Neidio i'r prif gynnwy

Cyflwyniad

Mae trosglwyddiad y coronafeirws yng Nghymru ar lefelau uchel ac mae cyfyngiadau newydd wedi’u cyflwyno i leihau cyfradd y trosglwyddo.  Mae’r cyfyngiadau hyn yn berthnasol gan bod Cymru yn destun rheolau Rhybudd Lefel 4.

Mae’r rheoliadau newydd, Rheoliadau Diogelu Iechyd (Cyfyngiadau Coronafeirws) (Rhif 5) (Cymru) 2020, fel y’u diwygiwyd, yn berthnasol o ddydd Sul 20 Rhagfyr 2020.

Dylech aros gartref a pheidio teithio os nad oes gennych esgus rhesymol (e.e. os nad ydych yn gallu gweithio o gartref).  Mae esgusodion rhesymol eraill yn cynnwys prynu bwyd a chyflenwadau meddygol, cael cymorth meddygol, symud tŷ ac eraill sydd wedi’u nodi yn y rheoliadau. 

Ni chewch deithio y tu allan i Gymru oni bai bod gennych esgus rhesymol (e.e. os na allwch weithio gartref). Bydd teithio rhyngwladol yn parhau i gael ei gyfyngu gan y rheoliadau cwarantin. Mae’n debygol y bydd y rheoliadau hyn yn parhau i fod ar waith tan fis Ionawr o leiaf, a byddant yn cael eu hadolygu’n barhaus.

Bydd y canllawiau hyn yn eich helpu i ddeall sut i deithio'n ddiogel tra bo’r cyfyngiadau mewn grym mewn ymateb i bandemig y coronafeirws (COVID-19) yng Nghymru os oes yn hanfodol ichi deithio. Maent yn rhoi cyngor ynghylch teithio ar droed, ar feic ac mewn cerbydau preifat (er enghraifft ceir a faniau) ac mewn tacsis ac ar fathau eraill o drafnidiaeth gyhoeddus (er enghraifft trenau, bysiau a fferïau).

Y cyfyngiadau

Mae’r rheoliadau, sy’n berthnasol o ddydd Sul 20 Rhagfyr yn gosod rhwymedigaethau ar bobl sy’n gyfrifol am fangre sy'n agored i'r cyhoedd, neu ar waith a wneir mewn unrhyw fangre arall lle y mae person yn gweithio, er mwyn lleihau’r risg o ddod i gysylltiad a’r coronafeirws yn y fangre.

Mae'n ofynnol:

  1. bod pob mesur rhesymol yn cael eu cymryd i sicrhau bod pellter o 2 fetr yn cael ei gynnal rhwng pobl yn y fangre
  2. bod pob mesur rhesymol yn cael eu cymryd –er enghraifft cyfyngu ar ryngweithio agos wyneb yn wyneb achynnal hylendid
  3. gwybodaeth i'w darparu i'r rheini sy'n mynd i mewn neu'n gweithio mewn mangre ynghylch sut i leihau'r risg o ddod i gysylltiad â coronafirws.

Mae’r rheoliadau’n darparu canllawiau i gael eu cyhoeddi amgymhwyso’n ymarferol y gofynion a gaiff eu gosod – ac mae’n rhaid i’r rhai sy’n ddarostyngedig i’r gofynion roi sylw i’r canllawiau hynny.

At y dibenion hyn, mae mangreoedd bellach yn cynnwys cerbydau a ddefnyddir fel tacsis a hefyd gerbydau a ddefnyddir ar gyfer mathau eraill o drafnidiaeth gyhoeddus fel bysiau a threnau.

Gofynnir i chi bob amser ddilyn y cyfarwyddiadau neu'r cyngor a roddir i chi gan weithredwyr wrth ddefnyddio trafnidiaeth gyhoeddus er eich diogelwch eich hun a diogelwch teithwyr a staff trafnidiaeth eraill.

Mae llawer o bobl wedi aberthu llawer iawn er mwyn dilyn y rheolau ers dechrau pandemig y coronafeirws. Mae angen i ni sicrhau yn awr nad oedd yr ymdrech a wnaethom gyda’n gilydd yn ofer.

Er mwyn gwneud hynny mae angen i bob un ohonom gymryd camau i gadw ein gilydd yn ddiogel, ac mae’n rhaid i bob un ohonom barhau i fyw mewn modd gwahanol.

Dyma’r prif bethau rydym yn gofyn i bobl eu gwneud:

  • Peidio ag ymweld â chartrefi ein gilydd, ac eithrio o dan rai amgylchiadau cyfyngedig iawn
  • Cyfyngu ar faint rydych yn gadael eich cartref, a’r pellter rydych yn ei deithio
  • Cofiwch gadw pellter cymdeithasol, dan do ac yn yr awyr agored
  • Gofynnwn i chi gyfarfod â phobl yn yr awyr agored yn hytrach nag o dan do lle y bo’n bosibl
  • Gweithiwch gartref os oes modd
  • Golchwch eich dwylo yn rheolaidd a dilynwch gyngor arall ynghylch hylendid
  • Cofiwch hunan-ynysu os oes gennych symptomau

I gael rhagor o wybodaeth am yr hyn y dylech ei wneud a’r hyn na ddylech ei wneud gweler ein canllawiau: Amddiffyn eich hun ag eraill rhag y coronafeirws.

Os yw’n hanfodol ichi deithio, dylech: 

  • ystyried pob math arall o drafnidiaeth fel beicio a cherdded cyn defnyddio trafnidiaeth gyhoeddus
  • dilyn y cyfarwyddiadau neu’r cyngor a roddir ichi gan weithredwyr pan fyddwch yn defnyddio trafnidiaeth gyhoeddus.
  • osgoi yr amseroedd a’r llwybrau mwyaf prysur – dylech wirio rhag ofn fod newidiadau i wasanaethau lleol cyn teithio. Mae’n bosibl fod llai o wasanaethau ar gael.
  • cynnal pellter wrth deithio os yw’n bosib
  • golchi a diheintio eich dwylo yn rheolaidd
  • gwisgo gorchudd wyneb 3 haen wrth ddefnyddio trafnidiaeth gyhoeddus neu wrth ddefnyddio gorsafoedd bysiau neu drenau neu hybs trafnidiaeth eraill.

Ni ddylai pobl o wahanol aelwydydd rannu ceir.

Gorchuddion wyneb

Mae Sefydliad Iechyd y Byd (WHO) wedi cyhoeddi eu cyngor diweddaraf ar orchuddion wyneb nad ydynt yn feddygol. Mae yn amlwg nad yw’r defnydd cyffredinol o orchuddion wyneb nad ydynt yn feddygol gan bobl iach yn cael ei gefnogi ar hyn o bryd o fewn y gymuned.   

Fodd bynnag roedd WHO yn argymell bod llywodraethau yn annog y cyhoedd i ddefnyddio gorchuddion wyneb 3 haen nad ydynt yn feddygol mewn amgylchiadau penodol ble nad oedd mesurau eraill mwy effeithiol yn bosibl.   

Wrth i alw gynyddu gall hyn olygu fod cadw pellter corfforol o 2 fetr yn anodd neu ddim yn bosib.

Mae Llywodraeth Cymru wedi ei gwneud yn ofyniad cyfreithiol i wisgo gorchudd wyneb tair haen, anfeddygol ar drafnidiaeth gyhoeddus, sy'n cynnwys tacsis. Mae’n rhaid gwisgo mygydau yn ogystal mewn ardaloedd dan do o fewn gorsafoedd bysiau a threnau, porthladdoedd fferïau, meysydd awyr a hybs trafnidiaeth eraill.

Er y bydd y rhan fwyaf o bobl yn gallu gwisgo gorchudd wyneb, bydd rhai wedi'u heithrio neu bydd ganddynt esgus rhesymol dros beidio. Mae'r rhain yn cynnwys plant o dan 11 oed, a phobl â chyflyrau meddygol penodol. Gellir gweld rhestr lawn o eithriadau yn ein Cwestiynau Cyffredin.

Mae Trafnidiaeth Cymru wedi cyflwyno cynllun nodyn eithriad wedi’i bersonoli ar gyfer cwsmeriaid sydd wedi’u heithrio neu sydd ag esgus rhesymol dros beidio â gwisgo gorchuddion wyneb ar drafnidiaeth gyhoeddus.

Gallai gorchudd wedi’i wneud gartref neu sydd wedi ei brynu leihau’r trosglwyddiad o un person i’r llall os yw wedi ei wneud, ei drin a’i drafod a’i waredu yn iawn. Mae’n bosibl golchi rhai goruchddion wyneb a’u hailddefnyddio. 

Mae hyn ond yn berthnasol i bobl nad ydynt yn symptomatig. Mae’n rhaid i bobl sydd yn symptomatig barhau i hunan-ynysu am saith diwrnod ac yna gael eu profi.   

Peidiwch â gadael i orchudd wyneb wneud ichi deimlo yn rhy ddiogel. Nid yw gwisgo gorchudd wyneb yn esgus am anwybyddu mesurau pellter corfforol. Mae cadw pellter corfforol ble bynnag y mae’n bosibl yn ddull mwy effeithiol na gwisgo gorchudd wyneb, ond gallai y ddau gyda’i gilydd fod o fudd ble nad yw pellter corfforol yn bosibl.

Eich taith

Mae teithio y tu allan i Gymru wedi ei wahardd oni bai bod gennych esgur rhesymol, e.e. os na allwch weithio gartref.

Dylai unrhyw un sydd ag esgus rhesymol i deithio i ardaloedd eraill yn yn DU sicrhau ei fod yn ymwybodol o’r cyfyngiadau a’r canllawiau sydd ar waith yn yr ardaloedd y maent yn bwriadu teithio iddynt.

Bydd teithio rhyngwladol yn parhau i gael ei gyfyngu gan y rheoliadau cwarantin, sy’n cael eu hadolygu’n barhaus.

Os oes angen i chi deithio, meddyliwch yn ofalus am yr amseroedd y byddwch yn teithio, a'r llwybrau a'r dulliau y byddwch yn eu defnyddio.

Cerdded a beicio

Dylech gerdded neu feicio os oes modd. Mae'n llesol i chi ac i'r amgylchedd. Bydd cerdded a beicio hefyd yn lleihau'r pwysau ar y system trafnidiaeth gyhoeddus a'r rhwydwaith ffyrdd. 

Ceisiwch gadw pellter corfforol pan fyddwch yn cerdded neu'n beicio, er enghraifft wrth nesáu at feicwyr neu gerddwyr eraill neu fynd heibio iddynt, neu wrth aros wrth groesfannau a goleuadau traffig.

Pan fyddwch yn defnyddio beiciau, gan gynnwys beiciau wedi'u llogi o orsafoedd docio, golchwch eich dwylo neu defnyddiwch lanweithydd dwylo cyn ac ar ôl beicio.

Trafnidiaeth gyhoeddus

Cynlluniwch eich taith

Gweithiwch gartref os oes modd. Mae’n bosibl y bydd llai o wasanaethau trafnidiaeth ar gael. Os bydd angen ichi deithio, dylech gael yr wybodaeth deithio ddiweddaraf ar gyfer eich llwybr cyn ac yn ystod eich taith gan eich gweithredwr trafnidiaeth, gan gynnwys lefel y gwasanaeth a pha mor brysur yw hi.

Gall gymryd mwy o amser na'r arfer i deithio ar rai llwybrau o ganlyniad i lai o gapasiti a mesurau cadw pellter corfforol. Caniatewch ddigon o amser os bydd angen ichi newid rhwng gwahanol ddulliau o deithio yn ystod eich taith. 

Cynlluniwch ymlaen llaw drwy nodi llwybrau ac opsiynau eraill i'w defnyddio yn achos tarfu annisgwyl.

Lle bo modd, prynwch eich tocynnau teithio ar-lein drwy ap neu wefan docynnau eich darparwr trafnidiaeth. Dylech ystyried defnyddio dulliau talu digyswllt i brynu tocynnau. Os na allwch brynu tocynnau ymlaen llaw neu os na allwch dalu gan ddefnyddio cerdyn banc digyswllt ee – a bod yn rhaid i chi ddefnyddio arian parod – holwch y gweithredwr gan nad yw rhai cwmnïau bws yn rhoi newid er mwyn diogelu’r gyrwyr.

Bydd dewis llwybr llai prysur a lleihau nifer y newidiadau (er enghraifft o fws i drên) yn eich helpu i gadw pellter oddi wrth bobl eraill. Mae Iechyd Cyhoeddus Cymru yn argymell y dylid cadw pellter o 2 fetr i ffwrdd oddi wrth bobl eraill. Lle bo hyn yn anodd, dylech dreulio cyn lleied o amser â phosibl o fewn 2 fetr i bobl eraill ac osgoi cyswllt corfforol. Mae’n rhaid i chi hefyd wisgo gorchudd wyneb (mae Llywodraeth Cymru yn eich cynghori i wisgo gorchudd wyneb tair haen) oni bai eich bod wedi eich eithrio neu os oes gennych esgus rhesymol dros beidio â gwneud hynny.

Ceisiwch ddechrau neu orffen eich taith gan ddefnyddio gorsaf neu ddull teithio y gwyddoch ei bod/ei fod yn dawelach neu'n fwy uniongyrchol. Er enghraifft, cerddwch filltir gyntaf neu olaf eich taith, neu gadewch y bws neu'r trên mewn gorsaf gynharach, lle bo hyn yn bosibl.

Os bydd angen cyngor a chymorth arnoch i deithio, er enghraifft os oes gennych anabledd neu angen penodol, holwch y gweithredwr trafnidiaeth perthnasol ymlaen llaw i gael cyngor a thrafodwch yr hyn y bydd ei angen arnoch. 

Y pethau y dylech fynd â nhw gyda chi

Dylech ystyried gwneud rhestr o bethau i fynd gyda chi a mynd â chyn lleied â phosibl o fagiau ar drafnidiaeth.

Gallai hyn gynnwys rhai dillad mwy cynnes: fel rhan o’n cyngor presennol (canllawiau) ‘lle y bo’n bosibl dylai gweithredwyr trafnidiaeth a busnesau sicrhau bod cyflenwad o aer ffres yn llifo’n barhaus drwy gerbydau, coetsys, a bod hybs trafnidiaeth yn lleihau perygl trosglwyddo’r coronafeirws.

Ar eich taith 

Mae’n bosibl y bydd llai o wasanaethau ar gael o hyd a gallai gwasanaethau gael eu canslo yn ddirybudd.

Dylech dalu sylw i gadw pellter corfforol wrth giwio mewn safleoedd bysiau a gorsafoedd trenau. Gwisgwch orchudd wyneb (mae Llywodraeth Cymru yn eich cynghori i wisgo gorchudd wyneb tair haen). Os na allwch fynd ar fws neu drên penodol, byddwch yn amyneddgar dan yr amgylchiadau anodd hyn. Bydd pawb yn gwneud eu gorau glas. Peidiwch â rhuthro at ddrysau bws neu drên gan achosi torf neu roi teithwyr eraill ag anghenion penodol dan anfantais. 

Wrth deithio, dylech geisio cadw 2 fetr i ffwrdd oddi wrth bobl nad ydynt yn byw yn yr un aelwyd â chi neu aelwyd estynedig. Mae'n bosibl y bydd sefyllfaoedd lle y gall hyn fod yn anodd, er enghraifft wrth gyrraedd neu adael y cerbyd, ar wasanaethau prysurach, ar adegau prysurach o'r dydd neu wrth gerdded drwy gyfnewidfeydd. Os byddwch yn dod o fewn 2 fetr i bobl eraill, dylech osgoi cyswllt corfforol, ceisio peidio â wynebu pobl eraill, a threulio cyn lleied o amser â phosibl o fewn 2 fetr i bobl eraill. 

Mae’n rhaid i bob teithiwr wisgo gorchudd wyneb (mae Llywodraeth Cymru yn eich cynghori i wisgo gorchudd wyneb tair haen) ar drafnidiaeth gyhoeddus a thra’u bod mewn ardaloedd dan do o fewn hybs trafnidiaeth fel gorsafoedd bysiau, gorsafoedd trenau, meysydd awyr a phorthladdoedd fferïau. Gall gwisgo gorchudd wyneb fod yn fuddiol rhag ofn. Gall gynnig rhywfaint o ddiogelwch ychwanegol i chi a diogelu eraill os ydych chi wedi'ch heintio, p'un a ydych wedi datblygu symptomau ai peidio. Gwnewch yn siŵr eich bod yn ei wisgo'ch gorchudd wyneb yn gywir a'i fod yn ffitio'n dynn dros eich trwyn a'ch ceg. Peidiwch â gadael i'r ffaith eich bod yn defnyddio gorchudd wyneb roi ymdeimlad ffug o sicrwydd ichi: dylech barhau i gadw pellter corfforol a chynnal hylendid da gan gynnwys golchi eich dwylo cyn gwisgo neu dynnu gorchudd wyneb, a golchi eich dwylo am 20 eiliad neu ddefnyddio glanweithydd dwylo cyn gynted â phosibl ar ôl cwblhau eich taith. 

Mae gwisgo gorchudd wyneb yn ofynnol yn ôl y gyfraith wrth ddefnyddio trafnidiaeth gyhoeddus.

Yn y sefyllfaoedd hyn, nid yw gorchudd wyneb yr un peth â'r mygydau llawfeddygol neu'r anadlwyr a ddefnyddir gan weithwyr gofal iechyd a gweithwyr eraill megis gweithwyr gofal corfforol fel rhan o'u cyfarpar diogelu personol (neu PPE). Dylech barhau i gadw cyfarpar diogelu personol manyleb uwch ar gyfer gweithwyr iechyd a gofal corfforol a gweithwyr mewn lleoliadau diwydiannol, er enghraifft lle y byddant yn dod i gysylltiad â llwch a pheryglon tebyg eraill. Os byddwch am ddefnyddio gorchudd wyneb a'ch bod yn ei chael hi'n anodd cael gafael ar un, mae'n bosibl gwneud gorchuddion wyneb gartref os bydd angen.

Dylech gael gwared ar orchuddion wyneb na ellir eu hailddefnyddio yn ofalus mewn biniau sbwriel neu gynhwysyddion eraill a ddarperir at y diben hwnnw, neu fynd â nhw adref a’u gwaredu nes ymlaen. Peidiwch â thaflu gorchuddion wyneb wedi eu defnyddio ar y llawr: nid yn unig maent yn sbwriel ond gallent hefyd gyfrannu at ledaenu’r coronafeirws. 

Dylech drin staff trafnidiaeth â pharch a dilyn y cyfarwyddiadau gan eich gweithredwr trafnidiaeth. Gall hyn gynnwys:

  • hysbysiadau am ba seddi i'w defnyddio neu sut i giwio
  • sgriniau, rhwystrau neu farciau llawr ychwanegol
  • negeseuon yn gofyn ichi fynd i mewn i'r cerbyd drwy ddrysau gwahanol neu symud i ardaloedd llai prysur

Efallai y cewch eich atal rhag mynd ar fws, trên neu dacsi os oes gan y gyrrwr neu'r gard sail resymol i amau eich bod ar fin methu â gwisgo gorchudd wyneb ar neu yn y cerbyd.

Byddwch yn ystyriol o'ch cyd-deithwyr a staff trafnidiaeth:

  • arhoswch nes y bydd teithwyr eraill wedi mynd i mewn neu allan o'r cerbyd cyn ichi fynd i mewn
  • peidiwch ag ymgynnull yn agos at fynedfeydd ac allanfeydd, o dan ganopïau, mewn safleoedd bysiau, ar blatfformau na'r tu allan i orsafoedd
  • byddwch yn barod i giwio neu ewch drwy fynedfa neu allanfa wahanol mewn gorsafoedd 
  • arhoswch am y gwasanaeth nesaf os na allwch gadw eich pellter yn ddiogel ar drên neu fws
  • parchwch ofod personol pobl eraill wrth deithio
  • byddwch yn ymwybodol o bobl feichiog, oedrannus ac anabl y gall fod angen iddynt gael sedd neu le ychwanegol, er enghraifft er mwyn rhoi cadair olwyn yn sownd
  • byddwch yn ymwybodol y gall fod gan rai unigolion anableddau cudd
  • byddwch yn ymwybodol o bobl y mae angen iddynt gael cymorth arbennig, er enghraifft, os bydd angen i rywun ddarllen gwefusau, dylech ystyried codi eich gorchudd wyneb wrth gadw pellter corfforol priodol
  • os bydd rhywun gerllaw ichi yn ei chael hi'n anodd clywed, darllen neu weld hysbysiad neu'n ei chael hi'n anodd cael gwybodaeth fel arall, byddwch yn barod i'w helpu fel y byddech yn ei wneud dan amgylchiadau arferol, gan gadw pellter corfforol

Byddwch yn ymwybodol o'r arwynebau y byddwch yn cyffwrdd â nhw. Ceisiwch gyffwrdd â chyn lleied o arwynebau â phosibl. Defnyddiwch hylif diheintiol dwylo os byddwch yn gwneud hynny. Gofalwch na fyddwch yn cyffwrdd â'ch wyneb. Ewch â hancesi papur gyda chi a gorchuddiwch eich ceg â hances bapur pan fyddwch yn peswch neu'n tisian neu defnyddiwch rywbeth arall fel penelin eich llawes os ydych wedi anghofio hancesi papur, er mwyn lledaenu cyn lleied â phosibl o ddefnynnau. Golchwch eich dwylo neu defnyddiwch lanweithydd dwylo ar ddechrau ac ar ddiwedd eich taith. 

Gofynnwch am gymorth os bydd ei angen arnoch

Os bydd angen cymorth arnoch wrth deithio a byddwch fel arfer yn cysylltu â'ch gweithredwr trafnidiaeth ymlaen llaw, parhewch i wneud hynny er mwyn iddo allu paratoi'n briodol. Os byddwch yn cael problemau wrth giwio neu fel arall wrth symud drwy gyntedd teithio neu ddefnyddio cerbydau trafnidiaeth gyhoeddus, siaradwch â'ch gweithredwr trafnidiaeth ymlaen llaw i gael cyngor ac esbonio'r cymorth y bydd ei angen arnoch. 

Os bydd unrhyw broblemau'n codi neu os byddwch yn teimlo'n sâl yn ystod eich taith, siaradwch ag aelod o staff trafnidiaeth. Mewn argyfwng, cysylltwch â'r gwasanaethau brys fel y byddech yn ei wneud fel arfer. 

Os bydd angen help arnoch, cadwch bellter o 2 fetr i ffwrdd oddi wrth aelodau o staff. Os na fydd hyn yn bosibl, dylech osgoi cyswllt corfforol a threulio cyn lleied o amser â phosibl o fewn 2 fetr i aelodau o staff.

Plant ar drafnidiaeth gyhoeddus 

Mae'r mesurau cadw pellter corfforol yn gymwys i blant yn ogystal ag oedolion er mwyn helpu i leihau'r risg o drosglwyddo'r feirws. Dylai plant gadw 2 fetr i ffwrdd oddi wrth bobl eraill nad ydynt yn byw ar yr un aelwyd â nhw. Os na fydd hyn yn bosibl, dylent osgoi cyswllt corfforol, peidio â wynebu pobl eraill, a threulio cyn lleied o amser â phosibl o fewn 2 fetr i bobl eraill.  

Os mai chi yw'r oedolyn cyfrifol neu'r gofalwr sy'n teithio gyda phlant, ceisiwch sicrhau bod y plant yn cadw pellter corfforol. 

Os bydd teithio'n angenrheidiol, dylech ystyried a ddylai plant gerdded neu feicio ac a ddylai oedolyn cyfrifol neu ofalwr fynd gyda nhw.

Dylai pob disgybl ym Mlwyddyn 7 a hŷn wisgo gorchudd wyneb tra’u bod yn defnyddio trafnidiaeth ysgol, oni bai fod esgus rhesymol dros beidio â gwneud hynny.

Cwblhau eich taith

Wrth orffen eich taith:

  • dylech ystyried cerdded neu feicio o'r orsaf neu'r safle ar ôl cyrraedd 
  • dilynwch y canllawiau lleol
  • golchwch eich dwylo neu defnyddiwch lanweithydd dwylo, a gwnewch yr un peth ar gyfer eich plant, cyn gynted â phosibl.

Tacsis a Cherbydau Hurio Preifat

Canfod i wybodaeth i yrwyr tacsis a cherbydau hurio preifat.

Mewn safleoedd tacsis, ceisiwch gadw pellter o 2 fetr i ffwrdd oddi wrth bobl eraill fel yr argymhellir gan Iechyd Cyhoeddus Cymru.

Ceir preifat a cherbydau eraill

Cynlluniwch eich taith

You must stay at home and avoid travel unless essential (e.g if you cannot work at home).

Cyn i bobl deithio rydym yn gofyn iddynt ystyried a yw eu taith yn syniad synhwyrol. Cynlluniwch eich llwybr, gan gynnwys unrhyw seibiannau, cyn cychwyn ar eich taith. Gall llwybrau fod yn wahanol wrth i ardaloedd lleol wneud newidiadau er mwyn galluogi pobl i gadw pellter corfforol ar balmentydd a llwybrau beicio.

Os byddwch fel arfer yn rhannu cerbyd â phobl o aelwydydd eraill (heblaw eich aelwyd estynedig), dylech ddod o hyd i ffordd wahanol o deithio – gan na ddylai pobl o wahanol aelwydydd rannu car. Er enghraifft, dylech ystyried cerdded neu feicio os oes modd. Mae hyn yn golygu nad yw trefniadau rhannu ceir na threfniadau eraill i rannu cerbydau â phobl nad ydynt yn rhan o'ch aelwyd neu aelwyd estynedig er mwyn teithio i'r gwaith os na allwch weithio gartref yn cael eu hargymell ar hyn o bryd oherwydd byddai'n anodd cadw at y rheolau a chadw pellter corfforol.

Ar eich taith 

Gall awyru da (cadw ffenestri'r car ar agor) a wynebu i ffwrdd oddi wrth eich gilydd helpu i leihau'r risg o drosglwyddo'r feirws.

Byddwch yn ymwybodol o'r arwynebau y byddwch chi neu bobl eraill yn cyffwrdd â nhw. Cadwch fannau fel y llyw a dolenni drysau yn lân.

Os byddwch yn dod o fewn 2 fetr i bobl eraill, dylech osgoi cyswllt corfforol, ceisio peidio â wynebu pobl eraill, a threulio cyn lleied o amser â phosibl o fewn 2 fetr i bobl eraill.

Os byddwch yn gyrru, dylech ragweld mwy o gerddwyr a beicwyr na'r arfer, yn enwedig ar adegau prysur o'r dydd. Caniatewch i ddefnyddwyr eraill y ffyrdd gadw pellter corfforol. Er enghraifft, rhowch ddigon o le i feicwyr gadw 2 fetr o bellter wrth oleuadau traffig.

Treuliwch gyn lleied o amser â phosibl mewn garejis, gorsafoedd petrol a gwasanaethau traffordd. Cadw bellter o 2 fetr oddi wrth eraill a defnyddiwch ddulliau talu digyffwrdd os oes modd. Golchwch eich dwylo neu defnyddiwch lanweithydd dwylo wrth gyrraedd a gadael.

Cwblhau eich taith

Wrth ichi orffen eich taith, rydym yn argymell y dylech wneud y canlynol:

  • dilyn y canllawiau lleol 
  • golchi’ch dwylo neu ddefnyddio diheintydd dwylo cyn gynted â phosibl

Teithio dros Ffiniau

Mae’n rhaid ichi aros gartref ac osgoi teithio o bob math, gan gynnwys teithio ar draws ffiniau, os nad yw’n hanfodol (e.e. os na allwch weithio o gartref). 

Dylai unrhyw un sy’n teithio i ardaloedd eraill yn y DU sicrhau ei fod yn ymwybodol o’r cyfyngiadau a’r canllawiau yn yr ardaloedd mae’n bwriadu teithio iddynt.

Teithwyr awyr

Mae’n rhaid ichi aros gartref ac osogi teithio os nad yw’n hanfodol (e.e. os nad ydych yn gallu gweithio o gartref), gan gynnwys teithio y tu allan i Gymru.  Bydd teithio rhyngwladol yn parhau i gael ei gyfyngu gan y rheoliadau cwarantin, sy’n cael eu hadolygu’n barhaus.

Mae’n rhaid ichi aros gartref ac osgoi teithio os nad yw’n hanfodol (e.e. os nad ydych yn gallu gweithio o gartref).  Mae cyngor ledled y DU safer air travel guidance for passengers os ydych yn byw yng Nghymru a bod yn rhaid ichi deithio dramor neu eich bod yn ymweld â Chymru.

Teithio rhyngwladol

Mae’n rhaid ichi aros gartref ac osgoi teithio os nad yw’n hanfodol (e.e. os na allwch weithio gartref), gan gynnwys teithio y tu allan i Gymru.  Bydd teithio rhyngwladol yn parhau i gael ei gyfyngu gan y rheoliadau cwarantin.Mae’n debygol y bydd y rheoliadau hyn yn parhau i fod ar waith tan fis Ionawr o leiaf, a byddant yn cael eu hadolygu’n barhaus:

Os ydych yn teithio dramor, cofiwch edrych ar y cyngor diweddaraf gan y Swyddfa Dramor a Chymanwlad cyn teithio. Holwch eich cwmni hedfan, gweithredwr llongau fferi neu weithredwr trenau am y rheolau penodol ar gyfer pob llwybr a chyrchfan.

Cofiwch y gall rheolau cwarantîn fod yn gymwys pan fyddwch yn dychwelyd i'r DU. 

O ddydd Gwener 15 Ionawr bydd rhaid i deithwyr sy’n cyrraedd Cymru o’r tu allan i’r ardal deithio gyffredin fod â thystiolaeth eu bod wedi cael canlyniad negyddol i brawf COVID-19 cymwys, na chafodd ei gynnal mwy na 72 awr cyn cychwyn ar y daith.

Ar bob adeg yn ystod eich taith, mae'n bwysig eich bod yn dilyn y canllawiau ar gadw pellter corfforol ac yn cadw 2 fetr i ffwrdd oddi wrth bobl eraill lle bo modd. Lle na fydd hyn yn bosibl, dylech dreulio cyn lleied o amser â phosibl o fewn 2 fetr i bobl eraill ac osgoi cyswllt corfforol. 

Dylech ddarllen a dilyn unrhyw ganllawiau gan lywodraeth y wlad y byddwch yn teithio iddi, ac edrych ar gyngor iechyd y cyhoedd cyn dychwelyd i'r DU.

Gall eich darparwr trafnidiaeth roi mesurau ar waith i'ch helpu i ddilyn canllawiau'r wlad y byddwch yn teithio iddi.

Wrth i chi orffen eich taith, rydym yn argymell y dylech wneud y canlynol:

  • dilyn yr holl ganllawiau lleol 
  • golchi eich dwylo neu ddefnyddio glanweithydd dwylo cyn gynted â phosibl.

Gofynion Cyfreithiol a Gorfodi

Mae’r gofyniad yn Rheoliadau Diogelu Iechyd (Cyfyngiadau Coronafeirws ) (Rhif 5) (Cymru) 2020, fel y’u diwygiwyd, i gymryd pob cam rhesymol i sicrhau pellter o 2 fetr rhwng pobl ar safleoedd bellach yn berthnasol i gerbydau. O ganlyniad i hynny, mae'n gymwys ar fysiau a threnau a mannau o dan do mewn gorsafoedd trenau, gorsafoedd bysiau a meysydd awyr, er enghraifft.

Mater o ganllawiau arferion gorau, nid y gyfraith, fydd y rheolau ar gadw pellter corfforol ar drafnidiaeth gyhoeddus mewn cerbydau trenau ac ar fysiau.

O ystyried natur wasgaredig trafnidiaeth gyhoeddus, bydd yn anodd iawn gorfodi unrhyw ganllawiau'n swyddogol a bydd dibyniaeth sylweddol ar y cyhoedd i ddilyn y cyngor a hunanreoleiddio. 

Gall cyngor ychwanegol gael ei roi gan staff trafnidiaeth a phobl eraill a gyflogir at y diben hwn, fel y bydd llawer ohonom wedi gweld mewn archfarchnadoedd lle y caiff mesurau cadw pellter corfforol eu rheoli'n effeithiol mewn ciwiau a'r tu mewn i siopau.

Nid bwriad y rheoliadau yw gwneud ciwio am fws, er enghraifft, yn anghyfreithlon, ond mae angen i'r cyhoedd fod yn glir ynghylch eu cyfrifoldeb i gadw pellter corfforol dan yr amgylchiadau hyn.

At hynny, mae gan gyflogwyr ddyletswydd gyffredinol i'w gweithwyr o dan y Ddeddf Iechyd a Diogelwch yn y Gwaith. Gall hynny fod yn fwy perthnasol i staff yn y system trafnidiaeth gyhoeddus wrth i'r galw gynyddu.

Mae'r darpariaethau ar gyfer gorfodi'n swyddogol wedi'u nodi yn y rheoliadau ac, yn y pen draw, os yw'n bosibl bod trosedd wedi'i chyflawni gall yr Heddlu, Heddlu Trafnidiaeth Prydain neu Swyddog Cymorth Cymunedol yr Heddlu ddod yn rhan o'r mater ac mae darpariaeth ar gael i roi dirwyon os oes troseddau wedi'u cyflawni.

Rhestrau gwirio ar gyfer teithio'n ddiogel

Cynlluniwch eich taith

  • Mae’n rhaid ichi aros gartref ac osgoi teithio os nad yw’n hanfodol (e.e. os nad ydych yn gallu gweithio o gartref).  Os oes yn rhaid ichi deithio:

  • cerddwch neu feicio os yn bosibl
  • peidiwch defnyddio trafnidiaeth gyhoeddus os yn bosibl
  • edrychwch ar y cyngor teithio diweddaraf gan eich cwmni  trafnidiaeth
  • gofynnwch am unrhyw gymorth yr ydych yn credu y byddwch ei angen
  • ydych chi wedi prynu eich tocyn teithio ar-lein neu wedi edrych i weld oes modd talu'n ddigyffwrdd?
  • ydych chi wedi cynllunio eich taith er mwyn ceisio osgoi mannau poblog a chaniatáu ar gyfer oedi?
  • ydych chi’n dewis y llwybr mwyaf uniongyrchol i ble rydych yn mynd?

Os byddwch yn teithio y tu allan i Gymru:

  • ydych chi yn ymwybodol o unrhyw ofynion lleol y dylech gydymffurfio â nhw?
  • ydych chi wedi gwirio cyngor iechyd y cyhoedd cyn dychwelyd i Gymru neu’r DU?

Y pethau y dylech fynd â nhw gyda chi 

  • cynllun ar gyfer eich taith 
  • cerdyn talu digyffwrdd
  • ffôn (os oes angen un ar gyfer diweddariadau teithio, tocynnau, taliadau digyffwrdd)
  • tocynnau
  • glanweithydd dwylo 
  • meddyginiaethau hanfodol 
  • bwyd a dŵr 
  • hancesi papur
  • gorchudd wyneb, neu fwy nag un os yw eich taith yn un hir neu os byddwch yn teithio’n ôl yn hwyrach
Lawrlwytho'r dudalen hon fel PDF . Maint Ffeil 140 KB.

Maint Ffeil 140 KB. Efallai na fydd y ffeil hon yn gyfan gwbl hygyrch.