Neidio i'r prif gynnwy

Sut y gall y GIG helpu pobl i ymweld ag ysbytai mewn modd diogel sydd wedi’i drefnu yn ystod pandemig y coronafeirws.

Cyhoeddwyd gyntaf:
22 Ebrill 2020
Diweddarwyd ddiwethaf:

Crynodeb

Rydym am sicrhau iechyd a diogelwch cleifion/defnyddwyr gwasanaethau a staff:

  • ein blaenoriaeth gyntaf yw atal a rheoli heintiau mewn lleoliadau gofal iechy
  • mae angen inni barhau i gyfyngu ar nifer yr ymwelwyr er mwyn cydymffurfio a’r rheolau cadw pellter cymdeithasol
  • dylid annog a chefnogi ymweliadau ar-lein lle bo hynny’n bosibl
  • mae angen cytuno ar ymweliadau wyneb yn wyneb ymlaen llaw a gellir cynnig ymweliadau awyr agored os yw hynny’n briodol
  • dylai fod pwrpas clir i’r ymweliad
  • w gytuno i ymweliad, dylai hynny fod er lles gorau’r claf/defnyddiwr gwasanaeth neu lesiant yr ymwelydd

Canllawiau

Rydym am sicrhau bod pobl yn gallu ymweld â chyfeillion a theulu yn yr ysbyty gymaint ag sy'n bosibl.  Ond, mae COVID-19 yn dal i ledaenu yn ein cymunedau ac mae angen inni atal a rheoli ei ledaeniad yn ein lleoliadau gofal iechyd. Mae hyn er mwyn diogelu iechyd, diogelwch a llesiant cleifion/defnyddwyr gwasanaethau, staff ac ymwelwyr. 

Mae angen inni gyfyngu ar nifer yr ymwelwyr mewn lleoliadau gofal iechyd er mwyn sicrhau ein bod yn glynu wrth y canllawiau ar gadw pellter cymdeithasol.

Rydym yn gwybod bod byrddau iechyd ac ymddiriedolaethau wedi defnyddio ffyrdd arloesol i alluogi cleifion i gadw mewn cysylltiad â'u teuluoedd a'u ffrindiau.

Erbyn hyn gall cleifion/defnyddwyr gwasanaeth bellach gysylltu â'u hanwyliaid o bell drwy ddefnyddio ffonau symudol a thabledi mewn ffordd ddiogel.

Dylai ymweliadau rhithwir fel hyn barhau lle bo modd. Ond mae cysylltu trwy gerdyn, galwad ffôn, neges e-bost a’r cyfryngau cymdeithasol yn werthfawr iawn hefyd, yn ogystal â galwadau fideo.

Rydym wedi diweddaru'r canllawiau hyn i helpu byrddau iechyd ac ymddiriedolaethau i sicrhau cydbwysedd rhwng caniatáu ymweliadau â phwrpas a chynnal mesurau cadarn i reoli heintiau. Rhaid rhoi'r pwys mwyaf ar ddiogelwch cleifion, ymwelwyr a staff.

Mae’r canllawiau hyn yn cael eu hadolygu’n gyson a byddant yn newid wrth i statws y pandemig newid.

Mae’r canllawiau’n dal i nodi na ddylai byrddau iechyd ac ymddiriedolaethau ddychwelyd i “fusnes fel arfer” o ran ymweld.

Gellir hwyluso ymweliadau, gyda chytundeb gan nyrs y ward/y brif weinyddes nyrsio/nyrs sy’n bennaf gyfrifol, fel a ganlyn; ar yr amod nad oes gan ymwelwyr unrhyw symptomau COVID-19, nad ydynt wedi dod dros COVID-19, ac nad ydynt wedi dod i gysylltiad â rhywun y maen nhw’n gwybod sydd â COVID-19 yn ystod y 14 diwrnod diwethaf:

Mewn ardaloedd a gwasanaethau nad ydynt yn rhai COVID-19

  • un rhiant/gwarcheidwad neu ofalwr ar ochr y gwely ar y tro ar gyfer cleifion mewnol pediatrig a newyddenedigol
  • cleifion sydd yn nyddiau olaf eu bywyd - gall hyn fod hyd at ddau ymwelydd ar y tro am gyfnod penodol, o'r un aelwyd neu’n rhan o’r aelwyd estynedig os oes modd. Os nad ydynt yn dod o’r un aelwyd neu ddim yn rhan o’r aelwyd estynedig, dylent ymweld â’r gwely ar wahân a chadw pellter y tu allan i’r ardal glinigol
  • partner geni ar gyfer menywod sy’n esgor, o’r un aelwyd neu’n rhan o’r aelwyd estynedig os oes modd
  • un ymwelydd ar y tro ar gyfer claf ag anghenion iechyd meddwl, anabledd dysgu neu nam gwybyddol, lle byddai diffyg ymweliad yn achosi gofid neu fod angen ymweliad fel addasiad rhesymol er mwyn helpu gydag asesiad neu ymyriad iechyd. Dylid ystyried pob ymweliadau ar sail amgylchiadau unigol yng ngoleuni anghenion y claf/defnyddiwr gwasanaeth, cynllun gofal ac mewn ymgynghoriad â’i staff cefnogi neu ei ofalwr
  • gall plant a phobl ifanc ymweld â rhiant/gwarcheidwad neu frawd neu chwaer mewn lleoliad gofal iechyd a dylent fod yng nghwmni un oedolyn priodol
  • pobl sydd â chyflyrau hirdymor sy’n gorfod aros am gyfnodau hirach mewn lleoliad gofal iechyd neu bobl sydd ag anghenion gofal a llesiant penodol y mae’r ymwelydd/gofalwr yn cyfrannu’n weithredol atynt, er enghraifft, bwydo, cefnogi anghenion cyfathrebu a chefnogi adsefydlu. Efallai y bydd iechyd a lles y cleifion hyn yn elwa o weld ymwelwyr priodol, gan fod eu cyfnod aros yn ymestyn am wythnosau lawer. Dylid cofnodi hyn yn eu cynllun gofal. 

COVID-19 wedi’i gadarnhau ac ardaloedd heintus posibl (ardaloedd asesu)

  • rhaid i weithdrefnau Atal a Rheoli Heintiau yn y meysydd hyn fod yn glir a rhaid i unrhyw ymwelwyr fod yn ymwybodol o’r peryglon a chael gwybod am y mesurau Atal a Rheoli Heintiau sydd ar waith gan gynnwys defnyddio unrhyw gyfarpar diogelu personol sydd ei angen yn ystod eu hymweliad
  • efallai y bydd cleifion COVID-19 sydd ar ddiwedd eu hoes yn cael ymwelwyr yn ystod eu dyddiau olaf, os ceir caniatâd ymlaen llaw gan nyrs y ward/y brif weinyddes nyrsio/nyrs sy’n bennaf gyfrifol. Gall hyn fod hyd at ddau ymwelydd, un wrth ymyl y gwely ar y tro am gyfnod penodol, o’r un aelwyd neu’n rhan o’r aelwyd estynedig 
  • dylai pobl oedd yn flaenorol yn gwarchod neu oedd fel arall yn agored i niwed osgoi ymweliadau ysbyty lle bynnag bo modd. Lle bo ymweliad ysbysy yn hanfodol, er enghraifft i ymweld ag anwyliaid yn nyddiau olaf eu hoes, dylai ysbytai ddarparu masgiau meddygol
  • rhaid i bob ymwelydd a ganiateir ddilyn rhagofalon hylendid dwylo a rheoli heintiau wrth gyrraedd a gadael yr ardal

Amgylchiadau eithriadol

Cydnabyddir na all canllawiau ragweld pob cais am ymweliad nac amgylchiadau pob claf. Felly, mae gan fyrddau iechyd ac ymddiriedolaethau ddisgresiwn, wrth weithredu’r canllawiau, i gytuno i geisiadau nad ydynt yn cael eu hamlinellu yn unrhyw un o’r categorïau a nodir uchod [lle maent yn fodlon bod manteision llesiant y claf neu’r ymwelydd wrth gytuno i ymweliad yn drech na’r peryglon rheoli heintiau ac unrhyw anawsterau ymarferol eraill o ran hwyluso mynediad.

Cytuno ar ymweliadau

Mae’n bwysig bod pob ymwelydd yn cael cytundeb gan nyrs y ward/y brif weinyddes nyrsio/nyrs sy’n bennaf gyfrifol cyn teithio i bob ymweliad. Efallai na fydd yn bosibl i ymwelwyr weld eu hanwyliaid bob dydd ac nid yw cytuno ar un ymweliad yn golygu y cytunir i ymweliadau pellach. Dylid egluro hyn wrth yr ymwelydd.

Dylai staff drin pob cais gan ymwelwyr â thosturi ac empathi tra’n sicrhau bod buddiannau gorau’r claf yn cael eu diwallu. Dylai fod yna bwrpas i ymweliad wyneb yn wyneb, hynny yw nid dim ond achlysur cymdeithasol. Ei nod yw gwella lles a helpu’r claf i wella neu fod o fudd i les ymwelydd, ee ymweliad gan berson ifanc sy’n poeni am fethu â gweld ei riant, ei warcheidwad neu ei ofalwr. 

Gellir cael cyngor gan y tîm Atal a Rheoli Heintiau os oes angen. Mae angen asesu risg pob ymweliad ac mae Atodiad 1 yn rhoi rhestr wirio o gwestiynau i helpu i wneud penderfyniadau ar gyfer ymweliadau.

Ymweliadau awyr agored i gleifion na chredir eu bod wedi’u heintio â COVID-19

Mae tystiolaeth wyddonol yn awgrymu nad yw’r firws yn goroesi cystal yng ngolau’r haul. Tybir felly bod y risg o drosglwyddo yn lleihau’n sylweddol yn yr awyr agored.  

Os yw byrddau iechyd ac ymddiriedolaethau mewn sefyllfa i allu cynnig ymweliadau awyr agored, er enghraifft ar dir neu erddi’r lleoliad gofal iechyd, dylid cynnal ymweliadau o’r fath yn unol â chanllawiau Llywodraeth Cymru. Dylai ymwelwyr gadw pellter o 2 fetr oddi wrth gleifion/defnyddwyr gwasanaeth, staff ac ymwelwyr eraill bob amser. 

Gall byrddau iechyd ac ymddiriedolaethau gynnig ymweliadau awyr agored os ydynt yn teimlo mewn rhai amgylchiadau y byddai trefniadau ymweld o’r fath yn briodol ac yn bosibl eu trefnu. Mae Atodiad 1 yn rhoi rhestr wirio i helpu staff i ystyried ymweliadau.  

Mynd gyda chleifion i apwyntiadau gofal iechyd a drefnwyd

Efallai y bydd angen i ymwelwyr fynd gyda chleifion/defnyddwyr gwasanaeth i apwyntiadau sydd wedi cael eu trefnu mewn lleoliad gofal iechyd. Gall hyn fod yn y sefyllfaoedd canlynol, ond nid yw hon yn rhestr hollgynhwysol o bell ffordd:

  • Unigolion sydd â phroblem iechyd meddwl, dementia, anabledd dysgu neu awtistiaeth, lle na fyddai rhywun yn dod gyda nhw yn achosi gofid i’r claf/defnyddiwr gwasanaeth. 
  • Unigolion â nam gwybyddol na fyddent o bosibl yn gallu cofio’r cyngor iechyd sy’n cael ei roi.
  • Lle mae’r driniaeth/gweithdrefn yn debygol o achosi gofid i’r claf a lle gall yr ymwelydd roi cymorth. 

Dylai llythyrau apwyntiadau a gwefannau roi cyngor a manylion cyswllt i ymwelwyr ofyn am gymeradwyaeth i fynd gyda chleifion (lle bo hynny’n briodol). Gall y llythyrau gynnwys cyngor ar y canlynol:

  • Yr angen i gadw pellter cymdeithasol/corfforol, hylendid dwylo a rhagofalon rheoli heintiau wrth gyrraedd a gadael yr apwyntiad. 
  • Ni ddylai pobl oedd yn gwarchod yn flaenorol neu sydd fel arall yn agored i niewd yn glinigol, fynd gyda cleifion heblaw ei fod yn hanfodol, dylai ysbytai ddarparu masgiau meddygol.
  • Mae gofyn bod pob ymwelydd sy’n 11 oed neu’n hŷn i wisgo gorchudd wyneb mewn ardaloedd cyhoeddus dan do, heblaw bod ganddynt reswm iechyd neu anabledd dros beidio â gwisgo un. Darllenwch ganllawiau ar orchuddion wyneb ac eithriadau

Mae angen asesu risg pob cais i fynd gyda chleifion ac mae Atodiad 1 yn rhoi rhestr wirio o gwestiynau i helpu i wneud penderfyniadau ar gyfer ymweliadau. Ceir canllawiau ar fynd gyda menywod beichiog yn Atodiad 2.

Mynd gyda chleifion i apwyntiadau gofal iechyd sydd heb eu trefnu

Efallai hefyd y bydd angen i ymwelwyr fynd gyda chleifion/defnyddwyr gwasanaeth i apwyntiadau sydd heb eu trefnu, er enghraifft i Adrannau Achosion Brys. Os yw’r claf/defnyddiwr gwasanaeth wedi cael ei gludo mewn ambiwlans, bydd angen i staff yr ambiwlans/adran argyfwng benderfynu yn ôl eu disgresiwn a ddylai ceisiadau ystyried anghenion y claf/defnyddiwr gwasanaeth unigol a’r gefnogaeth y gall yr ymwelydd ei rhoi i’w helpu i ddeall y driniaeth a/neu i leddfu gofid.

Atodiad 1: Ystyriaethau ar gyfer ymweld â lleoliadau gofal iechyd nad ydynt yn lleoliadau COVID-19

Dylai staff drin pob cais ar gyfer ymweliadau wyneb yn wyneb â chleifion â thosturi ac empathi tra’n sicrhau bod buddiannau gorau’r claf yn cael eu diwallu. Dylai ymweliadau dan do bob amser fod drwy apwyntiad ar gyfer un ymwelydd ar y tro am gyfnod cyfyngedig oni bai bod y claf/defnyddiwr gwasanaeth yn nyddiau olaf ei fywyd. 

Dylid ystyried a yw ymweld yn yr awyr agored yn opsiwn i’r claf ai peidio. Os felly, dylid cynnig ymweld yn yr awyr agored yn unol â chanllawiau Llywodraeth Cymru.  

Mae angen asesu risg pob cais a chynnig am ymweliad a bydd yr ystyriaethau canlynol o gymorth i wneud penderfyniadau:

  • A yw’r claf/defnyddiwr gwasanaeth yn bodloni’r eithriadau i ymweld â chleifion nad ydynt wedi’u heintio â COVID-19?

Os nad ydynt:

  • A oes pwrpas i’r cais am ymweliad? Hynny yw, nid achlysur cymdeithasol yn unig ond er mwyn gwella llesiant a helpu’r claf i wella, neu er lles yr ymwelydd?
  • A fyddai iechyd a lles y claf/defnyddiwr gwasanaeth yn elwa o weld ymwelydd priodol? 
  • Ydy’r claf/defnyddiwr gwasanaeth yn rhydd o COVID-19 ac wedi cael ei roi ar ward heb COVID-19?
  • Beth yw’r sefyllfa o ran COVID-19 yn y lleoliad gofal iechyd?  Bydd angen gohirio ymweliadau os oes achosion o’r haint yn y lleoliad gofal iechyd neu gynnydd yn niferoedd y cleifion sydd â symptomau COVID-19 (neu haint arall).
  • A yw’r claf/defnyddiwr gwasanaeth eisoes wedi cael ymweliad wyneb yn wyneb gan berthynas arall?  Yn ddelfrydol, dylai ymweliadau fod gyda phobl o’r un aelwyd neu sy’n rhan o’r aelwyd estynedig. Os oes mwy nag un ymweliad mewn wythnos o’r un aelwyd, yna dim ond yr un ddau ymwelydd gaiff ymweld. Dylai hyn ystyried amgylchiadau unigol – gall plant sydd bellach yn oedolion fod yn byw mewn cartrefi ar wahân.

Ymarferoldeb a lleoliad yr ymweliad

  • A wnaed darpariaeth i sicrhau bod yr holl gadeiriau a chyfarpar yn cael eu glanhau rhwng ymweliadau?
  • A ellir rhoi hylif diheintio dwylo i’r ymwelydd mewn man penodol?
  • A ellir hwyluso’r ymweliad yn yr awyr agored, megis gardd? 
  • Fyddai’r lefelau staffio yn gallu delio ag ymweliadau awyr agored?
  • Os na ellir hwyluso’r ymweliad yn yr awyr agored, a oes ystafell ochr ar wahân yn y lleoliad gofal iechyd y gellir ei defnyddio?
  • Sut bydd yr ymwelydd yn teithio’n ddiogel o’r maes parcio drwy’r adeilad i leoliad y claf/defnyddiwr gwasanaeth ac oddi yno? 
  • Ar gyfer ymweliadau awyr agored, ystyriwch sut bydd yr ymwelydd yn teithio’n ddiogel o’r maes parcio i’r lleoliad awyr agored.
  • A oes digon o arwyddion i leoliad y claf/defnyddiwr gwasanaeth dan do neu yn yr awyr agored yn ogystal â nodiadau atgoffa ynglŷn â chadw pellter cymdeithasol?
  • A fydd angen hebrwng yr ymwelydd i leoliad y claf/defnyddiwr gwasanaeth dan do neu yn yr awyr agored?
  • A drefnwyd unrhyw ymweliadau eraill ar yr un pryd yn yr ystafell ochr neu yn yr awyr agored?
  • A oes cyfleusterau “toiled ymwelwyr” dynodedig sydd wedi’u cyfeirio’n dda yn agos at y lleoliad ymweld?
  • Sut bydd ymwelwyr ar gyfer gwahanol gleifion/defnyddwyr gwasanaeth yn cael eu rheoli fel nad oes gormod o ymwelwyr ar yr un pryd mewn lleoliad.

Cwestiynau i’w trafod gyda’r ymwelydd

  • A yw’r ymwelydd wedi ystyried dulliau eraill o gadw mewn cysylltiad rheolaidd â’u hanwyliaid?  Er enghraifft, galwadau ffôn, negeseuon e-bost, cyfryngau cymdeithasol a galwadau fideo.
  • A yw’r ymwelydd yn hunanysu? Oes ganddynt symptomau COVID-19? Os oes ganddynt symptomau COVID-19 neu os ydynt yn gorfod hunanynysu, gan gynnwys fel cyswllt penodedig ar ôl canlyniad positif o dan y Strategaeth Profi, Olrhain a Diogelu, yna rhaid iddynt aros gartref ac ni chaniateir iddynt ymweld.
  • A yw’r ymwelydd yn deall y bydd gofyn iddo adael ar unwaith os bydd yn cyrraedd ac yn dangos unrhyw symptomau sy’n gyson â COVID-19? 
  • A yw’r ymwelydd yn deall efallai bydd angen gohirio ymweliadau os bydd achosion o’r haint yn y lleoliad gofal iechyd neu gynnydd yn nifer y cleifion sydd â symptomau COVID-19 (neu haint arall)?
  • A yw’r ymwelydd yn deall nad yw cytundeb ar gyfer yr ymweliad hwn yn golygu y gallant weld eu hanwyliaid bob dydd? Bydd angen gofyn am gytundeb ar gyfer unrhyw ymweliadau dilynol.
  • A yw’r ymwelydd yn gallu teithio i’r lleoliad gofal iechyd? 
  • A yw’r ymwelydd yn deall bod angen cynnal pellter cymdeithasol o 2 fetr oddi wrth gleifion/defnyddwyr gwasanaeth, staff ac ymwelwyr eraill bob amser yn y lleoliad gofal iechyd neu yn yr awyr agored?
  • A yw’r ymwelydd yn deall y bydd angen iddo wrando a chadw at gyngor staff ar hylendid dwylo a rhagofalon rheoli heintiau wrth gyrraedd a gadael yr ardal?
  • A yw’r ymwelydd yn bwriadu dod â phlentyn ifanc neu blentyn bach gyda nhw?  Dylid eu hannog i beidio â gwneud hyn oherwydd ei bod yn anodd cadw pellter cymdeithasol.
  • A yw’r ymwelydd wedi cael llythyr gwarchod oddi wrth Brif Swyddog Meddygol Cymru? Ni chynghorir ymwelwyr sy’n gwarchod i ymweld oni bai bod rhaid iddynt fynd i’r ysbyty i ymweld ag anwyliad, er enghraifft os yw perthynas yn nyddiau olaf ei fywyd. 
  • A yw’r ymwelydd yn deall, os oeddent yn gwarchod yn flaenorol neu fel arall yn agored i niwed yn glinigol, y dylent osgoi ymweliadau ysbyty. Lle bo ymweliadau yn hanfodol, er enghraifft i ymweld ag anwyliaid yn nyddiaf olaf eu hoes, dylai ysbytai ddarparu masgiau meddygol.
  • A yw’r ymwelydd yn deall bod angen i bob ymwelydd 11 oed a hŷn wisgo gorchudd wyneb mewn ardaloedd cyhoeddus dan do, heblaw bod ganddynt reswm iechyd neu anabledd dros beidio â gwisgo un? arllenwch ganllawiau ar orchuddion wyneb ac eithriadau.

  • A yw’r ymwelydd yn deall na ellir rhannu bwyd a diod ac nad yw’n syniad da dod â rhoddion/blodau?

  • Os yw’r ymweliad mewn lleoliad awyr agored, a yw’r ymwelydd yn deall na chaiff fynd i mewn i’r lleoliad gofal iechyd oni bai ei fod yn dymuno defnyddio’r “toiled ymwelwyr” dynodedig?

  • A yw’r ymwelydd yn deall bod ymweliadau awyr agored yn dibynnu ar y tywydd ac y gellir eu canslo ar fyr rybudd os nad oes man ymweld arall?

Atodiad 2 Egwyddorion ar gyfer ymweld â gwasanaethau mamolaeth yng Nghymru

Mae canllawiau blaenorol ar ymweld â lleoliadau ysbyty mamolaeth yn ystod pandemig COVID-19 wedi nodi y gallai un partner geni fynd gyda menyw a dim ond yn ystod y cyfnod esgor ac ar enedigaeth. Fodd bynnag, mae tystiolaeth nid yn unig yn cefnogi presenoldeb partneriaid geni yn ystod y cyfnodau esgor a genedigaeth i wella canlyniadau i fenywod a babanod, ond mae hefyd yn tynnu sylw at y ffaith bod cyswllt ac ymlyniad babanod â rhieni yn cynyddu yn y cyfnod o amgylch yr enedigaeth. Hefyd, rydyn ni’n ymwybodol bod cyfleoedd i bartneriaid fynychu apwyntiadau fel sganiau uwchsain wedi achosi gofid i deuluoedd yn ystod y cyfnod hwn

Canllawiau ar gyfer merched beichiog sy’n mynd i ysbytai ar gyfer apwyntiadau cyn geni penodol sydd wedi’u cynllunio ymlaen llaw

Mae’r canllawiau’n amlinellu’r sefyllfaoedd lle gall partner/person enwebedig ddod yn gwmni i’r fenyw. Ni all y canllawiau hyn ragweld pob math o gais ar gyfer mynd gyda menywod beichiog a dylid cyfeirio at y paragraff amgylchiadau eithriadol yn y prif ganllawiau.

Mae’r canllawiau diwygiedig yn berthnasol i fenywod wrth fynd i’r ysbyty mamolaeth am y rhesymau canlynol:

  • sgan dyddio beichiogrwydd 12 wythnos
  • clinig beichiogrwydd cynnar
  • sganio anomaleddau
  • mynd i’r Adran Meddygaeth y Ffetws

Egwyddorion polisi allweddol

Oni bai bod yna achosion o’r pandemig COVID-19 yn yr ysbyty, gall partner neu berson enwebedig arall, yn ddelfrydol o'r un aelwyd neu’n rhan o’r aelwyd estynedig, ddod yn gwmni i’r fenyw i unrhyw un o’r sefyllfaoedd uchod. Efallai hefyd y bydd rhai sefyllfaoedd mewn byrddau iechyd unigol lle mae cyfyngiadau pellach na’r hyn a nodir yn y canllawiau hyn am resymau penodol. Bydd hyn yn fwyaf tebygol er mwyn lleihau nifer y bobl mewn unrhyw un ardal er mwyn cydymffurfio â’r rheolau cadw pellter cymdeithasol. Mewn sefyllfa o’r fath, rhoddir esboniad clir i’r menywod a’u partner/person enwebedig arall.

Ni ddylai aelodau o’r cyhoedd sy’n profi’r symptomau sy’n gysylltiedig â COVID-19 ymweld ag ysbytai mamolaeth. Dylid cynghori menywod beichiog sydd â symptomau COVID-19, sydd wedi cael canlyniad positif neu sy’n hunanynysu i ffonio eu gwasanaeth mamolaeth i drafod aildrefnu’r apwyntiad. 

Dylai llythyrau apwyntiadau a gwefannau byrddau iechyd roi cyngor a manylion cyswllt i ymwelwyr ofyn am gymeradwyaeth i fynd gyda chleifion (lle bo hynny’n briodol).  Gall y llythyrau gynnwys cyngor ar y canlynol:

  • yr angen i gadw at gadw pellter cymdeithasol/corfforol yn ogystal â hylendid dwylo a rhagofalon rheoli heintiau wrth gyrraedd a gadael apwyntiad
  • Ni ddylai pobl oedd yn gwarchod yn flaenorol neu sydd fel arall yn agored i niewd yn glinigol, fynd gyda cleifion heblaw ei fod yn hanfodol, dylai ysbytai ddarparu masgiau meddygol.
  • Mae gofyn bod pob ymwelydd sy’n 11 oed neu’n hŷn i wisgo gorchudd wyneb mewn ardaloedd cyhoeddus dan do, heblaw bod ganddynt reswm iechyd neu anabledd dros beidio â gwisgo un. Darllenwch ganllawiau ar orchuddion wyneb ac eithriadau

Dylid ystyried yr egwyddorion yn y prif ganllawiau ar fynd gyda chleifion i apwyntiadau gofal iechyd a drefnwyd.  Gall hyn fod yn y sefyllfaoedd canlynol, nad ydynt yn hollgynhwysol o bell ffordd:

  • byddai menywod sydd â phroblem iechyd meddwl, anabledd dysgu neu awtistiaeth, lle na fyddai rhywun yn dod gyda nhw, yn achosi gofid iddynt
  • menywod â nam gwybyddol nad ydynt o bosibl yn gallu cofio’r cyngor iechyd sy’n cael ei roi
  • lle mae’r driniaeth/gweithdrefn yn debygol o achosi gofid i’r fenyw a lle gall y partner/preson enwebedig arall roi cymorth

Mae angen asesu risg pob cais i fynd gyda chleifion ac mae Atodiad 1 yn rhoi rhestr wirio o gwestiynau i helpu i wneud penderfyniadau ar gyfer ymweliadau. 

Atodiad 3: Ystyriaethau ar gyfer ymweld â hosbisau nad ydynt yn leoliadau COVID-19

Dylid darllen y canllawiau hyn ar y cyd ag Atodiad 1 uchod: Ystyriaethau ar gyfer ymweld â hosbisau nad ydynt yn leoliadau COVID-19.

Mae hosbisau'n gosod gofal i deuluoedd a gofalwyr wrth galon gofal lliniarol da. Mae gallu rhannu amser gyda ffrindiau a theulu ar ddiwedd oes yn cyfrannu, nid yn unig at les y claf, ond hefyd ei anwyliaid. Lle y bo'n bosibl, caiff pob cais am ymweliad ei drin â  sensitifrwydd a dealltwriaeth, yn enwedig yn ystod dyddiau olaf bywyd, lle mae marwolaeth yn agos.

​Gan fod pandemig y coronafeirws wedi effeithio ar nifer o bobl, mae hosbisau'n gorfod gwneud pethau ychydig yn wahanol.

Mae hosbisau am roi cyfle i deuluoedd ac anwyliaid ymweld â chleifion sydd wedi profi’n bositif am COVID-19 ac eraill sy'n derbyn gofal diwedd oes. Er mwyn gwneud hyn, rhaid iddynt sicrhau eu bod yn atal ac yn rheoli heintiau drwy wneud asesiad risg manwl a chynllunio’n ofalus, er mwyn sicrhau iechyd a diogelwch cleifion, ymwelwyr a staff. Bydd angen i hosbisau barhau i gyfyngu ar nifer yr ymwelwyr os yw hynny’n angenrheidiol, er mwyn cydymffurfio â mesurau cadw pellter cymdeithasol

Lle bo hynny'n berthnasol, mae canllawiau diwygiedig ar ymweliadau ysbyty yn ystod pandemig y coronafeirws (mewn grym ers 20 Gorffennaf), hefyd yn berthnasol i hosbisau. Pan fydd cleifion yn nyddiau olaf eu bywyd, mae’r canllawiau’n nodi y gellir caniatáu hyd at ddau ymwelydd ar y tro am gyfnod penodol, os ydynt o'r un aelwyd neu’n rhan o aelwyd estynedig. Os nad ydynt yn dod o’r un aelwyd neu’n rhan o aelwyd estynedig, dylent ymweld â gwely’r claf ar wahân a chadw pellter y tu allan i’r ardal glinigol.

Dylid ceisio cytundeb gan reolwr yr Hosbis cyn unrhyw ymweliad.

  • Anogir a chefnogir ymweliadau rhithiol lle bo modd, ond yn achos ymweliadau wyneb yn wyneb, mae angen cytuno ar hyn ymlaen llaw a gellir cynnig ymweliadau awyr agored os yw'n briodol. Dylai hosbisau ystyried sefyllfaoedd lleol, gan gynnwys statws achosion COVID-19 a strwythur unigryw pob hosbis.
     
  • Rhaid i bob ymwelydd â chyfleusterau iechyd a gofal wisgo gorchudd wyneb. Canllawiau mewn perthynas â’r mesurau newydd, gan gynnwys esgusodion rhesymol dros beidio â gwisgo gorchudd wyneb.
     
  • Dylid cydbwyso risg yn erbyn:
    • manteision cael ymwelwyr i les unigolyn
    • y niwed a brofir gan glaf neu gan ymwelydd o beidio ag ymweld, yn enwedig i bobl yn oriau neu ddyddiau olaf eu bywyd
    • y darpariaethau a'r anghenion a amlinellir yng nghynllun gofal unigolyn.
       
  • Mae gan hosbisau ddisgresiwn i ddiwallu anghenion unigol cleifion ac i ddarparu gofal sy'n canolbwyntio ar y teulu, ar adeg pan fydd presenoldeb teulu neu ffrindiau yn arbennig o bwysig.
     
  • Rhaid i'r dull unigoledig a hyblyg hwn ystyried dymuniadau claf, agosrwydd at farwolaeth, hawliau, anghenion teuluol ac unrhyw anghenion diwylliannol neu grefyddol. Dylai cleifion fod yn rhan o'r penderfyniad hwn cymaint â  phosibl. Dylid cofnodi'r trafodaethau hyn yn nodiadau'r claf fel bod cofnod ysgrifenedig.
     
  • Gall hosbisau gymhwyso rheolau gwahanol ar gyfer gwahanol gleifion, yn enwedig ar gyfer pobl yn oriau neu ddyddiau olaf eu bywyd. Dylid cynllunio ymlaen llaw mewn achosion lle bo hynny'n bosibl. Dylid rhannu gwybodaeth a phenderfyniadau'n gyflym â chleifion, teuluoedd a staff.
     
  • Dylid amlinellu'r dull o wneud penderfyniadau ar ymweld, gan gynnwys ffactorau a ystyrir ar gyfer penderfyniad a'r broses o wneud penderfyniadau, mewn polisi ymweld, a ddosberthir i gleifion a theuluoedd.
     
  • Ar gyfer hosbisau ag Uned Cleifion Mewnol, mae'n bwysig rhoi eglurder a chael consensws gyda thîm yr Uned ar ei pholisi ymweld.
     
  • Argymhellir bod hosbisau'n trefnu o flaen llaw ac yn cofnodi ymweliadau, gan osgoi ymweliadau ad hoc lle bo hynny'n bosibl.
     
  • Gall cefnogi plant i ymweld â'u hanwyliaid fod yn rhan allweddol o'r broses o’u cefnogi i ddelio â phrofedigaeth.
     
  • Os ceir nifer o achosion mewn hosbis a/neu dystiolaeth bod nifer o achosion mewn man penodol yn y gymuned, gall hosbisau osod cyfyngiadau ymweld yn gyflym i amddiffyn cleifion, staff ac ymwelwyr. Yn y sefyllfa hon, dylai hosbisau nodi opsiynau amgen i gynnal cyswllt cymdeithasol a rhoi’r wybodaeth ddiweddaraf i deuluoedd.
     
  • Dylid hefyd ystyried rheolau cyfyngiadau lleol cyn trefnu unrhyw ymweliad. 
     
  • Mae’r canllawiau hyn yn cael eu hadolygu’n gyson a byddant yn newid wrth i statws y pandemig newid.