Skip to content

Polisi sychder Cymru

Dolenni perthnasol

Os hoffech gael unrhyw ddogfennau sydd ar y dudalen hon mewn fformat gwahanol, rhowch wybod inni.
Yr hyn yr ydym yn ei wneud i reoli adnoddau dŵr yn effeithiol er mwyn sicrhau bod amgylchedd y dŵr yn parhau i ffynnu yng Nghymru.

Defnydd dwr doeth

Mae dŵr yn bwysig i bobl ac i’r amgylchedd ac mae cyfrifoldeb ar bob un ohonom i’w ddefnyddio mewn ffordd ddoeth yn ein busnesau, ym myd diwydiant ac yn ein cartrefi. Gallwn arbed arian hefyd drwy ddefnyddio dŵr yn ddoeth. 

Ble alla i gael gwybodaeth a chyngor ar sut i ddefnyddio dŵr yn ddoeth?

Ewch i: Cyngor Defnyddwyr Dŵr (dolen allanol)

Ewch i: Waterwise (dolen allanol) 

Ewch i: Dŵr Cymru (dolen allanol)

Ewch i: Hafren Dyfrdwy (Saesneg yn unig - dolen allanol). 

Yng Nghymru, mae angen inni reoli’n hadnoddau dŵr mewn ffordd effeithiol er mwyn sicrhau ein bod yn cynllunio ar gyfer y pwysau cynyddol ar ein cyflenwadau ac yn ymateb i’r pwysau hwnnw. Mae poblogaeth sy’n tyfu, newid yn anghenion aelwydydd ac wrth gwrs, y newid yn yr hinsawdd, i gyd yn cynyddu’r pwysau ar gyflenwadau dŵr Cymru. Gwnaethom gyhoeddi’r dogfennau isod yn 2017:

  • Egwyddorion Arweiniol Llywodraeth Cymru ar gyfer Datblygu Cynlluniau Sychder Ymgymerwyr Dŵr ar gyfer 2020 
  • Cyfarwyddyd Cynlluniau Sychder (Cymru) 2017

Mae’r dogfennau hyn yn amlinellu sut y bydd cwmnïau dŵr, yn ystod cyfnod o sychder, yn cyflawni eu dyletswyddau i gyflenwi digon o ddŵr dihalog, gan droi at orchmynion sychder neu drwyddedau sychder i’r graddau lleiaf sy’n rhesymol bosibl.

Y sefyllfa ar hyn o bryd yng Nghymru

Ar hyn o bryd, nid oes sychder yng Nghymru.

Rydym yn gweithio gyda chwmnïau dŵr a Cyfoeth Naturiol Cymru i fonitro adnoddau dŵr Cymru. Drwy wneud hynny, byddwn yn gallu ymateb yn briodol os bydd y sefyllfa’n newid. 

Sefydliadau Pwysig yng Nghymru

Llywodraeth Cymru

Ni sy’n gyfrifol am ddatblygu polisi a deddfwriaeth sy’n ymwneud ag adnoddau dŵr Cymru, gan gynnwys deddfwriaeth ar wahardd defnyddio pibau dyfrhau ac ar orchmynion sychder a thrwyddedau sychder.

Ni sy’n ymdrin â cheisiadau am orchmynion sychder ac yn penderfynu arnynt.

Rydym yn gweithio gyda Cyfoeth Naturiol Cymru, y cwmnïau dŵr i sicrhau bod y sefyllfa’n cael ei monitro’n ofalus er mwyn diogelu’r cyflenwad sydd ar gael i’r cyhoedd a hefyd, i osgoi difrod i’r amgylchedd.

Cyfoeth Naturiol Cymru

Mae dyletswydd statudol ar Cyfoeth Naturiol Cymru i reoli adnoddau dŵr Cymru. Mae’n monitro sefyllfa’n hadnoddau dŵr yn ofalus er mwyn sicrhau bod unrhyw ddatblygu ar ein hadnoddau dŵr yn y dyfodol yn gynaliadwy ac yn cael ei reoli mewn modd cyfrifol. Y corff hwn hefyd sy’n gyfrifol am ystyried a phenderfynu ar geisiadau am drwyddedau sychder.

Yn ogystal â hyn, mae Cyfoeth Naturiol Cymru yn ceisio sicrhau bod unrhyw gyfyngiadau mewn adnoddau dŵr a’r effaith y gall y cyfyngiadau hynny ei chael ar fywyd gwyllt a’r amgylchedd naturiol yn cael eu hystyried. Mae hefyd yn rhoi cyngor ar y camau y gellir eu cymryd i leihau’r effeithiau hyn.

Cwmnïau dŵr

Mae gan gwmnïau dŵr y pŵer i osod cyfyngiadau dros dro ar ddefnyddio dŵr at ddibenion penodol (neu waharddiad ar ddefnyddio pibau dyfrhau fel y’i gelwir) heb ganiatâd Llywodraeth Cymru na Cyfoeth Naturiol Cymru. Mae’r pŵer hwn yn golygu eu bod yn gallu ymateb yn gyflym i arbed dŵr yn yr ardaloedd y maent yn gyfrifol amdanynt.

Ewch i: Albion Eco (dolen allanol)

Ewch i: wefan Dŵr Cymru  (dolen allanol)

Deddfwriaeth

Cyfyngiadau dros dro ar ddefnyddio dŵr (gwahardd defnyddio pibau dyfrhau)

Mae Adran 36 o Ddeddf Rheoli Dŵr a Llifogydd 2010 yn diwygio Adran 76 o Ddeddf y Diwydiant Dŵr 1991. Ar y cyd â Gorchymyn Defnyddio Dŵr (Gwaharddiadau Dros Dro) 2010, mae’n rhoi pwerau i gwmnïau dŵr gyflwyno gwaharddiadau dros dro ar ddefnyddio pibau dyfrnhau at ddibenion penodol a chyflwyno gwaharddiadau ar ddefnyddio dŵr (gan ddefnyddio pibau dyfrhau neu beidio) at ddibenion penodol.

Trwyddedau a gorchmynion sychder a gorchmynion sychder mewn argyfwng

Mae’r Canllaw hwn i Ymgymerwyr Dŵr yn dangos sut i ymgeisio am drwyddedau a gorchmynion sychder a gorchmynion sychder mewn argyfwng. Fe’i cyhoeddwyd ar y cyd gan Lywodraeth Cymru, Cyfoeth Naturiol Cymru, Defra ac Asiantaeth yr Amgylchedd. 

Mae rhagor o wybodaeth ar wefan Cyfoeth Naturiol Cymru (dolen allanol)

Trwyddedau Sychder

Os yw cyfnod o sychder yn parhau:

  • Mae’n bosibl y bydd yn rhaid i gwmnïau dŵr gymryd camau pellach i sicrhau eu bod yn gallu parhau i gyflenwi dŵr i’w cwsmeriaid
  • Mae’n bosibl y byddant yn cyflwyno cais i Cyfoeth Naturiol Cymru am drwydded sychder 
  • Ni chaiff Cyfoeth Naturiol Cymru roi trwydded sychder i’r cwmni oni bai ei fod yn fodlon bod angen y drwydded sychder arno oherwydd cyfnod estynedig o sychder
  • Mae’r drwydded yn para am gyfnod penodol a dim ond am gyfnodau cyfyngedig y gellir ei hadnewyddu
  • Gorchmynion Sychder

Mewn cyfnod o sychder difrifol: 

  • Caiff y cwmni dŵr wneud cais i Weinidogion Cymru am orchymyn sychder. 
  • Byddai gorchymyn yn rhoi mwy o bwerau iddynt na thrwydded ac yn rhoi’r gallu iddynt gyfyngu ar ddefnyddio dŵr yn ddiangen 
  • Dim ond am gyfnodau penodol y rhoddir gorchmynion sychder a dim ond am gyfnodau cyfyngedig y mae modd eu hadnewyddu.

Os defnyddir dŵr at unrhyw un o’r dibenion a restrir yng Nghyfarwyddyd Sychder 2011, gellir gwahardd ei ddefnyddio at y dibenion hynny o dan orchymyn sychder.

Cynlluniau Sychder

O dan Ddeddf Dwr 2003, mae’n ofyniad cyfreithiol i gwmnïau dŵr baratoi, cynnal a chyhoeddi cynlluniau sychder.