Neidio i'r prif gynnwy

Cymorth i bobl sy'n hunanynysu.

Cyhoeddwyd gyntaf:
30 Mehefin 2020
Diweddarwyd ddiwethaf:

Trosolwg

Os ydych yn gyflogedig neu’n hunangyflogedig, mae amrywiol fathau o gymorth ar gael ichi os ydych yn hunanynysu oherwydd:

  • bod gennych chi (neu aelod o’ch cartref) symptomau neu eich bod wedi cael prawf positif neu
  • os gofynnwyd ichi hunanynysu fel rhan o’r broses olrhain cysylltiadau

Hysbysu eich cyflogwr

Os ydych yn hunanynysu ac na allwch weithio o ganlyniad i hynny, dylech roi gwybod i’ch cyflogwr o fewn y dyddiad targed sydd wedi’i nodi yn eich polisi absenoldeb salwch.

Bydd gwasanaeth Profi, Olrhain, Diogelu GIG Cymru yn rhoi cadarnhad ysgrifenedig ichi bod yn rhaid i chi hunanynysu, a dylech roi copi o hwn i’ch cyflogwr.

Cyfrifoldeb eich cyflogwr

Dylai cyflogwyr ganiatáu neu alluogi person i hunanynysu os ydynt wedi cael gwybod gan wasanaeth Profi, Olrhain, Diogelu y GIG bod yn rhaid iddynt hunanynysu oherwydd eu bod wedi cael prawf positif am COVID-19. Pan fyddwch yn hunanynysu, dylai eich cyflogwr barhau i gysylltu â chi a chynnig cymorth i chi. Mae hyn yn cynnwys caniatáu ichi weithio o’ch cartref os ydych yn teimlo’n ddigon iach a’i bod yn ymarferol i wneud hynny. Gallai hyn gynnwys dod o hyd i waith arall y gellid ei wneud gartref yn ystod y cyfnod hunanynysu. Ni ddylech o dan unrhyw amgylchiadau gael dychwelyd i’r gwaith yn ystod y cyfnod hunanynysu. Gall dyletswydd fod ar gyflogwyr i gymryd pob mesur rhesymol i leihau’r risg o ddod i gysylltiad â’r coronafeirws mewn mangre lle gwneir gwaith. Un o’r mesurau rhesymol yw caniatáu a galluogi cyflogai i hunanynysu os yw wedi cael prawf positif neu os yw wedi dod i gysylltiad agos â rhywun sydd wedi profi’n bositif. Felly, gall cyflogwyr fod yn cyflawni trosedd os nad ydynt yn cydymffurfio â’r mesur hwn. Gall cyflogwyr gael hysbyseb cau mangre. Os bydd cyflogwyr yn torri’r hysbysiad hwnnw, byddant yn cael cosb a fydd yn amrywio o £2,000 i £10,000.

Argymhellir nad yw eich cyflogwr yn cofnodi’r angen i hunanynysu ar eich cofnod salwch.

Budd-daliadau a chymorth i weithwyr a phobl hunangyflogedig

Os yw’r coronafeirws yn cael effaith arnoch neu ei effaith ar yr economi, mae amrywiol gymorth ar gael.

Y cynllun taliad hunanynysu

Gall pobl sydd ar incwm isel wneud cais i gael taliad o £500 os ydynt wedi cael prawf positif ar gyfer y coronafeirws, neu os yw gwasanaeth Profi, Olrhain, Diogelu y GIG wedi dweud wrthynt am hunanynysu oherwydd bod rhywun y maent wedi dod i gysylltiad agos ag e wedi cael prawf positif ar gyfer y coronafeirws.

Mae’r taliad ar gael i bobl ar incwm isel sy’n methu gweithio gartref, ac y byddai’n colli incwm o ganlyniad i hunanynysu. Er mwyn bod yn gymwys, rhaid i bobl fod yn hunanynysu ac yn derbyn Credyd Cynhwysol neu fudd-dal penodedig arall.

Darllenwch y cynllun cymorth hunanynysu i gael rhagor o wybodaeth.

Tâl Salwch Statudol (SSP)

Os nad ydych yn gallu gweithio oherwydd y coronafeirws a’ch bod yn gymwys i gael Tâl Salwch Statudol (SSP), cewch ei dderbyn o ddiwrnod cyntaf eich salwch (yn hytrach nag o’r pedwerydd diwrnod). Mae hyn yn berthnasol hefyd i ôl-geisiadau o 13 Mawrth 2020. 

Gallech fod yn gymwys am SSP os oes yn rhaid i chi hunanynysu oherwydd:

  • bod gennych chi (neu rywun yn eich cartref) symptomau coronafeirws, ac yn methu â gweithio oherwydd hynny
  • eich bod wedi cael eich hysbysu eich bod wedi dod i gysylltiad â rhywun sydd â’r coronafeirws, ac nad ydych yn gallu gweithio oherwydd hynny

Fodd bynnag os ydych yn gyflogedig a bod eich cyflogwr eisoes yn darparu cynllun tâl salwch, bydd yn cael ei annog i ddefnyddio hwn yn hytrach na’r Tâl Salwch Statudol.  Dylech edrych ar yr amodau cymhwyster am SSP a’r cwestiynau cyffredin am SSP. Holwch eich cyflogwr am ragor o gyngor.

Mae’n bosibl y gallwch gael Credyd Cynhwysol a Thâl Salwch Statudol ar yr un pryd. Taliad misol yw’r Credyd Cynhwysol i helpu gyda’ch costau byw. Os ydych yn derbyn Tâl Salwch Statudol gallai fod yn syniad da i wneud cais am Gredyd Cynhwysol hefyd, yn enwedig os ydych yn talu rhent neu fod gennych blant i’w cynnal. Os ydych eisoes yn derbyn Credyd Treth Plant neu Gredyd Treth Gweithio dylech ofyn am gyngor cyn gwneud cais am Gredyd Cynhwysol. Cewch gyngor gan Cyngor ar BopethOs ydych yn derbyn y ddau, bydd eich Tâl Salwch Statudol yn cael ei gadw mewn cof wrth gyfrifo eich taliad Credyd Cynhwysol.

Os nad yw’n bosibl ichi weithio o gartref wrth hunanynysu, bydd gennych hawl hefyd i Lwfans Cyflogaeth a Chymorth (ESA). Cewch wneud cais am ESA os oes gennych anabledd neu gyflwr iechyd sy’n cael effaith ar faint y gallwch weithio. Gallwch wneud cais os ydych yn gyflogedig, yn hunangyflogedig neu’n ddi-waith.

Os ydych yn hunangyflogedig bod yn rhaid i chi hunanynysu, a’i bod yn bosibl ichi newid eich arferion gweithio a gweithio o gartref, dylech wneud hynny. Os yw eich busnes wedi dioddef oherwydd y coronafeirws, mae’n bosibl eich bod yn gymwys ar gyfer Cynllun Cymorth Incwm i’r Hunangyflogedig.

Ffynonellau cymorth eraill

Os oes gennych ragor o gwestiynau neu eich bod angen cymorth gyda mater arall, cysylltwch â gwasanaeth Advicelink Cymru Cyngor ar Bopeth.

Siaradwch gyda chynghorydd hyfforddedig: 03444 77 20 20. Mae Advicelink ar gael rhwng 9am a 5pm, o ddydd Llun i ddydd Gwener. Mae brysuraf fel arfer ar ddechrau a diwedd y dydd. Nid yw ar gael ar wyliau cyhoeddus.

Gwasanaeth newydd yw Advicelink Cymru sy’n helpu pobl i gael y cyngor cywir pan fo’i angen arnynt. Mae’r gwasanaeth yn targedu’r rheini sydd â’r angen mwyaf gyda chyngor hygyrch, diduedd sydd â sicrwydd ansawdd. Caiff y gwasanaeth ei ddarparu gan y rhwydwaith mwyaf o bartneriaid cynghori yng Nghymru sy’n arbenigo mewn ymgysylltu â grwpiau a chymunedau penodol ar draws Cymru.