Mae'r ymchwil yn darparu data ar ddefnyddio bagiau ac yn archwilio agweddau ac ymddygiadau mewn ymateb i'r tâl am fagiau siopa untro.

Mae'r adroddiad hwn yn darparu amcangyfrifon wedi'u diweddaru o'r defnydd o fagiau yng Nghymru, a dealltwriaeth o agweddau ac ymddygiadau manwerthwyr a defnyddwyr mewn ymateb i'r Codi Tâl am Fagiau Siopa Untro (SUCB). Roedd yn adeiladu ar ganfyddiadau Adolygiad Ôl-weithredu (PIR) a gyhoeddwyd yn 2016 fel asesiad cynnar o effaith tâl SUCB.

Prif ganfyddiadau

Manwerthwyr

Rhwng 2015-16 a 2017-18 roedd gostyngiad o 21% fe amcangyfrifir yn y nifer o SUCB a gyflenwyd gan fanwerthwyr yng Nghymru.

Canlyniad y ffaith bod archfarchnadoedd mawr wedi stopio cyflenwi SUCB plastig yn y cyfnod o ddiddordeb yw’r prif reswm am y gostyngiad hwn.

Ar sail y dystiolaeth sydd ar gael, 2018-19 oedd y flwyddyn pan wnaeth Bagiau am Oes (BfL) plastig gymryd drosodd oddi wrth SUCB plastig fel y math o fag a gyflenwir yn fwyaf cyffredin yng Nghymru.

Yn 2017-18,  rydym yn amcangyfrif bod 65.2 miliwn o BfL plastig wedi eu cyflenwi gan y deg archfarchnad fwyaf yng Nghymru. Er y dylai’r dystiolaeth sydd ar gael gael ei hystyried yn un sy’n rhoi awgrym yn hytrach na bod yn gadarn, mae’n amlwg bod y nifer o BfL plastig a gyflenwyd yng Nghymru wedi parhau i gynyddu ers 2015.

Cytunodd cyfanswm o 68% o’r manwerthwyr y dylai’r tâl SUCB barhau, ac, yn gyffredinol roedd agweddau manwerthwyr ers y PIR dal yn gadarnhaol am y tâl, gyda dim ond 7% yn anghytuno o ran a ddylai barhau.

Amcangyfrifir bod 51% o fanwerthwyr busnesau bach a chanolig (SME) yn cytuno y dylai’r tâl am SUCB gael ei gynyddu i gymell defnyddio BfL; roedd 37% yn anghytuno neu yn anghytuno yn gryf.

Roedd amcangyfrif o 68% o SME yn meddwl y dylai elw’r BfL fynd i elusen, ond roedd rhaniad 50/50 wrth ymateb o ran a ddylai BfL ddod dan yr un rheoliadau a SUCB plastig.

Defnyddwyr

Roedd y rhan fwyaf o ddefnyddwyr a gymerodd ran yn yr ymchwil yn gadarnhaol am y tâl SUCB. Roedd dealltwriaeth dda ymhlith defnyddwyr am ddiben craidd y tâl SUCB, a’r manteision amgylcheddol a fwriadwyd. Roedd dealltwriaeth glir o’r gwahaniaeth rhwng bagiau untro a bagiau amldro. Ond ychydig iawn o ddefnyddwyr oedd yn deall bod ganddynt hawl i gael BfL cyfnewid am ddim.

Mae defnyddwyr wedi dod i batrwm o ddefnyddio bagiau amldro, ar gyfer eu prif daith i siopa i archfarchnadoedd o leiaf. Mae’r un peth yn wir pan ddaw yn fater o siopa am nwyddau ychwanegol, er bod hynny i raddau llai. Fe wnaeth y defnyddwyr gofnodi, wrth siopa nwyddau gwahanol, fel dillad, eu bod yn llai tebygol o ddefnyddio bagiau amldro.

Pan oedd gan ddefnyddwyr bryder am y tâl SUCB, roedd hyn yn dueddol o fod yn ymwneud ag a oedd y tâl yn ddigon uchel i atal pobl rhag prynu bagiau newydd.

Roedd rhai defnyddwyr yn ansicr sut yr oedd yr arian a gesglir o’r tâl SUCB yn cael ei wario, gan ddweud y byddent yn hoffi cael gwybod rhagor am hyn.

Roedd llawer o’r defnyddwyr yn meddwl bod y tâl SUCB eisoes yn berthnasol i BfL, ac felly, yn cefnogi ymestyn y tâl i gynnwys BfL.

Cyfyngedig oedd cefnogaeth y defnyddwyr i ymestyn y tâl SUCB i gynnwys plastigau untro eraill, tebyg i becynnau plastig ar gyfer bwyd, gyda’r rhan fwyaf yn credu y dylai’r baich fod ar fanwerthwyr i weithredu i leihau’r pecynnau plastig untro wrth eu cynhyrchu.

Adroddiadau

Gwerthu a defnyddio bagiau siopa yng Nghymru
, math o ffeil: PDF, maint ffeil: 2 MB

PDF
2 MB
Efallai na fydd y ffeil hon yn hygyrch. Cais am fformat gwahanol. Os mae arnoch chi angen fersiwn o’r ddogfen hon mewn fformat mwy hygyrch, e-bostiwch digital@llyw.cymru. Cofiwch ddweud wrthym y math o fformat sydd ei angen arnoch chi. Byddai’n help mawr i ni os gallech chi ddweud wrthym ba fath o dechnoleg gynorthwyol rydych yn ei defnyddio hefyd.

Gwerthu a Defnyddio Bagiau Siopa yng Nghymru: crynodeb
, math o ffeil: PDF, maint ffeil: 552 KB

PDF
552 KB
Efallai na fydd y ffeil hon yn hygyrch. Cais am fformat gwahanol. Os mae arnoch chi angen fersiwn o’r ddogfen hon mewn fformat mwy hygyrch, e-bostiwch digital@llyw.cymru. Cofiwch ddweud wrthym y math o fformat sydd ei angen arnoch chi. Byddai’n help mawr i ni os gallech chi ddweud wrthym ba fath o dechnoleg gynorthwyol rydych yn ei defnyddio hefyd.

Cyswllt

Kate Mulready

Ffôn: 0300 025 1481

Cyfryngau

Ffôn: 0300 025 8099