Skip to content
Ystadegau

Ystadegau tlodi (a elwid gynt fel Cartrefi islaw'r incwm cyfartalog)

Bookmark and Share
  • Dyddiad rhyddhau: 22 Mawrth 2018
  • Cyfnod dan sylw: 1994-95 i 2016-17
  • Diweddariad nesaf: Mehefin 2018
Ystadegau Tlodi Incwm Cymharol, Tlodi parhaus a Thlodi Materol ar gyfer Cymru, gwledydd a rhanbarthau eraill y DU.

Tlodi incwm cymharol

Mae person mewn tlodi incwm cymharol pan ei bod yn byw mewn cartref lle’r oedd cyfanswm incwm yr aelwyd o bob ffynhonnell yn llai na 60 y cant o incwm aelwyd gyfartalog y DU (fel y rhoddir gan y canolrif).

Mae hyn yn golygu bod tlodi incwm cymharol yn fesur o anghydraddoldeb incwm, nid mesur uniongyrchol o safonau byw.

Daw'r data sydd gennym ar gyfer tlodi incwm cymharol o'r adroddiad Households Below Average Income (HBAI) (Saesneg yn unig) (dolen allanol) a gyhoeddwyd gan yr Adran Gwaith a Phensiynau (DWP).

Y prif ffigur ar gyfer Cymru o'r adroddiad hwn yw canran yr holl unigolion yng Nghymru a oedd yn byw mewn tlodi incwm cymharol - mae hwn yn ddangosydd cenedlaethol sy'n golygu ei fod yn cael ei ddefnyddio i fesur cynnydd a wneir yng Nghymru tuag at gyflawni'r 7 nod llesiant.

Mae'r data hwn yn defnyddio incwm gwario cyfwerth yr aelwyd - gallwch ddarganfod mwy am beth mae hyn yn ei olygu yn y tab gwybodaeth gefndir gwybodaeth gefndir.

Mae'r data hwn ar gael o'r flwyddyn ariannol 1994-95, ar gyfer gwledydd y DU a rhanbarthau Lloegr gan wahanol grwpiau oedran (pob unigolyn, plant, oedolion oedran gweithio a phensiynwyr).

Rydym hefyd yn dangos dadansoddiad ychwanegol ar nodweddion economaidd, teuluol, ethnigrwydd ac anabledd.

Tlodi materol

Mae tlodi materol yn fesur o safonau byw.

Rydym yn diffinio person fel bod mewn tlodi materol os ydynt heb fynediad i nifer penodol o nwyddau a gwasanaethau.

Mae'r Adran Gwaith a Phensiynau (DWP) yn defnyddio'r Arolwg Adnoddau Teuluol i gyhoeddi ystadegau am blant a phensiynwyr mewn tlodi materol yn eu hadroddiad HBAI (Saesneg yn unig) (dolen allanol), wedi'u dangos ar gyfer gwledydd a rhanbarthau'r DU yn Lloegr.

Mae data ar dlodi materol yng Nghymru hefyd ar gael o Arolwg Cenedlaethol Cymru. Mae'r data diweddaraf ar gyfer oedolion, pensiynwyr a phlant mewn tlodi materol yn 2016-17. 

Tlodi parhaus

Daw data ar dlodi parhaus yng Nghymru hefyd o DWP. Yn eu hadroddiad Income Dynamics (Saesneg yn unig) (dolen allanol) maent yn diffinio person i fod mewn tlodi parhaus os yw ef neu hi mewn tlodi incwm cymharol am o leiaf 3 allan o 4 blynedd yn olynol (mae'r rhain ar hyn o bryd yn cael eu hystyried fel ystadegau arbrofol).

Mae'r Swyddfa Ystadegau Gwladol hefyd yn cyhoeddi data ar dlodi parhaus (Saesneg yn unig) (dolen allanol) dan ddiffiniad ychydig yn wahanol, ond dim ond ar lefel y DU.

Pwyntiau allweddol

Tlodi Incwm Cymharol: prif ffigurau (ffigurau lefel uchel a dadansoddiadau fesul ardal o'r DU a grŵp oedran eang)

Tynnwyd y pwyntiau allweddol isod o adroddiad yr Adran Gwaith a Phensiynau o 22 Mawrth 2018.

Gellir mesur tlodi incwm cymharol ar sail cyn neu ar ôl costau tai. Mae'r holl ffigurau yma yn ymwneud â thlodi incwm cymharol ar ôl talu costau tai megis taliadau llog ar forgeisi /rhent, ardrethi dŵr ac yswiriant adeiladau.

  • Roedd 24 y cant o'r holl bobl yng Nghymru yn byw mewn tlodi incwm cymharol rhwng 2014-15 a 2016-17 (cyfartaledd dros dair blwyddyn ariannol).
  • Mae hyn i fyny o 23 y cant rhwng 2013-14 a 2015-16, y gyfradd a fu am y 5 cyfnod amser blaenorol.
  • Plant yw'r grŵp oedran mwyaf tebygol o fod mewn tlodi incwm cymharol rhwng 2014-15 a 2016-17 (ar 28 y cant) ac mae hyn wedi bod yn wir ers peth amser. Fodd bynnag, mae'r gyfradd wedi gostwng o 30 y cant rhwng 2013-14 a 2015-16. Rheswm posibl pam mai plant yw’r grŵp oedran sy'n fwyaf tebygol o fod mewn tlodi incwm cymharol yw bod oedolion â phlant yn fwy tebygol o fod yn ddi-waith neu mewn gwaith tâl isel oherwydd cyfrifoldebau gofal plant.
  • Bu'r ffigurau ar gyfer oedolion o oedran gweithio mewn tlodi incwm cymharol yn eithaf cyson yn y blynyddoedd diwethaf, ond y mae wedi codi o 23 y cant rhwng 2013-14 a 2015-16 i 24 y cant rhwng 2014-15 a 2016-17.
  • Bu’r cyfartaledd o bensiynwyr yng Nghymru sy’n byw mewn tlodi incwm cymharol yn cynyddu am y 4 cyfnod diwethaf (yn cyrraedd 20 y cant rhwng 2014-15 a 2016-17) ond y mae’n parhau dan yr hyn yr oedd yn y cyfnod rhwng canol a diwedd yr 1990au.

Mae mwy o wybodaeth ar gael yn y cyflwyniadau yn adran 'Manylion' y bar ochr neu ar StatsCymru.

Mae disgrifiadau manwl o'r gwahanol grwpiau oedran i'w gweld yn y Households below average income (HBAI): quality and methodology information report (Saesneg yn unig) (dolen allanol).

Tlodi incwm cymharol: dadansoddiad gan nodweddion economaidd, teuluol, ethnigrwydd ac anabledd

Mae'r canfyddiadau hyn yn deillio o ddadansoddiad Llywodraeth Cymru o setiau data'r Adran Gwaith a Phensiynau a gyhoeddwyd yn 2017. Disgwylir iddynt gael eu diweddaru yn haf 2018.

  • Yr oedd pobl a oedd yn byw mewn tai cymdeithasol ar rent yn fwy tebygol o fod mewn tlodi incwm cymharol o’u gymharu â’r rheini oedd yn rhentu’n breifat neu’n perchen-feddianwyr.
  • Roedd byw mewn aelwydydd lle nad oedd neb yn gweithio yn cynyddu’r tebygrwydd o fyw mewn tlodi incwm cymharol ar gyfer oedolion o oedran gweithio.
  • Roedd plant a oedd yn byw mewn teuluoedd un rhiant yn fwy tebygol o fod mewn tlodi incwm cymharol na’r rheini a oedd yn byw mewn aelwydydd â chyplau.
  • Yr oedd plant mewn teuluoedd mwy ychydig yn fwy tebygol o fod mewn tlodi incwm cymharol na phlant mewn teuluoedd llai.
  • Yr oedd plant a oedd yn byw mewn aelwydydd lle yr oedd y pen teulu o grŵp ethnig heb fod yn wyn dwywaith yn fwy tebygol o fod mewn tlodi incwm cymharol o’i gymharu â’r rhai lle yr oedd y pen teulu o grŵp ethnig gwyn.
  • Roedd byw mewn aelwyd gyda pherson ag anabledd yn gwneud tlodi incwm cymharol yn fwy tebygol ar gyfer plant a phobl o oedran gweithio, ond nid ar gyfer pensiynwyr.

Tlodi materol

Mae data o DWP yn dangos:

  • roedd 10 y cant o blant sy'n byw yng Nghymru mewn tlodi materol a chartrefi incwm isel rhwng 2014-15 a 2016-17 (h.y. gyda chyfanswm incwm aelwyd islaw 70 y cant o incwm aelwyd gyfartalog y DU - cyn tynnu costau tai). Mae hyn i lawr o'r 14 y cant a adroddwyd y llynedd
  • roedd 9 y cant o bensiynwyr sy'n byw yng Nghymru mewn tlodi materol rhwng 2014-15 a 2016-17 (ni ystyrir incwm i bensiynwyr). Mae hyn i lawr o'r 10 y cant a adroddwyd y llynedd.

Dengys data o Arolwg Cenedlaethol Cymru, ym 2016-17:

  • 15 y cant o oedolion Cymru mewn amddifadedd materol (mae hyn yn cynnwys pensiynwyr)
  • 5 y cant o bensiynwyr mewn amddifadedd materol  
  • 6 y cant o'r rhieni â phlant oedd mewn amddifadedd materol.

Mae mwy o drafodaeth am y gwahaniaethau rhwng y ddau fesur ar y tab gwybodaeth gefndir.

Tlodi parhaus

Dengys data o DWP, ar ôl talu costau tai:

  • roedd gan unigolyn yng Nghymru risg 13 y cant o fod mewn tlodi parhaus rhwng 2012 a 2016 (ystadegau arbrofol). 

Nodiadau

Gall data ar gyfer Cymru fod yn anwadal oherwydd meintiau bychan y samplau, ac am y rheswm hwn mae data arolygon sawl blwyddyn wedi’u cyfuno i gynhyrchu cyfartaleddau treigl yn yr isod.

Dylid bod yn ofalus wrth ddehongli’r ffigurau hyn, a dylid ystyried yr amcangyfrifon diweddaraf ochr yn ochr â phatrymau tymor hir. Mae’r tab 'Gwybodaeth gefndir' yn esbonio'r hyn y dylech ei gadw mewn cof wrth ddehongli’r canlyniadau hyn.

Cyswllt

Llinell Ymholiadau Cyffredinol
Ffôn: 0300 025 5050
Ebost: ystadegau.cynhwysiant@llyw.cymru

Cyfryngau
Ffôn: 0300 025 8099

y wybodaeth ddiweddaraf @ystadegaucymru@ystadegaucymru Cofrestrwch i dderbyn ein cylchlythyrCofrestrwch i dderbyn ein cylchlythyr
Rhannu