Neidio i'r prif gynnwy
Pysgodfeydd a masnach

Yn yr adran hon

Pysgota
Adnoddau llesiant

Pysgota

Mae’r DU a’r UE wedi cytuno ar Gytundeb Masnach a Chydweithredu ac mae’r DU bellach yn Wladwriaeth arfordirol annibynnol.

Mae’r trafodaethau blynyddol ynghylch pysgodfeydd â gwladwriaethau arfordirol eraill, sef yr UE, Norwy, Gwlad yr Iâ ac Ynysoedd Ffaro wedi dod i ben, ac mae penderfyniad wedi cael ei wneud ynghylch y cyfleoedd pysgota ar gyfer 2021. Disgwylir i'r trafodaethau ar gyfer 2022 ddechrau yn yr hydref.

Tystysgrifau Iechyd Allforio newydd sydd eu hangen ym mis Ionawr 2022

O 15 Ionawr 2022, gofynnir i fusnesau sy’n allforio cynhyrchion pysgodfeydd a dyframaethu i’w bwyta gan bobl i’r Undeb Ewropeaidd (UE) a Gogledd Iwerddon (GI) ddefnyddio tystysgrifau iechyd allforio (EHCs) newydd, sy’n cadarnhau y bodlonir gofynion, safonau iechyd a rheoliadau penodol.

O ganlyniad i gyfraith iechyd anifeiliaid newydd yr UE yn dod i rym a statws Prydain Fawr fel trydedd wlad ar ôl ymadael â’r UE, mae nifer o ddiweddariadau i’r tystysgrifau newydd o gymharu â’r rhai hynny a ddefnyddiwyd gan allforwyr yn flaenorol. Y prif newid yw’r gofyniad am gynhyrchion penodol i gael Milfeddyg Swyddogol i ardystio’r EHC yn hytrach na Swyddog Ardystio Cymwys ym maes Bwyd.

Argymhellir i fusnesau ymgyfarwyddo â holl ofynion yr EHCs newydd, sydd ar gael ar EHC Online ochr yn ochr â nodiadau arweiniol, i wirio pa ofynion sy’n berthnasol i’ch cynhyrchion.

Mae rhagor o gyngor hefyd ar gael yn y ddogfen Cwestiynau Cyffredin Tystysgrifau Iechyd Allforio a gyhoeddwyd gan Lywodraeth y DU.

Ar gyfer unrhyw ymholiadau penodol, e-bostiwch​​​​​​​ traders@defra.gov.uk.

Mewnforio Cynhyrchion Anifeiliaid o’r UE i Brydain Fawr

Mae rheolaethau a gofynion newydd a oedd i'w cyflwyno o 1 Hydref 2021 a 1 Ionawr 2022 bellach wedi cael eu gohirio tan 1 Ionawr 2022 a 1 Gorffennaf 2022.

Ers 1 Hydref 2021 nid oes angen i fusnesau roi rhybudd ymlaen llaw na chael Tystysgrif Iechyd Allforio ardystiedig (EHC). Mae hyn yn golygu y cewch barhau i fewnforio llwythi o gynhyrchion anifeiliaid o'r Undeb Ewropeaidd fel rydych yn gwneud ar hyn o bryd tan 31 Rhagfyr 2021.

Llywodraeth y DU yn amlinellu amserlen newydd ar gyfer cyflwyno mesurau rheoli ffiniau | Busnes Cymru

Symud nwyddau o Brydain Fawr i Ogledd Iwerddon

Ar gyfer masnachwyr sy'n symud nwyddau o Brydain Fawr i Ogledd Iwerddon, mae'n golygu y bydd y cyfnodau gras presennol a'r hawddfreintiau sydd mewn grym ar hyn o bryd yn cael eu hymestyn. Bydd y penderfyniad hwn i gadw pethau fel y maent yn gadael i drafodaethau â'r UE barhau.

Allforio

I allforio pysgod a chynhyrchion pysgod i’r UE dyma’r hyn y bydd rhaid ichi ei wneud.

Cofrestru fel gweithredwr bwyd

Gwnewch yn siŵr bod perchnogion y cychod sy'n eich cyflenwi'n uniongyrchol neu'n anuniongyrchol wedi cofrestru fel gweithredwr busnes bwyd, a bod eu cychod wedi cael eu harchwilio gan eu hawdurdod lleol neu awdurdod iechyd porthladd.

Er mwyn allforio i'r UE a symud cynhyrchion o'r fath i Ogledd Iwerddon, ers mis Ionawr 2021 mae angen Tystysgrif Iechyd Allforio (EHC). Er mwyn cael y dystysgrif hon, mae angen i gychod gydymffurfio â'r rheoliadau hylendid. Ysgrifennwyd at berchnogion cychod o Gymru y llynedd i'w hatgoffa am y ddeddfwriaeth a'r angen i gofrestru'n gyntaf fel gweithredwr busnes bwyd ac wedyn trefnu i archwiliad cychod gael ei gynnal.

Er mwyn sicrhau bod masnach yn parhau, rydym yn argymell eich bod yn gwirio nawr gyda'ch cyflenwyr fod archwiliad wedi cael ei gynnal, ac os na, argymell eu bod yn cysylltu â'u hawdurdod lleol/awdurdod iechyd porthladd i drefnu un.

Cofrestru ar-lein ar gyfer Tystysgrifau Iechyd Allforio

Cyn y cewch wneud cais am Dystysgrif Iechyd Allforio, yn gyntaf bydd rhaid ichi gofrestru gydag EHC Ar-lein drwy Borth Llywodraeth y DU.

Mae Canllawiau ar Dystysgrifau Iechyd Allforio ar GOV.UK.

Tystysgrifau newydd ar gyfer allforio pysgod

Mae dwy Dystysgrif Iechyd Allforio newydd ar gyfer pysgod wedi cael eu cyhoeddi, Tystysgrif 8361 a Thystysgrif 8364. Rhaid defnyddio'r rhain o 15 Ionawr 2022.

Mae Tystysgrif 8361 yn disodli Tystysgrif 8270: mae hon i'w defnyddio ar gyfer pysgod byw, cramenogion byw a chynhyrchion sy'n tarddu o'r anifeiliaid hynny y bwriedir i bobl eu bwyta.

Mae Tystysgrif 8364 yn disodli Tystysgrif 8249: mae hon i'w defnyddio ar gyfer molysgiaid dwygragennog, echinodermau, tiwnigogion a gastropodau morol a chynhyrchion sy'n tarddu o'r anifeiliaid hynny y bwriedir i bobl eu bwyta.

Allforio pysgod byw, cramenogion byw a chynhyrchion sy'n tarddu o'r anifeiliaid hynny y bwriedir i bobl eu bwyta i Ogledd Iwerddon a'r UE: Tystysgrif 8361 ar GOV.UK

Allforio molysgiaid dwygragennog, echinodermau, tiwnigogion a gastropodau morol a chynhyrchion sy'n tarddu o'r anifeiliaid hynny y bwriedir i bobl eu bwyta i Ogledd Iwerddon a'r UE: Tystysgrif 8364 ar GOV.UK

Crynodeb o’r prif newidiadau
  • Mae’r newid mwyaf arwyddocaol yn ymwneud â phwy gaiff ardystio (llofnodi) y Dystysgrif Iechyd Allforio. Yn ôl rheolau'r UE, os yw'r cynnyrch o darddiad dyframaethu a bwriedir ei brosesu ymhellach yn yr UE, a’i fod yn rhywogaeth wedi'i rhestru yn y ddeddfwriaeth, rhaid i Filfeddyg Swyddogol (yn hytrach na Swyddog Ardystio Cymwys i Fwyd) ardystio. Felly, rhaid i Filfeddyg Swyddogol ardystio pan nad yw Rhan.II.2 o'r Dystysgrif Iechyd Allforio wedi cael ei dileu. Mae'r rhestr o rywogaethau sy'n dod o dan y gofyniad hwn yn yr Atodiad i Reoliad yr UE 2018/1882. Mae enghreifftiau o bysgod a physgod cregyn rhestredig yn cynnwys rhywogaethau a enwir o eogiaid (e.e. yr Iwerydd) a Brithyll (e.e. Seithliw), pob cramenogion dectroed ac Wystrys Fflat Ewropeaidd.
  • Yn ogystal, lle gall rhai pysgod a enwir, neu bysgod cregyn weithredu fel rhywogaeth fector, gan eu bod yn byw yn agos at rywogaethau rhestredig, maent hefyd yn dod o dan y rheoliad hwn. Er enghraifft, enwir cocos bwytadwy cyffredin fel rhywogaeth o fector clefydau ar gyfer y Wystrys Fflat Ewropeaidd a byddai angen i Filfeddyg Swyddogol ardystio lle maent mewn cysylltiad â (cyd-fyw neu rannu cyflenwad dŵr) Wystrys Fflat Ewropeaidd.
  • Mae hefyd ofyniad am oruchwyliaeth filfeddygol ar gyfer safleoedd dyframaethu er mwyn ardystio statws iechyd anifeiliaid y safle ac, mewn rhai amgylchiadau (er enghraifft allforio pysgod marw rhestredig heb eu diberfeddu o’r sector dyframaethu), mae gofyniad am ymchwiliad clinigol gan Filfeddyg Swyddogol o fewn 72 awr i'w llwytho.

Rhestru sefydliadau cymeradwy a storfeydd oer cofrestredig

O fis Ionawr 2021, mae angen rhestru sefydliadau cymeradwy gyda'r Comisiwn Ewropeaidd i allforio cynhyrchion pysgodfeydd i'r UE neu Ogledd Iwerddon, neu i gyflenwi eraill sy'n defnyddio cynhyrchion o'r fath mewn nwyddau sy'n cael eu hallforio i'r UE neu Ogledd Iwerddon. Bydd angen anfon cynhyrchion pysgodfeydd i'r UE neu Ogledd Iwerddon o sefydliad a restrir at ddibenion allforio gan y Comisiwn Ewropeaidd. Penderfynir a oes angen cymeradwyaeth ar sefydliad ar sail y gweithgareddau sy’n cael eu cynnal yn y sefydliad. Nid oes angen cymeradwyo pob gweithgaredd busnes bwyd a dylech drafod hyn gyda'ch awdurdod lleol.

Os ydych yn masnachu â’r UE a Gogledd UE, gwiriwch a yw eich sefydliad ar y rhestr gyfredol o sefydliadau cymeradwy.

Bydd yr Asiantaeth Safonau Bwyd yn cyflwyno'n awtomatig yr holl sefydliadau sydd wedi'u cymeradwyo ar hyn o bryd i'w rhestru gyda'r Comisiwn Ewropeaidd. Ym mis Ionawr, bydd y broses o fynd ar restr y Comisiwn Ewropeaidd yn cymryd hyd at 20 diwrnod gwaith. Os nad yw eich sefydliad wedi'i restru ac mae angen iddo fod, rhowch wybod i'r Asiantaeth Safonau Bwyd cyn gynted â phosibl ac erbyn 30 Tachwedd 2021 fan bellaf drwy anfon e-bost at eulistings@food.gov.uk.

Y Gwasanaeth Allforio Pysgod ar gyfer Tystysgrifau Dalfa, Datganiadau Prosesu a Dogfennau Storio

Mae angen i allforwyr y DU ddefnyddio’r Gwasanaeth Allforio Pysgod ar-lein i gael y dogfennau canlynol ar gyfer allforio, storio a phrosesu pysgod a chynhyrchion pysgod:

  • Creu tystysgrif dalfa ar gyfer y DU ar gyfer pysgod a physgod cregyn a ddelir gan gychod â baner y DU i’w hallforio
  • Creu dogfen storio ar gyfer y DUar gyfer pysgod a physgod cregyn sydd wedi cael eu mewnforio i’r DU neu eu glanio yno yn uniongyrchol, i’w storio yn barod i’w hallforio
  • Creu datganiad prosesu ar gyfer y DU ar gyfer pysgod a physgod cregyn sydd wedi cael eu mewnforio i’r DU neu eu glanio yno yn uniongyrchol, i’w prosesu yn barod i’w hallforio.

I ddefnyddio’r gwasanaeth y cyfan mae angen ichi ei wneud yw mewngofnodi gan ddefnyddio Porth y Llywodraeth a dilyn y canllawiau. Mae canllaw cofrestru ar gael ar GOV.UK ac os ydych yn cael problemau cewch gysylltu â llinell gymorth y Gwasanaeth Allforio Pysgod ar 0330 159 1989.

Mae angen Tystysgrif Dalfa wedi'i dilysu gan y Gwasanaeth Allforio Pysgod i allforio'r rhan fwyaf o bysgod a chynhyrchion pysgod sy'n cael eu hallforio i'r UE. Fodd bynnag, mae rhai cynhyrchion a esemptir na fydd angen Tystysgrif Dalfa arnynt. Mae'r rhain yn cynnwys pysgod a physgod cregyn fferm, pysgod dŵr croyw, rhai molysgiaid (gan gynnwys cregyn gleision, ystifflogod, cocos, wystrys, a chregyn bylchog), silod mân neu larfau. Mae rhagor o wybodaeth am eithriadau ar GOV.UK.

Os ydych yn glanio pysgod yn uniongyrchol o gwch ym mhorthladdoedd yr UE mae angen ichi hefyd gwblhau:

  • Ffurflen rhoi rhybudd ymlaen llaw
  • Datganiad cyn glanio
  • Ffurflenni Rheoli Cyflwr Porthladd NEAFC

Cofrestru ar gyfer diweddariadau e-bost ar gyfnod pontio Brexit ar GOV.UK.

I gael rhagor o wybodaeth a diweddariadau dilynwch ni ar Twitter.

Rhagor o wybodaeth

Mae canllawiau llawn ar allforio ar GOV.UK
Pysgodfeydd: paratoi ar gyfer 1 Ionawr 2021
Gwybodaeth i gynhyrchwyr bwyd a diod ar busnescymru.llyw.cymru
Rhoi rhybudd ymlaen llaw i lanio pysgod yn yr UE ar GOV.UK
Gwneud datganiad cyn glanio pysgod mewn porthladd yn yr UE ar GOV.UK
Tystysgrifau dalfeydd ar gyfer mewnforio ac allforio pysgod i wledydd y tu allan i’r UE ar GOV.UK
Recordio dal: Cwestiynau cyffredin
Sut i gwblhau llyfr log papur llong bysgota
Llyfr log papur llong bysgota: cwestiynau cyffredin
Sut i gwblhau llyfr log electronig llong bysgota
Llyfr log electronig llong bysgota: cwestiynau cyffredin

Cymorth llesiant

Mae'n bwysig bod pawb yn gofalu am eu llesiant personol. Mae'r sefydliadau hyn yn cefnogi'r sector pysgodfeydd:

Mae'r Llinell Wrando a Chymorth Cymunedol yn llinell gymorth benodol ar gyfer iechyd meddwl yng Nghymru.

Maent yn cynnig cymorth i wrando yn gyfrinachol a chefnogaeth emosiynol.

Ffôn: 0800 132 737
Tecstio: 'help' i 81066
Ewch i: callhelpline.org.uk

Mae'r Fisherman's Mission yn rhoi cymorth brys a gofal ymarferol i bysgotwyr a'u teuluoedd. Gall gynnig grantiau brys i bobl mewn angen, a mynediad at lunwyr grantiau eraill.

Ffôn: 01489 566910.
Ewch i: fishermensmission.org.uk

Mae gan Dewis Cymru wybodaeth a chyngor ar faterion sy'n ymwneud â llesiant. Ar gael i bobl ledled Cymru, mae ganddynt fanylion cyswllt ar gyfer sefydliadau a gwasanaethau lleol allai helpu gyda materion llesiant.

Ewch i: dewis.wales

Cysylltwch â'r Samariaid unrhyw bryd 24 awr y dydd am ddim ar 116 123

Nesaf: cydlyniant cymunedol >