Skip to content

Deddf Iechyd y Cyhoedd (Isafbris am Alcohol) (Cymru) 2018

Dolenni perthnasol

Vaughan Gething, Ysgrifennydd y Cabinet dros Iechyd a Gwasanaethau Cymdeithasol
Rebecca Evans, Gweinidog Iechyd y Cyhoedd a Gwasanaethau Cymdeithasol
Os hoffech gael unrhyw ddogfennau sydd ar y dudalen hon mewn fformat gwahanol, rhowch wybod inni.

Cafodd Deddf Iechyd y Cyhoedd (Isafbris am Alcohol) (Cymru) 2018 Gydsyniad Brenhinol ar 9 Awst 2018.  

Pam fod angen y Ddeddf:

Er ein bod yn gwneud cynnydd pwysig, mae lefelau yfed peryglus a niweidiol yn parhau i fod yn rhy uchel yng Nghymru. Yn ôl data'r Arolwg Cenedlaethol, mae bron i un o bob pump o oedolion yn yfed mwy na'r canllawiau wythnosol, ac rydym yn parhau i weld effaith hyn. Yn 2016, cafwyd 504 o farwolaethau cysylltiedig ag alcohol yng Nghymru, 41 yn fwy na'r hyn a gafwyd yn 2015. Mae modd osgoi pob marwolaeth sydd wedi'i phriodoli i alcohol, sy’n dangos bod angen cymryd camau atal pellach ar frys i symud ymlaen. 

Beth yw nod y Ddeddf:

Nod yw Deddf yw diogelu iechyd yfwyr peryglus a niweidiol, sy'n dueddol o yfed lefelau uwch o gynhyrchion alcohol rhad a chryf ac sy'n dioddef fwyaf o niwed sy'n gysylltiedig ag alcohol. Mae’n adlewyrchu ymrwymiad cadarn i wneud mwy i wella a diogelu iechyd poblogaeth Cymru. Mae'n rhan o raglen waith ehangach a pharhaus i fynd i'r afael â'r niwed sy'n gysylltiedig â goryfed alcohol. 

Mae'n golygu y gall Gweinidogion Cymru gyflwyno isafbris  ar gyfer gwerthu a chyflenwi alcohol yng Nghymru. Mae pris alcohol yn bwysig, ac mae'n ffordd o ostwng lefelau goryfed.

Bydd y Ddeddf yn:

Cyflwyno isafbris ar gyfer gwerthu a chyflenwi alcohol yng Nghymru, a’i gwneud yn drosedd i werthu neu gyflenwi alcohol am lai na’r pris hwnnw. 

Yn benodol, bydd y Ddeddf yn

  • gosod fformiwla ar gyfer cyfrifo'r isafbris cymwys am alcohol drwy luosi canran cryfder yr alcohol, ei gyfaint a'r isafbris uned 
  • rhoi pwerau i Weinidogion Cymru wneud is-ddeddfwriaeth i bennu’r isafbris uned 
  • sefydlu gweithdrefn orfodi dan arweiniad awdurdodau lleol â phwerau i roi hysbysiadau cosb benodedig ac i erlyn 
  • rhoi pwerau i gael mynediad i chwilio i swyddogion awdurdodedig awdurdodau lleol a chreu troseddau yn ymwneud â rhwystro swyddogion awdurdodedig wrth iddynt arfer y pwerau hynny
  • ei gwneud yn ofynnol i Weinidogion Cymru gyflwyno adroddiad i Gynulliad Cenedlaethol Cymru ar ddiwedd y 5 mlynedd gyntaf, yn edrych ar weithrediad ac effaith y ddeddfwriaeth yn ystod y cyfnod hwnnw
  • darparu i'r drefn ar gyfer isafbris sy'n cael ei sefydlu gan y Ddeddf beidio â chael effaith 6 mlynedd ar ôl y dyddiad pan ddaw'r drosedd o werthu neu gyflenwi alcohol am bris islaw'r isafbris ddod i rym, oni bai bod rheoliadau eraill yn cael eu gwneud cyn hynny, yn darparu i'r gwrthwyneb.
Mae gwaith yn mynd rhagddo ar hyn o bryd i roi manylion y Ddeddf ar waith.