Skip to content

Ardaloedd Morol Gwarchodedig

Nid yw cynnwys y dudalen hon yn cael ei ddiweddaru. Ewch i beta.llyw.cymru i gael yr wybodaeth ddiweddaraf am y canlynol: Y môr a physgodfeydd.

Dolenni perthnasol

Diben a chylch gorchwyl y grŵp Llywio ar Reoli Ardaloedd Morol Gwarchodedig.

Mae 69% o foroedd Cymru wedi’u gwarchod oherwydd eu rhywogaethau a’u cynefinoedd.

Yng Nghymru, mae gennym 132 o Ardaloedd Morol Gwarchodedig sy’n diogelu rhywogaethau a chynefinoedd. Mae’r ffilm fer Ardaloedd Morol Gwarchodedighon (dolen allanol) yn egluro pam bod gennym yr Ardaloedd Morol Gwarchodedig hyn a pham eu bod yn bwysig.  Mae wefan Cyd-bwyllgor Cadwraeth Natur (dolen allanol) yn rhoi gwybodaeth am wahanol fathau o ardaloedd gwarchodedig morol, eu lleoliad a gwybodaeth am ein hymrwymiadau statudol a’n hymrwymiadau eraill ar gyfer cadwraeth forol.

Fe wyddom bod yn rhaid i ni wneud mwy i sicrhau bod ein safleoedd yn cael eu rheoli’n dda fel bod rhywogaethau a chynefinoedd yn gallu parhau i ffynnu. Rydym wedi sefydlu grŵp llywio er mwyn gwella’r ffordd y mae’r safleoedd yn cael eu rheoli a gallwch ddarllen mwy am waith y grŵp yn y ddogfen isod.

Caiff Ardaloedd Gwarchod Arbennig Morol

Caiff Ardaloedd Gwarchod Arbennig Morol (AGAM) eu dosbarthu o dan Gyfarwyddeb Adar yr UE i ddiogelu poblogaethau o rai rhywogaethau prin, bregus neu fudol o adar gwyllt a’r cynefinoedd y maent yn dibynnu arnynt.  

Mae gan Gymru 9 Ardal Gwarchod Arbennig Morol (AGAMau).

Yn dilyn ymarfer ymgynghori yn 2016 mae ardaloedd morol eraill wedi eu neilltuo fel AGA:

  • AGAM Gogledd Bae Ceredigion – safle newydd ar gyfer y trochydd gyddfgoch sy’n gaeafu;
  • Ehangu AGAM Bae Cemlyn ac Ynysoedd y Moelrhoniaid i gynnwys y morodd o amgylch sy’n cael eu defnyddio gan fôr-wenoliaid.  Mae’r safle wedi ei ail-enwi yn AGA Morwenoliaid Ynys Môn;
  • Ehangu AGA Sgogwm a Sgomer i gynnwys y moroedd o’i chwmpas a ddefnyddir gan adar drycin Manaw sy’n magu a Phâl yr Iwerydd. Mae’r ardal yn estyn i ddyfroedd môr mawr cyfagos a’i henw erbyn hyn yw AGA Sgomer, Sgogwm a’r moroedd oddi ar Sir Benfro/Sgomer, Sgogwm a Moroedd Penfro.

Ardaloedd Gwarchod Arbennig Morol

Mae Ardaloedd Gwarchod Arbennig (AGAau) yn cael eu dynodi o dan Gyfarwyddeb Cynefinoedd yr UE i warchod cynefinoedd naturiol a rhywogaethau planhigion ac anifeiliaid (ar wahân i adar).  

Mae gan Gymru 11 o AGAau morol.

Yn dilyn ymarfer ymgynghori yn 2016, mae tair AGAau posibl arall ar gyfer diogelu llamhidyddion wedi’u cymeradwyo a’u cyflwyno i’r Comisiwn Ewropeaidd: 

  • Gogledd Môn Forol;  
  • Gollewin Cymru Forol;
  • Dynesfeydd Môr Hafren.

Ceir rhagor o wybodaeth arf wefan Cyfoeth Naturiol Cymru.