Neidio i'r prif gynnwy
Yr amgylchedd ac amaethyddiaeth

Yn yr adran hon

Pa sectorau gaiff eu heffeithio?
Ffermio
Bwyd
Cemegion
Ansawdd yr aer
Gwastraff
Ynni

Pa sectorau gaiff eu heffeithio?

Ar ôl 31 Ionawr bydd cyfreithiau, rheoliadau a gweithdrefnau presennol yn parhau mewn grym ond bydd ymadael â’r UE yn newid y ffordd rydych yn trafod busnes yn y dyfodol. Pan fydd y newidiadau hyn yn digwydd yn sgil trafodaethau a chytundebau byddwn yn cyhoeddi’r wybodaeth, yr arweiniad a’r cyngor diweddaraf yma.

Rydym yn parhau’n ymrwymedig i weithredu ein polisïau a’n deddfwriaeth, sy’n cynnwys diogelu ein hamgylchedd morol a gwella ansawdd yr aer. Rydym wedi gweithio’n ddyfal i drosglwyddo deddfwriaeth yr UE a fydd yn gweithio i Gymru o’r diwrnod cyntaf ymlaen. Rydym yn parhau i gydweithio â rhanddeiliaid er mwyn sicrhau ein bod yn cyflawni’r canlyniad gorau i Gymru.

Ffermio

Yn ystod y cyfnod trosglwyddo, ni fydd pethau'n newid yn y tymor byr.

Rydyn ni wedi bod yn gweithio'n glos ag Adran yr Amgylchedd, Bwyd a Materion Gwledig (Defra). Mae'r wybodaeth yn ei nodiadau technegol felly yn effeithio ar Gymru.

Ewch i Busnes Cymru a Cyswllt Ffermio am fwy o help a chyngor.

Fe gewch wybodaeth a help hefyd gan y Bwrdd Datblygu Amaethyddiaeth a Garddwriaeth a Hybu Cig Cymru.

Rhagor o wybodaeth

Cyflogi gweithwyr tymhorol yr UE ar ôl i’r DU ymadael â’r UE (Saesneg yn unig) ar GOV.UK
Paratowch eich busnes ffermio ar gyfer 1 Ionawr 2021 (Saesneg yn unig) ar GOV.UK
Safonau marchnata ar gyfer wyau deor a chywion ar GOV.UK

Y fasnach mewn anifeiliaid a chynhyrchion anifeiliaid

Bydd yr holl reoliadau sy'n ymwneud ag iechyd a lles anifeiliaid yn aros heb eu newid yn ystod y cyfnod trosglwyddo. Gan gynnwys y ddeddfwriaeth sy'n ymwneud ag:

  • Iechyd a lles anifeiliaid mewn ffermio
  • Lladd-dai a
  • Cludo anifeiliaid byw.

Bydd ymadael â’r UE yn newid y ffordd rydych yn trafod busnes yn y dyfodol. Pan fydd newidiadau’n digwydd yn sgil trafodaethau a chytundebau byddwn yn cyhoeddi’r wybodaeth, yr arweiniad a’r cyngor diweddaraf yma.

Byddwn yn dal i roi sylw mawr i'n rhaglen dileu TB ac i fod yn barod i ddelio ag unrhyw glefyd anifeiliaid.

Rhagor o wybodaeth

Allforio anifeiliaid, cynnyrch anifeiliaid, pysgod a chynnyrch pysgod i'r UE o Ionawr 2021 ar GOV.UK
Ymgeisio am Dystysgrif Iechyd Allforio ar GOV.UK
Symud anifeiliaid byw a chynnyrch anifeiliaid fel rhan o'r fasnach â'r UE ar GOV.UK. 
Allforio ceffylau a merlod: rheolau arbennig ar GOV.UK
Paratoi'ch busnes ar gyfer gadael yr UE os yw'ch busnes yn delio â bwyd neu fwyd anifeiliaid ar FOOD.GOV.UK
Symud anifeiliaid byw a chynnyrch anifeiliaid fel rhan o'r fasnach â'r UE ar GOV.UK
Allforio bwyd ar gyfer anifeiliaid ar GOV.UK

Gwybodaeth gan y Gyfarwyddiaeth Meddyginiaethau Milfeddygol (VMD)

Cyhoeddiadau'r VMD yn ystod y cyfnod trosglwyddo.

Hyb Gwybodaeth y VMD ar GOV.UK

Iechyd planhigion, hadau a deunydd lluosogi planhigion

Bydd 27 gwlad arall yr UE yn dal i gydnabod hawliau amrywogaethau planhigion a roddwyd gan yr UE hyd cyn 1 Ionawr 2021, gan gynnwys yr hawliau a ddelir gan fusnesau'r DU.

Rhagor o wybodaeth

Symud planhigion, plâu planhigion, pathogenau a phridd gwaharddedig ar GOV.UK
Hawliau bridwyr planhigion: ffurflen gais ar GOV.UK
Rhestr Genedlaethol: cais i ychwanegu math o blanhigyn ar GOV.UK
Diogelu iechyd planhigion: trafodaeth am y pwnc ar GOV.UK

Y Polisi Amaethyddol Cyffredin (PAC) a Rhaglen Datblygu Gwledig (RhDG) 2014-20

Bydd yr holl gynlluniau o dan y PAC a'r RhDG yn para fel ag y maen nhw ar hyn o bryd.

Mae hynny'n golygu y bydd Cynllun y Taliad Sylfaenol (BPS) ar gyfer ffermwyr yn aros fel y mae yn 2020. Bydd holl gontractau tir y RhDG (Glastir a Choetir) yn gorfod gweithio o dan y rheolau presennol.

Bydd yr holl grantiau a gynigir o dan gynlluniau economaidd-gymdeithasol y RhDG hefyd yn gorfod dilyn y rheolau presennol.

Rhagor o wybodaeth

Taliadau Gwledig Cymru ar GOV.WALES

Cymorth lles

Mae nifer o wasanaethau cymorth ar gael mewn cymunedau gwledig i’r rhai sydd dan straen.

Mae farmwell.cymru yn fenter i helpu ffermwyr gyda’u busnesau a’u cadernid personol.  Mae’n rhoi yr wybodaeth a’r manylion diweddaraf i ffermwyr Cymru am wasanaethau cymorth, allai eu helpu hwy a’u busnesau fferm i aros yn gryf a chadarn drwy adegau o newid ac anwadalrwydd.

Elusen wirfoddol yw Rhwydwaith y Gymuned Ffermio (Farm Community Network).

Mae'n helpu ffermwyr a theuluoedd yn y cymunedau ffermio.

Ewch i www.fcn.org.uk neu ffoniwch 03000 111999 i siarad â rhywun.

Mae’r Royal Agricultural Benevolent Institution yn rhoi cymorth ariannol, gofal ymarferol a chanllawiau i bobl sy’n ffermio o bob oedran, gan gynnwys ffermwyr, gweithwyr fferm a’r rhai sy’n ddibynnol arnynt, ledled Cymru a Lloegr. Caiff y cymorth ei deilwra’n bersonol ar gyfer unrhyw anghenion unigol.

Ewch i www.rabi.org.uk
E-bostiwch info@rabi.org.uk
Ffoniwch y llinell gymorth am ddim ar 0808 2819490

Mae’r Addington Fund yn cynnig cymorth argyfwng i ffermwyr ar sail genedlaethol, ranbarthol ac unigol.

Hefyd darpaaruyn cynnig cartrefi i deuluoedd ffermwyr yng Nghymru a Lloegr sydd wedi gorfod gadael y diwydiant a cholli'u cartref heb fod bai arnyn nhw eu hunain.

Ewch i www.addingtonfund.org.uk neu ffonio'r llinell gymorth ar 01926 620135.

Mae'r DPJ Foundation yn helpu pobl mewn cymunedau gwledig sydd ag iechyd meddwl gwael, yn enwedig dynion yn y sector amaeth.

Maen nhw'n cynnig cwnsela i ffermwyr yn eu cartref trwy'r rhyngrwyd a thros y ffôn.

Ewch i www.thedpjfoundation.com,
Ffoniwch 0800 587 4262 neu
tecstiwch 07860 048799

Mae Mind Cymru yn cynnig cyngor a help i unrhyw un sy'n dioddef o broblem iechyd meddwl. Mae gwybodaeth ar gael ar amrywiaeth o bynciau, gan gynnwys:

  • mathau o broblemau iechyd meddwl
  • ble i fynd i gael help a
  • meddyginiaeth a thriniaethau eraill.

Ewch i www.mind.org.uk
Ffoniwch y llinell wybodaeth ar 0300 123 3393 rhwng 9am a 6pm, bob Llun - Gwener (ac eithrio gwyliau'r banc).
Tecstiwch 86463
E-bostiwch info@mind.org.uk

Cysylltwch â'r Samariaid unrhyw bryd 24 awr y dydd am ddim ar 116 123.

Mae Tir Dewi yn elusen sy’n cefnogi ffermwyr a’u teuluoedd drwy rwydwaith o wirfoddolwyr.
Ewch i wefan Tir Dewi
Llinell gymorth Rhadffon 0800 121 4722
Ebost mail@tirdewi.co.uk

Bwyd

Gadael yr UE yn debygol o gael effaith ar eich busnes, fel unig fasnachwr o fewn y DU neu yn fusnes mewnforio/allforio. Rydym yn argymell eich bod yn cynllunio ar gyfer newid.

Rydym yn cynghori busnesau bwyd a diod i ddarllen mewn manylder am y newidiadau a fydd yn digwydd ar ôl i ni ymadael â’r UE. Byddwn yn cyhoeddi’r canllawiau, yr wybodaeth a’r cyngor diweddaraf pan fyddant ar gael.

Gall busnesau bwyd a diod ddefnyddio dull hunan-asesu a chyngor penodol ar eu cyfer. I ofyn am ddiagnostig gan brosiect Cywain, e-bostiwch: cywain@menterabusnes.co.uk

Yna bydd ymgynghorydd yn trefnu ymweliad i gwblhau'r diagnostig. Bydd hyn yn helpu eich gwydnwch busnes ac yn sicrhau bod eich holl feysydd busnes yn cael eu hystyried cyn Brexit.

Bwyd a Diod yng Nghymru

Rydym wedi ymrwymo i helpu’r rheini sy’n gweithio yn y diwydiant i fewnforio/allforio eu cynhyrchion.

Mae’r bwyd a’r ddiod sy’n cael eu cynhyrchu yng Nghymru o’r radd flaenaf, ac mae’r sector yn cystadlu ar lefel fyd-eang. Ein bwriad yw i’r sefyllfa honno barhau, a gwella hyd yn oed, a byddwn yn cefnogi ein cynhyrchwyr a’n manwerthwyr yn eu hymdrechion i’n temtio ni â chynhyrchion mwy creadigol byth.

Ewch i Fwyd a Diod Cymru am ragor o wybodaeth.

Llinell Gymorth Arloesi Bwyd Cymru

Ar yr adeg hon lle mae rhagor o alw a phwysau ar y gadwyn cyflenwi bwyd, mae Arloesi Bwyd Cymru wedi agor llinell gymorth ym mhob un o’i ardaloedd daearyddol. I drafod diogelwch bwyd, materion technegol neu barhad yn y gadwyn cyflenwi bwyd (e.e. cyflenwyr deunyddiau crai) ffoniwch y rhifau canlynol:

De Cymru ZERO2FIVE Canolfan Diwydiant Bwyd, Prifysgol Metropolitan Caerdydd:

Canolbarth Cymru Canolfan Fwyd Cymru, Horeb:

Gogledd Cymru Canolfan Technoleg Bwyd, Coleg Menai:

Rhagor o wybodaeth

Tanysgrifiwch i gylchlythyr Bwyd a Diod Cymru ar LLYW.CYMRU
Food for Thought yw cylchlythyr Bwrdd y Diwydiant Bwyd a Diod - tanysgrifiwch ar LLYW.CYMRU
Dysgu mwy am Drosglwyddo'r UE a'r diwydiant Bwyd a Diod ar Fusnes Cymru
Y sector bwyd a diod yn paratoi ar gyfer 31 Ionawr (Saesneg yn unig) ar GOV.UK
Newidiadau i labelu bwyd o 1 Ionawr 2021 ar GOV.UK

Cemegion (gan gynnwys plaladdwyr)

Ni fydd rheoliadau na masnach o fewn y sector cemegion yn newid yn sgil ymadael â’r UE. Bydd yr wybodaeth ddiweddaraf, cymorth ac arweiniad yn cael eu cynnwys yma pan fyddant ar gael.

Rhagor o wybodaeth

Dilynwch y camau hyn i ymgeisio am Dystysgrif Iechyd Allforio ar GOV.UK
Y canllawiau diweddaraf ar CLP mewnforio ac allforio, bioddinistrwyr, mercwri, llygryddion organig parhaol a phlaladdwyr (Saesneg yn unig) ar HSE.gov.uk
Cofrestrwch ar gyfer cyfrif nwy wedi’i fflworeiddio (f gas) (Saesneg yn unig) ar GOV.UK
Masnachu rhagsylweddion cyffuriau os oes Brexit heb gytundeb ar GOV.UK
Rheoleiddio plaladdwyr ar ôl y cyfnod trosglwyddo ar HSE.GOV.UK

Ansawdd yr aer

Mae Llywodraeth Cymru wedi gweithio i drosglwyddo deddfwriaeth yr UE a sicrhau ei bod yn gweithio i Gymru. Bydd y gwaith i wella ansawdd aer Cymru’n parhau fel arfer, yn ogystal â’r gwaith gyda Defra a gweinyddiaethau datganoledig eraill i daclo llygredd aer ar draws y DU.

Cludo llwythi o wastraff i mewn ac allan o'r UE

Bydd angen i fusnesau yn y sector gwastraff wybod bod rheolau ar waredu neu adfer gwastraff gan gynnwys:

  • Cyhoeddi trwyddedau (trwyddedu)
  • cofrestru gofynion cludwyr
  • Dyletswydd i Ofalu a
  • hierarchaeth wastraff

parhau i fod yn berthnasol yn ystod y cyfnod trosglwyddo.

Rydym yn argymell eich bod yn datblygu cynllun i fod yn barod am unrhyw darfu mewn porthladdoedd yr ydych chi (neu eich contractwyr) yn eu defnyddio. Dylech hefyd baratoi ar gyfer unrhyw darfu ehangach ar safleoedd gwastraff.

Ble y bo angen, dylech:

  • edrych ar eich capasiti eich hun ac am ba hyd y gallwch storio gwastraff ar eich safle
  • nodi cyfleusterau storio amgen allai dderbyn eich gwastraff
  • asesu a oes ffyrdd eraill o allforio i gyrraedd y farchnad sy'n osgoi porthladdoedd yr effeithir arnynt
  • nodi unrhyw ffyrdd eraill o adfer neu waredu eich gwastraff.

Os ydych chi'n fusnes yn y DU ac eisiau allforio gwastraff o'r DU i'r UE, bydd angen i chi gymryd y camau canlynol:

  • Ymgyfarwyddo â Chanllawiau Tollau'r UE ar fewnforio ac allforio gwastraff ar GOV.UK
  • Llenwch ffurflenni hysbysu gwastraff gyda manylion Swyddfa Mynediad Tollau'r UE a, lle bo hynny'n berthnasol, Swyddfa Ymadael Tollau'r UE
  • Sicrhewch fod gan eich cludwr gwastraff gopi o'r ddogfen symud gwastraff i'w basio i'r Swyddfa Tollau Mynediad i'r UE, cynghorir cludwyr i gario sawl copi o'r Ddogfen Symud fel y gellir darparu copi ar ffiniau eraill os gofynnir am hynny.
  • Sicrhewch fod gan eich cludwr gwastraff awdurdod priodol i gario gwastraff yng ngwledydd perthnasol yr UE. Gall awdurdodiad ar gyfer cludo gwastraff yn yr UE newid rhwng Aelod-wladwriaethau.

Os ydych yn newid eich llwybr allforio, bydd angen ichi hefyd newid eich hysbysiad allforio. Bydd trwyddedau yn parhau i fod yn berthnasol a bydd yn rhaid ichi fodloni holl amodau y drwydded.

Os oes gennych unrhyw bryderon ynghylch yr effaith ar eich safle, neu yn teimlo efallai y bydd angen:

  • newid eich trwydded neu 
  • ddod o hyd i gapasiti newydd neu ychwanegol i adfer neu waredu gwastraff

cysylltwch ag Adnoddau Naturiol Cymru am gyngor:

Ewch i: Cyfoeth Naturiol Cymru 
Ffôn: 0300 065 3000
E-bost: enquiries@naturalresourceswales.gov.uk

Datgarboneiddio ac Ynni

Rydym yn gweithio o fewn ei meysydd datganoledig o gyfrifoldeb i sicrhau nad oes tarfu ar yr amcanion polisi presennol, gan gynnwys cyflawni ein huchelgeisiau carbon isel, os byddwn yn ymadael â’r UE. Rydym yn gweithio gyda Llywodraeth y DU sicrhau bod y ddeddfwriaeth newydd, yn ogystal â’r gwaith o lunio polisïau y dyfodol yn gweithio i Gymru. Fodd bynnag, mae rhan fwyaf o agweddau ar y polisi ynni, megis prisio ynni a diogelwch ynni, yn gyfrifoldeb Llywodraeth y DU, gan nad ydynt wedi’u datganoli i Gymru.

Rhagor o wybodaeth

Ynni a hinsawdd o 1 Ionawr 2021 (Saesneg yn unig) ar GOV.UK

Ar ôl y cyfnod trosglwyddo, bydd y rheolau ynghylch sut mae data personol yn llifo rhwng yr UE a'r DU yn newid. Ewch i wefan y Comisiynydd Gwybodaeth i ddarganfod mwy am sut fydd y newidiadau hyn yn effeithio arnoch chi neu'ch sefydliad.

Nesaf: pysgodfeydd a masnach >

Ymunwch â ni ar y cyfryngau cymdeithasol