Neidio i'r prif gynnwy

Cymorth i bobl sy'n hunanynysu.

Cyhoeddwyd gyntaf:
30 Mehefin 2020
Diweddarwyd ddiwethaf:

Trosolwg

Os ydych yn gyflogedig neu’n hunangyflogedig, mae amrywiol fathau o gymorth ar gael ichi os ydych yn hunanynysu oherwydd eich bod chi (neu aelod o’ch cartref) yn dangos symptomau sydd wedi profi yn bositif, neu eich bod yn gorfod hunanynysu fel rhan o’r broses olrhain cysylltiadau.

Hysbysu eich cyflogwr

Os ydych yn gyflogedig ac yn hunanynysu, ac na allwch weithio o ganlyniad i hynny, yna dylech hysbysu eich cyflgogwr nad ydych yn gallu gweithio o fewn y dyddiad cau a nodwyd ym mholisi absenoldeb oherwydd salwch eich cyflogwr (neu o fewn 7 niwrnod fel arfer os nad yw eich cyflogwr wedi gosod un). Bydd y gwasanaeth yn rhoi cadarnhad ysgrifenedig ichi o’r cyfarwyddiadau i hunanynysu y dylech ei rannu gyda’ch cyflogwr.

Cyfrifoldeb eich cyflogwr

Dylai eich cyflogwr barhau i gysylltu gyda chi wrth ichi hunanynysu a chynnig cymorth. Mae hyn yn cynnwys caniatáu ichi weithio o’ch cartref os ydych yn parhau i fod yn iach a’i bod yn ymarferol i wneud hynny. Gallai hyn gynnwys dod o hyd i waith arall y gellid ei gwblhau gartref yn ystod y cyfnod o hunanynysu. Ni ddylech o dan unrhyw amgylchiadau gael dychwelyd i’r gwaith yn ystod y cyfnod o hunanynysu. O ran cofnodi salwch, argymhellir nad yw eich cyflogwr yn cofnodi yr angen i hunanynysu ar eich cofnod salwch.

Manteision ariannol a chefnogaeth i weithwyr a’r hunangyflogedig

Os yw’r coronafeirws yn cael effaith arnoch neu ei effaith ar yr economi, mae amrywiol gymorth ar gael.

Os nad ydych yn gallu gweithio oherwydd y coronafeirws a’ch bod yn gymwys am Tâl Salwch Statudol, cewch ei dderbyn o’r diwrnod cyntaf, yn hytrach nag o bedwerydd diwrnod eich salwch.  Mae hyn yn berthnasol hefyd i ôl-geisiadau o’r 13 Mawrth 2020. 

Gallech fod yn gymwys am Dâl Salwch Statudol os:

  • ydych yn huanynysu oherwydd eich bod (neu fod rhywun yn eich cartref) yn dangos symptomau coronafeirws, ac nad ydych yn gallu gweithio o ganlyniad i hynny
  • bod angen ichi hunanynysu gan eich bod wedi eich hysbysu eich bod wedi dod i gysylltiad â rhywun sydd â’r coronafeirws, ac nad ydych yn gallu gweithio oherwydd hynny

Fodd bynnag os ydych yn gyflogedig a bod eich cyflogwr eisoes yn darparu eu cynllun tâl salwch eu hunain, byddant yn cael eu hannog i ddefnyddio hwn yn hytrach na’r Tâl Salwch Statudol.  Dylech edrych ar yr amodau cymhwyster am Dâl Salwch Statudol a’r cwestiynau cyffredin ar y Tâl Salwch Statudol a holi eich cyflogwr am ragor o gyngor.

Mae’n bosibl y cewch Gredyd Cynhwysol a Thâl Salwch Statudol ar yr un pryd. Taliad misol yw Credyd Cynhwysol i helpu gyda’ch costau byw. Os ydych yn derbyn Tâl Salwch Statudol gallai fod yn syniad da i wneud cais am Gredyd Cynhwysol hefyd, yn enwedig os ydych yn talu rhent neu fod gennych blant i’w cynnal. Os ydych eisoes yn derbyn Credyd Treth Plant neu Gredyd Treth Gweithio dylech ofyn am gyngor cyn gwneud cais am Gredyd Cynhwysol. Cewch gyngor gan Cyngor ar BopethOs ydych yn derbyn y ddau, byddwn yn ystyried Tâl Salwch Statudol wrth gyfrifo eich taliad Credyd Cynhwysol.

Os nad yw’n bosibl ichi weithio o gartref tra eich bod yn hunanynysu, bydd gennych hawl  hefyd i Lwfans Cyflogaeth a Chymorth (ESA). Cewch wneud cais am ESA os oes gennych anabledd neu gyflwr iechyd sy’n cael effaith ar faint y gallwch weithio, eich bod yn gyflogedig, yn hunangyflogedig neu yn ddi-waith.

Os ydych yn hunan-gyflogedig ac yn hunanynysu, a’i bod yn bosibl ichi newid eich arferion gweithio a gweithio o gartref, dylech wneud hynny. Ond os yw eich busnes wedi dioddef oherwydd y coronafeirws, mae’n bosibl eich bod yn gymwys am grant drwy’r Cynllun Cymorth Incwm i’r Hunangyflogedig.

Ffynonellau cymorth eraill

Os oes gennych ragor o gwestiynau am y cymorth i weithwyr a’r hunangyflogedig neu eich bod angen cymorth gyda mater arall, cewch gymorth gan Cyngor ar Bopeth drwy eu gwasanaeth Advicelink Cymru. 

Siaradwch gyda chynghorydd hyfforddedig ar eu llinell ffôn genedlaethol Advicelink: 03444 77 20 20. Mae Advicelink ar gael rhwng 9am to 5pm, ddydd Llun i ddydd Gwener. Mae brysuraf fel arfer ar ddechra a diwedd y dydd. 

Mae Advicelink Cymru yn wasanaeth newydd yng Nghymru sy’n helpu pobl gael y cyngor iawn pan fyddant ei angen. Mae’r gwasanaeth yn targedu y rhai hynny sydd mewn angen fwyaf gyda cyngor hygyrch, safonol a di-duedd. Caiff y gwasanaeth ei gynnig gan y rhwydwaith mwyaf o bartneriaid cynghori yng Nghymru sydd ag arbenigedd, yn cysylltu gyda grwpiau a chymunedau penodol ledled Cymru.

Rhannu’r dudalen hon