Skip to content

Caffael tir ac iawndal

Nid yw cynnwys y dudalen hon yn cael ei ddiweddaru. Ewch i beta.llyw.cymru i gael yr wybodaeth ddiweddaraf am y canlynol: ffyrdd a gyrru.

Dolenni perthnasol

Os hoffech gael unrhyw ddogfennau sydd ar y dudalen hon mewn fformat gwahanol, rhowch wybod inni.

Mae’r cod iawndal tir yn darparu iawndal i’r rhai yr effeithir arnynt gan waith datblygu a gyflawnir er budd y gymuned.

Ni sydd yn caffael a rheoli tir ar gyfer y rhwydwaith cefnffyrdd a thraffyrdd yng Nghymru. Rydym yn gyfrifol am:

  • dalu iawndal i berchnogion tir yr effeithir arnynt gan waith adeiladu a chynnal a chadw ffyrdd
  • rheoli rhaglenni i inswleiddio eiddo sy’n gymwys o dan y Rheoliadau Inswleiddio rhag Sŵn (1975) rhag sŵn o waith ffyrdd a thraffig.

Caffael tir

Rydym yn caffael tir ar gyfer adeiladu priffyrdd trwy brynu gorfodol. Pan gynigwn gynlluniau isffyrdd sy'n ymwneud â nifer fach o berchnogion tir, gallwn gaffael tir trwy gytundeb â’r perchnogion tir.  

Wrth gaffael tir rydym:

  •  yn defnyddio’r ddeddfwriaeth a’r polisi perthnasol yn gyson ac yn deg
  •  yn amddiffyn hawliau’r rhai yr effeithir arnynt cyhyd ag y bo’n rhesymol bosibl.

Gweler y dudalen Caffael Tir i gael rhagor o wybodaeth.

Iawndal ar gyfer caffael tir

Os bydd angen i ni gaffael eich cartref, byddwn yn talu pris llawn y farchnad i chi fel pe na byddai’r cynllun wedi ei gynnig. Cewch hefyd hawlio “taliad colli cartref” gwerth 10% o’r gwerth gyda lleiafswm o £5,300 ac uchafswm o £53,000.

Os mai rhan yn unig o’ch tir a gaiff ei gaffael, cewch dderbyn iawndal am amhariad (llai o gyfle i arfer eich hawliau ar eich tir) a gostyngiad yng ngwerth y tir sy’n dal i fod gennych (effaith andwyol).

Rheoli tir ac eiddo

Caiff unrhyw eiddo neu dir y byddwn yn eu caffael at ddibenion cynlluniau cefnffyrdd a thraffyrdd, neu sydd dros ben o ran y gofynion hyn, eu rheoli gan Lywodraeth Cymru. Rydym yn gofalu am ystod o eiddo preswyl, masnachol ac amaethyddol, ynghyd â darnau eraill o dir. Ar osod y mae’r rhain yn bennaf.

Gwaredu

Os na fydd arnom angen tir neu eiddo, neu os yw’n parhau heb ei ddefnyddio ar ôl cwblhau’r gwaith gwella, byddwn yn ei werthu. Ar gyfartaledd rydym yn gwaredu oddeutu 20 eiddo neu ddarnau o dir bob blwyddyn.