iddynt hunanynysu, gan gynnwys y rhai a nodwyd fel cyswllt achos cadarnhaol o dan y Strategaeth Profi Olrhain Diogelu, y rhai sy’n hunanynysu y tu allan i’r gofynion profi olrhain diogelu e.e. mewn cwarantin ar ôl teithio o dramor neu’r rhai sydd â heintiau eraill, aros gartref, ac ni chânt ymweld â chartref gofal
    • ddarparu eu manylion cyswllt, at ddiben rhoi gwybod iddynt am unrhyw newidiadau i’r trefniadau / gofynion ymweld
    • cydymffurfio â pholisi a gweithdrefnau’r gwasanaeth, gan gynnwys atal a rheoli heintiau
    • cydymffurfio â gofynion cadw pellter cymdeithasol a chyfyngiadau eraill
    • defnyddio hances bapur neu eu llawes os ydynt yn tisian neu beswch, nid eu llaw.

Rhoddir ystyriaeth i’r mathau o ymweliad y gellid eu cynnig, a allai gynnwys:

  • ymweliad ffenestr lle gall yr ymwelydd siarad â’i berthynas/ffrind drwy ffenestr agored ar lawr daear y cartref/gwasanaeth. Cedwir pellter o ddau fetr o’r ffenestr
  • ymweliad gardd lle cedwir pellter cymdeithasol o ddau fetr
  • ymweliad gyrru lle mae’r person sy’n byw yn y cartref yn eistedd dau fetr i ffwrdd o gar yr ymwelydd ac yn gallu gweld a siarad â’i ymwelydd drwy ffenestr car agored
  • A oes gan ymwelwyr lwybr clir wedi’i gyfeirio at yr ardal ymweld / cyfarfod yn yr awyr agored, yn ddelfrydol yn syth i’r ardal ymweld / cyfarfod. Os bydd angen i ymwelwyr gerdded drwy’r cartref i gyrraedd y man cyfarfod yn yr awyr agored, a ydynt yn cael eu tywys ac a allant osgoi cyffwrdd ag unrhyw beth ac ymweld ag unrhyw ardaloedd mewnol?
  • Yn ddelfrydol, ni ddylai ymwelwyr ddefnyddio cyfleusterau toiled yn y cartref, ond os bydd yr angen yn codi, dylai fod gan y cartref doiled penodol at ddefnydd ymwelwyr yn unig yn ystod ymweliadau. Ni ddylai staff na phobl sy’n byw yn y cartref ddefnyddio’r toiled ymwelwyr. Os yn bosibl, dylai’r toiled ymwelwyr fod wedi’i leoli’n agos at fynedfa fel y gellir osgoi symud yn ddiangen drwy’r cartref. Caiff toiledau a ddefnyddir gan ymwelwyr eu glanhau rhwng pob defnydd.  
  • Ydy’r holl gadeiriau a chyfarpar a ddefnyddir yn ystod ymweliadau yn hawdd eu glanhau ac yn anhydraidd i hylifau ac yn cael eu glanhau ar ôl pob ymweliad i baratoi ar gyfer yr ymweliad nesaf?
  • Ydy ymwelwyr yn cael eu cynghori a’u cynorthwyo i olchi eu dwylo wrth gyrraedd y cartref, ar adegau priodol yn ystod eu hamser yn y cartref a chyn gadael? Byddai’n well golchi dwylo â sebon a dŵr, ond dylid darparu gel llaw alcohol os nad yw’r cyfleusterau golchi dwylo yn hygyrch h.y. yn yr ardd / yn yr ardal cyfarfod.
  • Oes pwyntiau gwastraff ychwanegol wedi’u darparu a’u rhoi mewn mannau strategol i osgoi sbwriel?
  • Lle mae gan wasanaeth achosion o goronafeirws, caiff pob ymweliad rheolaidd â’r cartref gofal ei ohirio.

Atodiad 3

Cwestiynau a phwyntiau i ddarparwyr eu hystyried (yn ogystal â’r cwestiynau / pwyntiau a nodir yn Atodiadau 1 a 2) i gefnogi plant a phobl ifanc sy’n byw mewn cartrefi gofal i ailgysylltu â theuluoedd, ffrindiau a gweithwyr proffesiynol.

  • Efallai na fydd hi bob amser yn ymarferol nac yn briodol i hwyluso cyfarfodydd yn yr awyr agored gyda phlant a’u teuluoedd, ffrindiau a gweithwyr proffesiynol yn ardaloedd allanol y cartref. Dylai cyfarfodydd yn yr awyr agored yn ardaloedd allanol y cartref fod yn seiliedig ar asesiad risg sy’n cynnwys ystyried y cyfyngiadau sydd ar waith. Dylai gweithwyr proffesiynol perthnasol fod yn rhan o’r broses rheoli risg.  
  • Dylai unrhyw benderfyniadau a wneir fod er lles pennaf y plentyn. Dylai penderfyniadau ar flaenoriaethu ymweliadau fod yn seiliedig ar amgylchiadau unigol a dylid cynnwys plant yn y penderfyniadau hyn. Dylai hyn gynnwys eu hawl i gael eiriolaeth.
  • Yn ogystal ag ystyried sut i hwyluso cyfarfodydd yn yr awyr agored yn ardaloedd allanol y cartref, dylai darparwyr ystyried hefyd sut gallent hwyluso cyfarfodydd yn yr awyr agored mewn mannau eraill, rhwng plant a’u teuluoedd, ffrindiau a gweithwyr proffesiynol sy’n unol â’r gofynion presennol h.y. cyfarfod yn yr awyr agored rhwng dwy aelwyd o’r ardal leol (o fewn pum milltir fel arfer) a lle cydymffurfir â rheolau cadw pellter cymdeithasol a hylendid personol.

Atodiad 4

Cwestiynau a phwyntiau i ddarparwyr eu hystyried (yn ogystal â’r cwestiynau a nodir yn Atodiad 1) i gynorthwyo oedolion mewn gwasanaethau byw â chymorth i ailgysylltu â theuluoedd, ffrindiau a gweithwyr proffesiynol. 

Mae’r ddarpariaeth gofal a chymorth mewn cyfleusterau byw â chymorth yn cael ei darparu’n bennaf i helpu pobl i allu byw mor annibynnol â phosibl, gyda’u tenantiaeth eu hunain.

Mae byw â chymorth fel term yn cwmpasu amrywiaeth eang o amgylcheddau a lefelau cymorth. Gall rhai fod yn amgylcheddau byw mewn grwpiau gydag ardaloedd cymunedol, ac eraill yn gwbl unigol. Gall rhai fod yn darparu gofal personol neu wasanaeth brys. Bydd eraill yn cynnwys cymorth sylweddol o ran bywyd bob dydd, paratoi bwyd, diogelwch personol a mynediad i’r gymuned. Felly, dylai darparwyr gofal a chymorth ystyried sut gellid defnyddio’r canllawiau hyn i gefnogi’r bobl sy’n derbyn eu gwasanaeth.

Cwestiynau a phwyntiau i ddarparwyr eu hystyried:

  • A oes gan y gwasanaeth bolisi clir a hygyrch ar waith, a gyfathrebir i unigolion perthnasol, ynghylch y trefniadau ar gyfer y gwasanaeth i gynorthwyo pobl i ailgysylltu ag ymwelwyr yn ystod y cyfyngiadau COVID-19? Ydy’r polisi’n cynnwys y gweithdrefnau ar gyfer asesu / rheoli risg ac atal a rheoli heintiau, gan gynnwys Cyfarpar Diogelu Personol (PPE)?
  • A oes prosesau digonol ar waith i gynnal trefniadau atal a rheoli heintiau yn ystod ymweliadau a chyfarfodydd yn yr awyr agored?
  • Yn ogystal ag ystyried sut i hwyluso cyfarfodydd yn yr awyr agored yn ardaloedd allanol y cartref, dylai darparwyr ystyried hefyd sut gallent hwyluso cyfarfodydd yn yr awyr agored mewn mannau eraill, rhwng pobl a’u teuluoedd, ffrindiau a gweithwyr proffesiynol, sy’n unol â’r gofynion presennol h.y. cyfarfod yn yr awyr agored rhwng dwy aelwyd o’r ardal leol (o fewn pum milltir fel arfer) a lle cydymffurfir â rheolau cadw pellter cymdeithasol a hylendid personol.

Atodiad 5

Cwestiynau a phwyntiau i ddarparwyr eu hystyried (yn ogystal â’r cwestiynau a nodir yn Atodiad 1) i gefnogi oedolion mewn llety gofal ychwanegol i ailgysylltu’n ddiogel â theuluoedd, ffrindiau a gweithwyr proffesiynol. 

Mae llety gofal ychwanegol yn golygu bod gan feddianwyr denantiaeth i feddiannu anheddau hunangynhwysol a lle gallant fod â chytundebau sy’n cynnwys darparu gwasanaethau gofal, cymorth, domestig, cymdeithasol, cymunedol neu wasanaethau eraill.  

Cwestiynau a phwyntiau i ddarparwyr eu hystyried:

  • A oes gan y gwasanaeth bolisi clir a hygyrch ar waith a gyfathrebir i unigolion perthnasol, ynghylch y trefniadau ar gyfer y gwasanaeth i gynorthwyo pobl i ailgysylltu ag ymwelwyr yn ystod y cyfyngiadau COVID-19? Ydy’r polisi’n cynnwys y gweithdrefnau ar gyfer asesu / rheoli risg ac atal a rheoli heintiau, gan gynnwys Cyfarpar Diogelu Personol (PPE)?
  • A oes prosesau digonol ar waith i gynnal trefniadau atal a rheoli heintiau yn ystod ymweliadau / cyfarfodydd yn yr awyr agored?
  • Ydy’r darparwr wedi ymgynghori â phobl a, lle bo hynny’n briodol, eu cynrychiolwyr, ar sut gallant gynorthwyo i hwyluso cyfarfodydd yn yr awyr agored rhwng pobl a’u teuluoedd, ffrindiau a gweithwyr proffesiynol, sy’n unol â’r gofynion presennol h.y. cyfarfod yn yr awyr agored rhwng dwy aelwyd o’r ardal leol (o fewn pum milltir fel arfer) a lle cydymffurfir â rheolau cadw pellter cymdeithasol a hylendid personol? 

Atodiad 6

Cwestiynau a phwyntiau i ddarparwyr eu hystyried (yn ogystal â’r camau gweithredu perthnasol a nodir yn Atodiadau 1 a 2) wrth gefnogi pobl mewn cartrefi gofal sydd ag amgylchiadau eithriadol, gan gynnwys derbyn gofal diwedd oes neu amgylchiadau tosturiol, i dderbyn ymwelwyr yn ardal fewnol y cartref.

  • Gwneir cais am ymweliad y bydd angen ei gynnal yn y cartref at ddiben penodol y teimlir ei fod yn gwbl hanfodol i reolwr y gwasanaeth gofal er mwyn cael penderfyniad. Mae’r ymweliad, os cytunir arno, yn gosod cyfyngiadau o ran nifer yr ymwelwyr, hyd a lleoliad yr ymweliad.
  • A oes hysbysiadau clir ar gael ym mhob pwynt mynediad i’r safle ar gyfer unrhyw ymwelwyr sy’n nodi’r disgwyliadau i gael mynediad? 
  • A ofynnir i ymwelwyr olchi eu dwylo gyda dŵr a sebon am gyfnod o 20 eiliad wrth gyrraedd y cartref, yn aml yn ystod eu hamser yn y cartref a chyn gadael?
  • Dylid dilyn canllawiau atal a rheoli heintiau ar ddefnyddio PPE ar gyfer yr ymwelwyr:
    • Os yw statws COVID-19 y preswylydd yn debygol neu wedi’i gadarnhau, dylid darparu Masg Llawfeddygol Gwrth-hylif, menig a ffedog ar gyfer yr ymwelwyr ac amddiffyniad llygaid e.e. feisor, yn ogystal ag os oes risg uchel y caiff secretiadau sblasio / anadlu eu pesychu gan y preswylydd. 
    • Os yw’r ymwelydd mewn "categori cysgodi", dylid ei hysbysu am ei risg uwch – byddai’r PPE yr un fath, os byddant yn dal i ddewis ymweld.
  • Ni ddylid caniatáu i ymwelwyr ymweld yn ystod unrhyw weithdrefn sy’n cynhyrchu aerosol (AGP) neu am awr ar ôl i AGP gael ei pherfformio ar eu perthynas. 
  • Mae’r ymweliad yn digwydd yn ystafell yr unigolyn a chydymffurfir â rheolau cadw pellter cymdeithasol.  
  • Mae staff yn hwyluso mynediad diogel at yr unigolyn yr ymwelir ag ef. Lle bynnag y bo modd, anogir ymwelwyr i beidio â chyffwrdd ag arwynebau h.y. handlenni, switsys ac ati. Caiff unrhyw arwynebau y cyffyrddir â nhw eu glanhau yn drylwyr. 
  • Yn ystod yr ymweliad, caiff drws/drysau yr ystafell eu cadw ar gau lle bo hynny’n bosibl ac yn ddiogel. Bydd cyn lleied o bobl â phosibl yn mynd i mewn ac allan o’r ystafell. Dylai ymwelwyr aros yn ystafell yr unigolyn y maent yn ymweld ag ef.
  • Ni all ymwelwyr gael mynediad at bobl eraill sy’n byw yn y cartref, a byddant yn cael cyn lleied o gyswllt â phosibl â staff (bydd unrhyw gyswllt â staff yn digwydd ar bellter o ddau fetr).
  • A oes pwyntiau gwastraff ychwanegol wedi’u darparu a’u gosod yn strategol ar gyfer gorchuddion wyneb tafladwy ac eitemau ychwanegol er mwyn osgoi sbwriel?
  • A oes trefniadau ar waith i sicrhau bod yr ystafell yn cael ei glanhau yn syth ar ôl yr ymweliad a bod gweithdrefnau cadarn ar waith ar gyfer atal a rheoli heintiau?

Rhannu’r dudalen hon