Neidio i'r prif gynnwy

Ei Uchelder Brenhinol Dug Caeredin, 10 Mehefin 1921 i 9 Ebrill 2021

Darllenwch am y trefniadau yn dilyn marwolaeth Dug Caeredin

Sut mae Cymru yn mynd i’r afael â’r argyfwng hinsawdd trwy fframwaith targedau a chyllidebau carbon.

Cyhoeddwyd gyntaf:
23 Mawrth 2021
Diweddarwyd ddiwethaf:

Llwybr sero net

Ym Mawrth 2021 cymeradwyodd Senedd Cymru targed sero net ar gyfer 2050. Mae sero net yn golygu cydbwyso allyriadau nwyon tŷ gwydr â’r nifer o nwyon sy’n cael eu dal o’r atmosffer.

Mae gan Gymru targedau interim hefyd, ar gyfer 2030 a 2040, yn ogystal â chyfres o gyllidebau carbon. Parodd y gyllideb garbon cyntaf o 2016 i 2020. Mae rhaid i ni osod cyllideb garbon o leiaf pum mlynedd cyn dechrau’r cyfnod cyllideb. Mae’r targedau a chyllidebau carbon yn ffurfio fframwaith statudol Cymru. Maen nhw’n cynnwys rhan Cymru o’r allyriadau sy’n dod o hedfan rhyngwladol a morgludiant rhyngwladol.

Ar gyfer pob cyllideb garbon, rydym ni’n gorfod gosod terfyn ar faint o gredydau carbon sy’n cael eu defnyddio. Mae terfyn o 0% yn golygu bod Cymru yn gorfod cyflawni’r gyllideb garbon trwy weithredu yng Nghymru.

Targedau a chyllidebau carbon sy’n cael eu cymeradwyo gan Senedd Cymru ym Mawrth 2021
Cyllideb/targed Amcan
Cyllideb garbon 2 (2021-2025)  Lleihad ar gyfartaledd o 37%
Cyllideb garbon 2 – terfyn credyd 0%
Cyllideb garbon 3 (2026-2030)   Lleihad ar gyfartaledd o 58%
Targed 2030 Lleihad o 63%
Targed 2040 Lleihad o 89%
Targed 2050  Lleihad o 100% o leiaf (sero net)

Mae rhaid i ni ystyried cyngor Pwyllgor Newid Hinsawdd (CCC) cyn gosod neu newid targed neu gyllideb garbon. Mae rhaid i ni ystyried nifer o adroddiadau ac elfennau eraill hefyd, yn cynnyws gwybodaeth wyddonol am newid hinsawdd.

Rydym yn mesur targedau a chyllidebau carbon yn erbyn y flwyddyn waelodlin sy wedi cael ei gosod mewn deddfwriaeth Deddf yr Amgylchedd (Cymru) 2016. Mae’r flwyddyn yn dibynnu ar y nwy, naill ai 1990 neu 1995.

Cyflawni’r cyllidebau carbon

Mae rhaid i ni gyhoeddi cynllun ar gyfer pod cyfnod cyllideb sy’n cynnwys ein polisiau a chynigion er mwyn cyflawni’r gyllideb garbon. Mae rhaid i ni gyhoeddi’r cynllun cyn diwedd y flwyddyn gyntaf o’r cyfnod cyllideb.

Ffyniant i bawb: Cymru carbon isel oedd y cynllun ar gyfer y gyllideb garbon cyntaf. Bydden ni’n cyhoeddi’r cynllun ar gyfer yr ail gyllideb garbon yn hwyrach yn 2021.

Arolygu cynnydd

Mae data allyriadau terfynol ar gael tua 18 mis ar ôl diwedd y flwyddyn. Er enghraifft, bydd data allyriadau 2020 terfynol ar gael yn ystod yr haf 2022.

Mae rhaid i ni gyhoeddi datganiad ar gyfer pob targed cyn diwedd yr ail flwyddyn sy’n dilyn y flwyddyn targed. Mae hyn yn golygu bod rydym ni’n gorfod cyhoeddi datganiad ar gyfer y targed 2020 cyn diwedd 2022. 

Mae rhaid i ni gyhoeddi datganiad ar gyfer pob cyllideb garbon cyn diwedd yr ail flwyddyn sy’n dilyn y cyfnod cyllideb. Mae hyn yn golygu bod rydym ni’n gorfod cyhoeddi datganiad ar gyfer y cyllideb garbon cyntaf (2016-20) cyn diwedd 2022.

O fewn chwe mis o’r datganiadau, mae rhaid i’r CCC gyhoeddi adroddiad cynnydd. O fewn chwe mis o’r adroddiad y CCC, mae rhaid i ni gyhoeddi ymateb i’r pwyntiau a godwyd gan yr adroddiad.