Neidio i'r prif gynnwy

Canllawiau cenedlaethol yw’r rhain sy’n berthnasol i Gymru gyfan. 

Ystyriwch a oes cyfyngiadau lleol yn eu lle wrth ddarllen a rhoi’r canllawiau hyn ar waith.

Cyflwyniad

Ers nifer o flynyddoedd bellach, mae’r diwydiannau creadigol wedi bod yn un o’r rhannau o economi Cymru sydd wedi bod yn tyfu gyflymaf. Nid dim ond creu swyddi a chyfoeth y mae’r sector – mae hefyd yn cyfrannu at frand cenedlaethol cryf ac yn helpu i hyrwyddo Cymru a’i diwylliant a’i doniau i’r byd. Mae cymdeithas sy’n greadigol yn yr ystyr ehangach yn hyrwyddo llesiant a chymdeithas fwy cynhwysol.   

Mae’r ddogfen hon yn cynnig canllawiau lefel uchel ar gyfer sefydliadau sy’n gweithredu yn y diwydiannu creadigol yng Nghymru. 

Os ydym am ddileu’r cyfyngiadau symud, a gwneud hynny’n llwyddiannus, mae angen inni fynd ati’n ddyfal i ddod o hyd i atebion cyffredin a fydd yn cynnig ffyrdd o reoli a lliniaru lledaeniad COVID-19, gan wneud hynny fel rhan o ymdrech ar y cyd i reoli risg. Fel y dywedodd prif Weinidog Cymru yn Arwain Cymru allan o'r Pandemig Coronafeirws - fframwaith ar gyfer adferiad, ni ddylai llacio’r cyfyngiadau presennol achosi rhagor o niwed.

Nid yw’r canllawiau hyn yn disodli unrhyw rwymedigaethau cyfreithiol sy’n gysylltiedig ag iechyd a diogelwch, cyflogaeth neu gydraddoldeb, ac mae’n bwysig eich bod, fel busnes neu gyflogwr, yn parhau i gydymffurfio â’r rhwymedigaethau sydd arnoch ar hyn o bryd, gan gynnwys y rheini sy’n ymwneud ag unigolion â nodweddion gwarchodedig. Canllawiau anstatudol ydynt y dylech eu hystyried wrth ichi gydymffurfio â’r rhwymedigaethau sydd arnoch eisoes. Wrth ichi ystyried sut i roi’r canllawiau hyn ar waith, dylech ystyried gweithwyr asiantaethau, contractwyr, a phobl eraill, yn ogystal â’r bobl yr ydych yn eu cyflogi. Nid yw’r canllawiau hyn yn ailadrodd y canllawiau sydd ar gael eisoes, ond maent yn eich cyfeirio at y canllawiau hynny ac at y cyngor penodol ar gyfer is-sectorau allweddol. 

Mae’n rhaid i Weinidogion Cymru fynd ati bob 21 diwrnod i ailedrych ar yr angen am y gofynion a’r cyfyngiadau yn y Rheoliadau Coronafeirws. Yn ôl tystiolaeth ddiweddaraf Grŵp Cynghori Gwyddonol y DU ar Argyfyngau (SAGE) a chyngor Prif Swyddog Meddygol Cymru, er bod uchafbwynt cyntaf yr haint wedi mynd heibio erbyn hyn ac er bod y cyfraddau’n parhau i ostwng, mae’n parhau’n rhy gynnar i ddileu’r gofynion neu i godi’r cyfyngiadau i unrhyw raddau arwyddocaol.  

Hyd yn oed pan godir y cyfyngiadau, dim ond os byddwch yn teimlo bod modd gwneud hynny’n ddiogel y dylech ailgydio mewn gweithgareddau. Hefyd, mater i bob cyflogwr unigol fydd penderfynu pryd y bydd yn briodol i ddod â gweithwyr yn ôl i’r gwaith ar ôl iddynt fod yn rhan o’r Cynllun Cadw Swyddi drwy gyfnod y Coronafeirws (‘ffyrlo’) sy’n cael ei gynnig gan Lywodraeth y DU.

Mae disgwyl i bob sefydliad fabwysiadu atebion manwl a phwrpasol a fydd yn canolbwyntio ar ddiogelu pob gweithiwr a’r cyhoedd, ac a fydd yn rhoi’r ystyriaeth ddyladwy i’r cymunedau lleol lle maent yn bodoli ac yn gweithredu. Dylai cynlluniau fod yn gymesur, dylid eu hadolygu’n rheolaidd, a rhaid iddynt gynnig ffordd ofalus a graddol o ailgydio mewn gweithgareddau. Dylai sefydliadau ganolbwyntio hefyd ar greu atebion hyblyg y bydd modd eu hatal dros dro neu eu gwrthdroi’n gyflym os ceir rhagor o achosion o COVID-19. 

Bydd ennyn hyder y cyhoedd a’r gweithwyr yn hollbwysig os ydym am ailgydio mewn busnes yn llwyddiannus ac mewn ffordd a fydd yn fasnachol hyfyw. Rhaid, felly, i’r broses o godi’r cyfyngiadau fod yn un ofalus a chydlynol.

Mae’r canllawiau hyn yn adlewyrchu’r sgyrsiau cyson rhwng Llywodraeth Cymru a’r sector, fel y’u hamlinellir yn nogfen fapio Prif Weinidog Cymru ‘Llacio'r cyfyngiadau ar ein cymdeithas a'n heconomi’. Mae Llywodraeth Cymru yn croesawu’r cyfle i drafod ymatebion y sector i’r canllawiau hyn, ac i ddeall yr heriau unigol sy’n wynebu’r partneriaid yn y sector. 

Y Rheoliadau Coronafeirws

Er mwyn mynd i’r afael â lledaeniad coronafeirws, cyflwynodd Llywodraeth Cymru reoliadau (“y Rheoliadau Coronafeirws”) ym mis Mawrth. Mae’r rheoliadau hynny’n gosod cyfyngiadau llym ar ymgynnull, ar symudiadau pobl ac ar redeg busnesau, gan gynnwys cau busnesau yng Nghymru. Mae Llywodraeth Cymru bellach yn arfer gofal wrth ystyried llacio’r cyfyngiadau hyn ac ailagor gweithleoedd. 

Y flaenoriaeth yw diogelu pobl drwy reoli lledaeniad y coronafeirws ar hyn o bryd er mwyn inni fedru mynd ati gyda’n gilydd i ailgodi’n gryfach. 

Cafodd y fframwaith ar gyfer llacio’r cyfyngiadau, gan gynnwys ailagor busnesau a gweithleoedd, ei gyhoeddi yn Llacio’r cyfyngiadau ar ein cymdeithas a’n heconomi: dal i drafod, lle mae system goleuadau traffig Coch-Oren-Gwyrdd yn diffinio’r camau ar gyfer mynd ati’n raddol i lacio ac i godi’r cyfyngiadau mewn agweddau gwahanol ar fywyd yng Nghymru.

Yn y cyfnod anodd sydd ohoni, yr hyn sydd o’r pwys mwyaf inni yw cadw pawb yn ddiogel, a diogelu eu hiechyd a’u lles. Rydym wedi paratoi’r canllawiau hyn er mwyn helpu cyflogwyr a gweithwyr a gyflogir yn y sector diwydiannau creadigol i ddeall yr hyn sy’n bwysig inni a sut y dylai pawb weithredu wrth inni ymdrechu gyda’n gilydd i sicrhau bod modd i bobl weithio’n ddiogel.  

Nid yw’r canllawiau hyn yn disodli deddfwriaeth na chanllawiau statudol, ac ni ddylid ystyried ychwaith fod modd dibynnu arnynt yn lle cyngor cyfreithiol. Dylai cyflogwyr a gweithwyr cyflogedig ystyried ceisio cyngor o’r fath os bydd angen.

Rydym wedi cyhoeddi canllawiau a chyfres o gwestiynau cyffredin i ategu unrhyw ddiwygiadau.

Gweithio yn unol â Rheoliadau a Chanllawiau Iechyd Coronafeirws

Mae’n ofyn cyfreithiol bod pob cam rhesymol yn cael ei gymryd i osgoi trosglwyddo’r coronafeirws yn y gwaith. Mae Llywodraeth Cymru wedi cyhoeddi canllawiau ar sut i gadw pellter corfforol yn y gwaith a hefyd canllawiau i gyflogwyr a gweithwyr ar sut i gadw'n ddiogel yn y gwaith

Rhaid cymryd pob cam rhesymol i sicrhau bod pawb yn y gweithle’n cadw pellter o ddwy fetr. Bydd y canllawiau uchod yn help wrth ichi ystyried pa fesurau sydd eu hangen i osgoi trosglwyddo’r haint yn y gwaith. Dylai popeth fod yn gyson â chanllawiau Llywodraeth Cymru ar iechyd, cadw pellter cymdeithasol a hylendid

Dylai unrhyw un sy’n gweithio i’r diwydiannau creadigol ac sydd wedi cael canlyniad positif i brawf COVID-19 beidio â mynd i’r gwaith, er y caiff weithio gartref os yw hynny’n bosibl. Dylai unrhyw un sy’n teimlo’n sâl neu’n dost ac sy’n dangos symptomau’r Coronafeirws hunanynysu ar unwaith (gyda gweddill aelodau’r aelwyd).  Dylent ddilyn canllawiau Llywodraeth Cymru ar hunanynysu a gofyn am gael prawf coronafeirws. Bydd hyn yn cynnwys unrhyw un sydd: 

Dylech ddilyn canllawiau Llywodraeth Cymru os bydd unrhyw un yn y gwaith yn dangos symptomau’r Coronafeirws ac ynysu’r person hwnnw, trefnu ei fod yn mynd adre neu i gyfleuster clinigol os oes angen, a threfnu bod ei le gwaith ac unrhyw le y gallai fod wedi mynd iddo e.e. toiled, yn cael eu diheintio. 

Dylai unrhyw rai sy’n gweithio yn y diwydiannau creadigol ac sy’n cael eu hystyried yn 'bobl eithriadol o fregus' am resymau meddygol barhau i ddilyn cyngor Llywodraeth Cymru. Mae hyn yn cynnwys dilyn y canllawiau gwarchod diweddaraf.  

Mae’n hanfodol bod arferion hylendid da yn cael eu dilyn ym mannau gwaith y diwydiannau creadigol, bod offer yn cael eu diheintio'n rheolaidd (Saesneg yn unig) a’i bod yn glir nad yw unrhyw un sydd â’r symptomau neu sy’n credu ei fod wedi bod mewn cysylltiad â’r feirws yn cael gweithio, ond caiff weithio gartref os yw hynny’n bosibl. 

Mae Llywodraeth Cymru wedi cyhoeddi canllawiau i helpu cyflogwyr i ddeall eu cyfrifoldebau ac i sicrhau bod gweithleoedd mor ddiogel â phosibl a chanllawiau ar gyfrifoldebau cyflogwyr am helpu gyda phrofion ac olrhain cysylltiadau coronafeirws.

Gorchuddion wyneb

Mae Llywodraeth Cymru wedi cyhoeddi canllawiau ar orchuddion wyneb a’r coronafeirws.

Cadw’r gweithle’n lân

Dylech roi protocolau glanhau yn eu lle i gyfyngu ar drosglwyddo’r Coronafeirws mewn mannau cyhoeddus. Argymhellir bod pethau y mae pobl yn cyffwrdd â nhw (e.e. dolenni drysau, cownteri, rheiliau cyffwrdd a gatiau) yn cael sylw penodol a’u glanhau’n amlach.

Fe’ch cynghorir i lanhau ardaloedd gwaith a chyfarpar bob tro y cânt eu defnyddio, gan ddefnyddio’ch cynhyrchion glanhau arferol. Fe’ch cynghorir hefyd i glirio mannau gwaith a symud gwastraff ac eiddo personol ar ddiwedd pob shifft. 

I helpu pawb i gynnal hylendid da, dylid ystyried: 

  • sicrhau bod cyfleusterau golchi dwylo ar gael, lle darperir dŵr sy’n llifo, peiriannau sebon awtomatig a thywelion papur;  
  • defnyddio arwyddion a phosteri i ennyn ymwybyddiaeth am dechneg dda wrth  olchi dwylo, am yr angen i olchi dwylo’n amlach, i osgoi cyffwrdd â’r wyneb, ac i beswch neu disian i mewn i blyg y fraich;
  • darparu hysbysiadau atgoffa ac arwyddion rheolaidd er mwyn cynnal safonau hylendid;
  • darparu hylif diheintio dwylo mewn sawl man yn ogystal ag yn yr ystafelloedd ymolchi/toiledau;  
  • pennu canllawiau clir ar ddefnyddio a glanhau ystafelloedd newid a thoiledau er mwyn sicrhau eu bod yn cael eu cadw’n lân a bod pobl yn cadw pellter cymdeithasol i’r graddau mwyaf posibl;   
  • mwy o lanhau mewn mannau prysur; 
  • darparu mwy o gyfleusterau gwastraff a chasglu sbwriel yn amlach; 
  • rhoi tywelion papur mewn cyfleusterau golchi dwylo yn lle peirannau sychu dwylo;  
  • defnyddio toiledau cludadwy i’r graddau lleiaf posibl; 
  • darparu digon o declynnau cyflenwi hylif diheintio mewn mannau cyhoeddus.

Profi, Olrhain, Diogelu 

Profi, Olrhain, Diogelu yw strategaeth Llywodraeth Cymru ar gyfer profi’r cyhoedd ac olrhain lledaeniad y Coronafeirws yng Nghymru. Mae’r strategaeth yn darparu gwybodaeth ar roi system cadw cofnodion briodol a manwl ar waith i gefnogi strategaeth Profi, Olrhain, Diogelu Llywodraeth Cymru mewn perthynas â gweithwyr er mwyn sicrhau bod modd eu olrhain, cysylltu â nhw, eu cynghori i hunanynysu a’u profi yn ôl yr angen ar gyfer y coronafeirws os byddant wedi bod yn gweithio ar yr un adeg ag unigolyn, neu aelod o staff, sydd wedi cael prawf positif ar gyfer y Coronafeirws yn y cyfamser. 

Bydd angen i gyflogwyr sicrhau bod gweithwyr yn cael gwybod fel sy’n briodol (ar lafar dros y ffôn, neu drwy wefan neu system archebu ar-lein) fod angen i’w gwybodaeth bersonol gael ei chadw o dan reolau’r GDPR, a’r rhesymau dros wneud hynny, a dylid eu hysbysu hefyd am ba hyd y caiff yr wybodaeth honno ei chadw, er mwyn cefnogi strategaeth Profi, Olrhain, Diogelu Llywodraeth Cymru. 

Mae’r Awdurdod Gweithredol Iechyd a Diogelwch hefyd wedi cyhoeddi cyfres o ganllawiau allai fod yn ddefnyddiol i gadw mannau gwaith yn y diwydiannau creadigol yn ddiogel.

Cydweithredu i ddatblygu ffordd o ddychwelyd yn raddol a chanllawiau ar gyfer ailgydio mewn gweithgarwch yn y diwydiannau creadigol

Mae mynd ati’n fuan i gysylltu a thrafod â’r sector diwydiannau creadigol wedi bod yn hanfodol er mewn deall pryd y gallai fod yn ddiogel ac yn ymarferol ailgydio mewn gweithgarwch. Mae’r sector yn cydweithio i amlinellu fframwaith sylfaenol ar gyfer dychwelyd yn raddol, gan wneud hynny ar sail map ffordd Llywodraeth Cymru   ‘Llacio’r Cyfyngiadau ar ein Cymdeithas a’n Heconomi’. 

Dim ond pan fydd y Rheoliadau Coronafeirws yn caniatáu hynny y bydd modd ailgydio mewn gweithgareddau yn y diwydiannau creadigol, ac rydym yn awgrymu y dylech hefyd roi’r sylw dyladwy i ganllawiau sy’n berthnasol i’r diwydiant. Mae crynodeb o’r Rheoliadau Coronafeirws diweddaraf a’r canllawiau cysylltiedig  i’w gweld yn adran 2. Mae gwybodaeth am ganllawiau sydd wedi’u cyhoeddi ac sydd wrthi’n cael eu datblygu ar gyfer y diwydiant i’w gweld yn nes ymlaen yn yr adran hon.  

Dylai’r canllawiau hyn gael eu hystyried hefyd yng nghyd-destun darpariaethau eraill yn y Rheoliadau Coronafeirws (megis y rheini sy’n ymdrin â theithio ac addysg a gofal plant), ac mewn canllawiau ar agweddau cyd-ddibynnol allweddol eraill ar fywyd a fydd yn effeithio ar sut y byddwn yn symud ymlaen. 
 
Mae dolenni yn y ddogfen hon at ganllawiau a baratowyd gan gyrff y diwydiant ar lefel y DU, sy’n rhoi cyngor ar y gyfraith fel y mae’n gymwys i Loegr. Wrth ichi ddefnyddio’r adnoddau hyn i’ch helpu gyda gweithgarwch yng Nghymru, mae’n hanfodol eu bod yn cael eu hystyried yng nghyd-destun y gyfraith fel y mae’n gymwys i Gymru a’ch bod yn ymgyfarwyddo â Rheoliadau Cymru.      

Bydd pryd ac i ba raddau y gellir ailgydio mewn gweithgareddau yn amrywio wrth inni symud drwy’r camau ar gyfer llacio a dileu’r cyfyngiadau. Serch hynny, mae’r neges yn glir: oherwydd y cyfyngiadau sy’n gysylltiedig â chadw pellter corfforol, bydd yn fwy priodol ailgydio mewn rhai gweithgareddau nag eraill. 

Mae’r adrannau ar ‘deithio yma ac acw’, ymarfer corff a gweithio neu gynnal busnes hefyd yn berthnasol i’r sefydliadau hynny sy’n gweithio yn y diwydiannau creadigol.

Ers i’r map ffordd gael ei gyhoeddi, mae’r sector wedi parhau â’r gwaith o ddatblygu ffordd gydgysylltiedig o weithredu. Mae’r gwaith hwnnw wedi arwain at sefydlu grwpiau rhanddeiliaid ar gyfer yr is-sectorau isod: 

  • Sgrin (Cynhyrchu ym maes ffilm a theledu) 
  • Digidol
  • Cerddoriaeth

Mae tîm Cymru Greadigol hefyd wedi ceisio barn Cyngor Llyfrau Cymru ar gyfleoedd i ailgydio mewn gweithgarwch ac i helpu i adfer y sector cyhoeddi. 

Ar gyfer pob maes arbenigol, aed ati i ystyried sut i ddatblygu ffordd raddol o ailgydio mewn gweithgarwch, yn ogystal â chyfleoedd y gellir eu cyflwyno i Lywodraeth Cymru yn rhan o bob adolygiad 21 diwrnod. Mae nifer o’r materion hyn yn rhai sy’n berthnasol ar draws y sector. Ond wedi dweud hynny, mae nifer o faterion a heriau hefyd sy’n rhai penodol iawn i bob un o’r meysydd a nodir. 

Eir ati yn yr adran a ganlyn i grynhoi’r sefyllfa ym mhedwar sector y diwydiannau creadigol sy’n cael blaenoriaeth gan Lywodraeth Cymru, ac i grynhoi’r gwaith sydd wedi’i wneud i ddatblygu canllawiau a fydd o gymorth i ailgydio mewn gweithgarwch mewn ffordd ddiogel ac ymarferol.
 

Sgrin (Ffilm a theledu)

Y sefyllfa bresennol a’r materion allweddol

Nid yw’r Rheoliadau Coronafeirws yn mynd ati’n benodol i wahardd cynyrchiadau ffilm a theledu. Fodd bynnag, mae mesurau a gyflwynwyd i leihau lledaeniad y feirws yng Nghymru er mwyn gwarchod y GIG ac achub bywydau, gan gynnwys rheolau ar gadw pellter cymdeithasol, ar deithio, cau lleoliadau, lletygarwch etc., yn golygu ei bod yn anodd parhau ag unrhyw weithgarwch. Wrth inni ddechrau llacio’r cyfyngiadau’n ofalus, bydd angen addasu arferion gweithio er mwyn sicrhau bod modd ailgydio mewn gweithgarwch yn ddiogel ac mewn ffordd a fydd yn cydymffurfio â’r rheolau.

I gadarnhau felly, ceir parhau i ffilmio yng Nghymru ar yr amod y cydymffurfir yn llawn â chyfraith Cymru wrth wneud hynny. Dylid hefyd ddilyn dogfennau priodol Llywodraeth Cymru sy’n ymdrin â COVID-19. Mae hyn yn cynnwys rhwymedigaeth gyfreithiol a chanllawiau ar gymryd pob cam rhesymol i gadw pellter corfforol yn y gweithle, cydymffurfio â chanllawiau perthnasol y diwydiant ar gyfer cynyrchiadau â phresenoldeb corfforol a chael unrhyw ganiatâd sydd ei angen oddi wrth yr awdurdod lleol a / neu berchenogion y tir lle byddai’r ffilmio’n digwydd. 

Os na ellir gwneud gwaith ffilmio yn unol â’r canllawiau, dylid trafod hynny gyda Cymru Greadigol yn y lle cyntaf.  

Mae Llywodraeth Cymru wedi bod yn cydweithio’n agos â’r sector sgrin i ddeall sut y gall mathau gwahanol o gynyrchiadau gydymffurfio â’r ddyletswydd yng Nghymru i gadw pellter corfforol, gan gydweithio hefyd ar ffyrdd diogel o ddychwelyd i’r gwaith. Mae gwaith ar droed ar draws y sector i ddatblygu canllawiau a fydd yn helpu i sicrhau y bydd modd ailgydio’n ddiogel mewn gweithgarwch cynhyrchu. Bydd y canllawiau hyn yn cynnig cymorth i ailgyflwyno gweithgarwch cynhyrchu ym maes teledu a ffilm yng Nghymru y bydd modd ei wneud yn unol â’r cyfyngiadau presennol, ac a fydd yn cynnwys gweithgarwch yn y gadwyn gyflenwi, megis ôl-gynhyrchu ac effeithiau gweledol.

Mae gwaith yn mynd rhagddo hefyd i sicrhau bod hyfforddiant ar gael i feithrin y sgiliau y mae eu hangen ar weithwyr a chriw er mwyn iddynt fedru gweithredu yng nghyd-destun y Rheoliadau Coronafeirws. Bydd y cyrsiau hyn yn helpu i sicrhau bod pawb sy’n gweithio yn y diwydiant sgrin, beth bynnag eu rôl, yn gwybod am risg COVID-19 ac am sut y mae’n cael ei drosglwyddo, a sut i ddiogelu eu hunain, eu cydweithwyr a’r amgylchedd gwaith. Mae hyn yn cynnwys hyfforddiant ar iechyd a diogelwch, ar iechyd meddwl, cydymffurfio â’r gofynion i gadw pellter cymdeithasol ac arferion da o ran cadw’r dwylo’n lân, a newid arferion gwaith.  

Mae ystyriaeth yn cael ei rhoi hefyd i yswiriant ac i unrhyw gamau y dylid eu cymryd i fynd i’r afael â’r rhwystr sylweddol hwn i gynyrchiadau ffilm a theledu. 

Mae Llywodraeth Cymru yn sylweddoli bod llawer o fusnesau yn y sector diwydiannau creadigol yn gweithio ar draws y DU, a bod nifer o wahaniaethau yn y cyfreithiau ar draws y DU y bydd yn rhaid i fusnesau eu hystyried. Mewn ymateb i hynny, mae rhagor o wybodaeth am statws gweithiwr hanfodol, am deithio, llety a chadw pellter corfforol i’w gweld isod:   

Statws gweithiwr allweddol (hanfodol)

Mae gweithiwr allweddol neu weithiwr hanfodol yn weithiwr y bernir ei fod yn darparu gwasanaethau hanfodol neu y mae ei waith yn hanfodol i’r ymateb i COVID-19. Nid yw’r term yn cael ei ddefnyddio’n gyffredinol ond fe’i defnyddir o dan amgylchiadau penodol i gydnabod y dylai gweithiwr gael manteisio ar hawliau penodol.

Mae’r rhestr lawn o weithwyr allweddol neu hanfodol yng Nghymru i’w gweld yng nghanllawiau perthnasol LlC (mae’r dolenni i’w gweld uchod). Yng nghyd-destun newyddiadurwyr a’r cyfryngau darlledu, y gweithwyr allweddol (hanfodol) yw – newyddiadurwyr a darlledwyr sy’n ymdrin â choronafeirws neu sy’n darparu darlledu gwasanaeth cyhoeddus, i gynnwys y cwmnïau hynny sy’n gweithio i neu ar ran darlledwyr gwasanaethau cyhoeddus, i gynnwys y cwmnïau hynny sy’n gweithio i neu ar ran darlledwyr gwasanaethau cyhoeddus.

Teithio

Mae canllawiau ar deithio’n ddiogel yn ystod y pandemig ar gael ar wefan Llywodraeth Cymru.

Cyn ichi gyrraedd y DU, mae’n rhaid ichi lenwi ffurflen lleoli teithwyr a chyflwyno’r manylion hyn wrth gyrraedd Cymru. Mae hyn yn berthnasol i ymwelwyr a phreswylwyr y DU. Mae siroedd a thiriogaethau hefyd sydd heb gyfnod hunan-ynysu wrth ddychwelyd i Gymru, mae’r rhestr hon yn berthnasol o’r 11 Gorffennaf 2020. Os nad ydych wedi ymweld neu wedi aros ar y ffordd (gweler y ddogfen amgaeëdig) mewn unrhyw wlad neu diriogaeth arall yn yr 14 niwrnod blaenorol, bydd angen ichi hunan-ynysu wrth ddychwelyd I Gymru. Mae Llywodraeth y DU yn adolgyu’r amodau yn y gwledydd a’r tiriogaethau hyn yn wythnosol, felly mae’n well edrych ar y rhestr yn rheolaidd.  

Mae hefyd grwpiau o bobl sydd wedi’u heithrio, mae’r rhain wedi eu nodi o fewn y ddogfen, sydd ar hyn o bryd yn cynnwys actorion a chriwiau cynhyrchu Ffilm a Theledu. Os oes angen ichi hunan-ynysu, mae gwybodaeth I’w gael hefyd o fewn y canllaw hwn.

Llety

Mae Llywodraeth Cymru wedi cyflwyno canllawiau i helpu busnesau twristiaeth a lletygarwch sy’n ail-agor yn ddiogel yn ystod y pandemig. Mae’r rhain yn amlinellu ffordd o ail-agor fesul cam, yn unol â gofyniad parhaus i sicrhau bod pellter o 2 fetr rhwng unrhyw un sydd ar y safle. 

Cadw pellter corfforol yn y gweithle

O dan gyfraith Cymru, mae gofyn cymryd pob cam rhesymol i gadw pellter corfforol (aros 2m ar wahân) wrth weithio. Mae canllawiau Llywodraeth Cymru ar y gofyniad hwn yn cydnabod ‘nad oes modd cadw pellter cymdeithasol mewn rhai amgylcheddau gweithio – O ganlyniad, mewn rhai amgylchiadau efallai na fydd yn bosibl rhoi llawer o gamau rhesymol ar waith, neu’n wir, unrhyw rai o gwbl. Er enghraifft, wrth ddarparu gwasanaethau hanfodol sy’n delio’n uniongyrchol â’r cyhoedd (gan gynnwys gweithredu a chynnal Seilwaith Cenedlaethol Hanfodol), mewn ffatrïoedd, ar safleoedd adeiladu, wrth ddarparu gwasanaethau iechyd a gofal cymdeithasol ac wrth gynhyrchu a dosbarthu bwyd’. Nid yw’r rhestr hon yn un gynhwysfawr.

Yn achos cynyrchiadau drama, mae hynny’n golygu bod yn rhaid cymryd pob cam rhesymol i sicrhau bod pellter corfforol yn cael ei gadw pryd bynnag y bo modd, e.e.  llai o griw, newid y drefn, defnyddio technoleg a newid y plot. Er hynny, caiff gwaith barhau er bod rhai sefyllfaoedd lle na ellir cadw pellter corfforol, e.e. gwallt a cholur, golygfeydd allweddol sy’n hanfodol i integriti’r plot. Os oes modd, dylid cyflwyno camau eraill i liniaru’r risgiau sy’n gysylltiedig â bod yn agos yn gorfforol, e.e. rhagor o gamau hylendid a darparu cyflenwadau digonol o gynhyrchion hylendid (peiriannau sebon awtomatig, tywelion papur yn lle tyweiion cotwm, hylif diheintio dwylo etc), defnyddio cyfarpar diogelu personol (e.e. gorchuddion wyneb) pan fo modd gwneud hynny ac os yw’n ymarferol, cynnal profion ar y cast a’r criw perthnasol, lleihau cymaint â phosibl ar yr amser a dreulir heb gadw pellter corfforol. Mae Cymru Greadigol yn argymell y dylid cadw cofnod o bob cam rhesymol sydd wedi cael ei ystyried a’i gymryd.  

Mae Llywodraeth Cymru yn cydnabod bod y pandemig COVID-19 wedi effeithio ar y sector sgrin yn ei gyfanrwydd, nid dim ond ar weithgarwch sy’n gysylltiedig â chynyrchiadau â phresenoldeb corfforol. Mae cryn her yn wynebu pob agwedd ar y model busnes. Mae cau sinemâu wedi cael effaith sylfaenol ar ffyrdd o ddosbarthu’r hyn a gynhyrchir ac, i raddau helaeth, mae ffyrdd o fanteisio i’r eithaf ar y cynnyrch hwnnw a chael y budd mwyaf ohono wedi’u hatal. Mae cyngor ar wahân ar gael ar ailagor sinemâu’n ddiogel, a gellir gweld y cyngor hwnnw yng nghanllawiau LlC ar gyfer lleoliadau diwylliant a threftadaeth.

Hefyd, mae costau sylweddol yn gysylltiedig â’r angen i ymgorffori’r arferion iechyd a diogelwch mwy llym y bydd yn rhaid i gwmnïau sydd eisoes yn cael trafferthion gyda llif arian eu mabwysiadu. Yn ogystal, mae cyfyngiadau sy’n effeithio ar y gadwyn gyflenwi ehangach yn effeithio hefyd yn eu tro ar y sector sgrin. Mae Cymru Greadigol yn parhau i weithio gyda rhanddeiliaid i nodi’r materion hyn ac i nodi cyfleoedd i helpu’r sector ymateb iddynt.

Canllawiau

Canllawiau gan ddarlledwyr i’r diwydiant ar baratoi cynyrchiadau teledu yn ddiogel - mae canllawiau newydd i’r diwydiant, a baratowyd ar y cyd gan ddarlledwyr, arbenigwyr ar y diwydiant ac ymgynghorwyr diogelwch, wedi cael eu cyhoeddi ac maent yn amlinellu’r camau ar gyfer paratoi cynyrchiadau yn ddiogel teledu.

Protocolau diogelwch Comisiwn Ffilm Prydain (BFC) ar gyfer y diwydiant  - mae’r BFC wedi cyhoeddi protocolau diogelwch ar gyfer y diwydiant sy’n ymdrin â chynyrchiadau ffilm a dramâu teledu blaenllaw. Roedd cyhoeddi ‘Film and High-End TV Drama Production Guidance (Coronavirus COVID-19)’ yn un o’r mentrau adfer ehangach a sefydlwyd gan Dasglu’r Sector Sgrin yn Sefydliad Ffilm Prydain ar COVID-19. Nod y canllawiau yw diogelu setiau rhag coronafeirws drwy gyflwyno camau sy’n cynnwys hyfforddiant ar ddiogelwch cyn dechrau ffilmio, cynnal profion ar actorion o dramor a’u rhoi mewn cwarantin. Fe’u dyluniwyd mewn ffordd sy’n golygu bod modd eu haddasu yn unol ag anghenion cynyrchiadau o feintiau gwahanol a’u defnyddio ochr yn ochr â phrotocolau penodol y cwmnïau.

Canllawiau y BBC ar Garfanau Cysylltiad Agos a Chynnydd mewn sgrinio ar gyfer COVID-19 – Protocol ar gyfer cynhyrchu Teledu - mae gweithgor o’r BBC, Sky ac ITV wedi cyhoeddi canllawiau sy’n mynd i’r afael yn benodol â dull o gynorthwyo i ail-ddechrau gweithgarwch cynyrchu ble y mae’n anodd osgoi rhyngweithio o fewn y ffin pellter cymdeithasol presennol.

Canllawiau Cynghrair Sgrin y DU ar gyfer Effeithiau Gweledol ac Ôl-gynhyrchu - mae Cynghrair Sgrin y DU wedi cyhoeddi ei chanllawiau ar COVID-19 a gweithio’n ddiogel yn y gymuned Effeithiau Gweledol ac Ôl-gynhyrchu, gan nodi’r arferion gwaith gorau sydd wedi cael eu mabwysiadu eisoes wrth i waith ar Effeithiau Gweledol ac Ôl-gynhyrchu barhau yn ystod y pandemig. Nod y canllawiau hyn yw darparu fframwaith ar gyfer cwmnïau wrth iddynt fynd ati unwaith eto i weithio mewn adeiladau/ar safleoedd, a bwriedir iddynt hefyd ddiogelu eu gweithwyr, eu contractwyr a’u cleientiaid ar yr un pryd.

Cynllun Adfer Bectu ar gyfer Ffilm a Theledu - mae Bectu wedi bod yn gweithio ar ganllawiau manwl ar ei ddiffiniad ef o arferion gwaith diogel yng nghyd-destun y rheolau ar gadw pellter corfforol os dychwelir i’r gwaith. Mae cannoedd o gynrychiolwyr Bectu, sy’n cynrychioli rhyw 15,000 o aelodau yn sector ffilm a theledu’r DU, wedi cyfrannu at y ddogfen. Mae ynddi ganllawiau manwl ar waith adrannau penodol ac mae’n edrych yn gyffredinol hefyd ar arferion yn y diwydiant.

Canllawiau COVID-19 Cymdeithas y Cynhyrchwyr Hysbysebion (APA) ar Ffilmio - diben y canllawiau hyn yw galluogi cwmnïau cynhyrchu i gymryd camau ymarferol a rhesymol i ddiogelu iechyd a diogelwch pawb sy’n bresennol pan eir ati i ffilmio.

Coronafeirws (COVID-19) – Ymwybyddiaeth am Gynhyrchu
Mae ScreenSkills wedi cyflwyno cwrs ar-lein Coronavirus (COVID-19)
 - awareness on production course.

Digidol

Y sefyllfa bresennol a’r materion allweddol

Gan fod y rhan fwyaf o waith y sector hwn yn cael ei wneud mewn swyddfeydd, nid oes unrhyw ganllawiau penodol gan y diwydiant ar gyfer y busnesau hyn (ac eithrio pan fyddant yn gysylltiedig â ffilmio cynnwys a / neu’n gwneud gwaith ôl-gynhyrchu / effeithiau gweledol. Ymdriniwyd â’r rheini eisoes yn yr adran ar Ffilm a Theledu).

Mae’r sector hwn eisoes yn defnyddio nifer o ddulliau o weithio o bell. Byddem yn annog rhanddeiliaid i hysbysu Cymru Greadigol o unrhyw broblemau yn y dyfodol sy’n codi o fewn yr is-sector hwn sy’n gysylltiedig ag amodau gweithio yn ddiogel.  

Canllawiau ar gyfer swyddfeydd a chanolfannau cyswllt

Mae Llywodraeth Cymru wedi cyhoeddi canllawiau ar gyfer pobl sy’n rhedeg neu’n gweithio mewn swyddfeydd, canolfannau cyswllt ac amgylcheddau dan do tebyg.

Cerddoriaeth

Y sefyllfa bresennol a’r materion allweddol 

Mae’r Rheoliadau Coronafeirws yn gosod nifer o gyfyngiadau ar fusnesau ac ar wasanaethau eraill, gan gynnwys lleoliadau cerddoriaeth. Mae’r rheoliadau hyn yn cael eu hadolygu’n barhaus wrth inni fynd ati’n raddol i godi’r cyfyngiadau ar economi Cymru, ac mae rhestr lawn o fusnesau ac adeiladau/lleoliadau y mae’n rhaid iddynt aros ynghau yng Nghymru o ganlyniad i’r coronafeirws. Caiff y rhestr hon ei diweddaru yn dilyn pob adolygiad 21 niwrnod gan Weinidogion Cymru.

Os ydych yn cael rhedeg eich busnes, rhaid ichi wneud hynny’n ddiogel mewn ffordd sy’n cydymffurfio ag unrhyw gyfyngiadau a osodir gan y Rheoliadau Coronafeirws, yn ogystal ag unrhyw rwymedigaethau cyfreithiol eraill sydd ar gyflogwyr (megis deddfwriaeth ar iechyd a diogelwch).

Mae Cymru Greadigol yn cydweithio’n agos iawn â’r diwydiant cerddoriaeth drwy’r grŵp rhanddeiliaid a sefydlwyd yn ddiweddar ac sy’n cynrychioli holl feysydd y diwydiant. Mae’r grŵp hwnnw wedi bod o gymorth mawr i gadarnhau bod y diwydiant yn cydnabod mai ef, yn ôl pob tebyg, fydd un o’r sectorau olaf un i ailgydio mewn unrhyw ffurf ar ei weithgarwch arferol. Mae’r sector yn glir am yr angen am strategaeth hirdymor i sicrhau ei fod yn goroesi, i fynd i’r afael ag effeithiau colli enillion am gyfnod hir ac i ehangu’r hyfforddiant a’r offer sydd ar gael ar-lein. Mae’n cael ei gydnabod hefyd y gallai fod effaith bosibl ar ‘hyder cynulleidfaoedd’ hyd yn oed pan fydd cyfyngiadau’n cael eu llacio a lleoliadau’n cael ailagor. Mae pryderon ychwanegol ynghylch y mater sydd heb ei ddatganoli o TAW ar werthu tocynnau a sicrhau yswiriant ar gyfer perfformiadau.

Cafwyd trafodaethau am rith-wyliau a digwyddiadau eraill fel gwylio cyngherddau o’r car lle bydd artistiaid yn perfformio ar y llwyfan gyda’i gilydd unwaith y bydd y rheolau’n caniatáu hynny, a lle bydd cynulleidfaoedd yn cadw pellter diogel drwy aros yn eu cerbydau a/neu wylio o gartref. Mae llawer yn y diwydiant wedi mynegi pryderon am hyfywedd masnachol y mathau hyn o ddigwyddiadau, ond byddent yn rhoi gwaith i bobl yn y diwydiant cerddoriaeth fyw megis staff llwyfan, cwmnïau llogi systemau sain a gweithwyr llawrydd y tu ôl i’r llwyfan.   

Canllawiau

Reopen Every Venue Safely (REVS) - mae’r Ymddiriedolaeth Lleoliadau Cerddoriaeth yn arwain menter o’r enw REVS, sef cyfres o drafodaethau fesul cam rhwng y Llywodraeth, yr Ymddiriedolaeth Lleoliadau Cerddoriaeth a lleoliadau cerddoriaeth ar lawr gwlad sy’n edrych ar yr opsiynau ar gyfer ailagor lleoliadau’n ddiogel yn y dyfodol.  

Canllawiau LlC ar gyfer Lleoliadau Diwylliant a Threftadaeth - Mae Llywodraeth Cymru wedi creu canllawiau lefel uchel ar gyfer sefydliadau ac unigolion yng Nghymru sy’n rheoli cyrchfannau diwylliant a threftadaeth a lleoliadau sydd ar agor i’r cyhoedd. Mae’r rhain yn cynnwys sinemau a lleoliadau celfyddydol, gan gynnwys neuaddau cyngerdd a theatrau.

Bydd y canllawiau hyn yn cael eu ehangu yn yr wythnosau nesaf ac yn cynnwys canllawiau ar gyfer sefydliadau ac unigolion sy’n ymarfer, yn cyflwyno neu’n cyfrannu at weithgarwch celfyddydol, yn dilyn ymgynghoriad pellach gyda rhanddeiliaid ledled Cymru.

Canllawiau LlC i Fusnesau Twristiaeth a Lletygarwch - Mae Llywodraeth Cymru wedi creu canllawiau ar gyfer agor busnesau twristiaeth a lletygarwch yng Nghymru fesul cam. Ychwanegir manylion ar unrhyw beth sy’n arbennig o berthnasol i’r diwydiannau creadigol.

Cyngor ar COVID-19 i gerddorion - Mae Undeb y Cerddorion wedi creu tudalen ar y we sy’n cyflwyno canllawiau ar COVID-19 i gerddorion.

Cyhoeddi

Y sefyllfa bresennol a’r materion allweddol

Mae cyhoeddiad y Prif Weinidog ar 19 Mehefin ar gamau pellach i ddatgloi Cymru, wedi cadarnhau y caiff manwerthwyr barhau i fasnachu os y gallant gymryd pob mesur rhesymol i gydymffurfio gyda’r ddyletswydd o bellter corfforol yn y gyfraith yng Nghymru i leihau y coronafeirws rhag lledaenu, a gwarchod gweithwyr mewn siopau a siopwyr. Mae’r cyhoeddiad hwn yn cynnwys siopau llyfrau.  

Mae Llywodraeth Cymru wedi creu canllawiau i gefnogi manwerthwyr yng Nghymru ac maent yn gweithio gyda Cyngor Llyfrau Cymru i sicrhau bod canllawiau ar gael i helpu siopau llyfrau i ailagor yn ddiogel. Mae’r Cyngor Llyfrau wrthi’n trafod gyda chyhoeddwyr yr addasiadau logistaidd y bydd angen eu cyflwyno er mwyn helpu siopau, er enghraifft, drwy amserlenni cyhoeddi, dosbarthu a marchnata.   

Mae’r Cyngor Llyfrau wedi datblygu arwyddion dwyieithog hefyd y gall siopau llyfrau yng Nghymru eu defnyddio i gyflwyno gwybodaeth, i godi ymwybyddiaeth a hyrwyddo diogelwch ar y safle ac arferion da o ran hylendid, ac i sicrhau bod pobl yn cydymffurfio â’r ddyletswydd i gadw pellter corfforol. Yn ogystal, mae’r Cyngor yn gweithio gyda’r diwydiant i ddod o hyd i ddarparwyr addas sy’n cyflenwi nwyddau hylendid a chyfarpar diogelu.  

Mae Cymdeithas Llyfrwerthwyr Prydain Fawr ac Iwerddon (BA) wedi cyhoeddi canllawiau ar gyfer ei haelodau, gan roi arweiniad ar yr hyn y dylid ei ystyried wrth i berchenogion ddechrau ystyried ailagor eu siopau llyfrau.  

Mae rhagor o ganllawiau ar gael ar gyfer sectorau eraill o’r economi a fydd o gymorth i ailagor siopau llyfrau’n ddiogel. Bydd llacio mesurau, neu ddatblygiadau mewn meysydd eraill sy’n hanfodol i gadwyn gyflenwi’r diwydiant cyhoeddi, er enghraifft, ysgolion a llyfrgelloedd, yn cael effaith sylweddol ar y sector cyhoeddi.

Canllawiau 

Manwerthu

Mae Llywodraeth Cymru wedi cyhoeddi canllawiau ar gyfer pobl sy’n rhedeg neu’n gweithio mewn siopau, canghennau, neu amgylcheddau tebyg.

Cymdeithas Llyfrwerthwyr y DU ac Iwerddon – dolenni at adnoddau sy’n ymdrin â choronafeirws

Mae Cymdeithas Llyfrwerthwyr y DU ac Iwerddon wedi darparu amryfal adnoddau ar COVID-19 ar gyfer manwerthwyr.

Canllawiau i siopau llyfrau ar gadw pellter corfforol ar ôl ailagor.

Cyfathrebu effeithiol

Bydd angen i sefydliadau gyfathrebu’n glir ac yn rheolaidd ynglŷn â’r camau y maent yn eu cymryd i reoli risg, a pha gyngor y maent yn ei roi i’w gweithwyr a’u cyflenwyr. 

Dylai gynnwys:

  • cydymffurfio â strategaeth Profi, Olrhain, Diogelu Llywodraeth Cymru a rhoi gwybod i weithwyr fod angen i’w gwybodaeth bersonol gael ei chadw o dan reolau’r GDPR, a’r rhesymau dros wneud hynny, a dylid eu hysbysu hefyd am ba hyd y caiff yr wybodaeth honno ei chadw, er mwyn cefnogi’r strategaeth honno;  
  • defnyddio negeseuon ac arwyddion yn rheolaidd o gwmpas y gweithle i gefnogi arferion gwaith diogel, gan gynnwys cadw pellter corfforol, yr hyn y dylai staff ei wneud os ydynt yn teimlo’n sâl, ac arferion da o ran hylendid;
  • trafod gyda gweithwyr yn uniongyrchol a thrwy’r undebau er mwyn esbonio a chytuno’n gyflym ar unrhyw newidiadau i drefniadau gweithio;  
  • cyfathrebu clir a rheolaidd er mwyn gwella dealltwriaeth a chysondeb o ran sut y mae ffyrdd o weithio’n cael eu harfer; 
  • deunyddiau cyfathrebu a hyfforddi ar weithdrefnau newydd. Ystyried sut y mae’r deunyddiau hynny’n cael eu darparu, gan gynnwys eu darparu ar-lein er mwyn cadw pellter corfforol rhwng gweithwyr;
  • ymwybyddiaeth am bwysigrwydd iechyd meddwl ar adegau o ansicrwydd, a hoelio sylw arno.  
     

Rhannu’r dudalen hon