Skip to content

Dull Asesu Amgylcheddol y Sefydliad Ymchwil Adeiladu (BREEAM)

Dolenni perthnasol

Mae’r cyfnod yr ymgynghoriad wedi dod i ben. Mae ymateb Llywodraeth Cymru nawr ar gael.
Rydym eisiau lleihau’r allyriadau CO2 yng Nghymru. Rydym yn ceisio defnyddio mwy o ffynonellau adnewyddadwy a charbon isel i gynhyrchu ein hynni.

BREEAM yw ein sail i safonau adeiladu cynaliadwy ar gyfer adeiladau amhreswyl newydd yng Nghymru.

Mae BREEAM yn asesu effaith amgylcheddol hirdymor adeiladau newydd, a pherfformiad amgylcheddol adeiladau newydd a phresennol.
BREEAM 2014 – Adeiladau newydd yw’r fersiwn ddiweddaraf o’r Cynllun BREEAM. Mae’n ymdrin â sawl math o ddatblygiad gan gynnwys:

Mannau masnachol:

  • Swyddfeydd,
  • Unedau diwydiannol,
  • Manwerthu (siopau, parciau manwerthu, ystafelloedd arddangos, bwytai, unedau bwyd takeaway poeth). 

Mannau cyhoeddus (nad ydynt yn dai):

  • Addysg (sefydliadau cyn-ysgol, ysgolion, colegau, sefydliadau addysg uwch),
  • Gofal iechyd (ysbytai athrofaol, ysbytai acíwt cyffredinol, ysbytai cymunedol, meddygfeydd, canolfannau iechyd a chlinigau),
  • Carchardai (carchardai diogelwch uchel, carchardai diogelwch safonol, carchardai lleol),
  • Llysoedd Barn (llysoedd y Goron a throseddol, llysoedd sirol, llysoedd teulu ac ieuenctid).

Llety preswyl: 

  •  Sefydliadau preswyl (cartrefi gofal, llety gwarchod, colegau preswyl, barics milwrol). 

Arall: 

  • Sefydliadau preswyl (gwestai, hosteli, tai preswyl a thai llety, canolfannau hyfforddi diogel),
  • Sefydliadau amhreswyl (orielau gelf, amgueddfeydd, llyfrgelloedd, canolfannau dydd, canolfannau cymunedol, mannau addoli),
  • Mannau ymgynnull a hamdden (sinemâu, theatrau/cerddoriaeth/neuaddau cyngerdd, neuaddau arddangos/cynhadledd), ac
  • Arall (canolfannau trafnidiaeth, meithrinfeydd).

Gellir dod o hyd i restr lawn o’r mathau o adeiladau annomestig y gellir eu hasesu a graddio yn defnyddio’r cynllun BREEAM 2014 – Adeiladau newydd ar wefan BREEAM (dolen allanol)

Mae cyfanswm o naw chategori’n berthnasol i BREEAM, ac mae modd iddynt ennill pum gradd wahanol, sef Pasio, Da, Da Iawn, Rhagorol ac Eithriadol.

Dyma’r categorïau:

  • Rheoli,
  • Iechyd a Lles,
  • Ynni,
  • Trafnidiaeth,
  • Dŵr,
  • Deunyddiau,
  • Gwastraff,
  • Defnydd Tir ac Ecoleg,
  • Llygredd.

Er nad yw’n safon gyfreithiol, mae’r diwydiant datblygu yn y DU ac yn rhyngwladol yn deall ac yn defnyddio BREEAM. Y farn yw mai dyma’r arfer gorau ym maes dylunio amgylcheddol ac wrth asesu adeiladau newydd a rhai sy’n bodoli eisoes.

Yn 2014, yn dilyn arolwg gan Building Research Establishment Global Ltd (BRE) cyhoeddwyd fersiwn wedi ei diweddaru o BREEAM.

Mae modd dod o hyd i aseswyr BREEAM drwy ddefnyddio’r Green Book Live (dolen allanol).

Gwobrau BREEAM

Mae’r gwobrau hyn yn cydnabod ac yn gwobrwyo'r rheini sy'n ymwneud â dylunio ac adeiladu adeiladau sy'n ennill y marciau uchaf o dan amodau BREEAM bob blwyddyn. Gan fod angen iddynt gyrraedd safon "Rhagorol" BREEAM, mae’r enillwyr yn enghreifftiau o gynlluniau cynaliadwy. Mae pob prosiect wedi cael ei asesu a'i ardystio'n annibynnol.

I ennill gwobr, mae'n rhaid i adeilad fod wedi rhagori ym mhob categori amgylcheddol o dan amodau BREEAM. Felly, mae'r enillwyr yn cynrychioli dull holistig o gyflawni cynaliadwyedd amgylcheddol.