Neidio i'r prif gynnwy

Esbonio profi am wrthgyrff ar gyfer COVID-19 gan gynnwys na all ddweud wrth bobl os oes ganddynt imiwnedd.

Cyhoeddwyd gyntaf:
29 Mehefin 2020
Diweddarwyd ddiwethaf:

Trosolwg

Mae profion gwrthgyrff COVID-19 yn mesur faint o wrthgyrff COVID-19 sydd i’w cael mewn sampl gwaed.

Gall hyn ddweud wrthym a oes person wedi'i heintio gynt gyda'r coronafeirws neu a yw wedi cael ei frechu. 

Gall profion gwrthgyrff ganfod dau wahanol fath o wrthgyrff:

  • ‘gwrthgyrff 'n' (niwcleocapsid) sy'n ymddangos ar ôl i rywun gael ei heintio
  • ‘gwrthgyrff 's' (gwrthgyrff sbigyn) sy'n ymddangos ar ôl i rywun gael ei heintio neu ei frechu 

Defnyddiwyd profion gwrthgyrff yn gyntaf i ddarganfod a oedd person wedi cael y feirws yn barod. Helpodd hyn ni i ddeall sut roedd y clefyd yn lledaenu. Gallant hefyd ddweud wrthym nawr a oes rhywun wedi cael ei frechu rhag y coronafeirws.

Gwerth profion gwrthgyrff 

Gall profion gwrthgyrff ddweud wrthym:

  • faint o bobl sydd wedi cael eu heintio 
  • pa mor bell ac eang y mae'r feirws wedi lledaenu
  • faint o bobl sydd wedi cael eu brechu

Ar hyn o bryd, nid oes digon o dystiolaeth ynghylch pa mor effeithiol ydy gwrthgyrff COVID-19 o ran:

  • ymladd y feirws
  • eich diogelu rhag ei gael eto
  • atal ei drosglwyddo i bobl eraill

Nid ydym yn gwybod ychwaith am ba hyd y bydd gwrthgyrff yn erbyn yr haint yn para. 

Mae ymchwil yn mynd rhagddi i ddarganfod yr atebion i'r cwestiynau hyn.

Profion gwrthgyrff yng Nghymru

Mae profion gwrthgyrff yn cael eu cynnal mewn sawl maes.

Ymchwil  

Gallai rhai pobl gael cynnig prawf ar gyfer astudiaethau ymchwil i wrthgyrff.

Efallai y gofynnir i bobl sydd wedi cael canlyniad positif am COVID-19 optio i mewn i brofion gwrthgyrff fel rhan o Fenter profion gwrthgyrff PCR ôl-gadarnhaol (PPPATI).   

Ble y gellir dod o hyd i wybodaeth bellach ar wefan Llywodraeth DU.

Mae'r astudiaeth hon yn edrych ar beth fydd y gwahaniaeth, ar draws grwpiau o bobl a thros gyfnod o amser, rhwng gwrthgyrff a gynhyrchir yn sgil heintiad a gwrthgyrff a gynhyrchir yn sgil brechiad. Bydd hyn yn helpu i ddeall am ba mor hir y gall cael eu heintio a chael eu brechu ddiogelu pobl. 

Gofynnir i bobl sy'n archebu prawf PCR a ydynt yn fodlon cymryd rhan yn yr astudiaeth hon. Os byddant yn optio i mewn, bydd angen iddynt gymryd 2 brawf gwrthgyrff os bydd eu prawf PCR yn gadarnhaol. Mae optio i mewn yn wirfoddol ac ni fydd yn effeithio ar  y ffordd y rheolir profion gwrthgyrff. 

Bydd yn dangos y gwahaniaethau yn lefelau gwrthgyrff rhwng cael yr haint a pheth amser ar ôl yr haint.  Ni chaiff prawf ei gynnig i bawb sy'n optio i mewn i'r cynnig. 

Clinigwyr

Gallai'ch meddyg ofyn ichi gymryd prawf gwrthgyrff am resymau meddygol.

Y Swyddfa Ystadegau Gwladol

Mae'r Swyddfa Ystadegau Gwladol hefyd yn profi hapsamplau o'r boblogaeth ar gyfer antigenau COVID-19. Mae hyn yn rhoi darlun o nifer yr achosion o COVID-19 ym mhoblogaeth y DU. Rydym yn cyhoeddi ystadegau ar gyfer Cymru bob mis.

Staff iechyd a gofal cymdeithasol

Yn 2020 cynhaliwyd profion gwrthgyrff ar rai gweithwyr gofal iechyd, gofal cymdeithasol ac addysg i'n helpu i ddeall a gawsant y feirws a sut. Mae'r bobl hyn bellach yn cael profion COVID-19 rheolaidd ac yn cael eu brechu. Mae hyn yn golygu nad oes angen inni barhau i gynnig profion gwrthgyrff.