Neidio i'r prif gynnwy

Beth allwch chi a busnesau ei wneud yn ystod yr argyfwng a beth sy'n digwydd os byddwch yn torri'r deddfau newydd hyn.

Cyffredinol

Pa gyfyngiadau sydd ar waith?

Mae pedwar prif beth:

  • Nid yw rhai busnesau penodol yn cael agor
  • Ni ddylai pobl ymgynnull o dan do gydag unrhyw un nad yw'n aelod o'u haelwyd (neu eu haelwyd estynedig) heb reswm da
  • Lluniwyd rheolau ynglŷn â chadw pellter rhwng pobl pan fyddant yn mynd allan (cadw pellter cymdeithasol neu gorfforol)
  • Ni chaiff pobl ymgynnull mewn mannau cyhoeddus ac eithrio gydag aelodau un aelwyd neu aelwyd estynedig arall.

A gaf i deithio i Loegr nawr?

Cewch deithio i Loegr ac i fannau eraill yn y Deyrnas Unedig a’r tu hwnt. Cofiwch fod cyfyngiadau gwahanol mewn rhannau eraill o'r DU ac y bydd gofyn i chi eu dilyn. Dylech wneud yn siŵr eich bod yn gwybod beth yw’r rheolau hynny cyn teithio.

Aelwydydd estynedig

Beth yw aelwyd estynedig?

O 6 Gorffennaf, bydd dwy aelwyd yn cael dod ynghyd i ffurfio aelwyd estynedig. Mae hynny’n golygu y bydd y bobl sy’n byw yn y ddwy wahanol aelwyd yn dod yn rhan o un aelwyd estynedig, o dan y rheoliadau coronafeirws

Bydd ganddynt yr un rhyddid cyfreithiol ag sydd gan bobl sy’n byw mewn aelwyd unigol ar hyn o bryd – er enghraifft cael cwrdd â’i gilydd o dan do, cael cyswllt corfforol ac aros yn nhai ei gilydd.

Beth yw diben creu aelwyd estynedig?

Y syniad yw caniatáu i deuluoedd neu ffrindiau agos sydd wedi bod ar wahân dros y misoedd diwethaf ddod ynghyd a mwynhau cwmni ei gilydd unwaith eto.

Bydd y trefniadau hyn ar gyfer aelwydydd estynedig yn help ar gyfer trefniadau gofal hefyd. Yn arbennig, gallent helpu rhieni sy’n gweithio drwy ddarparu gofal plant anffurfiol dros fisoedd yr haf wrth i fwy o fusnesau agor eu drysau a dychwelyd i drefniadau gwaith ffurfiol. Gallai’r trefniadau hyn hefyd helpu pobl eraill sydd â chyfrifoldebau gofal.

A oes terfyn ar nifer y bobl a gaiff fod mewn aelwyd estynedig? 

Nac oes. Nid oes terfyn ar nifer y bobl a gaiff fod mewn aelwyd estynedig, ar yr amod eu bod i gyd yn byw yn y ddwy aelwyd sy’n uno. 

Dim ond dwy aelwyd sy'n cael ymuno â'i gilydd i ffurfio aelwyd estynedig, a dim ond un aelwyd estynedig y gellir ei ffurfio. 

Bydd y cyfyngiadau hyn ar nifer yr aelwydydd yn helpu i atal y feirws rhag lledaenu.

Sut rydw i’n dewis pa aelwyd arall i baru â hi?

Mae dewis pwy i greu aelwyd estynedig â nhw yn benderfyniad pwysig, ac fe allai fod yn benderfyniad anodd i lawer o bobl.

Does dim ffordd gywir nac anghywir o benderfynu. Ond, mewn gwledydd eraill sydd wedi defnyddio’r dull hwn, mae astudiaethau wedi dangos ei bod wedi bod o gymorth i bobl ystyried y canlynol:

  • Meddyliwch pwy sydd angen cymorth fwyaf, yn hytrach na dim ond ceisio meddwl pwy rydych wedi colli bod yn eu cwmni.
  • Meddwl am y risgiau – caiff pobl sy’n gwarchod eu hunain fod yn rhan o aelwyd estynedig, ond bydd hyn golygu bod mwy o risg o ddod i gysylltiad â’r coronafeirws.
  • Meddwl am y canlyniadau – os bydd unrhyw un yn yr aelwyd estynedig yn datblygu symptomau coronafeirws, bydd gofyn i bawb hunanynysu, o leiaf nes bydd canlyniadau prawf ar gael. Bydd hyn yn effeithio ar rai pobl yn fwy nag ar eraill, ac mae angen ystyried hyn yn ofalus.

Beth os na allaf i a’r bobl rwy’n byw gyda nhw gytuno pa aelwyd y dylem baru â hi?

Rhaid i bawb sy'n byw yn y ddwy aelwyd sy'n ffurfio'r aelwyd estynedig berthyn i'r un aelwyd estynedig. Felly, rhaid i'r holl oedolion yn y ddwy aelwyd gytuno i'r penderfyniad i greu'r aelwyd estynedig. 

A gaf i newid y trefniant ac ymuno ag aelwyd arall?

Na chewch. Unwaith y byddwch wedi ffurfio aelwyd estynedig gydag aelwyd arall, ni chewch newid y trefniant ac ymuno ag aelwyd arall yn ei lle. Diben hyn yw lleihau'r risg o ledaenu’r coronafeirws. Ni chewch newid aelodau'r aelwyd ’chwaith.

A gaf i ffurfio aelwyd estynedig gydag aelwyd yn Lloegr?

Cewch, ond bydd angen i'r trefniadau gydymffurfio â'r rheolau yn y ddwy wlad. Mae'r rheolau sy'n berthnasol yn Lloegr ar gael yma.

Rwy’n byw mewn tŷ amlfeddiannaeth – a oes rhaid i bawb yn y tŷ gytuno i fod yn rhan o’r un aelwyd estynedig?

Nac oes - yn yr amgylchiadau hyn mae pob un ohonoch yn aelwyd ar wahân. Ond os oes gan bobl eu lle preifat eu hunain ond eu bod yn rhannu cyfleusterau fel ystafelloedd ymolchi, ystafelloedd byw neu geginau, gallai’r coronafeirws ledaenu drwy’r tŷ hwnnw.

Felly dylech fod yn ymwybodol, os bydd pob un ohonoch yn creu aelwydydd estynedig, y gallech fod yn cynyddu’r risg i chi eich hun (ac i eraill). Ein cyngor yw y dylech ystyried yn ofalus iawn a ydych am greu aelwyd estynedig yn yr amgylchiadau hyn.

Rwy’n rhannu cyfrifoldeb rhieni gyda rhywun nad ydw i’n byw gydag ef – a fydd y plentyn yn cael ei ystyried yn rhan o’r ddwy aelwyd estynedig?

Os yw cyfrifoldeb rhieni yn cael ei rannu, gall y trefniadau presennol barhau a chaiff y plentyn symud rhwng y ddau riant, ac felly rhwng aelwydydd y ddau riant.

Ni ddylai'r newid i'r rheoliadau o ran aelwydydd estynedig gael effaith ar hyn, a dylid ystyried bod y plentyn yn rhan o aelwyd neu aelwyd estynedig y rhiant y mae’n [byw/aros] gydag ef ar unrhyw adeg benodol – mewn geiriau eraill os yw un o’r ddau riant, neu’r ddau, yn ffurfio aelwyd estynedig gydag aelwyd nad yw'n cynnwys y rhiant arall, gallai'r plentyn barhau i symud yn rhydd rhwng y rhieni a bod yn rhan o'r ddwy aelwyd estynedig (hynny yw, nid oes rhaid i'r plentyn gadw pellter cymdeithasol o fewn yr aelwyd estynedig, pa riant bynnag y mae gydag ef).

Gweld pobl nad ydynt yn rhan o’ch aelwyd estynedig

Pwy gaf i gwrdd â nhw yn yr awyr agored?

Caiff aelodau dwy aelwyd estynedig (ac unrhyw ofalwyr) gwrdd yn yr awyr agored, cyn belled â’u bod yn cadw at reolau cadw pellter cymdeithasol. Nid oes rhaid cwrdd â’r un bobl o’r un aelwyd bob tro. Mae’r risg o gael eich heintio yn isel os cedwir at y rheol 2 fetr yn yr awyr agored, ond nid yw risg isel yn golygu dim risg o gwbl, felly er y cewch chi wneud hyn, ystyriwch a ddylech ei wneud.

A gaiff aelodau o un aelwyd estynedig gwrdd ag aelodau o fwy nag un aelwyd estynedig arall yn yr awyr agored, ar yr amod eu bod yn gyfarfodydd ar wahân?

Cânt. Ond dim ond aelodau o un aelwyd estynedig arall y cewch gwrdd â nhw ar y tro, a rhaid gwneud hyn yn yr awyr agored. Rhaid cadw at fesurau cadw pellter cymdeithasol hefyd.

Faint o bobl y caf i eu gweld ar yr un pryd?

Cyn belled mai dwy aelwyd estynedig yn unig sy’n cwrdd, does dim cyfyngiad ar y nifer o bobl sy’n cael cwrdd â’i gilydd yn yr awyr agored ar yr un pryd. Ond nid yw ymgynnull gydag aelodau o fwy nag un aelwyd estynedig arall yr un pryd yn cael ei ganiatáu yn rheoliadau’r coronafeirws ar hyn o bryd.

A gaiff ffrindiau neu deulu o aelwyd estynedig arall ddod i’m cartref?

Ni chaniateir hyn fel arfer, oni bai mai cerdded drwy’r tŷ i gyrraedd man arall sydd yn yr awyr agored y maen nhw, neu os oes ganddynt reswm dilys dros fod yno, fel rhoi gofal.

Pam mae’r rheolau yn dweud y caiff pobl gwrdd yn yr awyr agored ond nid o dan do?

Rydym yn dysgu rhagor am y feirws bob dydd, ac rydym yn gwybod bod y risg o’i drosglwyddo yn is yn yr awyr agored nag o dan do – mae’r feirws yn goroesi am funudau yn yr awyr agored ond yn gallu goroesi am oriau ar arwynebau o dan do. Fodd bynnag, nid yw risg is yn yr awyr agored yn golygu nad oes dim dim risg. Mae’n hollbwysig o hyd ein bod yn cadw pellter cymdeithasol.

Os wyf yn cwrdd â rhywun o aelwyd arall yn eu gardd, a gaf i ddefnyddio eu toiled?

Dylech geisio peidio â gwneud hyn – po fwyaf y byddwn yn mynd i mewn i gartrefi pobl eraill ac yn cyffwrdd â phethau, y mwyaf yw’r risg o ledaenu’r feirws. Os oes rhaid ichi ddefnyddio’r cyfleusterau mewn cartref arall, dylech lanhau’r toiled a’r sinc yn drylwyr cyn ac ar ôl eu defnyddio. Dylech olchi’ch dwylo yn drylwyr ac ni ddylid rhannu tywelion llaw.

Nid wyf yn rhan o’r un aelwyd estynedig â rhywun, ond rwy’n credu bod arnynt angen gofal neu gymorth gen i – a gaf i ymweld â nhw?

Mae gennych hawl i roi gofal neu gymorth i rywun sydd ei angen, fel person hŷn, plentyn neu oedolyn agored i niwed, hyd yn oed os nad ydynt yn rhan o’ch aelwyd estynedig. Mae hyn yn cynnwys bod o dan do gyda nhw. Ond dylech ystyried a oes ffynonellau cymorth eraill ar gael. Cewch hefyd ymweld â rhywun ar sail dosturiol os oes angen.

Wrth ystyried a oes angen ymweld â rhywun y tu allan i’ch aelwyd estynedig, yn enwedig o dan do, dylech gofio bod cyfrifoldeb ar bob un ohonom i sylweddoli’r risgiau i ni, ein teuluoedd, ein ffrindiau ac i’n cymunedau ehangach yn sgil y feirws.

Bydd angen i bobl benderfynu beth sy’n rhesymol iddyn nhw, yn unol â’r egwyddor gyffredinol. Cofiwch mai diben y cyfyngiadau parhaus yw atal y feirws rhag lledaenu, gan gynnwys i’r bobl sy’n bwysig inni.

Beth ydych chi’n ei olygu wrth ‘sail dosturiol’?

Efallai fod gennych resymau tosturiol dros ymweld â rhywun. Er enghraifft, efallai fod y person hwnnw'n cael trafferth gyda'r cyfyngiadau yn gyffredinol, yn dioddef o salwch corfforol neu feddyliol, wedi cael profedigaeth, neu eich bod yn pryderu am ei les yn gyffredinol.

Ymhlith y pethau eraill a allai gael eu caniatáu mae ymweld â phobl sy’n byw neu’n aros mewn cartref gofal, mewn lleoliad byw â chymorth, neu mewn cartref gofal plant neu sefydliad troseddwyr ifanc. Ym mhob achos, bydd rhaid i'r darparwr gwasanaeth gymryd camau diogelwch a chadw pellter priodol cyn caniatáu ymweliadau. Dylech gysylltu â nhw cyn ichi deithio yno.

A oes hawl cael picnic neu farbeciw gydag aelwyd estynedig arall?

Oes, os byddwch yn aros yn yr awyr agored. Dylech gadw pellter cymdeithasol a sicrhau nad ydych yn rhannu eitemau gydag aelodau’r aelwyd estynedig arall, er enghraifft platiau, cwpanau a phecynnau bwyd. Bydd unrhyw eitem sy’n cael ei throsglwyddo rhwng aelodau dwy aelwyd estynedig yn cynyddu’r risg o ledaenu’r feirws.

A oes angen cadw pellter corfforol o hyd?

Oes. Mae’n hanfodol cadw pellter cymdeithasol wrth gwrdd ag unrhyw un nad yw’n perthyn i’ch aelwyd (neu eich aelwyd estynedig), er mwyn atal y feirws rhag lledaenu.

A gaf i deithio i barciau, traethau, atyniadau i ymwelwyr a llecynnau hardd i gwrdd ag aelodau cartref arall?

Cewch, ond dylech ofalu eich bod yn cadw pellter corfforol ac yn dilyn arferion da o ran hylendid dwylo. Dylech hefyd geisio peidio â defnyddio toiledau a chyfleusterau eraill a rennir (os ydynt ar gael).

Mae rhai atyniadau a llecynnau hardd ar gau, a rhai meysydd parcio hefyd, felly chwiliwch am wybodaeth cyn teithio.

A ddylwn i wisgo gorchudd wyneb wrth gwrdd ag aelodau cartref arall?

Darllenwch ein cyngor ar orchuddion wyneb.

Rwy'n rhannu cyfrifoldeb rhieni am fy mhlentyn – a gaiff y plentyn ymweld â'r person arall?

Caiff. Cewch barhau â pha drefniadau bynnag sydd gennych eisoes os ydych yn rhannu cyfrifoldeb rhieni am eich plentyn gyda pherson arall. Ond, os oes gennych symptomau coronafeirws, os ydych yn hunanynysu am ryw reswm arall, neu’n gwarchod eich hun, dylech aros gartref ac ni ddylai plant ymweld â chi.

Ymweld â lleoedd

A gaf i fynd ar wyliau yng Nghymru nawr?

Ddim eto, ond rydym yn gobeithio y cewch wneud hynny ar ôl 11 Gorffennaf. Mae paratoadau ar y gweill i ailagor llety hunangynhwysol ac atyniadau awyr agored mewn modd diogel. Bydd penderfyniad yn cael ei wneud ynglŷn â hyn yn yr adolygiad nesaf o’r rheoliadau ar 9 Gorffennaf. Ni fydd modd ichi fynd ar wyliau yng Nghymru hyd nes bydd y gyfraith yn cael ei newid. Os caiff y gyfraith ei newid, mae’r newid hwnnw’n debygol o ddod i rym ar 11 Gorffennaf.

A gaf i archebu llety gwyliau?

Mae modd ichi archebu ymlaen llaw ar gyfer gwyliau a fydd yn digwydd ar ôl 11 Gorffennaf. Serch hynny, dim ond os gwneir y newid disgwyliedig i’r gyfraith, ar ôl yr adolygiad nesaf o’r rheoliadau ar 9 Gorffennaf, y bydd modd bwrw ymlaen â’r trefniant. Bydd Llywodraeth Cymru yn parhau i fonitro’r sefyllfa o ran iechyd y cyhoedd ac mae risg y gallai unrhyw drefniant gael ei ganslo. Cofiwch holi’ch darparwr llety ynglŷn â’i bolisi canslo.

Pa fath o lety sy'n cael ei ystyried ar gyfer ailagor?

Llety heb gyfleusterau a rennir – mae hyn yn cynnwys unrhyw lety hunangynhwysol, fel bythynnod gwyliau, carafannau gwyliau gan gynnwys rhai carafannau teithiol a chartrefi modur a rhai mathau o lety glampio sydd â’u ceginau a’u hystafelloedd ymolchi eu hunain nad oes unrhyw westeion eraill yn eu defnyddio.

Yn y categori hwn hefyd mae gwestai a mathau eraill o lety â gwasanaeth, fel llety gwely a brecwast a hostelau, sydd ag ystafelloedd en-suite ac sy’n gallu danfon prydau bwyd i’r ystafell wely.

Bydd penderfyniad yn cael ei wneud am hyn yn yr adolygiad nesaf o’r rheoliadau ar 9 Gorffennaf. Ni fydd modd ichi defnyddio llety heb gyfleusterau a rennir yng Nghymru hyd nes bydd y gyfraith yn cael ei newid. Os caiff y gyfraith ei newid, mae’r newid hwnnw’n debygol o ddod i rym ar 11 Gorffennaf.

A fydd parciau carafannau teithiol yn cael ailagor ar 11 Gorffennaf?

Bydd penderfyniad yn cael ei wneud am hyn yn yr adolygiad nesaf o’r rheoliadau ar 9 Gorffennaf. Ni fydd modd ichi defnyddio llety heb gyfleusterau a rennir yng Nghymru hyd nes bydd y gyfraith yn cael ei newid. Os caiff y gyfraith ei newid, mae’r newid hwnnw’n debygol o ddod i rym ar 11 Gorffennaf.

Os penderfynir bod parciau carafanau yn cael agor, mae’n debygol na fydd pobl ond yn cael aros mewn carafannau teithiol, cartrefi modur a champerfaniau sydd â chawod, toiled a chegin.

Bydd disgwyl i’r rhan fwyaf gyfleusterau a rennir, ar wahân i bwyntiau dŵr a gwaredu, aros ar gau. Mae hyn yn cynnwys toiledau, blociau cawod, cyfleusterau golchi dillad, clybiau nos, pyllau nofio a mannau chwarae i blant. Mae hefyd yn cynnwys bwytai, bariau a chaffis, heblaw ar gyfer gweini bwyd a diod i’w cludo o’r safle.

A gaf i baratoi fy ngharafán neu gaban gwyliau ar gyfer ei rentu i bobl eraill?

Cewch – cewch chi neu sy’n gweithredu ar ein rhan - glanhawr er enghraifft) ymweld â pharc gwyliau i archwilio, cynnal a chadw, neu baratoi eich carafán a/neu gaban gwyliau ar gyfer ei rentu. Ond, ni chaiff neb aros yn y garafán/caban gwyliau hyd nes i’r cyfyngiadau ar safleoedd gael eu codi. Disgwylir mai ar 11 Gorffennaf y bydd hyn yn digwydd, gan ddibynnu ar ganlyniad yr adolygiad nesaf o’r rheoliadau ar 9 Gorffennaf.

Mae rhai pobl wedi cael aros ar y safleoedd hyn gan y byddent yn ddigartref fel arall, neu maent wedi cael aros yn dilyn cais gan Weinidogion Cymru neu awdurdod lleol.

Cyn ichi gael ymweld, rhaid i berchennog y safle gytuno bod hynny’n iawn. Wrth gwrs, dylai pawb ar y safle barhau i gadw at y mesurau pellter cymdeithasol sydd mewn grym yng Nghymru ar hyn o bryd, yn ogystal â dilyn arferion da o ran hylendid dwylo.

A gaf i fynd i wersylla?

Yn gyffredinol, ddim eto. Y rheswm am hyn yw bod defnyddio cyfleusterau sy’n cael eu rhannu, fel ystafelloedd ymolchi, yn gallu cynyddu’r risg o ledaenu’r feirws. Mae gennych hawl i wersylla yn eich gardd eich hun, ond rydym yn cynghori yn erbyn gwersylla yn unman arall, gan gynnwys gardd breifat person arall (oni bai ei fod yn rhan o’ch aelwyd estynedig).

Mae safleoedd gwersylla yn dal ar gau i ymwelwyr.

A fydd safleoedd gwersylla yn agor ar 11 Gorffennaf?

Na fyddant.

A gaf i yrru i aros yn fy ail gartref?

Cewch. Diolch am fod yn gyfrifol a pheidio â theithio tan nawr. Mae’r gofyniad i aros yn lleol wedi dod i ben, felly mae gennych hawl i deithio i ail gartref. Cewch aros yn eich ail gartref gydag aelodau o’ch aelwyd eich hun a’ch aelwyd estynedig.

Ni chewch osod eich eiddo fel busnes gwyliau hyd nes y bydd y cyfyngiadau priodol wedi'u codi. Disgwylir mai ar 11 Gorffennaf y bydd hyn yn digwydd, gan ddibynnu ar ganlyniad yr adolygiad nesaf o’r rheoliadau ar 9 Gorffennaf.

Pryd y bydd tafarndai, caffis a bwytai yn ailagor?

Caiff tafarndai, caffis a bwytai ddarparu prydau i’w cludo oddi yno.

Rydym yn trafod y dewisiadau ar gyfer agor y sector lletygarwch yn yr awyr agored o 13 Gorffennaf, gan gynnwys tafarndai, caffis a bwytai. Mae hyn yn amodol ar sicrhau mesurau diogelu priodol, ac mae’n dibynnu hefyd a fydd lledaeniad y coronafeirws wedi parhau i arafu. Bydd y dewisiadau o ran ailagor safleoedd awyr agored yn cael eu cadarnhau yn yr adolygiad nesaf o’r rheoliadau ar 9 Gorffennaf.

A gaf i fynd ar wyliau dramor?

Cewch, ond dylech fod yn ymwybodol y gallai fod yn ofynnol ichi hunanynysu am 14 diwrnod ar ôl dychwelyd i’r DU, os byddwch wedi ymweld â rhai gwledydd penodol lle mae’r gofyniad cwarantin hwn mewn grym. Darllenwch y canllawiau hyn sy’n nodi pwy ddylai hunanynysu, a sut i hunanynysu pan fyddwch yn teithio i Gymru.

Pryd rydych chi’n bwriadu ailagor atyniadau i dwristiaid, sŵau, gwlyptiroedd a gerddi botaneg?

O 6 Gorffennaf, caiff atyniadau awyr agored i dwristiaid agor, cyn belled â’u bod yn cadw at y gofynion o ran cadw pellter cymdeithasol.

Pryd rydych chi'n disgwyl agor sinemâu, theatrau, clybiau nos, casinos, amgueddfeydd, orielau, neuaddau cyngerdd, ffeiriau hwyl, arcedau difyrion?

Rydym yn adolygu'r holl gyfyngiadau yn rheolaidd. Rydym yn mynd ati gam wrth gam i lacio’r cyfyngiadau a byddwn yn dysgu o bob cam er mwyn gwneud newidiadau pellach.

Rydym wedi canolbwyntio ar agor atyniadau awyr agored gan fod y risg o drosglwyddo’r haint yn is yn yr awyr agored. Rydym yn parhau i weithio gyda'r sector ymwelwyr a thwristiaeth i drafod y dewisiadau ar gyfer ailagor yn ddiogel.

Teithio a thrafnidiaeth gyhoeddus

A gaf i yrru i'r arfordir neu i gefn gwlad?

Cewch, er y gallai rhai atyniadau a llecynnau prydferth fod ar gau o hyd. Mewn rhai ardaloedd hefyd, mae’n bosibl y bydd cyfyngiadau ar barcio ceir neu y bydd ffyrdd wedi eu cau er mwyn rheoli nifer yr ymwelwyr. Rydym eich cynghori i chwilio am wybodaeth am yr ardal leol cyn teithio. Mae hefyd yn dal i fod yn synhwyrol osgoi ardaloedd y byddech yn disgwyl iddynt fod yn orlawn, neu osgoi ymweld â hwy ar adegau prysur.

A gaf i ddefnyddio trafnidiaeth gyhoeddus?

Cewch. Ond mae llai o wasanaethau trên ac mae llai o le ar lawer o fysiau er mwyn sicrhau y gall pobl barhau i gadw pellter cymdeithasol. Rydym yn argymell gwisgo gorchudd wyneb ar drafnidiaeth gyhoeddus. Dilynwch y canllawiau ar ddefnyddio trafnidiaeth gyhoeddus.

A fydd disgyblion a gyrwyr yn gorfod gwisgo goruchudd wyneb ar gludiant ysgol?

Gweler ein cyngor ar orchuddion wyneb.

A gaf i rannu car neu roi lifft i rywun?

Mae'n well osgoi rhannu car gyda rhywun nad ydych yn byw gydag ef. Os ydych yn rhannu car, eisteddwch mor bell â phosibl oddi wrth eich gilydd yn y car a gadael y ffenestri’n agored. Dilynwch y canllawiau hyn ar deithio'n ddiogel.

Siopa a bwyd

Pa siopau sydd ar agor?

Caiff pob busnes manwerthu agor os ydynt yn gallu cydymffurfio â’r ddyletswydd i gadw pellter corfforol yng nghyfraith Cymru. Dylai pobl osgoi teithio’n ddiangen ac osgoi mannau prysur, yn enwedig o dan do.

A gaf i deithio mor bell ag y mynnaf i fynd i’r siopau?

Cewch, ond mae pobl yn dal i gael eu cynghori i osgoi teithio diangen ac osgoi mannau poblog, yn enwedig o dan do.

A gaf i fynd i siopa gyda fy ffrindiau?

Os ydych am gwrdd â phobl nad ydynt yn perthyn i’ch aelwyd neu’ch aelwyd estynedig, dim ond yn yr awyr agored a chan gadw pellter corfforol y cewch wneud hynny, gan fod y risg o drosglwyddo'r feirws yn llawer mwy o dan do.

Cewch siopa yn yr awyr agored, er enghraifft mewn marchnadoedd awyr agored, gyda phobl o'ch aelwyd neu’ch aelwyd estynedig (os ydych wedi ffurfio un), a/neu gydag un aelwyd arall.

Dylech siopa o dan do ar eich pen eich hun neu gydag aelodau o’ch aelwyd neu’ch aelwyd estynedig (os ydych chi wedi ffurfio un).

A gaf i fynd i’r siopau os ydw i’n gwarchod fy hun?

Nid ydym yn argymell y dylech fynd i siopa os ydych yn gwarchod eich hun.

Pryd y bydd siopau trin gwallt yn ailagor?

Bydd penderfyniad yn cael ei wneud ynglŷn â hyn yn yr adolygiad nesaf o’r rheoliadau ar 9 Gorffennaf, ond ein nod yw caniatáu i siopau trin gwallt agor ar 13 Gorffennaf os bydd yr amgylchiadau’n iawn. Yn y cyfamser, rydym wedi gofyn i siopau trin gwallt ddechrau cymryd camau i baratoi i agor drwy apwyntiad, rhag ofn y bydd yr amodau’n iawn i wneud newidiadau pellach i’r rheoliadau.

A fydd gweithwyr trin gwallt sy’n mynd i dai pobl yn cael ailddechrau gweithio pan fydd busnesau trin gwallt yn ailagor?

O bosibl. Rydym yn ystyried hyn fel rhan o’r broses o benderfynu ynglŷn â busnesau trin gwallt yn gyffredinol.

Pryd y bydd gwasanaethau eraill drwy apwyntiad, fel tatŵio, aciwbigo a lliw haul yn ailagor?

Rydym yn adolygu'r holl gyfyngiadau yn rheolaidd. Fodd bynnag, byddai cael gwared ar yr holl gyfyngiadau yr un pryd yn groes i gyngor gwyddonol.

Rydym yn gweithio gyda’r sector i lunio dewisiadau ar gyfer ailagor gwasanaethau yn ddiogel.

Chwaraeon a gweithgareddau awyr agored

Pa gyfleusterau chwaraeon a hamdden sydd ar agor bellach?

Mae pob cyfleuster chwaraeon a hamdden awyr agored, heblaw meysydd chwarae a champfeydd awyr agored, yn cael agor. Disgwylir i weithredwyr y cyfleusterau gymryd pob cam angenrheidiol i reoli risgiau a sicrhau y cedwir pellter corfforol. Dim ond gydag aelodau o’ch aelwyd eich hun (neu’ch aelwyd estynedig) ac aelodau o un aelwyd neu aelwyd estynedig arall y byddwch yn gallu cymryd rhan yn y gweithgareddau hyn.

Ni chaniateir chwaraeon tîm ar hyn o bryd.  

Dyma rai o’r mathau o gyfleusterau sy’n cael ailagor bellach, ar yr amod bod yr holl gamau eraill yn cael eu cymryd:

  • cyrtiau tennis awyr agored
  • lawntiau bowlio awyr agored
  • cyrtiau pêl-fasged awyr agored
  • meysydd ymarfer golff awyr agored
  • felodromau seiclo awyr agored
  • traciau athletau awyr agored
  • rhwydi criced awyr agored

Pa gyfleusterau chwaraeon a hamdden awyr agored sy’n gorfod aros ar gau?

Mae'r rheoliadau coronafeirws yn rhestru’r holl fusnesau sy'n gorfod bod ar gau – maent yn cynnwys meysydd chwarae a champfeydd awyr agored. Mae'r cyfyngiadau ar ymgynnull mewn grwpiau mawr o bobl yn golygu, yn ymarferol, na chaiff caeau chwaraeon a reolir (fel caeau pêl-droed pump bob ochr) agor.

Pam na chaiff rhai cyfleusterau o dan do ac yn awyr agored agor o hyd?

Rydym yn dysgu mwy am y feirws bob dydd ac rydym yn gwybod bod y risg o’i drosglwyddo yn is yn yr awyr agored nag o dan do, Fodd bynnag, nid yw llai o risg yn golygu dim risg. Hyd yn oed yn yr amgylchiadau hyn, mae’n hanfodol ein bod i gyd yn cadw pellter corfforol er mwyn parhau i atal y feirws rhag lledaenu. 

Mae mwy o risg trosglwyddo mewn rhai cyfleusterau awyr agored pan fo arwynebau neu offer yn cael eu rhannu rhwng pobl, er enghraifft meysydd chwarae a champfeydd awyr agored.  Dylai caeau chwaraeon caeedig a reolir barhau i fod ar gau nes bydd chwaraeon tîm yn gallu ailddechrau.

A yw cyrtiau pêl-fasged yn cael ailagor?

Ydynt, ond mae’r cyfyngiadau ar nifer y bobl sy’n cael ymarfer corff gyda’i gilydd yn parhau, felly ni chaniateir gemau tîm yn gyffredinol ar hyn o bryd. Cewch chwarae ar gwrt ar eich pen eich hun neu gydag aelod o’ch aelwyd eich hun neu’ch aelwyd estynedig (os ydych wedi ffurfio un) neu gydag aelodau o un aelwyd neu aelwyd estynedig arall.

A yw parciau sglefrio yn cael agor?

Ydynt. Mae pob cyfleuster chwaraeon a hamdden awyr agored, heblaw meysydd chwarae, campfeydd awyr agored a chaeau chwaraeon caeedig, yn cael agor os yw gweithredwyr y cyfleusterau yn barod i’w hagor. Dylent gymryd pob cam rhesymol i reoli risg a chadw pellter cymdeithasol. Ni chaniateir chwaraeon tîm ac nid oes hawl i grwpiau o bobl o fwy na dwy aelwyd (neu aelwyd estynedig) wneud gweithgareddau hamdden gyda’i gilydd.

Gyda phwy y caf i wneud chwaraeon neu ymarfer corff?

Rhaid ichi wneud chwaraeon neu ymarfer corff ar eich pen eich hun, gydag aelodau o’ch aelwyd neu eich aelwyd estynedig (os ydych wedi ffurfio un) a/neu gydag aelodau o un aelwyd neu aelwyd estynedig arall.

A oes hawl i gynnal dosbarthiadau chwaraeon awyr agored?

Oes, ond ni chaiff mwy na dwy aelwyd neu aelwyd estynedig gymryd rhan yr un pryd, a rhaid sicrhau y cedwir pellter cymdeithasol bob amser.   

Beth am feicio?

Caniateir beicio ond mae’n rhaid ichi feicio ar eich pen eich hun neu gydag aelodau o’ch aelwyd neu’ch aelwyd estynedig a/neu aelodau o aelwydydd neu aelwydydd estynedig eraill. Ni chaniateir beicio mewn grwpiau mwy na hynny, waeth pa arferion cadw pellter corfforol sy’n cael eu dilyn.

Disgwylir i bobl sicrhau mai dim ond ar lwybrau y maent yn gyfarwydd â nhw ac sydd o fewn eu gallu y byddant yn beicio. Dylai beicwyr ar lwybrau a rennir fod yn ystyriol o gerddwyr, rhedwyr a phobl eraill sy'n beicio: dylent ddilyn y canllawiau ar bellter corfforol, arafu eu cyflymder ac aros er mwyn i bobl allu pasio fel y bo'n briodol.

Caniateir beicio i'r gwaith, neu at ddibenion gwaith, os na allwch weithio gartref.

Oes rhaid imi aros yn fy ardal leol drwy gydol fy amser ar y beic?

Nac oes, nid oes cyfyngiadau bellach ar ar ble y gellir cychwyn a gorffen.

Pam mae fy mharc lleol ar gau?

Nid yw'r rheoliadau yn ei gwneud yn ofynnol i barciau gau. Awdurdodau lleol fydd yn gwneud penderfyniadau ynghylch agor parciau lleol. Rydym yn annog pobl i fynd allan i ymarfer corff ond wrth wneud hynny, dylent osgoi mannau a allai fod yn brysur (er enghraifft, rhannau penodol o barciau, llwybrau troed neu fannau eraill).  Rydym hefyd yn cynghori pobl i osgoi defnyddio offer campfa mewn parciau oherwydd bod y risg o drosglwyddo’r feirws yn uwch pan fydd arwynebau neu offer yn cael eu rhannu.

Pwy fydd yn sicrhau bod y cyfleusterau’n cael eu defnyddio’n ddiogel ac yn gyfrifol?

Gweithredwyr y cyfleuster neu’r maes chwaraeon sy’n gyfrifol am wneud yn siŵr ei fod yn cael ei ddefnyddio’n ddiogel ac yn gyfrifol. Mae hyn yn cynnwys atal pobl rhag ymgynnull, a gorfodi mesurau cadw pellter corfforol.  Bydd llawer o’r cyfleusterau yn cael eu rheoli gan brotocolau llym a ddatblygwyd gan y corff llywodraethu cenedlaethol perthnasol – er enghraifft, mae gan gyrff llywodraethu tennis, criced a bowlio ganllawiau i sicrhau y gall eu chwaraeon ailddechrau gan gadw pellter corfforol a dilyn arferion da o ran hylendid dwylo.

Beth yw'r rheolau ynglŷn â mynd allan ar fy nghwch?

Cewch deithio y tu hwnt i'ch ardal leol ar eich cwch, ac nid oes cyfyngiadau erbyn hyn ar ble y cewch ddocio. Caniateir hefyd i chi ac aelodau o'ch aelwyd neu’ch aelwyd estynedig aros dros nos ar eich cwch. Dim ond gyda chriwiau o bobl o’r un aelwyd neu aelwyd estynedig y dylid gwneud y gweithgareddau.

Rydym yn cynghori pobl sy'n defnyddio cychod i fod yn ystyrlon o'r effaith y gallent ei chael ar bobl eraill sy'n defnyddio'r dŵr, ac i beidio â rhoi pwysau diangen ar yr RNLI, gwylwyr y glannau a'r gwasanaethau brys. 

Symud tŷ

A gaf i symud tŷ?

Cewch. Rydym yn argymell y dylai’r tŷ gael ei lanhau’n drylwyr cyn ichi symud yno os nad yw wedi bod yn wag am o leiaf dri diwrnod cyn hynny. Mae rhagor o wybodaeth ar gael yn y canllawiau ar symud tŷ yn ystod y pandemig.

A gaf i fynd i weld tŷ?

Cewch fynd i weld tŷ os yw’n wag ers tri diwrnod neu os yw wedi’i lanhau’n drylwyr. Mae’n bwysig nad oes aelodau o fwy nag un aelwyd i mewn yn y tŷ yr un pryd, gan fod hyn yn cynyddu’r risg o drosglwyddo’r coronafeirws. Rhaid ichi gadw pellter cymdeithasol a dilyn arferion hylendid dwylo da bob amser.

Caiff asiantau gosod, gwerthwyr tai a landlordiaid ddal i ddangos eiddo i bobl drwy ddulliau rhithwir.

A gaf i drefnu i gynnal arolwg morgais yn fy eiddo nawr?

Cewch. Mae gwerthwyr tai, syrfewyr a gweithwyr symud dodrefn yn cael mynd i dai. Mae angen iddynt ddilyn y canllawiau ar gadw pellter cymdeithasol a chorfforol yn y gweithle.

Mannau addoli, priodasau a phartneriaethau sifil, mynwentydd ac angladdau

A gaf i fynd i'm man addoli?

Cewch fynd i fannau addoli ar gyfer gweddïo preifat. Mae hyn yn cynnwys gweddïo gydag aelodau o'r un aelwyd neu’r aelwyd estynedig.

A gaf i drefnu priodas neu bartneriaeth sifil nawr?

Cewch, mae addoldai a swyddfeydd cofrestru yn agored i weinyddu priodas neu i ffurfio partneriaeth sifil cyn belled ag y dilynir y canllawiau ar gadw pellter cymdeithasol. Fodd bynnag, nid yw hyn yn cynnwys dathlu'r achlysur drwy gynnal gwledd briodas neu ymgynnull yn gymdeithasol mewn ffordd arall gyda theulu a ffrindiau.

Pa wasanaethau neu seremonïau eraill sy’n cael eu caniatáu?

Mae mannau addoli hefyd yn cael agor ar gyfer cynnal angladdau, yn amodol ar ddilyn y canllawiau ar bellter cymdeithasol.

A fydd fy man addoli yn agor?

Bydd pob man addoli yn penderfynu a yw’n bwriadu agor at y dibenion cyfyngedig hyn. Bydd rhai’n penderfynu peidio ag agor a bydd eraill yn penderfynu agor yn ddiweddarach neu barhau i ddefnyddio technoleg i addoli. Dylech gysylltu â’ch man addoli i holi a yw ar agor cyn mynd yno.

Rwy'n arweinydd crefyddol, a gaf i fynd i'm man addoli?

Cewch, ond ni fyddwch yn cael cynnal gwasanaethau gyda phobl eraill yn bresennol, heblaw angladdau, priodasau neu bartneriaethau sifil.

Fodd bynnag, cewch ddarlledu gweithred o addoli (heb gynulleidfa), dros y rhyngrwyd neu fel rhan o ddarllediad radio neu deledu.

Mae aelod agos o'r teulu wedi marw ac mae angen i mi drefnu'r angladd – beth ddylwn i ei wneud?

Gall angladdau fod yn brofiad gofidus, ac mae effaith y coronafeirws yn ei gwneud yn anoddach fyth i wneud trefniadau ymarferol. Cyhoeddwyd canllawiau ar angladdau i awdurdodau lleol.

A gaf i fynd i angladd?

Cewch, ond mae'n rhaid ichi gael gwahoddiad. Mae'r niferoedd wedi'u cyfyngu oherwydd yr angen i gadw pellter cymdeithasol.

A gaf i fynd i fynwent i ymweld â bedd aelod o'r teulu?

Cewch. Ond dylech sicrhau eich bod yn dilyn y canllawiau ar gadw pellter corfforol wrth wneud hynny.

Gorfodi a dirwyon

Pwy sy'n gorfodi'r cyfyngiadau?

Caiff y cyfyngiadau eu gorfodi gan swyddogion iechyd yr amgylchedd awdurdodau lleol a'r heddlu.

Beth gaiff swyddogion gorfodi ei wneud?

Cânt gyhoeddi hysbysiadau cosb benodedig neu argymell erlyn mewn llys ynadon. Yn ogystal, mae ganddynt bwerau eang i gymryd camau ymarferol i wasgaru cynulliadau, ei gwneud yn ofynnol i bobl fynd adref a chael mynediad i eiddo.

Beth fydd yr heddlu yn ei wneud?

Bydd yr heddlu yng Nghymru yn ymgysylltu â phobl, yn esbonio beth sydd angen iddynt ei wneud ac yn eu hannog i gydymffurfio. Ond rhoddwyd pwerau i'n heddluoedd a byddant yn eu defnyddio – caiff y cyfyngiadau eu gorfodi os na fydd pobl yn ymateb.

Beth yw'r cosbau ariannol?

Mae rheoliadau'r coronafeirws yn cynnwys darpariaethau ar gyfer cyhoeddi hysbysiad cosb benodedig os bydd unigolion yn torri'r rheoliadau, gan gynnwys dirwy o £60; bydd hyn yn codi i £120 am ail drosedd ac yn parhau i ddyblu ar gyfer troseddau dilynol, hyd at uchafswm o £1,920. Fodd bynnag, os caiff yr unigolyn ei erlyn, caiff llys orfodi unrhyw ddirwy (nid oes uchafswm).

Rydym yn gobeithio y bydd pobl yn deall difrifoldeb y sefyllfa rydym yn ei hwynebu ac y byddant yn cydymffurfio â'r rheoliadau, heb orfod eu cosbi.

A gaiff lefel y dirwyon ei chynyddu yng Nghymru?

Rydym wedi cynyddu dirwyon ar gyfer troseddau dilynol, ac yn adolygu’r dirwyon yn barhaus. Os bydd yr heddlu o'r farn bod angen dirwyon uwch, caiff hyn ei ystyried.

Rhannu’r dudalen hon