Neidio i'r prif gynnwy

Cyflwyniad

Er mwyn atal y coronafeirws rhag lledaenu, mae Llywodraeth Cymru wedi cyflwyno rheoliadau sy’n gosod cyfyngiadau llym ar gynulliadau, symudiad pobl a gweithrediad busnesau, gan gynnwys cau safleoedd yng Nghymru. 

Mae’r rheoliadau newydd, Rheoliadau Diogelu Iechyd (Cyfyngiadau Coronafeirws) (Rhif 3) (Cymru) 2020 yn berthnasol o 6pm ar 23 Hydref 2020 hyd at ddiwedd y dydd ar 8 Tachwedd 2020.

Mae Rhan 2 o’r rheoliadau yn ei gwneud yn ofynnol i bobl aros gartref os nad oes ganddynt esgus rhesymol i beidio.  Dylai pawb aros gartref os nad yw’n hollol hanfodol a bod esgus rhesymol dros eu taith.  

Mae Rhan 4 y rheoliadau yn gosod rhwymedigaethau ar bersonau sy’n gyfrifol am fangreoedd sydd ar agor i’r cyhoedd, neu am waith sy’n cael ei wneud yn y fangre, at ddibenion lleihau risg o ddod i gysylltiad â’r coronafeirws yn y fangre.

Mae yn gofyn:

  1. fod pob mesur rhesymol i gael eu cymryd i sicrhau fod pellter o 2 fetr yn cael ei gynnal rhwng pobl yn y fangre
  2. fod pob mesur rhesymol i gael eu cymryd – er engraitfft cymryd unrhyw fesurau rhesymol eraill at y diben hwnnw, er enghraifft mesurau sy’n cyfyngu ar ryngweithio agos wyneb yn wyneb, cynnal hylendid
  3. a gwybodaeth i'w darparu i'r rheini sy'n mynd i mewn neu'n gweithio mewn mangre ynghylch sut i leihau'r risg o ddod i gysylltiad â coronafirws

Mae Rhan 4 yn darparu canllawiau i gael eu cyhoeddi am fesurau rhesymol y gofynion sydd wedi eu gosod, ac mae’n rhaid i'r rhai sy'n ddarostyngedig i'r gofynion roi sylw i'r canllawiau hynny.

At y dibenion hyn, mae adeiladau bellach yn cynnwys cerbydau a ddefnyddir fel tacsis ac ar gyfer trafnidiaeth gyhoeddus arall.

Mae Llywodraeth Cymru wedi cyhoeddi canllawiau ychwanegol i weithredwyr trafnidiaeth gyhoeddus o dan rhan 4 ynghylch lliniaru ychwanegol y dylent eu hystyried er mwyn lleihau'r risg o drosglwyddo coronafirws pan fydd yn anodd neu os nad yw'n bosibl cynnal pellter corfforol 2 fetr.

Gofynnir i chi bob amser ddilyn y cyfarwyddiadau neu'r cyngor a roddir i chi gan weithredwyr wrth ddefnyddio trafnidiaeth gyhoeddus er eich diogelwch eich hun a diogelwch teithwyr a staff trafnidiaeth eraill.

Serch hynny, mae angen inni bellach gyflwyno cyfyngiadau mwy llym er mwyn rheoli’r coronafeirws.

Dylid defnyddio trafnidiaeth gyhoeddus ond pan fo hynny’n hanfodol, dylech aros gartref os nad yw eich taith yn hollol angenrheidiol, e.e. ar gyfer rhesymau meddygol. Bydd gwasanaethau wedi eu lleihau yn sylweddol ac yn debygolo gael eu canslo heb lawer o rybudd yn ystod y cyfyngiadau. Bydd gwasanaethau ar adegau tawel yn lleihau’n sylweddol. Bydd rhywfaint o gynnydd mewn gwasanaethau a ddarperir ar gyfer addysg.    

Rydych yn cael eich annog i osgoi rhag defnyddio trafnidiaeth gyhoeddus ac os oes yn rhaid ichi ei ddefnyddio i deithio’n ddiogel drwy:  

  • weithio o gartref pan fo hi’n bosib
  • siopa yn lleol ac yn llai aml
  • ystyried pob ffurf arall o drafniadiaeth fel beicio/seiclo a cherdded cyn defnyddio trafnidiaeth gyhoeddus
  • osgoi yr amseroedd a llwybrau mwyaf prysur - edrychwch ar newidiadau i wasanaethau lleol cyn ichi deithio, caiff gwasanaethau eu lleihau’n sylweddol ac mae’n bosibl y cânt eu canslo heb lawer o rybudd
  • i gynnal pellter pan yn teithio os yw’n bosib
  • olchi a diheintio eich dwylo yn rheolaidd
  • gwisgo wyneb 3 haen yn gorchuddio wrth ddefnyddio trafnidiaeth gyhoeddus

Bydd y canllawiau hyn yn eich helpu i ddeall sut i deithio'n ddiogel yn ystod y cyfyngiadau coronafeirws (COVID-19) yng Nghymru. Maent yn rhoi cyngor ar deithio ar droed, ar feic ac mewn cerbydau preifat (er enghraifft ceir a faniau) ac mewn tacsis ac ar drafnidiaeth gyhoeddus arall (er enghraifft trenau, bysiau a llongau fferi).

Cânt eu hadolygu'n barhaus wrth i'r trefniadau ar gyfer y cyfyngiadau symud eu hunain gael eu hadolygu a'u diwygio wrth i drafnidiaeth gyhoeddus ailddechrau ac yng ngoleuni profiad.

Gorchuddion wyneb

Mae Sefydliad Iechyd y Byd (WHO) wedi cyhoeddi eu cyngor diweddaraf ar orchuddion wyneb nad ydynt yn feddygol. Mae yn amlwg nad yw’r defnydd cyffredinol o orchuddion wyneb nad ydynt yn feddygol gan bobl iach yn cael ei gefnogi ar hyn o bryd o fewn y gymuned.   

Fodd bynnag roedd WHO yn argymell bod llywodraethau yn annog y cyhoedd i ddefnyddio gorchuddion wyneb 3 haen nad ydynt yn feddygol mewn amgylchiadau penodol ble nad oedd mesurau eraill mwy effeithiol yn bosibl.   

Wrth i alw gynyddu gall hyn olygu fod cadw pellter corfforol o 2 fetr yn anodd neu ddim yn bosib.

Mae Llywodraeth Cymru wedi ei gwneud yn ofyniad cyfreithiol i wisgo gorchudd wyneb tair haen, anfeddygol ar drafnidiaeth gyhoeddus, sy'n cynnwys tacsis. Mae'n rhaid gwisgo gorchudd wyneb mewn gorsafoedd bysiau, gorsafoedd rheilffordd, meysydd awyr a phorthladdoedd fferi a chanolfannau trafnidiaeth eraill.

Er y bydd mwyafrif llethol y bobl yn gallu gwisgo gorchudd wyneb, bydd rhai wedi'u heithrio. Mae'r rhain yn cynnwys plant o dan 11 oed, a phobl â chyflyrau meddygol penodol. Gellir gweld rhestr lawn o eithriadau yn ein Cwestiynau Cyffredin.

Gallai gorchudd wedi’i wneud gartref neu sydd wedi ei brynu leihau’r trosglwyddiad o un person i’r llall os yw wedi ei wneud, ei drin a’i drafod a’i waredu yn iawn. Mae’n bosibl golchi rhai goruchddion wyneb a’u hailddefnyddio. 

Mae hyn ond yn berthnasol i bobl nad ydynt yn symptomatig. Mae’n rhaid i bobl sydd yn symptomatig barhau i hunan-ynysu am saith diwrnod ac yna gael eu profi.   

Peidiwch â gadael i orchudd wyneb wneud ichi deimlo yn rhy ddiogel. Nid yw gwisgo gorchudd wyneb yn esgus am anwybyddu mesurau pellter corfforol.  Mae cadw pellter corfforol ble bynnag y mae’n bosibl yn ddull mwy effeithiol na gwisgo gorchudd wyneb, ond gallai y ddau gyda’i gilydd fod o fudd ble nad yw pellter corfforol yn bosibl.

Lleihau eich teithiau

Os byddwch yn teithio i ran arall o'r DU, cadwch y rheolau sy'n gymwys yn y rhan honno o'r DU mewn cof, ynghyd â'r angen i gydymffurfio â'r rheoliadau yng Nghymru pan fyddwch yn dychwelyd i Gymru. 

Teithiwch ond os yw’n hanfodol, e.e. am resymau meddygol. Os ydych angen teithio, meddyliwch yn ofalus am yr amseroedd y byddwch yn teithio, a'r llwybrau a'r dulliau y byddwch yn eu defnyddio, gan y bydd hyn yn golygu y bydd gan bob un ohonom fwy o le i gadw'n ddiogel. Gallwch deithio llai drwy wneud y canlynol:

Cerdded a beicio

Dylech gerdded neu feicio os oes modd. Mae'n llesol i chi ac i'r amgylchedd. Bydd cerdded a beicio hefyd yn lleihau'r pwysau ar y system trafnidiaeth gyhoeddus a'r rhwydwaith ffyrdd. 

Ceisiwch gadw pellter corfforol pan fyddwch yn cerdded neu'n beicio, er enghraifft wrth nesáu at feicwyr neu gerddwyr eraill neu fynd heibio iddynt, neu wrth aros wrth groesfannau a goleuadau traffig.

Pan fyddwch yn defnyddio beiciau, gan gynnwys beiciau wedi'u llogi o orsafoedd docio, golchwch eich dwylo neu defnyddiwch lanweithydd dwylo cyn ac ar ôl beicio.

Trafnidiaeth gyhoeddus

Gweithiwch o gartref os y gallwch.  Bydd llawer llai o wasanaethau a bydd yn bosibl iddynt gael eu canslo heb lawer o rybudd.  Os bydd angen ichi deithio, dylech gael y wybodaeth deithio ddiweddaraf ar gyfer eich llwybr gan eich gweithredwr trafnidiaeth cyn ac wedi eich taith, gan gynnwys lefel y gwasanaeth a pha mor brysur yw hi.

Gall gymryd mwy o amser na'r arfer i deithio ar rai llwybrau o ganlyniad i lai o gapasiti a mesurau cadw pellter corfforol. Caniatewch ddigon o amser os bydd angen ichi newid rhwng gwahanol ddulliau o deithio yn ystod eich taith. 

Cynlluniwch ymlaen llaw drwy nodi llwybrau ac opsiynau eraill i'w defnyddio gan y bydd tarfu ar wasanaethau.

Lle bo modd, prynwch eich tocynnau teithio ar-lein drwy ap neu wefan docynnau eich darparwr trafnidiaeth. Dylech ystyried defnyddio dulliau talu digyffwrdd i brynu tocynnau.  Os nad oes modd ichi brynu tocynnau ymlaen llaw neu ddefnyddio cerdyn banc di-gyswllt ac ati a bod yn rhaid ichi ddefnyddio arian parod, holwch y darparwr gan bod rhai cwmnïau bysiau yn gweithredu polisi dim newid i warchod gyrwyr. 

Bydd dewis llwybr llai prysur a lleihau nifer y newidiadau (er enghraifft o fws i drên) yn eich helpu i gadw pellter oddi wrth bobl eraill. Mae Iechyd Cyhoeddus Cymru yn argymell y dylid cadw pellter o 2 fetr i ffwrdd oddi wrth bobl eraill. Lle bo hyn yn anodd, dylech dreulio cyn lleied o amser â phosibl o fewn 2 fetr i bobl eraill ac osgoi cyswllt corfforol. 

Ceisiwch ddechrau neu orffen eich taith gan ddefnyddio gorsaf neu ddull teithio y gwyddoch ei bod/ei fod yn dawelach neu'n fwy uniongyrchol. Er enghraifft, cerddwch filltir gyntaf neu olaf eich taith, neu gadewch y bws neu'r trên mewn gorsaf gynharach, lle bo hyn yn bosibl.

Os bydd angen cyngor a chymorth arnoch i deithio, er enghraifft os oes gennych anabledd neu angen penodol, holwch y gweithredwr trafnidiaeth perthnasol ymlaen llaw i gael cyngor a thrafodwch yr hyn y bydd ei angen arnoch. 

Y pethau y dylech fynd â nhw gyda chi

Dylech ystyried gwneud rhestr o bethau i fynd gyda chi a mynd â chyn lleied â phosibl o fagiau ar drafnidiaeth.

Gallai hyn gynnwys ychydig o ddillad cynhesach: rhan o’n cyngor presennol (canllawiau) yw ‘ble yn bosibl, dylai cwmnïau trafnidiaeth a busnesau sicrhau bod cyflenwad o aer ffres yn llifo’n barhaus drwy’r cerbydau, ac i hysbiau trafnidiaeth leihau y risg o drosglwyddo’r Coronafeirws’.

Ar eich taith 

Yn ystod y cyfyngiadau bydd lleihad sylweddol mewn gwasanaethau a gellid gweld rhai gwasanaethau’n cael eu canslo heb lawer o rybudd.

Dylech dalu sylw i gadw pellter corfforol wrth giwio mewn safleoedd bysiau a gorsafoedd trenau. Gwisgwch orchudd wyneb tair haen pan nad yw cadw pellter corfforol yn bosibl. Os na allwch fynd ar fws neu drên penodol, byddwch yn amyneddgar dan yr amgylchiadau anodd hyn. Bydd pawb yn gwneud eu gorau glas. Peidiwch â rhuthro at ddrysau bws neu drên gan achosi torf neu roi teithwyr eraill ag anghenion penodol dan anfantais. 

Wrth deithio, dylech geisio cadw 2 fetr i ffwrdd oddi wrth bobl nad ydynt yn byw yn yr un aelwyd â chi neu aelwyd estynedig. Mae'n bosibl y bydd sefyllfaoedd lle y gall hyn fod yn anodd, er enghraifft wrth gyrraedd neu adael y cerbyd, ar wasanaethau prysurach, ar adegau prysurach o'r dydd neu wrth gerdded drwy gyfnewidfeydd. Os byddwch yn dod o fewn 2 fetr i bobl eraill, dylech osgoi cyswllt corfforol, ceisio peidio â wynebu pobl eraill, a threulio cyn lleied o amser â phosibl o fewn 2 fetr i bobl eraill. 

Mae’n rhaid i bob teithiwr wisgo gorchudd wyneb tair haen ar drafnidiaeth gyhoeddus. Gall gwisgo gorchudd wyneb fod yn fuddiol rhag ofn. Gall gynnig rhywfaint o ddiogelwch ychwanegol i chi a diogelu eraill os ydych chi wedi'ch heintio, p'un a ydych wedi datblygu symptomau ai peidio. Gwnewch yn siŵr eich bod yn ei wisgo'ch gorchudd wyneb yn gywir a'i fod yn ffitio'n dynn dros eich trwyn a'ch ceg. Peidiwch â gadael i'r ffaith eich bod yn defnyddio gorchudd wyneb roi ymdeimlad ffug o sicrwydd ichi: dylech barhau i gadw pellter corfforol a chynnal hylendid da gan gynnwys golchi eich dwylo cyn gwisgo neu dynnu gorchudd wyneb, a golchi eich dwylo am 20 eiliad neu ddefnyddio glanweithydd dwylo cyn gynted â phosibl ar ôl cwblhau eich taith. 

Mae gwisgo gorchudd wyneb yn ofynnol yn ôl y gyfraith wrth ddefnyddio trafnidiaeth gyhoeddus neu pan fo hi'n anodd cadw pellter corfforol o 2 fetr ar drafnidiaeth gyhoeddus (dylid treulio cyn lleied o amser â phosibl yn agos at bobl eraill yn yr achosion hyn). 

Yn y sefyllfaoedd hyn, nid yw gorchudd wyneb yr un peth â'r mygydau llawfeddygol neu'r anadlwyr a ddefnyddir gan weithwyr gofal iechyd a gweithwyr eraill megis gweithwyr gofal corfforol fel rhan o'u cyfarpar diogelu personol (neu PPE). Dylech barhau i gadw cyfarpar diogelu personol manyleb uwch ar gyfer gweithwyr iechyd a gofal corfforol a gweithwyr mewn lleoliadau diwydiannol, er enghraifft lle y byddant yn dod i gysylltiad â llwch a pheryglon tebyg eraill. Os byddwch am ddefnyddio gorchudd wyneb a'ch bod yn ei chael hi'n anodd cael gafael ar un, mae'n bosibl gwneud gorchuddion wyneb gartref os bydd angen.

Dylech gael gwared ar orchuddion wyneb na ellir eu hailddefnyddio yn ofalus mewn biniau sbwriel neu gynhwysyddion eraill a ddarperir at y diben hwnnw, neu fynd â nhw adref a’u gwaredu nes ymlaen. Peidiwch â thaflu gorchuddion wyneb wedi eu defnyddio ar y llawr: nid yn unig maent yn sbwriel ond gallent hefyd gyfrannu at ledaenu’r coronafeirws. 

Dylech drin staff trafnidiaeth â pharch a dilyn y cyfarwyddiadau gan eich gweithredwr trafnidiaeth. Gall hyn gynnwys:

  • hysbysiadau am ba seddi i'w defnyddio neu sut i giwio
  • sgriniau, rhwystrau neu farciau llawr ychwanegol
  • negeseuon yn gofyn ichi fynd i mewn i'r cerbyd drwy ddrysau gwahanol neu symud i ardaloedd llai prysur

Efallai y cewch eich atal rhag mynd ar fws, trên neu dacsi os oes gan y gyrrwr neu'r gard sail resymol i amau eich bod ar fin methu â gwisgo gorchudd wyneb ar neu yn y cerbyd.

Byddwch yn ystyriol o'ch cyd-deithwyr a staff trafnidiaeth:

  • arhoswch nes y bydd teithwyr eraill wedi mynd i mewn neu allan o'r cerbyd cyn ichi fynd i mewn
  • peidiwch ag ymgynnull yn agos at fynedfeydd ac allanfeydd, o dan ganopïau, mewn safleoedd bysiau, ar blatfformau na'r tu allan i orsafoedd
  • byddwch yn barod i giwio neu ewch drwy fynedfa neu allanfa wahanol mewn gorsafoedd 
  • arhoswch am y gwasanaeth nesaf os na allwch gadw eich pellter yn ddiogel ar drên neu fws
  • parchwch ofod personol pobl eraill wrth deithio
  • byddwch yn ymwybodol o bobl feichiog, oedrannus ac anabl y gall fod angen iddynt gael sedd neu le ychwanegol, er enghraifft er mwyn rhoi cadair olwyn yn sownd
  • byddwch yn ymwybodol y gall fod gan rai unigolion anableddau cudd
  • byddwch yn ymwybodol o bobl y mae angen iddynt gael cymorth arbennig, er enghraifft, os bydd angen i rywun ddarllen gwefusau, dylech ystyried codi eich gorchudd wyneb wrth gadw pellter corfforol priodol
  • os bydd rhywun gerllaw ichi yn ei chael hi'n anodd clywed, darllen neu weld hysbysiad neu'n ei chael hi'n anodd cael gwybodaeth fel arall, byddwch yn barod i'w helpu fel y byddech yn ei wneud dan amgylchiadau arferol, gan gadw pellter corfforol

Byddwch yn ymwybodol o'r arwynebau y byddwch yn cyffwrdd â nhw. Ceisiwch gyffwrdd â chyn lleied o arwynebau â phosibl. Defnyddiwch hylif diheintiol dwylo os byddwch yn gwneud hynny. Gofalwch na fyddwch yn cyffwrdd â'ch wyneb. Ewch â hancesi papur gyda chi a gorchuddiwch eich ceg â hances bapur pan fyddwch yn peswch neu'n tisian neu defnyddiwch rywbeth arall fel penelin eich llawes os ydych wedi anghofio hancesi papur, er mwyn lledaenu cyn lleied â phosibl o ddefnynnau. Golchwch eich dwylo neu defnyddiwch lanweithydd dwylo ar ddechrau ac ar ddiwedd eich taith. 

Gofynnwch am gymorth os bydd ei angen arnoch

Os bydd angen cymorth arnoch wrth deithio a byddwch fel arfer yn cysylltu â'ch gweithredwr trafnidiaeth ymlaen llaw, parhewch i wneud hynny er mwyn iddo allu paratoi'n briodol. Os byddwch yn cael problemau wrth giwio neu fel arall wrth symud drwy gyntedd teithio neu ddefnyddio cerbydau trafnidiaeth gyhoeddus, siaradwch â'ch gweithredwr trafnidiaeth ymlaen llaw i gael cyngor ac esbonio'r cymorth y bydd ei angen arnoch. 

Os bydd unrhyw broblemau'n codi neu os byddwch yn teimlo'n sâl yn ystod eich taith, siaradwch ag aelod o staff trafnidiaeth. Mewn argyfwng, cysylltwch â'r gwasanaethau brys fel y byddech yn ei wneud fel arfer. 

Os bydd angen help arnoch, cadwch bellter o 2 fetr i ffwrdd oddi wrth aelodau o staff. Os na fydd hyn yn bosibl, dylech osgoi cyswllt corfforol a threulio cyn lleied o amser â phosibl o fewn 2 fetr i aelodau o staff.

Plant ar drafnidiaeth gyhoeddus 

Mae'r mesurau cadw pellter corfforol yn gymwys i blant yn ogystal ag oedolion er mwyn helpu i leihau'r risg o drosglwyddo'r feirws. Dylai plant gadw 2 fetr i ffwrdd oddi wrth bobl eraill nad ydynt yn byw ar yr un aelwyd â nhw. Os na fydd hyn yn bosibl, dylent osgoi cyswllt corfforol, peidio â wynebu pobl eraill, a threulio cyn lleied o amser â phosibl o fewn 2 fetr i bobl eraill.  

Os mai chi yw'r oedolyn cyfrifol neu'r gofalwr sy'n teithio gyda phlant, ceisiwch sicrhau bod y plant yn cadw pellter corfforol. 

Os bydd teithio'n angenrheidiol, dylech ystyried a ddylai plant gerdded neu feicio ac a ddylai oedolyn cyfrifol neu ofalwr fynd gyda nhw.

Mae'r trefniadau ar gyfer cludiant i'r ysgol yn cael eu hystyried ar wahân.  

Cwblhau eich taith

Wrth orffen eich taith:

  • dylech ystyried cerdded neu feicio o'r orsaf neu'r safle ar ôl cyrraedd 
  • dilynwch y canllawiau lleol
  • golchwch eich dwylo neu defnyddiwch lanweithydd dwylo, a gwnewch yr un peth ar gyfer eich plant, cyn gynted â phosibl

Tacsis a Cherbydau Hurio Preifat

Canfod i wybodaeth i yrwyr tacsis a cherbydau hurio preifat.

Mewn safleoedd tacsis, ceisiwch gadw pellter o 2 fetr i ffwrdd oddi wrth bobl eraill fel yr argymhellir gan Iechyd Cyhoeddus Cymru.

 

Ceir preifat a cherbydau eraill

Cynlluniwch eich taith

Ni ddylai neb deithio os nad yw’n hollol angenrheidiol.  Os oes gennych esgus rhesymol, cynlluniwch eich taith, gan gynnwys unrhyw seibiannau, cyn cychwyn ar eich taith. Gall llwybrau fod yn wahanol wrth i ardaloedd lleol wneud newidiadau er mwyn galluogi pobl i gadw pellter corfforol ar balmentydd a llwybrau beicio. 

Os byddwch fel arfer yn rhannu cerbyd â phobl o aelwydydd eraill (heblaw eich aelwyd estynedig), rydym yn argymell y dylech ddod o hyd i ffordd wahanol o deithio – gan na ddylai pobl o wahanol aelwydydd rannu car. Er enghraifft, dylech ystyried cerdded neu feicio os oes modd. Mae hyn yn golygu nad yw trefniadau rhannu ceir na threfniadau eraill i rannu cerbydau â phobl nad ydynt yn rhan o'ch aelwyd neu aelwyd estynedig er mwyn teithio i'r gwaith os na allwch weithio gartref yn cael eu hargymell ar hyn o bryd oherwydd byddai'n anodd cadw at y rheolau a chadw pellter corfforol.

Ar eich taith 

Gall awyru da (cadw ffenestri'r car ar agor) a wynebu i ffwrdd oddi wrth eich gilydd helpu i leihau'r risg o drosglwyddo'r feirws.

Byddwch yn ymwybodol o'r arwynebau y byddwch chi neu bobl eraill yn cyffwrdd â nhw. Cadwch fannau fel y llyw a dolenni drysau yn lân.

Os byddwch yn dod o fewn 2 fetr i bobl eraill, dylech osgoi cyswllt corfforol, ceisio peidio â wynebu pobl eraill, a threulio cyn lleied o amser â phosibl o fewn 2 fetr i bobl eraill.

Os byddwch yn gyrru, dylech ragweld mwy o gerddwyr a beicwyr na'r arfer, yn enwedig ar adegau prysur o'r dydd. Caniatewch i ddefnyddwyr eraill y ffyrdd gadw pellter corfforol. Er enghraifft, rhowch ddigon o le i feicwyr gadw 2 fetr o bellter wrth oleuadau traffig. 

Treuliwch gyn lleied o amser â phosibl mewn garejis, gorsafoedd petrol a gwasanaethau traffordd. Cadw bellter o 2 fetr i ffwrdd oddi wrth eraill a defnyddiwch ddulliau talu digyffwrdd os oes modd. Golchwch eich dwylo neu defnyddiwch lanweithydd dwylo wrth gyrraedd a gadael.

Cwblhau eich taith

Wrth ichi orffen eich taith, rydym yn argymell y dylech wneud y canlynol:

  • dilyn y canllawiau lleol 
  • golchi eich dwylo neu ddefnyddio glanweithydd dwylo cyn gynted â phosibl

Teithio dros Ffiniau

Os ydych yn teithio dros ffin o fewn y DU, yn enwedig y ffin rhwng Cymru a Lloegr, byddwch yn ofalus o ran dilyn y rheoliadau a’r canllawiau ar deithio a all fod ar waith yng ngwahanol wledydd y DU.

Teithwyr awyr

Cyn ichi deithio, ysytriwch a yw eich taith yn angenrheidiol ac yn cael ei ganiatáu o dan y rheolau yng Nghymru. Mae cyngor ledled y DU safer air travel guidance for passengers os ydych yn byw yng Nghymru a bod yn rhaid ichi deithio dramor neu eich bod yn ymweld â Chymru.

Teithio rhyngwladol

Os ydych yn teithio dramor, cofiwch edrych ar y cyngor diweddaraf gan y Swyddfa Dramor a Chymanwlad cyn teithio. Holwch eich cwmni hedfan, gweithredwr llongau fferi neu weithredwr trenau am y rheolau penodol ar gyfer pob llwybr a chyrchfan.

Cofiwch y gall rheolau cwarantîn fod yn gymwys pan fyddwch yn dychwelyd i'r DU. 

Ar bob adeg yn ystod eich taith, mae'n bwysig eich bod yn dilyn y canllawiau ar gadw pellter corfforol ac yn cadw 2 fetr i ffwrdd oddi wrth bobl eraill lle bo modd. Lle na fydd hyn yn bosibl, dylech dreulio cyn lleied o amser â phosibl o fewn 2 fetr i bobl eraill ac osgoi cyswllt corfforol. 

Dylech ddarllen a dilyn unrhyw ganllawiau gan lywodraeth y wlad y byddwch yn teithio iddi, ac edrych ar gyngor iechyd y cyhoedd wrth ddychwelyd i'r DU.

Gall eich darparwr trafnidiaeth roi mesurau ar waith i'ch helpu i ddilyn canllawiau'r wlad y byddwch yn teithio iddi.

Wrth i chi orffen eich taith, rydym yn argymell y dylech wneud y canlynol:

  • dilyn yr holl ganllawiau lleol 
  • golchi eich dwylo neu ddefnyddio glanweithydd dwylo cyn gynted â phosibl 

Gofynion Cyfreithiol a Gorfodi: cadw pellter corfforol a chynulliadau

Nid yw'r gofyniad yn y Rheoliadau Diogelu Iechyd (Cyfyngiadau  Coronafeirws) (Rhif 3) (Cymru) 2020 i gymryd pob cam rhesymol i sicrhau pellter o 2 fetr rhwng pobl ar safleoedd yn gymwys i gerbydau (gan nad ydynt yn “safleoedd” yn ôl y rheoliadau) ond mae'r gofyniad hwn yn gymwys i bob gweithle. O ganlyniad i hynny, mae'n gymwys mewn gorsafoedd trenau, gorsafoedd bysiau a meysydd awyr, er enghraifft. Mater o ganllawiau arferion gorau, nid y gyfraith, fydd y rheolau ar gadw pellter corfforol ar drafnidiaeth gyhoeddus mewn cerbydau trenau ac ar fysiau. O ystyried natur wasgaredig trafnidiaeth gyhoeddus, bydd yn anodd iawn gorfodi unrhyw ganllawiau'n swyddogol a bydd dibyniaeth sylweddol ar y cyhoedd i ddilyn y cyngor a hunanreoleiddio. 

Gall cyngor ychwanegol gael ei roi gan staff trafnidiaeth a phobl eraill a gyflogir at y diben hwn, fel y bydd llawer ohonom wedi gweld mewn archfarchnadoedd lle y caiff mesurau cadw pellter corfforol eu rheoli'n effeithiol mewn ciwiau a'r tu mewn i siopau. 

Mae'r cyfyngiad ar gynulliadau mewn lle cyhoeddus o fwy na dau berson yn gymwys mewn unrhyw le cyhoeddus. Nid bwriad y rheoliadau yw gwneud ciwio am fws, er enghraifft, yn anghyfreithlon, ond mae angen i'r cyhoedd fod yn glir ynghylch eu cyfrifoldeb i gadw pellter corfforol dan yr amgylchiadau hyn. 

At hynny, mae gan gyflogwyr ddyletswydd gyffredinol i'w gweithwyr o dan y Ddeddf Iechyd a Diogelwch yn y Gwaith. Gall hynny fod yn fwy perthnasol i staff yn y system trafnidiaeth gyhoeddus wrth i'r galw gynyddu. 

Mae'r darpariaethau ar gyfer gorfodi'n swyddogol wedi'u nodi yn y rheoliadau ac, yn y pen draw, os yw'n bosibl bod trosedd wedi'i chyflawni gall yr Heddlu, yr Heddlu Trafnidiaeth Prydeinig neu Swyddog Cymorth Cymunedol yr Heddlu ddod yn rhan o'r mater ac mae darpariaeth ar gael i roi dirwyon os oes troseddau wedi'u cyflawni.

Rhestrau gwirio ar gyfer teithio'n ddiogel

Cynlluniwch eich taith

  • a yw fy nhaith yn hanfodol?
  • alla' i gerdded neu feicio i ble rwy'n mynd?
  • do I need to travel by public transport?
  • ydw i wedi edrych ar y cyngor teithio diweddaraf gan fy ngweithredwr trafnidiaeth?
  • ydw i wedi gofyn am unrhyw gymorth rwy'n credu y bydd angen imi ei gael?
  • ydw i wedi prynu fy nhocyn teithio ar-lein neu wedi edrych i weld oes modd talu'n ddigyffwrdd?
  • ydw i wedi cynllunio fy nhaith er mwyn ceisio osgoi mannau poblog a chaniatáu ar gyfer oedi?
  • ydw i'n dewis y llwybr mwyaf uniongyrchol i ble rwy'n mynd?

Y pethau y dylech fynd â nhw gyda chi 

  • cynllun ar gyfer fy nhaith 
  • cerdyn talu digyffwrdd
  • ffôn (os oes angen un ar gyfer diweddariadau teithio, tocynnau, taliadau digyffwrdd)
  • tocynnau
  • glanweithydd dwylo 
  • meddyginiaethau hanfodol 
  • bwyd a dŵr 
  • hancesi papur
  • gorchudd wyneb, neu fwy nag un os yw eich taith yn un hir neu os byddwch yn teithio’n ôl yn hwyrach

Rhannu’r dudalen hon