Neidio i'r prif gynnwy

Mae'n canolbwyntio ar y dyletswyddau a osodir ar weithredwyr i ddarparu gwybodaeth i deithwyr ar orchuddion wyneb o dan Reoliad 12A ac i roi sylw i ganllawiau a gyhoeddir gan Weinidogion Cymru o dan reoliad 13 (1A).

At bwy mae'r canllawiau hwn wedi'i anelu?

Mae'r canllaw hwn wedi'i anelu'n bennaf at weithredwyr gwasanaethau trafnidiaeth gyhoeddus. ‘Gwasanaeth trafnidiaeth gyhoeddus’ yw unrhyw wasanaeth a ddarperir ar gyfer cludo teithwyr ar y ffordd, y rheilffordd, y dramffordd, yr awyr neu’r dŵr. Mae hyn yn cynnwys, ond heb fod yn gyfyngedig i, weithredwyr gwasanaethau rheilffyrdd, bysiau a thramiau. Mae hefyd yn berthnasol i dacsis ac i wasanaethau twristiaeth, megis rheilffyrdd mynydd a bysiau gwibdaith.

Dylid ei ddarllen ar y cyd â'r canllawiau cynharach i Rheoliadau Diogelu Iechyd (Cyfyngiadau Coronafeirws) (Rhif 2) (Cymru) sydd wedi'u diwygio yn dilyn newidiadau i'r rheoliadau.

Cyhoeddwyd canllawiau ar wahân i'r cyhoedd ynghylch y gofyniad i deithwyr wisgo gorchudd wyneb ar drafnidiaeth gyhoeddus a'r eithriadau i'r gofyniad.

Mae Llywodraeth Cymru yn argymell y dylai'r gorchudd wyneb fod yn orchudd wyneb 3 haen.

Dylai awdurdodau lleol hefyd ystyried y canllaw hwn lle maen nhw'n gyfrifol am weithredu gwasanaethau trafnidiaeth gyhoeddus neu gyfleusterau trafnidiaeth gyhoeddus.

Y dyletswyddau ar weithredwyr i ddarparu gwybodaeth

Mae'n ofynnol i weithredwyr ddarparu gwybodaeth i deithwyr am y gofyniad i wisgo gorchuddion wyneb ar eu cerbydau.

Rhaid i weithredwyr roi sylw i'r canllaw hwn, a chanllawiau ehangach Llywodraeth Cymru ar y gofyniad i wisgo gorchuddion wyneb.

Pa wybodaeth y dylid ei darparu?

Mae'n ofynnol i weithredwyr trafnidiaeth ddarparu gwybodaeth am y gofyniad cyfreithiol i wisgo gorchuddion wyneb i'r rhai sy'n bwriadu defnyddio eu cerbydau.

Gellir darparu'r wybodaeth hyn mewn sawl ffordd. Er enghraifft:

  • Dylai gwefannau gweithredwyr trafnidiaeth gynnwys gwybodaeth benodol am wisgo gorchuddion wyneb fel rhan o'r amodau teithio a gallant ddarparu dolenni i wefannau defnyddiol eraill - er enghraifft, dangos sut i wneud gorchudd wyneb a'r canllaw hwn ar sut i wisgo gorchudd wyneb yn iawn.
  • Dylai hysbysiadau sy'n cynghori teithwyr o’r orfodaeth gyfreithiol i wisgo gorchuddion wyneb gael eu harddangos mewn man amlwg ar fwrdd y drafnidiaeth (yn Saesneg ac yn Gymraeg) pryd bynnag y bo hynny'n ymarferol.
  • Dylid darparu hysbysiadau a gwybodaeth hefyd mewn cyfleusterau fel arosfannau bysiau, gorsafoedd trên, terfynfeydd fferi, a lolfeydd ymadael.
  • Gellir rhoi gwybodaeth ar lafar, neu ar ffurf ysgrifenedig. Dylai gweithredwyr ystyried y ffordd fwyaf effeithlon o sicrhau bod yr holl deithwyr yn ymwybodol o'r gofyniad yn amgylchiadau'r lleoliad penodol.
  • Bydd gweithredwyr eisiau ystyried anghenion amrywiol teithwyr, a dylent ystyried a ddylai'r wybodaeth fod ar gael mewn gwahanol fformatau, er enghraifft ar gyfer pobl â nam ar eu golwg neu eu clyw ac, os oes angen, mewn ieithoedd eraill.

Gall gyrwyr, criw a staff ar fwrdd chwarae rôl i egluro’r gofynion ac annog teithwyr i gydymffurfio â'r rheoliadau i wisgo gorchuddion wyneb. Dylid ystyried bod wisgo gorchuddion wyneb yn ymddygiad hanfodol ar gyfer teithio ochr yn ochr ag ymddygiadau sefydledig eraill. Er enghraifft, gall gyrwyr a gweithredwyr trafnidiaeth, gyda rheswm da, wrthod cludo teithwyr sy'n ceisio ysmygu ar fwrdd. Mae ysmygu yn yr amgylchiadau hyn yn cael ei ystyried yn fygythiad i iechyd gyrwyr, staff a theithwyr eraill. Yn yr un modd, gall gyrrwr wrthod cludo teithiwr sy'n methu â gwisgo gorchudd wyneb wrth fynd ar fws, er enghraifft, am yr un rheswm oni bai bod ganddynt eithriad neu esgus rhesymol i beidio â gwneud hynny.

Gorfodi

Mae Llywodraeth Cymru yn gobeithio y bydd teithwyr sy'n defnyddio trafnidiaeth gyhoeddus yn deall y rhesymau dros wisgo gorchuddion wyneb ac yn gwneud hynny. Mae'n hanfodol fodd bynnag, bod y rheolau newydd yn cael eu hegluro i deithwyr a'u bod yn cael cyfle i gydymffurfio.

Os oes gan y gweithredwr, gweithiwr neu berson sydd wedi'i awdurdodi gan y gweithredwr (fel gyrrwr bws neu warchodwr trên) sail rhesymol i amau bod person ddim am wisgo gorchudd wyneb ar y cerbyd perthnasol (megis trwy geisio i fynd ar fwrdd heb wisgo gorchudd wyneb), gallant gyfarwyddo'r person i beidio â mynd ar y cerbyd.

Os yw teithiwr yn anwybyddu cyfarwyddyd o'r fath, mae hyn (ynddo'i hun) yn drosedd. Mae hefyd yn drosedd i beidio â gwisgo gorchudd wyneb ar drafnidiaeth gyhoeddus oni bai bod eithriad yn berthnasol neu os oes gan deithiwr esgus rhesymol dros beidio â gwneud hynny. Ni ddisgwylir i'r gweithredwr, gweithiwr na pherson a awdurdodwyd gan y gweithredwr gymryd camau gorfodi. Fodd bynnag, os yw’r amgylchiadau'n gofyn am hynny, efallai yr hoffent alw Heddlu Trafnidiaeth Prydain / yr Heddlu i’w hysbysu am y mater.