Neidio i'r prif gynnwy

Esbonio sut mae’r system olrhain cysylltiadau’n gweithio os ydych wedi eich cadarnhau fel cyswllt person sydd wedi cael prawf positif am y coronofeirws.

Cyhoeddwyd gyntaf:
15 Mehefin 2020
Diweddarwyd ddiwethaf:

Trosolwg

Os ydych wedi bod mewn cysylltiad agos â rhywun sydd wedi profi'n bositif am COVID-19, dylech ddilyn y canllawiau hyn. Os nad ydych wedi'ch brechu'n llawn, mae'n ofynnol yn ôl y gyfraith i chi hunanynysu fel cyswllt agos.

Ystyrir fod rhywun wedi dod i gysylltiad agos os yw wedi cael unrhyw un o'r mathau canlynol o gyswllt â rhywun sydd wedi profi'n bositif am COVID-19:

  • cyswllt wyneb yn wyneb gan gynnwys cael sgwrs o fewn 1 metr, neu rywun yn peswch arnoch
  • cyswllt corfforol croen-i-groen am unrhyw gyfnod o amser
  • cyswllt o fewn 1 metr am funud neu fwy heb gyswllt wyneb yn wyneb
  • cyswllt o fewn 2 fetr am fwy na 15 munud (naill ai fel cyswllt untro, neu dros gyfnod o 1 diwrnod)
  • teithio yn yr un cerbyd neu awyren

Mae swyddogion olrhain cysylltiadau yn casglu gwybodaeth am sefyllfa benodol wrth nodi cysylltiadau agos. Byddant yn ystyried unrhyw fesurau lliniaru sydd wedi'u rhoi ar waith. Gallai'r rhain gynnwys sgriniau diogelu, er enghraifft. Nid yw’r risg o drosglwyddiadau yr un fath ar gyfer pob cyswllt, gweithgaredd neu amgylchedd. Ni fydd cysylltiadau sy'n gweithio ym maes iechyd a gofal cymdeithasol sydd wedi gwisgo Cyfarpar Diogelu Personol meddygol (PPE) yn gywir yn cael eu hystyried fel cyswllt. Mae nifer fach o rolau proffesiynol eraill hefyd, gan gynnwys ymatebwyr cyntaf, gweithwyr brys rheng flaen a swyddogion gorfodi mewnfudo, sy'n gweithredu gan ddefnyddio cyfarpar diogelu personol meddygol penodol.

Nid yw gorchuddion wyneb (gan gynnwys masgiau untro) neu feisorau yn cael eu hystyried fel cyfarpar diogelu personol. Nid ydynt yn cael eu hystyried fel ffactor lliniarol wrth benderfynu os yw rhywun yn gyswllt ai peidio. Bydd y penderfyniad ynghylch a fyddwch yn cael eich ystyried yn gyswllt ai peidio, ac a ofynnir ichi hunanynysu, yn cael ei asesu fesul achos. Bydd y swyddog olrhain cysylltiadau yn dweud wrth yr unigolion eu bod wedi dod i gysylltiad â rhywun sydd wedi cael prawf positif am COVID-19.

Os ydych yn gyswllt agos, bydd gofynion hunanynysu a phrofi yn dibynnu ar y canlynol

  • eich statws brechu covid-19
  • eich oedran
  • eich swydd

 Mae brechu'n llawn yn y cyd-destun hwn yn golygu:

  • eich bod wedi cael eich brechu gyda brechlyn COVID-19 sydd wedi’i gymeradwyo gan yr Asiantaeth Rheoleiddio Meddyginiaethau a Chynhyrchion Gofal Iechyd (MHRA) ac wedi cael eich brechlyn yn y DU
  • bod o leiaf 14 diwrnod wedi mynd heibio ers i chi dderbyn y dosau a argymhellir o'r brechlyn
  • neu eich bod wedi/yn cymryd rhan mewn treial clinigol o frechlyn ar gyfer brechu yn erbyn COVID-19, a gynhaliwyd neu a gynhelir yn y Deyrnas Unedig yn unol â gofynion y Rheoliadau Meddyginiaethau i’w Defnyddio gan Bobl (Treialon Clinigol) 2004(2). Nid oes angen i chi gael pigiad atgyfnerthu i gael eich ystyried wedi’ch brechu’n llawn at ddibenion y rheolau hunanynysu.

Oedolion heb eu brechu

Os ydych yn 18 oed ac yn hŷn, ac nad ydych wedi'ch brechu'n llawn, rhaid i chi hunanynysu o ddiwrnod eich cysylltiad diwethaf â'r person a brofodd yn bositif am COVID-19, ac am y 10 diwrnod nesaf.

Dylech hefyd gymryd prawf llif unffordd (LFT) ar ddiwrnod 2 a diwrnod 8. Mae’n bwysig eich bod yn cymryd y profion hyn hyd yn oed os ydych yn teimlo’n iawn – mae’n bosibl y bydd gennych COVID-19 hyd yn oed os nad oes gennych symptomau.

Hyd yn oed os yw'r profion hyn yn negatif, dylech gwblhau'r cyfnod ynysu. Os ydych wedi’ch heintio, gall gymryd amser i symptomau ddatblygu neu fod yn heintus i bobl eraill.

Os na allwch gael eich brechu am reswm clinigol, rhaid i chi hunanynysu am 10 diwrnod, hyd yn oed os cewch ganlyniad prawf llif unffordd negatif.

Oedolion sydd wedi'u brechu'n llawn a phobl ifanc rhwng 5 a 17 oed

Os ydych yn oedolyn sydd wedi'i frechu'n llawn neu rhwng 5 a 17 oed, nid oes angen i chi hunanynysu os cewch eich adnabod fel cyswllt agos ond fe'ch cynghorir yn gryf i wneud y canlynol:

  • cymryd prawf llif unffordd (LFT) bob dydd (oni bai nad ydych yn gallu gwneud prawf LFT am resymau meddygol) am 7 diwrnod neu tan 10 diwrnod ers eich cysylltiad diwethaf â'r person a brofodd yn bositif am COVID-19, os yw hyn yn gynharach.
  • cymryd y prawf dyddiol hwn cyn i chi adael y tŷ am y tro cyntaf y diwrnod hwnnw.
  • lanlwytho canlyniadau pob prawf ar GOV.UK hyd yn oed os yw'n negatif neu'n annilys. Mae hyn yn helpu i wella ein dealltwriaeth o gyfraddau heintiau ledled y DU ac yn helpu i lywio sut rydym yn rheoli'r pandemig er mwyn diogelu pobl tra'n cadw bywyd mor normal â phosibl.

Mae'r profion am ddim.

Gallwch gael profion llif unffordd drwy'r ffyrdd canlynol:

Er mwyn lleihau’r risg ymhellach o heintio eraill â COVID-19 fe’ch cynghorir i ddilyn y canllawiau hunanynysu. Yn ogystal â hynny, rhowch wybod i’ch cyflogwr eich bod yn gyswllt agos i achos o COVID-19.

Dylech ddilyn y canllaw hwn am 10 diwrnod llawn ar ôl eich cysylltiad diweddaraf â'r person sydd wedi profi'n bositif am COVID-19 neu ddiwedd cyfnod hunanynysu aelod positif o'r cartref.

Os bydd unrhyw un o'r profion LFT hyn yn bositif, dylech roi gwybod am y canlyniad, hunanynysu am o leiaf 7 diwrnod llawn gan ddechrau o’r diwrnod y cymerwyd y prawf LFT, a dilyn y canllawiau hunanynysu. Nid oes angen i chi archebu prawf PCR dilynol mwyach (oni bai eich bod wedi cael cyngor i gael prawf PCR oherwydd eich bod mewn grŵp sy'n agored i niwed yn glinigol a allai fod angen mynediad cynnar at driniaeth, neu eich bod wedi cael cyngor i gael y prawf fel rhan o raglen ymchwil neu raglen wyliadwriaeth).

Cyfrifoldeb rhiant a rennir

Dylai rhieni a gwarcheidwaid osgoi symud plentyn sydd â symptomau COVID-19 neu sydd wedi cael canlyniad positif rhwng aelwydydd, gan y gallai hynny ledaenu’r feirws.

Os bydd plentyn yn profi'n bositif, efallai na fydd yn ofynnol i'r ddwy aelwyd hunanynysu oni bai bod y plentyn yn cael canlyniad positif a bod y gofal a rennir gan y rhieni wedi digwydd o fewn 5 diwrnod i ddechrau symptomau neu ganlyniad prawf positif. Bydd gofynion hunanynysu y cysylltiadau yn dibynnu ar eu statws brechu a’u hoedran.

Os nad yw'n bosibl aros ar un aelwyd, rhaid i'r plentyn barhau i hunanynysu am y cyfnod llawn o 7 diwrnod gall orffen hunanynysu ar ôl diwrnod 7. Bydd angen i gysylltiadau agos ar y ddwy aelwyd ddilyn y canllawiau hunanynysu.

Plant o dan 5 oed

Nid oes angen i blant o dan 5 oed gymryd prawf PCR neu brawf llif unffordd, hyd yn oed os oes ganddynt symptomau COVID-19. Gallant gymryd prawf os bydd meddyg yn cynghori hynny, neu os yw rhiant yn credu bod prawf yn gwbl angenrheidiol ac er lles y plentyn.

Os oes ganddynt symptomau neu os ydynt wedi bod mewn cysylltiad agos ag achos positif, nid oes angen iddynt gwblhau unrhyw gyfnod gorfodol o hunanynysu. Ond dylent aros gartref nes eu bod yn ddigon da i ddychwelyd i'r ysgol neu leoliad gofal plant.

Os oes gan blentyn o dan 5 oed symptomau, nid oes angen i aelodau eraill o'r cartref hunanynysu oni bai bod y plentyn yn cymryd prawf ac yn cael canlyniad positif. Os yw plentyn yn cymryd prawf a bod y canlyniad yn bositif, yna rhaid i'r plentyn hunanynysu am o leiaf 7 diwrnod llawn a dylai’r plentyn a’r rhai sydd wedi bod mewn cysylltiad ag ef ddilyn y canllaw hunanynysu.

Gweithwyr iechyd a gofal cymdeithasol a’r sawl sy’n gweithio mewn darpariaeth addysgol arbennig

Os ydych yn gweithio ym maes iechyd a gofal cymdeithasol neu ddarpariaeth anghenion addysg arbennig, dylech gymryd mesurau ychwanegol cyn mynd i'r gwaith. Dylech gyfeirio at y canllawiau ar wahân ar gyfer staff iechyd a gofal cymdeithasol neu weithwyr darpariaeth addysgol arbennig a thrafod gyda'ch rheolwr.

Efallai y bydd eich cyflogwr yn gofyn i chi gymryd profion rhag ofn, neu y byddwch yn cael eich adleoli i rôl lle nad ydych yn dod wyneb yn wyneb ag unigolion sydd â risgiau clinigol uwch. Efallai y cewch gyfarwyddyd hefyd i beidio â mynychu'r gwaith.