Neidio i'r prif gynnwy

Beth i'w wneud os ydych eisiau symud tŷ, trefnu ymweliadau neu ganiatáu i werthwr tai, syrfewyr a gweithwyr symud dodrefn ddod i'ch cartref.

Cyhoeddwyd gyntaf:
24 Mehefin 2020
Diweddarwyd ddiwethaf:

Symud tŷ – pryd y caiff ei ganiatáu

Mae'r Llywodraeth wedi diwygio Rheoliadau COVID-19 fel y gall pobl sydd am symud tŷ wneud hynny bellach.  
Erbyn hyn, gallwch:

  • Symud tŷ
  • Paratoi eiddo preswyl i bobl symud i mewn iddo
  • Ymweld ag asiantau eiddo neu asiantau gosod eiddo, swyddfeydd gwerthu datblygwyr neu gartrefi arddangos er mwyn prynu, gwerthu, gosod neu rentu eiddo preswyl heb ei feddiannu
  • Mynd i weld eiddo preswyl heb ei feddiannu

Ystyr ‘heb ei feddiannu’ yw y dylai'r eiddo fod wedi bod yn wag am o leiaf 72 awr.

Mae'r canllawiau hyn yn rhoi gwybodaeth iechyd y cyhoedd pwysig er mwyn sicrhau bod y gweithgareddau allweddol sy'n gysylltiedig â symud tŷ, megis mynd i weld eiddo, yn digwydd yn ddiogel. Mae cartref yn cynnwys cartrefi mewn parc preswyl ac mae'r canllawiau hyn hefyd yn gymwys i'r rhai sy'n adeiladu eiddo pwrpasol neu'n hunanadeiladu ac sy'n ystyried caffael llain neu eiddo i'w adnewyddu neu ei ddymchwel. Mae’r canllawiau hyn hefyd yn darparu rhai argymhellion er mwyn sicrhau bod y risg o ledaenu’r coronafeirws mor isel â phosibl.

Roedd y canllawiau hyn yn gywir ar adeg cyhoeddi. Caiff y canllawiau hyn eu diweddaru er mwyn adlewyrchu newidiadau mewn cyfyngiadau a wneir drwy ddiwygio Rheoliadau Diogelu Iechyd (Cyfyngiadau Coronafeirws) (Cymru) 2020. 

Bydd angen i'r broses o ddod o hyd i gartref a symud i mewn fod yn wahanol i'r hyn a ddigwyddodd cyn pandemig y coronafeirws, o ystyried y bydd yn rhaid i'r rhai sy'n rhan o'r broses addasu arferion a gweithdrefnau er mwyn sicrhau y caiff y risg o ledaenu'r coronafeirws ei lleihau cymaint â phosibl. 
Bydd hyn yn cynnwys gwneud mwy o'r broses ar-lein, megis gweld eiddo drwy ddulliau rhithwir i ddechrau a sicrhau ei bod yn ddiogel mynd i mewn i eiddo cyn bod unrhyw un yn dod i'w weld. Bydd hyn yn cynnwys mwy o brosesau glanhau cyn, yn ystod ac ar ôl i unrhyw un weld eiddo. 

Un o'r camau symlaf y gallwch ei gymryd wrth symud tŷ yw golchi'ch dwylo yn aml a chadw pellter o 2 fetr o leiaf oddi wrth bobl nad ydynt yn aelodau o'ch cartref lle bynnag y bo modd. Mae'n hollbwysig bod pawb yn cymryd y camau priodol i gadw'n ddiogel a dilyn cyngor y llywodaeth ar gadw pellter cymdeithasol. Mae'n rhaid i bawb sy'n rhan o'r broses symud tŷ ddilyn cyngor y Llywodraeth a chadw pellter cymdeithasol er mwyn lleihau'r risg o ledaenu'r feirws cymaint â phosibl.

Rydym yn annog pawb dan sylw i fod mor hyblyg â phosibl yn ystod y cyfnod hwn a bod yn barod i ohirio symud tŷ, os bydd rhywun, er enghraifft, yn mynd yn sâl o ganlyniad i'r coronafeirws yn ystod y broses o symud tŷ neu'n gorfod hunanynysu. Dylech ystyried a oes angen ichi wneud darpariaethau mewn contractau i reoli'r risgiau hyn. 

Nodir rhagor o fanylion am ymgymryd â'r elfennau unigol o brynu a gwerthu neu rentu eiddo a'r ffordd y mae hyn yn gymwys i grwpiau gwahanol yn yr adran nesaf.

Pobl sy'n agored i niwed neu bobl sy'n gwarchod eu hunain

Rydym yn cydnabod efallai y bydd angen mawr ar bobl sy'n gwarchod eu hunain neu sydd fel arall yn agored i niwed symud tŷ hefyd; fodd bynnag, dylid cydbwyso hyn â'r risgiau cynyddol i'r bobl hynny a achosir gan y coronafeirws.

Yn unol â chyngor y Llywodraeth, dylai'r rhai sy'n gwarchod eu hunain neu sydd fel arall yn agored i niwed yn glinigol (h.y. y rhai sydd wedi cael llythyr yn eu cynghori eu bod mewn grŵp sy'n eithriadol o agored i niwed yn glinigol) sicrhau eu bod yn ymwybodol o'r cyngor meddygol, gan gynnwys aros gartref ac osgoi cysylltiadau diangen yn ystod y cyfnod hwn, os oes modd. Dylai pob parti sy'n rhan o'r broses o brynu a gwerthu eiddo geisio cytuno ar drefniadau cyfeillgar i newid dyddiadau symud er mwyn diogelu unigolion sy'n gwarchod eu hunain.

Bydd angen i unigolion sy'n agored i niwed yn glinigol a'r rhai sy'n gwarchod eu hunain ystyried eu sefyllfa bersonol a'u hamgylchiadau symud eu hunain yn ofalus ac efallai y byddant am gael cyngor meddygol cyn penderfynu a ddylent ymrwymo i symud tŷ neu fwrw ymlaen â'r broses honno. Bydd symud tŷ, mewn rhai achosion, yn debygol o ddwyn llai o risg, er enghraifft os yw'r cartref heb ei ddodrefnu, ac y gellir rhoi sicrwydd bod yr eiddo wedi'i lanhau'n drylwyr, os gall pobl deithio drwy ddefnyddio eu cludiant eu hunain bob amser ac os gallant osgoi dod i gysylltiad ag eraill.

Byddem yn annog pawb yn y categorïau hyn, sy'n bwriadu symud tŷ, i hysbysu pob un o'r gweithwyr proffesiynol sy'n rhan o'r broses am eu statws. Efallai y byddant yn gallu rhoi  mesurau rhagofalus ychwanegol ar waith er mwyn eich diogelu ymhellach ond, dim ond yn niffyg dim arall y dylech symud tŷ. 

Pobl sy'n hunanynysu neu sydd wedi cael prawf positif ar gyfer y coronafeirws

Nid yw'n briodol symud tŷ os ydych yn achosi risg uniongyrchol o drosglwyddo'r coronafeirws. Ni ddylai pobl sydd â'r coronafeirws neu sy'n hunanynysu gyda'u teulu adael eu cartref i symud tŷ na mynd i weld eiddo, a dylent ddilyn y canllawiau ar hunanynysu yn gaeth.

Os ydych o dan gontract i symud tŷ, dylech ohirio symud nes bod cyfnod hunanynysu pob aelod o'ch aelwyd wedi dod i ben. Dylai pob parti sy'n rhan o brynu a gwerthu eiddo geisio cytuno ar drefniadau cyfeillgar i newid dyddiadau symud i unigolion, neu pan fydd rhywun yn y gadwyn neu aelod o'i deulu yn hunanynysu neu wedi cael prawf positif ar gyfer y coronafeirws. Os yw'n hanfodol i bobl yn y categori hwn symud tŷ, er enghraifft oherwydd risg iechyd a diogelwch sy'n achos brys, cysylltwch â'ch timau iechyd y cyhoedd perthnasol i gael cyngor. 

Paratoi i brynu, gwerthu neu symud tŷ

Gallwch roi'ch cartref ar werth a dechrau chwilio am eiddo rydych am symud i mewn iddo.  

  • Gallwch ddechrau marchnata'ch cartref a gall asiantau eiddo ymweld er mwyn tynnu ffotografau/fideos o'r eiddo ond dylent wneud hynny yn unol â'r canllawiau ar gyfer y gweithle i gyflogwyr a chyflogeion: COVID-19 a’r canllawiau ar gynnal pellter corfforol yn y gweithle
  • Er mwyn helpu i atal lledaeniad yr haint, dylai'r rhan fwyaf o'r broses o chwilio am eich eiddo ddigwydd ar-lein
  • Dylech ond mynd i weld eiddo sydd wedi bod yn wag am o leiaf 72 awr neu sydd wedi cael ei lanhau'n drylwyr. Mae'r canllawiau hyn yn unol â chanllawiau diweddaraf y Llywodraeth
  • Fel arfer, gallwch hefyd ddechrau casglu ynghyd y ddogfennaeth sydd ei hangen i werthu'ch eiddo (mae rhagor o wybodaeth am y dogfennau hyn ar gael yng nghanllawiau'r Llywodraeth ar sut i werthu cartrefi)
  • Os ydych am brynu eiddo a adeiledir o'r newydd, dylech gysylltu â'r datblygwr yn y ffordd arferol. Dylech fod yn gallu gweld y cartref arddangos neu ymweld â'r llain benodol rydych yn ystyried ei phrynu, ond mae'n debygol y bydd system apwyntiadau ar waith. Dylech ddilyn yr holl gyfarwyddiadau a roddir gan y datblygwr/asiant gwerthu yn ofalus

Gweld eiddo

Dim ond os yw'r eiddo wedi bod yn wag am o leiaf 72 awr neu wedi cael ei lanhau'n drylwyr y dylid mynd i weld eiddo. Dylid dilyn y cyngor canlynol ar flaenoriaethu ymweliadau rhithwir, mesurau hylendid, cadw pellter cymdeithasol bob amser ac osgoi cysylltiad lle y bo modd.

Dylech weld eiddo drwy ddulliau rhithwir cyn ymweld ag eiddo gwag eich hun, er mwyn lleihau'r risgiau i iechyd y cyhoedd drwy sicrhau mai dim ond yr eiddo sydd fwyaf addas, yn ôl yr olwg, i ddiwallu eich anghenion a bodloni'ch dymuniadau rydych yn ymweld ag ef. Dim ond os yw'n gwbl angenrheidiol y dylech fynd i weld eiddo sydd wedi bod yn wag am 72 awr neu sydd wedi cael ei lanhau'n drylywr. 

Os ydych yn denant, ni all eich landlord na'i asiant drefnu i bobl ddod i weld eich cartref tra byddwch yn byw yn yr eiddo hwnnw. Os yw eich cytundeb tenantiaeth wedi dod i ben, dim ond ar ôl i chi adael yr eiddo gyda phopeth yn eich meddiant ac ar ôl i 72 awr fynd heibio neu ar ôl i'r eiddo gael ei lanhau'n drylwyr y gall landlordiaid a/neu eu hasiant drefnu i bobl ddod i weld yr eiddo. 

Y pwyntiau allweddol i'w hystyried yw:

  • Dylech chwilio am eiddo ar-lein yn y lle cyntaf
  • Dylech weld yr eiddo drwy ddulliau rhithwir i ddechrau a dylai asiantau eiddo eich helpu i wneud hyn
  • Dim ond drwy apwyntiad y dylid trefnu i weld eiddo gwag
  • Lle mae pobl yn mynd i weld eiddo gwag, dylent fod wedi'u cyfyngu i aelodau o'r un aelwyd, ac, yn ddelfrydol, lle y bo modd, i'r oedolion yn unig yn yr aelwyd honno (a thrwy hynny gyfyngu ar nifer yr ymwelwyr, gan gynnwys plant, sy'n mynd i weld eiddo)
  • Gall y landlord neu ei asiant fod yn bresennol, ond mae'n rhaid cadw pellter cymdeithasol bob amser
  • Ni ddylid rhoi gwahoddiad cyffredinol i unrhyw un ddod i weld eiddo
  • Mae'n rhaid i'r asiant deithio i'r eiddo ar wahân i'r aelwyd sydd am weld yr eiddo – dim rhannu car
  • Wrth fynd i weld eiddo gwag, dylech osgoi cyffwrdd ag arwynebau, dylech olchi'ch dwylo cyn gynted â phosibl ar ôl yr ymweliad, a dylech ddod â'ch hylif diheintio dwylo eich hun
  • Ni ddylid mynd i weld ystafelloedd gwag mewn tai amlfeddiannaeth na llety a rennir
  • Ar ôl i rywun weld eiddo, dylai'r landlord neu'r asiant sy'n gyfrifol am fod yn bresennol yn ystod yr ymweliad sicrhau bod arwynebau, megis dolenni drws, yn cael eu glanhau gan ddefnyddio cynhyrchion glanhau tŷ arferol a thywelion sy'n cael eu gwaredu'n ddiogel neu eu golchi fel y bo'n briodol

Tai amlfeddiannaeth 

Ni ddylid mynd i weld ystafelloedd gwag mewn tai amlfeddiannaeth lle mae rhywun arall eisoes yn byw yno. 
Caniateir symud i dai amlfeddiannaeth, ond rhaid dilyn cyngor y Llywodraeth.

  • Ni ddylech symud i mewn i dŷ amlfeddiannaeth os oes unrhyw un o'r tenantiaid presennol yn hunanynysu. Cyn gwneud cynlluniau i symud, dylech holi er mwyn cadarnhau beth yw'r sefyllfa – efallai y gall eich landlord neu'ch asiant gosod eich helpu o ran hyn
  • Ni ddylech symud i mewn i dŷ amlfeddiannaeth os bydd unrhyw rai o'r tenantiaid presennol yn gwarchod eu hunain. Cyn gwneud cynlluniau i symud, dylech holi er mwyn cadarnhau beth yw'r sefyllfa – efallai y bydd eich landlord neu'ch asiant gosod yn eich helpu o ran hyn
  • Ni ddylech symud i dŷ amlfeddiannaeth os ydych yn hunanynysu neu'n gwarchod eich hun

Os bydd angen symud i dŷ amlfeddiannaeth a bod pobl eraill eisoes yn byw yn yr eiddo, bydd angen cymryd camau rhagofalus ychwanegol.

  • Dylid dilyn arferion hylendid da, a golchi eich dwylo yn rheolaidd
  • Dylid glanhau pob arwynebedd caled gan ddefnyddio diheintydd arferol – yn arbennig dolenni drysau a ffenestri, dolenni toiledau, tapiau, basnau ac unrhyw arwynebedd gweithio
  • Dylid cyfeirio at y cyngor ar lanhau a diheintio sydd ar gael yma

Gwneud cynnig neu gadw eiddo

Rydych yn rhydd i wneud neu dderbyn cynnig neu gadw eiddo yn ôl yr arfer.

  • Mae risg y bydd angen i bartïon ohirio symud am fod gan rywun symptomau'r coronafeirws neu am ei fod yn hunanynysu. Os oes angen, dylai'ch cynghorydd cyfreithiol eich cynghori a'ch helpu i sicrhau bod unrhyw gontractau neu gytundebau mor hyblyg â phosibl er mwyn ymdrin â'r risg hon
  • Os bydd angen i'r darpar berchennog newydd ymweld ag eiddo eto, dylid dilyn y canllawiau yn yr adran ar Weld Eiddo
  • Efallai y bydd prynwyr am anfon crefftwyr i'r eiddo i'w archwilio. Lle y bo modd, dylid trefnu'r rhain i sicrhau mai dim ond un person sy'n ymweld â'r eiddo ar unrhyw adeg benodol. Ni ddylai unrhyw grefftwyr fynd i mewn i eiddo lle mae gan aelod o'r aelwyd symptomau'r coronafeirws neu lle mae'n hunanynysu, neu lle mae ganddyn nhw neu aelod o'u haelwyd symptomau neu lle mae aelod o'r aelwyd yn hunanynysu
  • Pan fydd crefftwr yn ymweld â'r eiddo, dylai'r deiliad gadw pellter cymdeithasol, golchi ei ddwylo'n rheolaidd a lleihau unrhyw gyswllt cymaint â phosibl, er enghraifft drwy aros mewn ystafell arall. Dylid cynnal yr ymweliadau hyn yn unol â'r canllawiau ar gyfer y gweithle i gyflogwyr a chyflogeion: COVID-19

Chwiliadau ac arolygon eiddo

Dylai fod modd i'ch cynrychiolydd cyfreithiol ymgymryd â chwiliadau o'ch eiddo ar-lein er mwyn bwrw ymlaen â'ch trafodyn a gallwch gysylltu â nhw i drafod amserlenni tebygol. 

Gall eich syrfëwr wneud arolwg o'r eiddo yr hoffech ei brynu yn unol â'r canllawiau isod. Nid oes unrhyw gyfyngiadau ar y mathau o arolwg y gellir eu cynnal a dylech siarad â'ch syrfëwr er mwyn deall y math mwyaf priodol o arolwg i'r cartref rydych yn bwriadu ei brynu. 

O ran prosiectau adeiladu pwrpasol neu hunanadeiladu, gall syrfewyr ymweld â lleiniau rydych am eu prynu a'u prisio er mwyn cefnogi'r broses o ryddhau taliadau morgais fesul cam.

  • Ni ddylai syrfewyr fynd i mewn i eiddo lle mae gan aelod o'r aelwyd symptomau'r coronafeirws neu lle mae'n hunanynysu, neu lle mae ganddyn nhw neu aelod o'u haelwyd symptomau neu lle mae aelod o'r aelwyd yn hunanynysu
  • Dylid archwilio eiddo drwy apwyntiad yn unig, gydag un person yn ymweld â'r eiddo ar unrhyw adeg benodol. Mae Llywodraeth Cymru wedi mabwysiadu pum egwyddor ar gyfer diogelu pobl yn y gweithle ac mae'r manylion llawn ar gael yn y canllawiau ar gyfer y gweithle i gyflogwyr a chyflogeion: COVID-19 . Dylai syrfewyr ddilyn y canllawiau ar gynnal pellter corfforol yn y gweithle er mwyn lleihau unrhyw gyswllt â'r aelwyd

Cytuno i symud

Unwaith y byddwch wedi cytuno i symud tŷ drwy gyfnewid contractau neu lofnodi cytundeb tenantiaeth, rydych wedi ymrwymo i gytundeb cyfreithiol i symud. Rydym yn annog pob parti i fod mor hyblyg â phosibl yn ystod y cyfnod hwn a bod yn barod i ohirio symud tŷ, os bydd rhywun, er enghraifft, yn mynd yn sâl o ganlyniad i'r coronafeirws yn ystod y broses o symud tŷ neu'n gorfod hunanynysu. Ni ddylech ddisgwyl i symud i unrhyw gartref lle mae pobl yn sâl neu'n hunanynysu.

  • Rydym yn argymell na ddylech symud i mewn i eiddo oni bai ei fod wedi bod yn wag am dri diwrnod o leiaf, neu ei fod wedi’i lanhau’n drylwyr cyn i chi fynd i mewn
  • Dylai fod modd i'ch cynghorydd cyfreithiol eich helpu i sicrhau bod unrhyw gontract rydych yn ymrwymo iddo yn ddigon hyblyg i ganiatáu ar gyfer gohirio prynu os bydd unigolyn yn un o'r partïon yn dal y coronafeirws neu'n gorfod hunanynysu
  • Rydym yn eich annog i fod mor hyblyg â phosibl os gofynnir i chi ohirio symud, a gallwch chi, yn eich tro, siarad â'ch cynghorydd cyfreithiol am hyn

Symud eich eiddo – gan gynnwys drwy ddefnyddio cwmnïau symud dodrefn

Wrth symud rhwng eiddo, dylech chi a'ch aelwyd geisio gwneud cymaint o'r gwaith pacio â phosibl. Lle y bo modd, mae'n rhaid i chi lanhau popeth yn eich meddiant gan ddefnyddio cynhyrchion glanhau tŷ arferol cyn bod eraill, gan gynnwys cwmnïau symud dodrefn, yn eu trafod.

Gall cwmnïau symud dodrefn weithredu, ond efallai y bydd angen iddynt addasu eu gweithdrefnau arferol er mwyn sicrhau bod pobl yn symud tŷ mewn ffordd mor ddiogel â phosibl. Os byddwch yn defnyddio cwmni symud dodrefn, dylech gysylltu â'r cwmni mor gynnar â phosibl cyn symud. 

Tra bydd criw'r cwmni symud dodrefn yn eich cartref, dylech sicrhau y bydd unrhyw ddrysau mewnol ar agor a cheisio lleihau unrhyw gyswllt â'r gweithredwyr cymaint â phosibl. Dylai unrhyw un sy'n rhan o unrhyw agwedd ar y broses o symud tŷ gadw pellter cymdeithasol yn unol â chyngor iechyd y cyhoedd.

Dylai pawb olchi eu dwylo neu ddefnyddio hylif diheintio dwylo ac osgoi cyffwrdd ag arwynebau lle y bo modd er mwyn lleihau'r risg o drosglwyddo'r coronafeirws. Ni ddylech ddarparu lluniaeth ond dylech sicrhau y bydd modd iddynt ddefnyddio cyfleusterau golchi dwylo, gan ddefnyddio tywelion ar wahân neu dywelion papur os oes modd, a ddylai gael eu golchi neu eu gwaredu'n ddiogel wedyn. Os ydych yn bryderus iawn am y risg o heintio, yna siaradwch â'r cwmni symud dodrefn. Efallai y gall roi mesurau ychwanegol ar waith. 

Gwnewch yn siŵr eich bod yn dweud wrth y cwmni symud dodrefn os ydych chi neu aelod o'ch teulu yn gwarchod neu'n hunanynysu. Gofynnwch i'r cwmni sut y bydd yn cadw at y gofynion o ran cadw pellter cymdeithasol a gwnewch yn siŵr eich bod yn gwybod beth i'w wneud i gadw chi a'ch aelwyd yn ddiogel. Dylech ofyn pa gamau y bydd y cwmni symud dodrefn yn eu cymryd i gadw at ganllawiau'r Llywodraeth, a pha gyfarpar diogelu y bydd yn ei ddefnyddio.

Os ydych yn bryderus iawn am y risg o heintio, yna siaradwch â'r gweithwyr proffesiynol dan sylw. Efallai y bydd eich landlord neu'r cwmni symud dodrefn yn gallu rhoi mesurau ychwanegol ar waith.

Symud allan o'ch cartref 

Os ydych yn prynu cartref, yn dechrau cytundeb tenantiaeth newydd neu os yw eich cytundeb tenantiaeth yn dod i ben, dylech gadarnhau beth yw'r broses gytûn ar gyfer gadael yr eiddo rydych yn symud oddi yno oherwydd efallai y bydd gofynion newydd o ran glanhau'r eiddo neu adael allweddi, er enghraifft. 

Os ydych yn denant yn y sector tai cymdeithasol neu'r sector preifat, gall eich landlord neu'ch asiant roi mwy o wybodaeth i chi. 

Os ydych yn prynu eiddo, dylech gytuno ar y broses cyn cwblhau prynu'r eiddo er mwyn sicrhau bod pawb yn glir. 

Ymweld â swyddfeydd gwerthwyr tai neu asiantaethau gosod eiddo

Caniateir i werthwyr tai ac asiantaethau gosod eiddo agor eu swyddfeydd ond rydym yn eu hannog i leihau'r angen i bobl fynd i'w swyddfa. Os ydych yn mynd i’r swyddfa, bydd angen iddynt sicrhau eich bod yn gwneud hynny’n unol â’r Canllawiau i gyflogwyr a busnesau ar COVID-19.

Ymweld â swyddfeydd gwerthu ar safleoedd tai newydd 

Caniateir i swyddfeydd gwerthu agor ond rydym yn eu hannog i leihau'r angen i bobl fynd i’w swyddfa. Os ydych yn mynd i’r swyddfa, bydd angen iddynt sicrhau eich bod yn gwneud hynny’n unol â’r Canllawiau i gyflogwyr a busnesau ar COVID-19.
 

Rhannu’r dudalen hon