Neidio i'r prif gynnwy

Beth allwch chi a busnesau ei wneud yn ystod yr argyfwng a beth sy'n digwydd os byddwch yn torri'r deddfau newydd hyn.

Cyffredinol

Pa gyfyngiadau sydd ar waith?

Mae pedwar prif beth:

  • Nid yw rhai busnesau penodol yn cael agor
  • Ni ddylai pobl ymgynnull o dan do gydag unrhyw un nad yw'n aelod o'u haelwyd (neu eu haelwyd estynedig) heb reswm da
  • Lluniwyd rheolau ynglŷn â chadw pellter rhwng pobl pan fyddant yn mynd allan (cadw pellter cymdeithasol neu gorfforol)
  • Ni chaiff pobl ymgynnull yn yr awyr agored mewn grwpiau o fwy na 30.

Aelwydydd estynedig

Beth yw aelwyd estynedig?

Mae dwy aelwyd yn cael dod ynghyd i ffurfio aelwyd estynedig. Mae hynny’n golygu y bydd y bobl sy’n byw yn y ddwy wahanol aelwyd yn dod yn rhan o un aelwyd estynedig, o dan y rheoliadau coronafeirws

Bydd ganddynt yr un rhyddid cyfreithiol ag sydd gan bobl sy’n byw mewn aelwyd unigol ar hyn o bryd – er enghraifft cael cwrdd â’i gilydd o dan do, cael cyswllt corfforol ac aros yn nhai ei gilydd.

Beth yw diben creu aelwyd estynedig?

Y syniad yw caniatáu i deuluoedd neu ffrindiau agos sydd wedi bod ar wahân dros y misoedd diwethaf ddod ynghyd a mwynhau cwmni ei gilydd unwaith eto.

Bydd y trefniadau hyn ar gyfer aelwydydd estynedig yn help ar gyfer trefniadau gofal hefyd. Yn arbennig, gallent helpu rhieni sy’n gweithio drwy ddarparu gofal plant anffurfiol dros fisoedd yr haf wrth i fwy o fusnesau agor eu drysau a dychwelyd i drefniadau gwaith ffurfiol. Gallai’r trefniadau hyn hefyd helpu pobl eraill sydd â chyfrifoldebau gofal.

A oes terfyn ar nifer y bobl a gaiff fod mewn aelwyd estynedig? 

Nac oes. Nid oes terfyn ar nifer y bobl a gaiff fod mewn aelwyd estynedig, ar yr amod eu bod i gyd yn byw yn y ddwy aelwyd sy’n uno. 

Dim ond dwy aelwyd sy'n cael ymuno â'i gilydd i ffurfio aelwyd estynedig, a dim ond un aelwyd estynedig y gellir ei ffurfio. 

Bydd y cyfyngiadau hyn ar nifer yr aelwydydd yn helpu i atal y feirws rhag lledaenu.

Sut rydw i’n dewis pa aelwyd arall i baru â hi?

Mae dewis pwy i greu aelwyd estynedig â nhw yn benderfyniad pwysig, ac fe allai fod yn benderfyniad anodd i lawer o bobl.

Does dim ffordd gywir nac anghywir o benderfynu. Ond, mewn gwledydd eraill sydd wedi defnyddio’r dull hwn, mae astudiaethau wedi dangos ei bod wedi bod o gymorth i bobl ystyried y canlynol:

  • Meddyliwch pwy sydd angen cymorth fwyaf, yn hytrach na dim ond ceisio meddwl pwy rydych wedi colli bod yn eu cwmni.
  • Meddwl am y risgiau – caiff pobl sy’n gwarchod eu hunain fod yn rhan o aelwyd estynedig, ond bydd hyn golygu bod mwy o risg o ddod i gysylltiad â’r coronafeirws.
  • Meddwl am y canlyniadau – os bydd unrhyw un yn yr aelwyd estynedig yn datblygu symptomau coronafeirws, bydd gofyn i bawb hunanynysu, o leiaf nes bydd canlyniadau prawf ar gael. Bydd hyn yn effeithio ar rai pobl yn fwy nag ar eraill, ac mae angen ystyried hyn yn ofalus.

Beth os na allaf i a’r bobl rwy’n byw gyda nhw gytuno pa aelwyd y dylem baru â hi?

Rhaid i bawb sy'n byw yn y ddwy aelwyd sy'n ffurfio'r aelwyd estynedig berthyn i'r un aelwyd estynedig. Felly, rhaid i'r holl oedolion yn y ddwy aelwyd gytuno i'r penderfyniad i greu'r aelwyd estynedig. 

A gaf i newid y trefniant ac ymuno ag aelwyd arall?

Na chewch. Unwaith y byddwch wedi ffurfio aelwyd estynedig gydag aelwyd arall, ni chewch newid y trefniant ac ymuno ag aelwyd arall yn ei lle. Diben hyn yw lleihau'r risg o ledaenu’r coronafeirws. Ni chewch newid aelodau'r aelwyd ’chwaith.

A gaf i ffurfio aelwyd estynedig gydag aelwyd yn Lloegr?

Cewch, ond bydd angen i'r trefniadau gydymffurfio â'r rheolau yn y ddwy wlad. Mae'r rheolau sy'n berthnasol yn Lloegr ar gael yma.

Rwy’n byw mewn tŷ amlfeddiannaeth – a oes rhaid i bawb yn y tŷ gytuno i fod yn rhan o’r un aelwyd estynedig?

Nac oes - yn yr amgylchiadau hyn mae pob un ohonoch yn aelwyd ar wahân. Ond os oes gan bobl eu lle preifat eu hunain ond eu bod yn rhannu cyfleusterau fel ystafelloedd ymolchi, ystafelloedd byw neu geginau, gallai’r coronafeirws ledaenu drwy’r tŷ hwnnw.

Felly dylech fod yn ymwybodol, os bydd pob un ohonoch yn creu aelwydydd estynedig, y gallech fod yn cynyddu’r risg i chi eich hun (ac i eraill). Ein cyngor yw y dylech ystyried yn ofalus iawn a ydych am greu aelwyd estynedig yn yr amgylchiadau hyn.

Rwy’n rhannu cyfrifoldeb rhieni gyda rhywun nad ydw i’n byw gydag ef – a fydd y plentyn yn cael ei ystyried yn rhan o’r ddwy aelwyd estynedig?

Os yw cyfrifoldeb rhieni yn cael ei rannu, gall y trefniadau presennol barhau a chaiff y plentyn symud rhwng y ddau riant, ac felly rhwng aelwydydd y ddau riant.

Ni ddylai'r newid i'r rheoliadau o ran aelwydydd estynedig gael effaith ar hyn, a dylid ystyried bod y plentyn yn rhan o aelwyd neu aelwyd estynedig y rhiant y mae’n gydag ef ar unrhyw adeg benodol – mewn geiriau eraill os yw un o’r ddau riant, neu’r ddau, yn ffurfio aelwyd estynedig gydag aelwyd nad yw'n cynnwys y rhiant arall, gallai'r plentyn barhau i symud yn rhydd rhwng y rhieni a bod yn rhan o'r ddwy aelwyd estynedig (hynny yw, nid oes rhaid i'r plentyn gadw pellter cymdeithasol o fewn yr aelwyd estynedig, pa riant bynnag y mae gydag ef).

Gweld pobl nad ydynt yn rhan o’ch aelwyd estynedig

Beth yw'r cyfyngiadau newydd ar bwy y caf i gwrdd â nhw yn yr awyr agored?

Caniateir i bobl ddod at ei gilydd mewn grwpiau o 30 yn yr awyr agored bellach. Ond dylech barhau i gadw pellter corfforol a chymdeithasol oddi wrth bobl nad ydynt yn aelodau o’ch aelwyd neu eich aelwyd estynedig os ydych wedi creu un (yn amodol ar yr hyn a ddywedir uchod am blant ifanc).

A yw'r rheolau ar weithgareddau awyr agored wedi’u trefnu yn berthnasol o hyd?

Nid oes angen i gynulliadau yn yr awyr agored o fwy na dwy aelwyd neu aelwydydd estynedig gael eu trefnu bellach gan fusnes, corff cyhoeddus neu sefydliad elusennol, clwb, neu'r gorff llywodraethu cenedlaethol y gamp neu’r gweithgaredd. Dylid parhau i gadw pellter cymdeithasol rhwng pobl nad ydynt yn rhan o'r un aelwyd (neu aelwyd estynedig).

Fodd bynnag, rydym wedi darparu canllawiau ar gyfer gweithgareddau awyr agored wedi'u trefnu, er enghraifft chwaraeon tîm, lle nad yw bob amser yn bosibl cynnal pellter corfforol. Mae'r canllawiau'n ei gwneud yn glir bod yn rhaid cymryd pob cam rhesymol i leihau unrhyw risgiau, a bod y gweithgareddau’n cael eu goruchwylio gan gorff llywodraethu cenedlaethol pob camp.

Yn gyffredinol, bydd gan y rhai sy'n trefnu digwyddiadau o'r fath yn ddyletswydd gofal dros y rhai sy'n dod ynghyd, sy'n golygu y dylent sicrhau bod y digwyddiad mor ddiogel â phosibl.

A oes amgylchiadau lle caniateir i grwpiau o fwy na 30 o bobl ymgynnull?

Mae rhai amgylchiadau cyfyngedig iawn lle caniateir i fwy na 30 o bobl ymgynnull. Er enghraifft, mae gweithgareddau hamdden dan oruchwyliaeth i blant yn ddiben dilys ar gyfer grwpiau o fwy na 30 o bobl. Mae hyn yn cynnwys darpariaeth gofal plant a gwersylloedd haf.

A gaiff ffrindiau neu deulu o aelwyd estynedig arall ddod i’m cartref?

Ni chaniateir hyn fel arfer, oni bai mai cerdded drwy’r tŷ i gyrraedd man arall sydd yn yr awyr agored y maen nhw, neu os oes ganddynt reswm dilys dros fod yno, fel rhoi gofal.

Rydym yn ystyried a oes modd cynyddu nifer yr aelwydydd sy'n cael ymuno ag aelwyd estynedig, a byddwn hefyd yn edrych ar y rheolau ar ymgynnull o dan do.

Pam mae’r rheolau yn dweud y caiff pobl gwrdd yn yr awyr agored ond nid o dan do?

Rydym yn dysgu rhagor am y feirws bob dydd, ac rydym yn gwybod bod y risg o’i drosglwyddo yn is yn yr awyr agored nag o dan do – mae’r feirws yn goroesi am funudau yn yr awyr agored ond yn gallu goroesi am oriau ar arwynebau o dan do. Fodd bynnag, nid yw risg is yn yr awyr agored yn golygu nad oes dim dim risg. Mae’n hollbwysig o hyd ein bod yn cadw pellter cymdeithasol.

Rydym yn ystyried a oes modd cynyddu nifer yr aelwydydd sy'n cael ymuno ag aelwyd estynedig, a byddwn hefyd yn edrych ar y rheolau ar ymgynnull o dan do.

Os wyf yn cwrdd â rhywun o aelwyd arall yn eu gardd, a gaf i ddefnyddio eu toiled?

Dylech geisio peidio â gwneud hyn – po fwyaf y byddwn yn mynd i mewn i gartrefi pobl eraill ac yn cyffwrdd â phethau, y mwyaf yw’r risg o ledaenu’r feirws. Os oes rhaid ichi ddefnyddio’r cyfleusterau mewn cartref arall, dylech lanhau’r toiled a’r sinc yn drylwyr cyn ac ar ôl eu defnyddio. Dylech olchi’ch dwylo yn drylwyr ac ni ddylid rhannu tywelion llaw.

Nid wyf yn rhan o’r un aelwyd estynedig â rhywun, ond rwy’n credu bod arnynt angen gofal neu gymorth gen i – a gaf i ymweld â nhw?

Mae gennych hawl i roi gofal neu gymorth i rywun sydd ei angen, fel person hŷn, plentyn neu oedolyn agored i niwed, hyd yn oed os nad ydynt yn rhan o’ch aelwyd estynedig. Mae hyn yn cynnwys bod o dan do gyda nhw. Ond dylech ystyried a oes ffynonellau cymorth eraill ar gael. Cewch hefyd ymweld â rhywun ar sail dosturiol os oes angen.

Wrth ystyried a oes angen ymweld â rhywun y tu allan i’ch aelwyd estynedig, yn enwedig o dan do, dylech gofio bod cyfrifoldeb ar bob un ohonom i sylweddoli’r risgiau i ni, ein teuluoedd, ein ffrindiau ac i’n cymunedau ehangach yn sgil y feirws.

Bydd angen i bobl benderfynu beth sy’n rhesymol iddyn nhw, yn unol â’r egwyddor gyffredinol. Cofiwch mai diben y cyfyngiadau parhaus yw atal y feirws rhag lledaenu, gan gynnwys i’r bobl sy’n bwysig inni.

Beth ydych chi’n ei olygu wrth ‘sail dosturiol’?

Efallai fod gennych resymau tosturiol dros ymweld â rhywun. Er enghraifft, efallai fod y person hwnnw'n cael trafferth gyda'r cyfyngiadau yn gyffredinol, yn dioddef o salwch corfforol neu feddyliol, wedi cael profedigaeth, neu eich bod yn pryderu am ei les yn gyffredinol.

Ymhlith y pethau eraill a allai gael eu caniatáu mae ymweld â phobl sy’n byw neu’n aros mewn cartref gofal, mewn lleoliad byw â chymorth, neu mewn cartref gofal plant neu sefydliad troseddwyr ifanc. Ym mhob achos, bydd rhaid i'r darparwr gwasanaeth gymryd camau diogelwch a chadw pellter priodol cyn caniatáu ymweliadau. Dylech gysylltu â nhw cyn ichi deithio yno.

A oes hawl cael picnic neu farbeciw gyda phobl heblaw aelodau fy aelwyd estynedig?

Oes, os byddwch yn aros yn yr awyr agored. Dylech gadw pellter cymdeithasol a sicrhau nad ydych yn rhannu eitemau neu ddefnyddio’r un eitemau a phobl nad ydynt yn rhan o’ch aelwyd estynedig.  er enghraifft platiau, cwpanau a phecynnau bwyd. Bydd unrhyw eitem sy’n cael ei throsglwyddo rhwng aelodau aelwydydd estynedig gwahanol yn cynyddu’r risg o ledaenu’r feirws.

Gan fod llawer o leoedd wedi ailagor erbyn hyn, a oes rhaid inni gadw pellter cymdeithasol o hyd?

Oes, dylid gwneud pob ymdrech o hyd i gadw pellter cymdeithasol, ond wrth i fwy a mwy o agweddau ar ein bywydau bob dydd ddychwelyd i ryw fath o normalrwydd, mae hyn yn anymarferol mewn rhai sefyllfaoedd.

Gan fod caniatâd erbyn hyn i ymgynnull mewn grwpiau o 30 neu lai yn yr awyr agored, does dim gwaharddiad ar gymryd rhan mewn chwaraeon. Rydym yn cydnabod, er enghraifft, ei bod yn anochel na fydd pobl sy'n chwarae pêl-fasged neu bêl-droed yn gallu cadw 2 fetr ar wahân drwy’r amser yn ystod gêm. Rydym wedi darparu canllawiau ar gyfer gweithgareddau awyr agored wedi'u trefnu, megis chwaraeon tîm, lle nad yw bob amser yn bosibl cadw pellter corfforol ond lle dylid cymryd pob mesur rhesymol i leihau unrhyw risgiau (er enghraifft, osgoi ysgwyd llaw neu gofleidio wrth gyfarch eich gilydd neu ar ôl sgorio gôl).

Mae egwyddor debyg yn berthnasol wrth fynd i siop trin gwallt neu siop barbwr – mae'n amlwg nad oes modd cadw pellter cymdeithasol wrth i’ch gwallt gael ei dorri, ond mae’n bosibl gwneud hynny cynt ac wedyn. Mae gwneud hynny yn lleihau’r risg o ledaenu’r feirws. 

Beth am blant?

Mewn amgylchiadau lle mae plant ifanc yn cymysgu ag eraill, mae'n bosibl na fydd yn ymarferol ceisio cynnal pellter o 2 fetr drwy’r amser (rhwng plant a’i gilydd neu hyd yn oed rhwng plant ac oedolion). Mae hyn yn rhannol oherwydd ei bod yn anoddach i blant iau ddeall y cysyniad o gadw pellter corfforol, ac yn rhannol oherwydd y bydd angen cyswllt agosach yn aml er mwyn i ofalwyr roi cymorth priodol iddynt. 

O ran plant ifanc (oed ysgol gynradd neu iau), mae'n llai hanfodol beth bynnag i geisio cadw’n gaeth at bellter o 2 fetr rhyngddynt, neu rhwng y plant ac unrhyw oedolion nad ydynt yn perthyn i’w haelwyd neu eu haelwyd estynedig. Mae astudiaethau wedi canfod bod plant ifanc yn llai tebygol o drosglwyddo'r feirws, boed i blant eraill neu i oedolion, ac ymddengys fod y feirws yn cael llai o effaith ar blant nag ar oedolion gan amlaf.

Fodd bynnag, gan fod modd i blant drosglwyddo’r feirws, dylai rhieni plant ifanc ddal i ddefnyddio’u crebwyll, a gwneud yn siŵr eu bod yn annog eu plant i olchi eu dwylo ac i gael cyn lleied â phosibl o gyswllt agos ag eraill.

A gaiff plant ymweld â chartrefi ei gilydd neu gwrdd o dan do?

Nid yw'r rheolau ar gwrdd â phobl o dan do wedi newid, ac maent yn berthnasol i blant yn ogystal ag oedolion. Felly, ni chaniateir yn gyffredinol iddynt fynd i gartref rhywun arall oni bai eich bod wedi creu aelwyd estynedig gyda nhw. Ni chaniateir ychwaith drefnu i blant fynd i rywle o dan do gyda'i gilydd, er enghraifft siopau, caffis, sinemâu neu arcedau difyrion, oni bai eu bod yn rhan o'r un aelwyd neu aelwyd estynedig. Felly, nid oes hawl o hyd i gynnal parti plant o dan do gyda phobl heblaw aelodau o'ch aelwyd neu’ch aelwyd estynedig.

Fodd bynnag, caiff oedolion a phlant gwrdd â'i gilydd yn yr awyr agored fel rhan o grwpiau o hyd at 30 o bobl, ac nid oes angen i blant iau ddilyn yn gaeth y cyngor i aros 2 fetr oddi wrth ei gilydd. Felly, er enghraifft, gall plant iau chwarae gyda'i gilydd mewn parc neu faes chwarae. Dylai rhieni ei hannog i olchi eu dwylo'n drwyadl cyn ac ar ôl ymweliadau â'r parc ac i osgoi bwyta/cyffwrdd â'u hwyneb heb olchi eu dwylo.

Ymweld â lleoedd

Pa fath o lety sydd ar agor yng Nghymru?

Gall pob math o lety agor yn awr, ond rhaid rhoi mesurau ar waith i ddiogelu pobl rhag y coronafeirws.

A fydd unrhyw gyfyngiadau ar y math o wasanaethau a gynigir ganddynt?

Bydd y rhan fwyaf o wasanaethau yn gweithredu fel arfer. Fodd bynnag, bydd cyfleusterau fel pyllau nofio a champfeydd dan do yn dal ynghau ar hyn o bryd.

A yw bwytai a bariau mewn gwestai yn cael agor nawr?

Ydynt.

A gaf i fynd yn fy ngharafán/cartref modur i aros mewn maes carafannau?

Cewch. Gall parciau agor eu toiledau, cawodydd, ac ardaloedd golchi llestri a golchi dillad ar gyfer carafanwyr a gwersyllwyr, ar yr amod bod mesurau ar waith i sicrhau y cydymffurfir â mesurau cadw pellter cymdeithasol ac y glanheir y cyfleusterau yn briodol.

A gaf i fynd i wersylla?

Cewch – caiff meysydd gwersylla agor. Bydd y blociau toiledau/cawodydd, ac ardaloedd golchi llestri a golchi dillad ar gyfer gwersyllwyr hefyd ar agor ar yr amod bod mesurau ar waith i sicrhau y cydymffurfir â mesurau cadw pellter cymdeithasol ac y glanheir y cyfleusterau yn briodol.  

Gyda phwy y caf i fynd ar fy ngwyliau?

Ar hyn o bryd, cewch fynd ar wyliau gydag unigolion yr ydych yn byw gyda nhw (y rheini sy’n byw ar yr un aelwyd â chi) neu aelod o’ch aelwyd estynedig os ydych wedi cytuno i lunio aelwyd o’r fath.

Mae hyn o gymorth i leihau’r perygl y caiff y coronafeirws ei drosglwyddo rhwng unigolion.

Rhaid ichi gadw pellter cymdeithasol a chorfforol rhyngoch chi ag unigolion nad ydynt yn byw ar yr un aelwyd â chi nac yn aelod o’ch aelwyd estynedig.

Pa atyniadau fydd ar agor a beth fydd yn parhau i fod ar gau?

Caiff yr holl atyniadau i ymwelwyr agor yn awr, gan gynnwys atyniadau tanddaearol. Bydd mesurau i ddiogelu ymwelwyr, gan gynnwys mesurau cadw pellter cymdeithasol a chorfforol ar waith.

A gaf i fynd ar wyliau dramor?

Cewch, ond dylech fod yn ymwybodol y gallai fod angen ichi hunanynysu am 14 diwrnod ar ôl dychelyd i’r Deyrnas Unedig, os byddwch wedi ymweld â rhai gwledydd penodol y mae’r gofyniad hwn o ran cwarantin yn berthnasol iddynt. Mae’r canllawiau hyn yn nodi pwy ddylai hunanynysu a beth i’w wneud.

Bwytai, caffis a thafarndai

Sut y bydd caffis, bwytai, tafarndai a bariau yn gallu gweithio'n ddiogel o dan do?

Mae Llywodraeth Cymru wedi defnyddio dull graddol o lacio’r cyfyngiadau. Rydym wedi gallu monitro'n ofalus sut mae busnesau lletygarwch a'u cwsmeriaid wedi addasu i fesurau cadw pellter cymdeithasol a mesurau lliniaru eraill mewn lleoliadau awyr agored. Rydym wedi gweld ymateb cadarnhaol i ailagor safleoedd lletygarwch awyr agored ledled Cymru. Yn gyffredinol, mae gweithredwyr, staff a chwsmeriaid yn dilyn y canllawiau ac yn parchu’r mesurau cadw pellter cymdeithasol a'r mesurau diogelwch eraill yr ydym wedi eu rhoi ar waith.
 
Gan ystyried yn llawn y gwersi a ddysgwyd a'r sefyllfa o ran iechyd y cyhoedd, rydym fellly wedi gallu penderfynu, ar sail gwybodaeth, pryd y caiff masnach o dan do ailgychwyn fel rhan o’n trefn o gynnal adolygiad bob 21 diwrnod.

I bobl sydd heb ymweld â safle lletygarwch ers cyn i’r pandemig ddechrau, bydd y profiad yn un gwahanol mewn sawl ffordd. Er enghraifft:

  • dim ond gwasanaeth wrth y bwrdd y dylai’r rhan fwyaf o safleoedd fod yn ei gynnig
  • dylai popeth gael ei fwyta a’i yfed wrth y bwrdd
  • bydd mesurau cadw pellter cymdeithasol ar waith, er enghraifft mwy o le rhwng y byrddau
  • bydd gofyn i chi roi manylion cyswllt fel bod modd cael gafael arnoch os bydd achos yn cael ei gysylltu â'r lleoliad
  • ni fydd cerddoriaeth fyw a bydd y sŵn ar setiau teledu yn cael ei gadw’n isel.

Pryd mae’r mesur llacio hwn yn dod i rym?

O 3 Awst ymlaen, oni bai y rhoddir gwybod yn wahanol, caiff busnesau lletygarwch weini bwyd a diod i gwsmeriaid yn eu safleoedd trwyddedig yn yr awyr agored ac o dan do. Ond maent yn cael gwneud hynny ar yr amod eu bod yn cymryd pob mesur rhesymol i leihau’r risg o ledaenu’r feirws, er enghraifft drwy sicrhau bod pobl yn cadw pellter cymdeithasol a thrwy gasglu eu manylion cyswllt. Os na wneir hyn, mae pwerau ar gael i awdurdodau gorfodi, gan gynnwys y gallu i gau rhai safleoedd.  

Oherwydd y gostyngiad yng nghyfraddau trosglwyddo’r feirws mewn lleoliadau ac amgylcheddau awyr agored, roedd yn synhwyrol i ganiatáu agor yn yr awyr agored i ddechrau, fel cam cyntaf pwysig yn y broses raddol o ailagor busnesau lletygarwch. Gyda mesurau lliniaru, mae bellach yn bosibl agor o dan do hefyd.

Gyda phwy y bydda i’n cael mynd i gaffis, bwytai, tafarndai neu fariau?

Pan fydd lleoliadau’n agor o dan do, yr unig bobl y byddwch yn cael bwyta neu yfed gyda nhw o dan do fydd y bobl rydych yn byw gyda nhw (aelodau o'ch aelwyd eich hun) neu aelodau o'ch aelwyd estynedig os ydych wedi cytuno i greu un.

Fodd bynnag, o ddydd Llun 3 Awst ymlaen, byddwch yn cael bwyta neu yfed yn yr awyr agored gyda phobl heblaw aelodau eich aelwyd neu’ch aelwyd estynedig, cyn belled â'ch bod yn cadw pellter cymdeithasol a chorfforol oddi wrthynt ac nad yw maint y grŵp yn fwy na 30 o bobl.

Dros yr wythnos neu ddwy nesaf byddwn hefyd yn ystyried a oes modd inni, yn ddiogel, gynyddu nifer y bobl y mae'n bosibl i chi fwyta ac yfed gyda nhw o dan do.

Cynghorir pobl sydd mewn mwy o berygl o effeithiau coronafeirws, neu sy’n eithriadol o agored i niwed (pobl sy'n gwarchod eu hunain)i osgoi mynd i unrhyw fan o dan do lle nad oes modd iddynt gadw pellter o 2 fetr oddi bobl nad ydynt yn aelodau o’u haelwyd neu eu haelwyd estynedig.

A ddylwn i wisgo gorchudd wyneb?

Nid yw’n ofynnol i gwsmeriaid i wisgo gorchudd wyneb  mewn lleoliadau fel hyn, ond efallai y byddwch yn dewis gwisgo un. Rydym yn argymell gwisgo un mewn man caeedig os yw'n orlawn, ond dylai mesurau fod ar waith i sicrhau nad yw bariau a bwytai yn rhy lawn. Os byddwch yn teimlo nad yw'r lleoliad wedi cymryd camau diogelu priodol, rydym yn argymell eich bod yn chwilio am rywle arall i fynd iddo.

Adloniant

Pryd y bydd sinemâu yn ailagor?

Roedd sinemâu yn yr awyr agored yn cael agor o 13 Gorffennaf ymlaen a sinemâu dan do o 27 Gorffennaf ymlaen.

Dim ond pan fo gweithredwyr yn barod i wneud hynny ac y ceir mesurau ar waith i ddiogelu’r rheini sy’n mynd i’r sinema o’r perygl o ddal y coronafeirws y dylai sinemâu agor. Mae UK Cinemas Association wedi darparu canllawiau i’r diwydiant i gynorthwyo sinemâu i ailagor yn ddiogel.

Pryd y bydd amgueddfeydd, orielau a gwasanaethau archifau yn ailagor?

Caiff y lleoliadau hyn agor o 27 Gorffennaf ymlaen ond dim ond pan fo gweithredwyr yn barod a phan fydd mesurau wedi cael eu rhoi ar waith i ddiogelu staff ac ymwelwyr o’r perygl o ddal y coronafeirws y dylid gwneud hynny. Dylech wirio gyda’ch lleoliad lleol i weld pryd y bydd yn ailagor.

Rydym wedi cyhoeddi canllawiau ar gyfer ailagor cyrchfannau diwylliant a threftadaeth yn raddol sy’n cynnwys canllawiau ar gyfer ailagor amgueddfeydd, orielau a gwasanaethau archifau.

Caniateir i alïau bowlio agor o ddydd Llun 3 Awst ymlaen - pa fesurau sydd ar waith i’w gwneud yn ddiogel?

Mae canllawiau wedi’u cynhyrchu gan Gymdeithas Perchnogion Bowlio Deg i helpu i ailagor alïau bowlio yn ddiogel. Er enghraifft, dim ond gydag aelodau o'ch aelwyd (neu’ch aelwyd estynedig) y byddwch yn gallu bowlio am nawr, ac mae’n bosibl y bydd rhai lonydd ar gau er mwyn sicrhau bod digon o le rhwng grwpiau.

Bydd neuaddau bingo yn cael agor o ddydd Llun 3 Awst - pa fesurau sydd ar waith i'w gwneud yn ddiogel?

Bydd y sefydliadau yng Nghymru sy’n aelodau o’r Gymdeithas Bingo yn defnyddio ei chanllawiau ar yr egwyddorion allweddol i’w dilyn er mwyn gweithredu’n ddiogel o ran COVID. Mae’r canllawiau wedi'u haddasu ar gyfer Cymru. Byddant yn cael eu cyhoeddi ar wefan y gymdeithas a bydd copïau'n cael eu hanfon at bob gweithredwr yng Nghymru. Mae pob un ohonynt wedi cytuno i ddefnyddio'r canllawiau.

Pryd y bydd mannau chwarae o dan do fel canolfannau chwarae meddal yn cael agor, a sut y byddant yn cael eu cadw'n ddiogel?

Rydym wedi gofyn i'r lleoliadau hyn baratoi i agor o 10 Awst ymlaen. Mae canllawiau'n cael eu paratoi i'w galluogi i agor yn ddiogel, yn ymdrin ag amrywiaeth o faterion gan gynnwys rheoli'r niferoedd sy’n cael bod yno, glanhau’r safle a rhoi mesurau cadw pellter cymdeithasol ar waith ar gyfer oedolion a phlant hŷn.

Pryd y bydd canolfannau sglefrio yn ailagor?

Nid oes unrhyw fwriad i ailagor canolfannau sglefrio ar hyn o bryd ond byddwn yn parhau i adolygu'r rheoliadau.

Pryd y bydd clybiau nos a chasinos yn ailagor?

Nid oes unrhyw fwriad ar hyn o bryd i ailagor clybiau nos na chasinos, ond byddwn yn parhau i adolygu'r rheoliadau.

Pam y mae rhai lleoliadau yn cael blaenoriaeth dros eraill?

Adolygir y rheoliadau coronafeirws bob 21 diwrnod, yn unol â’r gyfraith, er mwyn sicrhau bod y cyfyngiadau yn gyson â’r perygl y mae’r coronafeirws yn ei achosi i iechyd y cyhoedd. Rydym yn cymryd y ddyletswydd hon o ddifrif ac iechyd pobl sydd flaenaf yn ein hystyriaeth ni.

Wrth adolygu’r rheoliadau, rydym yn tynnu ar lawer o dystiolaeth ynglŷn â’r feirws yng Nghymru, gan gynnwys y dystiolaeth wyddonol a meddygol ddiweddaraf, yr hyn a ddysgir yn rhyngwladol am y feirws ei hun a’i effaith ar wasanaethau cyhoeddus, busnesau, yr economi a’r gymdeithas yn ehangach yng Nghymru. 

Rydym yn gwybod bod y risg o drosglwyddo’r feirws yn cynyddu wrth fod o dan do ac mewn cysylltiad agos ag eraill. Rydym wedi ystyried y dystiolaeth ynglŷn â sut y caiff lleoliad ei ddefnyddio gan unigolion, sut y gall lleoliadau reoli diogelwch y cyhoedd a’r hyn yr ydym yn ei wybod am fodelau busnes nodweddiadol er mwyn blaenoriaethu’r mathau o leoliadau a ddylai ailagor yn gyntaf. 

Byddwn yn parhau i fonitro’r effaith a gaiff ailagor ar y cyfraddau trosglwyddo yn ofalus a byddwn yn parhau â’n dull gofalus a graddol.

Teithio a thrafnidiaeth gyhoeddus

Ble y bydd angen gorchuddion wyneb?

O 27 Gorffennaf, bydd gwisgo gorchuddion wyneb ar drafnidiaeth gyhoeddus – gan gynnwys bysiau, trenau, tramiau, tacsis, cychod ac awyrennau – yn dod yn ofyniad cyfreithiol. Bydd angen i bawb sydd dros 11 oed sy'n teithio ar drafnidiaeth gyhoeddus wisgo gorchudd wyneb.

Ni fyddant yn orfodol mewn cerbydau preifat megis eich car eich hun, nac yn unman arall y tu allan i gerbyd trafnidiaeth gyhoeddus (megis arosfannau bysiau a gorsafoedd rheilffordd) – ond rydym yn cynghori eich bod yn gwisgo gorchudd wyneb mewn mannau cyfyng neu brysur lle mae’n anodd cadw pellter cymdeithasol.

A oes rhaid imi wisgo gorchudd wyneb mewn gorsafoedd trenau, mewn arosfannau bysiau neu yn unrhyw le arall lle nad wyf ar gerbyd?

Nac oes - mae'r rheolau'n berthnasol i drafnidiaeth gyhoeddus yn unig.

Oes angen gorchudd arnaf os wyf am gamu i mewn i gerbyd, er enghraifft, os nad wyf ond yn helpu i gludo bagiau rhywun ar drên?

Mae'r gofyniad cyfreithiol yn berthnasol i deithwyr yn unig, ond os yw'r trên yn brysur rydym yn eich cynghori i wisgo gorchudd wyneb os ydych yn helpu rhywun.

Oes rhaid imi wisgo gorchuddion wyneb mewn tacsis?

Oes. Mae hyn er mwyn diogelu pawb yn y tacsi gan y byddwch i gyd yn agos iawn at eich gilydd drwy gydol y daith.

Oes rhaid imi wisgo gorchuddion wyneb ar fferi?

Nac oes yn y rhan fwyaf o achosion. Dim ond pan fyddwch mewn ardal sy'n rhannol neu'n gyfan gwbl o dan do y mae angen gorchuddion wyneb ar fferïau, a lle na ellir cadw pellter o 2 fetr gyda phobl y tu allan i'ch aelwyd (neu aelwyd estynedig os oes gennych un).

Ond bydd angen gorchuddion wyneb ar gychod llai lle nad yw'n bosibl cadw pellter cymdeithasol o 2 fetr.

Beth yw’r rheolau ar gludiant i’r ysgol?

Nid yw cerbydau penodedig sy’n cludo plant i’r ysgol yn dod o dan y rheolau hyn, gan fod risg is o ledaenu'r feirws nag ar drafnidiaeth gyhoeddus, sy'n agored i'r cyhoedd yn gyffredinol. Bydd canllawiau ar wahân yn cael eu cyhoeddi ar leihau'r risg ar gludiant i'r ysgol.

Bydd angen i blant dros 11 oed sy’n teithio ar drafnidiaeth gyhoeddus wisgo gorchudd wyneb.

Pa fath o orchudd wyneb y mae’n rhaid imi ei wisgo?

Rydym yn cynghori pobl i wisgo gorchudd wyneb sy'n cynnwys tair haen o ddefnydd sydd wedi'i blethu'n agos fel cotwm o grys-t neu orchudd gobennydd. Mae rhagor o ganllawiau ar gael yma, gan gynnwys sut i wneud un eich hun.

A oes rhaid i blant wisgo gorchudd wyneb?

Nid oes angen i blant dan 11 wisgo  gorchudd wyneb ar drafnidiaeth gyhoeddus.

A oes pobl eraill nad ydynt yn gorfod gwisgo gorchudd wyneb?

Efallai y bydd gan rai pobl esgus rhesymol i beidio â gwisgo gorchudd wyneb ar drafnidiaeth gyhoeddus – er enghraifft os oes ganddynt reswm meddygol neu anabledd, sy'n golygu na allant wisgo na thynnu gorchudd wyneb. Mae rhagor o ganllawiau ar bobl nad ydynt efallai yn gorfod gwisgo gorchuddion wyneb ar gael yma.

A oes sefyllfaoedd lle gallaf dynnu fy ngorchudd dros dro?

Oes, efallai y bydd gan bobl esgus rhesymol i wneud hyn. Mae enghreifftiau o'r sefyllfaoedd hyn yn cynnwys:

  • Cyfathrebu â rhywun sy'n cael anhawster i gyfathrebu, megis darllenydd gwefusau;
  • Mewn argyfwng, er enghraifft i gael sylw rhywun;
  • I gymryd meddyginiaeth os nad oes modd osgoi hyn.

Mae rhagor o ganllawiau ar gael yma.

A gaf i dynnu fy ngorchudd wyneb i fwyta ac yfed?

Cewch wneud hyn os yw'n rhesymol ac os caniateir bwyta ac yfed ar y drafnidiaeth gyhoeddus yr ydych yn teithio arni. Mae enghreifftiau o sefyllfaoedd lle mae hyn yn debygol o gael ei ganiatáu yn cynnwys os ydych ar daith hir neu os yw' hi’n boeth. Efallai y bydd angen i rai pobl, ee os oes diabetes arnynt, fwyta neu yfed yn amlach hefyd. Er hynny, dylech dynnu eich gorchudd wyneb am gyn lleied o amser â phosibl.

Pam nad yw gweithwyr trafnidiaeth yn gorfod gwisgo gorchuddion wyneb?

Fel arfer, nid oes yn rhaid i weithwyr trafnidiaeth aros yn agos i’r un bobl am gyfnodau sylweddol o amser, yn wahanol i deithwyr ar sawl math o drafnidiaeth. Er hynny, mae'n ofynnol i weithredwyr trafnidiaeth gymryd pob mesur rhesymol i gadw teithwyr a staff yn ddiogel. Gall hyn olygu darparu sgriniau, er enghraifft, rhwng gyrrwr bws a theithwyr ond gallai hefyd olygu bod gweithwyr trafnidiaeth yn gwisgo gorchuddion wyneb.

Sut y caiff y rheolau newydd hyn eu gorfodi?

Gall y gyrrwr, y gard neu eraill sy’n gweithredu trafnidiaeth gyhoeddus ddweud wrth deithwyr am beidio â mynd i mewn i’r cerbyd os nad ydynt yn gwisgo gorchudd wyneb. Mae anwybyddu cyfarwyddyd fel hyn yn drosedd ynddi ei hun. Os oes angen, gall yr heddlu gamu i mewn, a gallai teithwyr nad ydynt yn cydymffurfio gael eu gorchymyn i ddod oddi ar y cerbyd.

Gall hysbysiadau cosb benodedig gael eu rhoi hefyd, gyda dirwy o £60 am drosedd gyntaf; caiff hyn ei gynyddu i £120 am ail drosedd ac mae'n parhau i ddyblu ar gyfer troseddau pellach, hyd at uchafswm o £1,920.

Rydym yn gobeithio y bydd pobl yn deall difrifoldeb y sefyllfa sy'n ein hwynebu ac y byddant yn cydymffurfio â'r rheoliadau, heb i gamau gorfodi gael eu cymryd.

A gaf i rannu car neu roi lifft i rywun?

Mae'n well osgoi rhannu car gyda rhywun nad yw’n rhan o’ch aelwyd (neu’ch aelwyd estynedig os oes gennych un). Os ydych yn rhannu car, eisteddwch mor bell â phosibl oddi wrth eich gilydd yn y car a gadael y ffenestri’n agored. Dilynwch y canllawiau hyn ar deithio'n ddiogel.

A gaf i gymryd gwersi gyrru nawr?

Bydd hyn yn ailddechrau’n raddol yng Nghymru. Bydd hyfforddiant i yrwyr ceir a beiciau modur yn dechrau ar 27 Gorffennaf  a bydd profion yn cael eu cynnal o 3 Awst ymlaen. Bydd yr Asiantaeth Safonau Gyrwyr a Cherbydau (DVSA) yn diweddaru ei chanllawiau yn fuan, gan nodi'r amserlen ar gyfer ailddechrau hyfforddiant a phrofion yng Nghymru.

Trwy gydweithio’n agos â’r DVSA, byddwn yn sicrhau bod y broses o ailddechrau profion yng Nghymru yn digwydd mewn ffordd sy’n ddiogel i bawb, gan gynnwys cwsmeriaid a’r rhai sy’n cynnal y profion.

Gaf i gymryd rhan mewn gweithgareddau Hedfan Cyffredinol?

Cewch. Cewch gymryd rhan mewn gweithgareddau Hedfan Cyffredinol ar eich pen eich hun, gydag aelodau eich aelwyd a/neu aelodau un aelwyd arall neu aelodau eich aelwyd estynedig os ydych wedi creu un.

Mae’r amgylchedd gyrru a’r amgylchedd hedfan yn debyg mewn perthynas â thiwtora cysylltiad agos. Felly, mae wedi bod yn bosibl cynnal ehediadau Hedfan Cyffredinol at ddibenion hyfforddi ers codi’r cyfyngiadau ar wersi gyrru ar 27 Gorffennaf 2020.

Caiff meysydd glanio agor ar yr amod eu bod yn cymryd yr holl gamau sydd eu hangen i reoli risg ac yn dilyn y canllawiau perthnasol, fel Cymryd pob mesur rhesymol i leihau'r risg o ddod i gysylltiad â'r coronafeirws mewn gweithleoedd a mangreoedd sydd ar agor i'r cyhoedd a Chanllawiau cadw pellter cymdeithasol.

Gall canllawiau eraill fod yn berthnasol hefyd.

Siopa a bwyd

Pa siopau sydd ar agor?

Caiff pob busnes manwerthu agor os ydynt yn gallu cydymffurfio â’r ddyletswydd i gadw pellter corfforol yng nghyfraith Cymru. Dylai pobl osgoi teithio’n ddiangen ac osgoi mannau prysur, yn enwedig o dan do.

A gaf i deithio mor bell ag y mynnaf i fynd i’r siopau?

Cewch, ond mae pobl yn dal i gael eu cynghori i osgoi teithio diangen ac osgoi mannau poblog, yn enwedig o dan do.

A gaf i fynd i siopa gyda fy ffrindiau?

Os ydych am gwrdd â phobl nad ydynt yn perthyn i’ch aelwyd neu’ch aelwyd estynedig i fynd i siopa, dim ond yn yr awyr agored a chan gadw pellter corfforol y cewch wneud hynny, gan fod y risg o drosglwyddo'r feirws yn llawer mwy o dan do.

Dylech siopa o dan do ar eich pen eich hun neu gydag aelodau o’ch aelwyd neu’ch aelwyd estynedig (os ydych chi wedi ffurfio un).

A gaf i fynd i’r siopau os ydw i’n gwarchod fy hun?

Nid ydym yn argymell y dylech fynd i siopa os ydych yn gwarchod eich hun.

Gwasanaethau cysylltiad agos

Pa fesurau sydd ar waith i sicrhau ei bod yn ddiogel i salonau harddwch ailagor?

Rydym wedi gweithio gyda’r diwydiant harddwch er mwyn sicrhau y ceir canllawiau clir ar ddulliau gweithio.

Wrth ddarparu gwasanaethau cysylltiad agos nid yw’n bosibl yn gyffredinol i gydymffurfio â’r canllawiau cadw pellter cymdeithasol. O ganlyniad, bydd rhaid i’r rhan fwyaf o ddarparwyr gwasanaethau wisgo rhyw fath o gyfarpar diogelu personol, fel masg wyneb a /neu feisor.

Mae’r canllawiau yn egluro bod risg uchel yn gysylltiedigâ thriniaethau wyneb. Rydym yn argymell yn gryf na ddylai triniaethau wyneb gael eu cynnal ar hyn o bryd.

Pa fesurau sydd ar waith i sicrhau ei bod yn ddiogel i wasanaethau tylino, aciwbigo ac electrolysis ailagor?

Fel gyda salonau harddwch, rydym wedi gweithio gyda darparwyr i sicrhau bod canllawiau clir ar ddulliau gweithio priodol. 

Rydym yn argymell yn gryf na ddylid cynnal triniaethau wyneb ar hyn o bryd.

A gaf i ymgymryd ag unrhyw un o’r triniaethau hyn yn fy nghartref?

Cewch, gyda’r un cyfyngiadau a drafodir uchod ar y gwasanaethau a ddarperir ganddynt. Gofynnwyd i unigolion sy’n darparu’r gwasanaethau hyn siarad â’u cwsmeriaid cyn iddynt gyrraedd i drafod y camau sy’n ofynnol i ddarparu gwasanaethau cysylltiad agos yn ddiogel yn y cartref. 

A gaf i fynd i gael y triniaethau hyn gyda’m ffrindiau?

Byddai’n well gennym pe bai cwsmeriaid yn mynd i’r apwyntiad a drefnwyd ganddynt ar eu pennau eu hunain pan fo hynny’n bosibl er mwyn sicrhau ei bod yn haws i gadw pellter cymdeithasol. Mae ein canllawiau ar gyfer busnesau sy’n darparu gwasanaethau cysylltiad agos yn dweud, wrth iddynt drefnu apwyntiadau ymlaen llaw, y dylent ofyn i gwsmeriaid ddod i’r apwyntiad ar eu pennau eu hunain.

Os yw ar agor, a gaiff fy siop drin gwallt gynnig gwasanaethau eraill fel trin fy ewinedd yn awr?

Caiff, mae’n bosibl i salonau ddarparu amrywiol fathau o wasanaethau yn awr. Fodd bynnag, rydym yn argymell yn gryf na ddylid cynnal triniaethau wyneb ar hyn o bryd.

A gaiff sbas agor?

Caiff sbas ailagor o 27 Gorffennaf ymlaen ond dim ond er mwyn darparu triniaethau harddwch a lles neu driniaethau holistig. Rydym yn argymell yn gryf na ddylid darparu triniaethau wyneb ar hyn o bryd. Ni chaiff sbas ailagor eu pyllau nofio, sawnau nac ystafelloedd stêm ar hyn o bryd. 

Pa fesurau sydd ar waith i'w gwneud yn ddiogel i datŵyddion a gwasanaethau tyllu'r corff ailagor?

Rydym wedi gweithio gyda’r diwydiant i sicrhau y bydd canllawiau clir ar ffyrdd priodol o weithio.

Yn amlwg, wrth ddarparu gwasanaethau cyswllt agos, yn gyffredinol nid yw'n bosibl cadw pellter cymdeithasol. O ganlyniad, bydd angen i ddarparwyr gwasanaethau wisgo cyfarpar diogelu personol.

Rydym yn cynghori'n gryf yn erbyn cael tatŵs ar yr wyneb neu gael gwared â thatŵs ar yr wyneb, a hefyd tyllu'r tafod, y geg, y gwefusau, y trwyn, yr aeliau neu’r foch.

Chwaraeon a gweithgareddau awyr agored

Pa gyfleusterau chwaraeon a hamdden sydd ar agor bellach?

Mae pob cyfleuster chwaraeon a hamdden awyr agored yn cael agor nawr. Disgwylir i weithredwyr y cyfleusterau gymryd pob mesur rhesymol i reoli risgiau a sicrhau y cedwir pellter corfforol. Dim ond gydag aelodau o’ch aelwyd eich hun (neu’ch aelwyd estynedig) ac aelodau o un aelwyd neu aelwyd estynedig arall y byddwch yn gallu cymryd rhan yn y gweithgareddau hyn, heblaw eich bod yn cymryd rhan mewn gweithgaredd wedi’i drefnu.

Pryd y bydd meysydd chwarae’n cael agor?

Mae meysydd chwarae’n cael ailagor o 20 Gorffennaf. Mae’n bosibl y bydd angen mwy o amser ar rai perchenogion a gweithredwyr i baratoi ar gyfer ailagor yn ddiogel. Mater i’r rhai sy’n gyfrifol am y mannau hyn yw penderfynu a yw’n ddiogel iddynt agor, ac mae’n bosibl y byddant yn penderfynu eu cadw ynghau am y tro.

Sut y bydd meysydd chwarae’n cael eu cadw’n ddiogel?

Bydd gofyn i bob perchennog neu weithredwr gymryd pob mesur rhesymol i leihau lledaeniad y coronafeirws. Byddwn yn darparu canllawiau a fydd yn gofyn i berchenogion a gweithredwyr gynnal asesiad risg a chyflwyno camau ymarferol i leihau’r risg o drosglwyddo’r coronafeirws. Bydd angen i bob perchennog neu weithredwr roi’r canllawiau hynny ar waith ar gyfer y cyfleusterau y maent yn gyfrifol amdanynt, gan ddibynnu ar yr amgylchiadau ac ar sut y mae’r cyfleusterau hynny wedi’u gosod a’u cynllunio. Bydd angen ystyried maint y maes chwarae a’r math o gyfarpar sydd yno a sut y mae’n cael ei drefnu, ei redeg a’i reoli.

Does dim modd dileu risg yn llwyr. Er hynny, mae chwarae yn yr awyr agored o fudd mawr i blant ac mae ailagor parciau’n helpu plant gyda’u hiechyd meddwl, eu hiechyd corfforol a’u lles. Mae llai o risg o drosglwyddo coronafeirws mewn amgylcheddau awyr agored.

Mae rhieni a gwarcheidwaid yn cael eu hannog i ysgwyddo’r cyfrifoldeb dros gadw pellter cymdeithasol ac arferion da o ran hylendid, er enghraifft drwy annog y plant i olchi neu ddiheintio’u dwylo, i beidio â bwyta nac yfed mewn parciau, i lanhau cyfarpar â’u clytiau glanhau eu hunain, ac i sicrhau mai dim ond niferoedd bach fydd yn y parciau ac yn defnyddio’r cyfarpar ar yr un pryd, gan wneud hynny drwy ddefnyddio’r cyfarpar yn eu tro a mynd i’r parciau ar adegau llai prysur.

Pa fesurau a fydd ar waith i'w gwneud yn ddiogel i ganolfannau hamdden a phyllau nofio ailagor o ddydd Llun 10 Awst?

Datblygwyd canllawiau gan UK Active a Nofio Cymru i helpu i ailagor cyfleusterau hamdden a phyllau nofio yn ddiogel. Mae Chwaraeon Cymru wedi ariannu pecyn electronig i alluogi lansio "Hyb cyfleusterau" ar gyfer Cymru. Mae hwn yn lle ar gyfer cydweithio a rhannu gwybodaeth i alluogi cyfleusterau i baratoi ar gyfer ailagor ar ôl COVID. Mae hefyd yn borth a fydd yn galluogi’r holl gyfleusterau hamdden yng Nghymru i gydweithredu yn y dyfodol.

A fydda i’n cael gweithio gyda hyfforddwr personol, gan gynnwys mewn campfa?

Rydym yn ystyried sut a phryd y bydd hyfforddwyr personol yn cael ailddechrau mewn ffordd briodol, fel rhan o'r gwaith o ailagor campfeydd a chanolfannau hamdden.

A fydd dosbarthiadau ymarfer corff yn cael ailddechrau pan fydd campfeydd a chanolfannau hamdden yn ailagor?

Rydym yn ystyried sut a phryd y bydd dosbarthiadau ymarfer mewn grwpiau yn cael ailddechrau mewn modd priodol o ran cadw pellter cymdeithasol, fel rhan o’r broses o ailagor campfeydd a chanolfannau hamdden.

Caniateir hamdden o dan oruchwyliaeth i blant a phobl ifanc erbyn hyn – beth yw ystyr hynny?

Mae'r newidiadau a wnaed gennym yn newidiadau technegol a gynlluniwyd i egluro bod gweithgareddau o dan oruchwyliaeth i blant, megis gwersylloedd haf, yn ddiben dilys ar gyfer cynulliadau pobl o fwy na dwy aelwyd estynedig.

Pwy sy’n cael goruchwylio gweithgareddau hamdden?

Nid yw’r rheoliadau coronafeirws yn effeithio ar y cyfreithiau presennol ynghylch pwy sydd â'r hawl i oruchwylio plant.

Beth yw'r rheolau ynglŷn â mynd allan ar fy nghwch?

Cewch deithio y tu hwnt i'ch ardal leol ar eich cwch, ac nid oes cyfyngiadau erbyn hyn ar ble y cewch ddocio. Caniateir hefyd i chi ac aelodau o'ch aelwyd neu’ch aelwyd estynedig aros dros nos ar eich cwch. Dim ond gyda chriwiau o bobl o’r un aelwyd neu aelwyd estynedig y dylid gwneud y gweithgareddau.

Rydym yn cynghori pobl sy'n defnyddio cychod i fod yn ystyrlon o'r effaith y gallent ei chael ar bobl eraill sy'n defnyddio'r dŵr, ac i beidio â rhoi pwysau diangen ar yr RNLI, gwylwyr y glannau a'r gwasanaethau brys. 

Symud tŷ

A gaf i symud tŷ?

Cewch. Rydym yn argymell y dylai’r tŷ gael ei lanhau’n drylwyr cyn ichi symud yno os nad yw wedi bod yn wag am o leiaf dri diwrnod cyn hynny. Mae rhagor o wybodaeth ar gael yn y canllawiau ar symud tŷ yn ystod y pandemig.

A oes unrhyw gyfyngiadau o hyd ar fynd i weld eiddo a thrafodion eraill y farchnad dai?

Bydd y cyfyngiadau ar fynd i weld eiddo sydd wedi'i feddiannu yn cael eu codi o ddydd Llun 27 Gorffennaf a gall darpar brynwyr a thenantiaid wneud trefniadau priodol yn awr gyda landlordiaid, asiantwyr neu berchnogion eiddo i i fynd i weld eiddo.  Dylai pawb sy'n ymwneud â'r broses ddilyn canllawiau ar gadw pellter cymdeithasol a hylendid.

A gaf i drefnu i gynnal arolwg morgais yn fy eiddo nawr?

Cewch. Mae gwerthwyr tai, syrfewyr a gweithwyr symud dodrefn yn cael mynd i dai. Mae angen iddynt ddilyn y canllawiau ar gadw pellter cymdeithasol a chorfforol yn y gweithle.

Mannau addoli, priodasau a phartneriaethau sifil, mynwentydd ac angladdau

Beth yw’r rheolau newydd ar gyfer gwasanaethau crefyddol?

Caiff addoldai agor ar gyfer addoli cymunedol, ond mae dyletswydd ar y rhai sy'n gyfrifol am y man addoli i leihau'r risg o ddod i gysylltiad â’r coronafeirws ac i roi gwybod i’r bobl sy'n bresennol sut y gallant leihau'r risg. Gellir cynnal seremonïau hefyd, naill ai fel rhan o addoliad cymunedol neu fel digwyddiadau ar wahân. Bydd disgwyl i bobl gadw pellter cymdeithasol a chorfforol a dilyn arferion da o ran hylendid dwylo a hylendid anadlol. 

Os yw addoldy yn rhy fach i allu cynnwys cynuelleidfa yn ddiogel, mae’n bosibl y bydd modd iddo drefnu cynulliad mwy o hyd at 30 o fynychwyr yn yr awyr agored.

A yw pob lleoliad posibl ar gyfer priodas neu bartneriaeth sifil ar agor erbyn hyn?

Ydy – caiff pob safle sydd wedi'i drwyddedu i weinyddu priodas neu i ffurfio partneriaeth sifil agor ar gyfer seremonïau priodas a phartneriaeth sifil. Fodd bynnag, mae hyn yn amodol ar yr angen i gymryd pob mesur rhesymol i leihau'r risg o ledaenu'r feirws yn y safle.

A oes cyfyngiadau ar nifer y bobl sy'n cael mynd i’r seremoni?

Bydd y nifer a fydd yn cael mynd i seremoni o dan do yn dibynnu ar gapasiti’r safle lle caiff ei gynnal, gan ystyried y mesurau cadw pellter cymdeithasol.

Er mwyn sicrhau y cedwir at y canllawiau ynglŷn a chyfyngu’r niferoedd, dim ond trwy wahoddiad y gellir mynychu’r seremoni.

Beth yw'r rheolau o ran cynnal derbyniadau?

Gellir cynnal derbyniad ar gyfer hyd at 30 o bobl yn yr awyr agored. Ar hyn o bryd, ni chaniateir ymgynnull o dan do at y dibenion hyn na dibenion tebyg.

 

Mae aelod agos o'r teulu wedi marw ac mae angen i mi drefnu'r angladd – beth ddylwn i ei wneud?

Gall angladdau fod yn brofiad gofidus, ac mae effaith y coronafeirws yn ei gwneud yn anoddach fyth i wneud trefniadau ymarferol. Cyhoeddwyd canllawiau ar angladdau i awdurdodau lleol.

A gaf i fynd i angladd?

Cewch, ond mae'n rhaid ichi gael gwahoddiad. Mae'r niferoedd wedi'u cyfyngu oherwydd yr angen i gadw pellter cymdeithasol.

A gaf i fynd i fynwent i ymweld â bedd aelod o'r teulu?

Cewch. Ond dylech sicrhau eich bod yn dilyn y canllawiau ar gadw pellter corfforol wrth wneud hynny.

Y gofynion ar fusnesau a pherchnogion safleoedd

Mae’r gofynion i fusnesau gadw pellter o 2 fetr rhwng pobl wedi cael eu newid – beth mae hynny’n ei olygu?

Rhaid i fusnesau, a phob adeilad a safle arall sydd ar agor i’r cyhoedd, barhau i gymryd pob mesur rhesymol i gadw pellter o 2 fetr mewn safle, neu wrth aros i fynd i mewn i safle, heblaw’r rhai sy’n perthyn i’r un aelwyd neu aelwyd estynedig.

Fodd bynnag, wrth i fwy o fathau o fusnesau a safleoedd ailagor, rydym wedi cyflwyno gofynion ychwanegol y mae'n rhaid i fusnesau eu dilyn er mwyn lleihau'r risg o ddod i gysylltiad â’r coronafeirws.

Mae'r rhain yn cynnwys cadw at safonau hylendid ac osgoi ymwneud yn agos â phobl, wyneb yn wyneb, os oes modd. Rydym hefyd wedi cyflwyno dyletswydd i ddarparu gwybodaeth i'r rhai sy’n mynd i mewn i safleoedd neu sy’n gweithio ynddynt ynglŷn â’r camau i’w cymryd osgoi dod i gysylltiad â’r feirws.  

Mae angen cadw at y dyletswyddau hyn, boed yn bosibl cymryd camau rhesymol i sicrhau pellter o 2 fetr rhwng pobl ai peidio. 

Os nad yw'n rhesymol cadw pellter o 2 fetr, bydd rhaid i unrhyw un y mae’r ddyletswydd yn berthnasol iddo gymryd camau eraill i leihau'r risg. Gallai hynny gynnwys gosod rhwystrau corfforol neu aildrefnu cynllun yr ystafell neu’r dodrefn er mwyn lleihau cysylltiad agos wyneb yn wyneb. Mae rhagor o ganllawiau yma ar y mesurau y dylid eu cymryd.

Nid yw gweithio o gartref yn ofyniad cyfreithiol bellach – a yw hynny'n golygu y gall fy nghyflogwr ei gwneud yn ofynnol imi fynd yn ôl i'r swyddfa?

Rydym yn parhau i gynghori pobl i weithio gartref oni bai bod angen busnes clir iddynt ddychwelyd i’r gweithle. Mae gan gyflogwyr hefyd ddyletswydd i gymryd pob mesur rhesymol i leihau lledaeniad y coronafeirws. Bydd hyn yn cynnwys sicrhau nad ydynt yn ei gwneud yn ofynnol i staff ddychwelyd i weithleoedd os nad oes angen busnes sydd wedi'i ddangos yn glir.

Gorfodi a dirwyon

Pwy sy'n gorfodi'r cyfyngiadau?

Caiff y cyfyngiadau eu gorfodi gan swyddogion iechyd yr amgylchedd awdurdodau lleol a'r heddlu.

Beth gaiff swyddogion gorfodi ei wneud?

Cânt gyhoeddi hysbysiadau cosb benodedig neu argymell erlyn mewn llys ynadon. Yn ogystal, mae ganddynt bwerau eang i gymryd camau ymarferol i wasgaru cynulliadau, ei gwneud yn ofynnol i bobl fynd adref a chael mynediad i eiddo.

Beth fydd yr heddlu yn ei wneud?

Bydd yr heddlu yng Nghymru yn ymgysylltu â phobl, yn esbonio beth sydd angen iddynt ei wneud ac yn eu hannog i gydymffurfio. Ond rhoddwyd pwerau i'n heddluoedd a byddant yn eu defnyddio – caiff y cyfyngiadau eu gorfodi os na fydd pobl yn ymateb.

Beth yw'r cosbau ariannol?

Mae rheoliadau'r coronafeirws yn cynnwys darpariaethau ar gyfer cyhoeddi hysbysiad cosb benodedig os bydd unigolion yn torri'r rheoliadau, gan gynnwys dirwy o £60; bydd hyn yn codi i £120 am ail drosedd ac yn parhau i ddyblu ar gyfer troseddau dilynol, hyd at uchafswm o £1,920. Fodd bynnag, os caiff yr unigolyn ei erlyn, caiff llys orfodi unrhyw ddirwy (nid oes uchafswm).

Rydym yn gobeithio y bydd pobl yn deall difrifoldeb y sefyllfa rydym yn ei hwynebu ac y byddant yn cydymffurfio â'r rheoliadau, heb orfod eu cosbi.

A gaiff lefel y dirwyon ei chynyddu yng Nghymru?

Rydym wedi cynyddu dirwyon ar gyfer troseddau dilynol, ac yn adolygu’r dirwyon yn barhaus. Os bydd yr heddlu o'r farn bod angen dirwyon uwch, caiff hyn ei ystyried.

Rhannu’r dudalen hon