Mae Alison Lea-Wilson yn rhedeg cwmni Halen Môn, a sefydlwyd ym 1996. Mae gan Halen Môn farc Enw Tarddiad Gwarchodedig – ac mae'n rhaid iddo gael ei wneud o ddŵr a dynnwyd o'i ardal ddaearyddol benodol o amgylch Brynsiencyn ar Ynys Môn, a'i becynnu yn yr un lleoliad.

Mae Alison yn esbonio pwysigrwydd yr UE i'w busnes:

"Cyn y refferendwm, roeddem yn allforio dros 30% o'n cynnyrch. Gwnaethom benderfynu canolbwyntio ein hadnoddau cyfyngedig ar dyfu ein busnes yn y DU, felly wrth i ni dyfu mae'r gyfran wedi gostwng, ond rydym yn dal i allforio 25%, ac mae'r rhan fwyaf ohono yn mynd i'r UE. Mae'r UE yn bwysig iawn i ni, nid yn unig ar gyfer masnachu ond ar gyfer y marc Enw Tarddiad Gwarchodedig hefyd."

Mae Halen Môn hefyd yn mewnforio o'r UE yn ogystal ag allforio iddo. Mae'n defnyddio sglodion coed a llwch yn ei gyfleuster mygu bwyd fel rhan o gadwyn gyflenwi achrededig Comisiwn Manwerthu Prydain. Mae hefyd yn mewnforio darnau sbâr ar gyfer eu peirianwaith (cyfyngedig) o'r UE. Dywed Alison:

"Un o'n pryderon yw y bydd ein cyflenwyr yn cael eu dal. Nid oes digon o le gan ein cyflenwr sglodion coed i storio mwy o ddeunyddiau."

Er mwyn paratoi ar gyfer Brexit a lliniaru risgiau, mae'r cwmni wedi holi'r cadwyni cyflenwi yn drwyadl ac wedi ceisio rhagweld unrhyw effeithiau negyddol ar ei fusnes. 

Help a chymorth ar gyfer busnesau bwyd yng Nghymru

Gall busnesau bwyd a diod gael mynediad at hunanasesiad a chyngor pwrpasol. Er mwyn gofyn am offeryn asesu gan brosiect Cywain, e-bostiwch cywain@menterabusnes.co.uk

Yna bydd ymgynghorydd yn trefnu ymweliad i gwblhau'r offeryn asesu. Bydd hyn yn helpu cydnerthedd eich busnes ac yn sicrhau bod eich holl feysydd busnes yn cael eu hystyried cyn Brexit.

O ran cyngor ymarferol i fusnesau bwyd eraill, mae Alison yn dod i'r casgliad:

"Edrychwch ar eich cynhwysion a’ch pecynnau, a pheidiwch ag anghofio am eich peirianwaith. Gwiriwch y tariffau posibl a'r gofynion labelu. Byddwch yn ffrindiau â'r cludwyr.

"Rydym yn aelod o'r Ffederasiwn Bwyd a Diod (FDF) a'r Ffederasiwn Allforwyr Bwyd a Diod (FDEA). Rydym hefyd yn defnyddio Busnes Cymru. Mae llawer o wybodaeth ar gael, ond mae angen yr amser a'r awydd i edrych arno."

Mae rhagor o wybodaeth ar gael ar:

Llywodraeth Cymru: Paratoi Cymru
Llywodraeth y DU: Adran yr Amgylchedd, Bwyd  Materion Gwledig (DEFRA)