Neidio i'r prif gynnwy

Esbonio sut mae’r system olrhain cysylltiadau’n gweithio os ydych wedi eich cadarnhau fel cyswllt person sydd wedi cael prawf positif am y coronofeirws.

Cyhoeddwyd gyntaf:
15 Mehefin 2020
Diweddarwyd ddiwethaf:

Trosolwg

Mae unrhyw un sydd wedi bod mewn cysylltiad â rhywun sydd â’r coronafeirws yn gyswllt agos.

Gallai hyn fod yn rhywun rydych chi'n byw gyda nhw neu’n rhywun arall. Byddwch wedi'ch enwi fel rhywun sydd wedi dod i gysylltiad agos â’r person. Gallai fod:

  • yn rhywun rydych wedi cael sgwrs wyneb yn wyneb ag ef o fewn llai na metr iddo, wedi cael cyswllt corfforol croen i groen ag ef, neu sydd wedi peswch drosoch, neu rydych wedi bod mewn math arall o gyswllt ag ef o fewn metr iddo am 1 funud neu fwy
  • yn rhywun rydych wedi treulio mwy na 15 munud gydag ef o fewn dau fetr iddo
  • yn rhywun rydych wedi teithio mewn car neu gerbyd bach arall gydag ef, neu rydych wedi bod yn agos ato ar drafnidiaeth gyhoeddus

Sut a pham y gellid cysylltu â chi

Dim ond ar ôl cadarnhau eich bod wedi dod i gysylltiad agos â rhywun sydd â’r coronafeirws y bydd swyddog olrhain cysylltiadau yn eich ffonio. Mae hyn yn golygu bod risg uwch eich bod wedi dal yr afiechyd ac y gallech ei basio ymlaen. Os byddwch yn methu’r alwad, bydd yn eich ffonio eto y diwrnod canlynol.

Bydd galwadau fel arfer yn dod o'r rhif hwn: 029 2196 1133.

Ar gyfer plant o dan 16 oed, gall y swyddog siarad â'r naill neu'r llall o'r canlynol:

  • oedolyn ar ran y plentyn
  • y plentyn os yw ei riant neu ei warcheidwad wedi cydsynio i hynny

Bydd yn dweud wrthych fod yn rhaid ichi hunanynysu am 10 diwrnod i sicrhau nad ydych yn lledaenu'r feirws.

Bydd yn dweud wrthych y gallwch archebu prawf PCR ar-lein. Dylid gwneud hyn ar ddechrau eich cyfnod hunanynysu, ac eto ar ddiwrnod 8. Os yw'r profion yn negyddol, bydd yn dal i fod angen ichi hunanynysu am y cyfnod llawn o 10 diwrnod. Mae’n bwysig iawn eich bod yn gwneud hyn, hyd yn oed os nad oes gennych symptomau. Os ydych wedi’ch heintio, gall gymryd amser i symptomau ddatblygu neu i fod yn heintus i bobl eraill.

Mae rhai rhesymau brys pan allwch adael eich cartref, gan gynnwys ceisio cymorth meddygol brys, neu pan fydd gweithiwr meddygol proffesiynol yn eich cynghori i wneud hynny.

Nid yw'n ofynnol i'ch teulu hunanynysu os ydych yn gyswllt i achos positif y tu allan i'ch cartref. Ond dylent geisio osgoi cyswllt â chi tra byddwch yn hunanynysu gartref. 

Bydd gwasanaeth Profi, Olrhain, Diogelu GIG Cymru yn eich cefnogi drwy gydol y broses, yn enwedig os ydych yn agored i niwed neu os oes gennych bryderon am hunanynysu.

Yn ystod eich cyfnod hunanynysu, bydd gwasanaeth Profi, Olrhain, Diogelu GIG Cymru yn cadw mewn cysylltiad â chi i holi am eich iechyd ac iechyd pobl eraill. Byddant yn rhoi cyngor ichi ar adnabod symptomau COVID-19.

Gallwch ddewis cael galwadau neu negeseuon testun. Bydd y galwadau o'r rhif hwn fel arfer: 02921 961133, a’r negeseuon testun o 07984 404908 gyda’r teitl GIGCYMRUPOD (Cymraeg) neu NHSWALESTTP (Saesneg), yn dibynnu ar yr iaith rydych wedi'i dewis.

Os yw'r prawf cyntaf neu'r ail brawf yn bositif, bydd angen ichi ddechrau cyfnod 10 diwrnod newydd o hunanynysu o'r diwrnod y gwnaethoch chi gymryd y prawf. Diwrnod 1 fydd y diwrnod ar ôl y diwrnod y cymerwyd y prawf. Byddant yn dweud wrthych am beidio â chymryd prawf arall os bydd canlyniad positif i unrhyw un ohonynt.

Os cewch eich enwi fel cyswllt agos a'ch bod wedi'ch eithrio rhag hunanynysu

O 7 Awst, ni ofynnir i chi hunanynysu os ydych wedi cael eich brechu'n llawn neu os ydych o dan 18 oed. Os ydych yn hunanynysu fel cyswllt ac yn bodloni'r meini prawf hyn, gallwch roi'r gorau i hunanynysu ar 7 Awst.

Ystyrir eich bod wedi cael eich brechu'n llawn os oes o leiaf bythefnos (14 diwrnod) wedi pasio ers ichi gwblhau cwrs llawn o frechlyn a gymeradwywyd.

Byddwch yn dal i dderbyn galwad gan swyddogion olrhain cysylltiadau, ond ni fyddant yn dweud wrthych am hunanynysu. Byddant yn cynnig prawf PCR ichi ac yn rhoi cyngor ac arweiniad am yr hyn y gallwch ei wneud i leihau unrhyw risgiau a chadw’n ddiogel, er enghraifft parhau i fod ar eich gwyliadwraeth am symptomau newydd, ac osgoi cyswllt â theulu a ffrindiau sy'n agored i niwed am gyfnod (ee perthnasau oedrannus neu'r rhai y mae eu risg yn uwch o gael haint COVID-19 difrifol). Fe'ch cynghorir yn gryf i beidio ag ymweld ag ysbyty na chartref gofal am 10 diwrnod.

Mewn rhai amgylchiadau, efallai y bydd y gwasanaeth Profi, Olrhain, Diogelu yn dal i ofyn i gysylltiadau sydd wedi'u brechu'n llawn ac o dan 18 oed hunanynysu.

Os byddwch yn datblygu symptomau COVID-19, fe'ch cynghorir i hunanynysu a threfnu prawf PCR cyn gynted â phosibl, hyd yn oed os ydych wedi cael eich brechu'n llawn neu o dan 18 oed.

Os yw canlyniad eich prawf yn negyddol, nid oes gennych COVID-19 a gallwch roi’r gorau i hunanynysu pan fyddwch yn ddigon iach i wneud hynny.

Os byddwch yn profi’n bositif, rhaid ichi hunanynysu am 10 diwrnod o'r adeg y dechreuodd eich symptomau (neu os nad ydych yn gwybod, o'r diwrnod y gwnaethoch chi gymryd eich prawf), i sicrhau nad ydych yn lledaenu'r feirws.

Os dewch i gysylltiad ag achos positif a'ch bod wedi cael ail ddos eich brechlyn lai nag 14 diwrnod yn ôl

Bydd angen ichi hunanynysu os ydych wedi dod i gysylltiad ag achos positif a'ch bod wedi cael eich ail ddos eich brechlyn lai nag 14 diwrnod cyn hynny.

Y rheswm am hyn yw ei bod yn cymryd 14 diwrnod ar ôl ail ddos y brechlyn i’r amddiffyniad y mae'n ei ddarparu weithio.

Olrhain cysylltiadau: plant a phobl ifanc o dan 18 oed

Os ydych o dan 18 oed, ni fydd gofyn ichi hunanynysu os cewch eich enwi fel cyswllt, ond bydd swyddogion olrhain cysylltiadau yn dal i'ch ffonio i roi cyngor.

Os ydych yn 16 neu 17 oed, bydd y swyddogion yn eich ffonio'n uniongyrchol. Os ydych o dan 16 oed, byddant yn siarad â'ch rhiant, eich gwarcheidwad neu oedolyn cyfrifol arall am hunanynysu. 

Os ydych o dan 18 oed a'ch bod yn datblygu symptomau COVID-19, fe'ch cynghorir i hunanynysu a threfnu prawf PCR cyn gynted â phosibl. Nid ydych wedi'ch eithrio rhag hunanynysu yn yr amgylchiadau hyn.

Mewn rhai achosion, efallai y gofynnir i blant hunanynysu, a dylai rhiant, gwarcheidwad neu oedolyn cyfrifol sicrhau bod y person ifanc yn dilyn y rheolau. Mae cymorth ar gael i'r rhai sy’n hunanynysu (neu eu rhieni neu eu gwarcheidwaid).