Neidio i'r prif gynnwy

Sut y byddwn yn cael gwared ar elw preifat o ofal plant sy'n derbyn gofal.

Mae Rhaglen Lywodraethu 2022-2027 yn cynnwys nifer o ymrwymiadau sydd, gyda’i gilydd, yn disgrifio gweledigaeth newydd i drawsnewid gwasanaethau plant. Bydd gwireddu’r ymrwymiadau hyn yn sicrhau newid ar draws y system gofal gyfan yng Nghymru.

Elfen allweddol o’r weledigaeth newydd hon ar gyfer gwasanaethau plant yw ymrwymiad y Rhaglen Lywodraethu i ddileu elw preifat o ofal plant sy’n derbyn gofal.

Mae Bwrdd Rhaglen amlasiantaethol wedi cael ei sefydlu, dan gadeiryddiaeth Albert Heany, Prif Swyddog Gofal Cymdeithasol Cymru, er mwyn gwireddu’r ymrwymiad hwn i ailgydbwyso’r farchnad fel nad yw’r dyletswyddau ar awdurdodau lleol mewn perthynas â phlant sy’n derbyn gofal yn cael eu contractio allan i gwmnïau er elw ond eu bod yn aros gyda darparwyr y sector cyhoeddus a darparwyr nid-er-elw. Mae cynrychiolwyr o gartrefi gofal plant yn y sector preifat a sefydliadau maethu yn ogystal â chynrychiolwyr o ddarparwyr sector cyhoeddus a'r trydydd sector wedi dod ynghyd i weithio gyda'r Llywodraeth, Awdurdodau Lleol, Arolygiaeth Gofal Cymru, Comisiynydd Plant Cymru a Voices from Care.

Nod y Bwrdd yw creu ffyrdd o ddatblygu ein darpariaeth gyhoeddus a nid-er-elw ar gyfer gofal plant sy'n derbyn gofal a helpu i wireddu ymrwymiad y Llywodraeth hon i wella canlyniadau i blant, gan sicrhau bod eu budd pennaf, eu hawliau a'u hawliadau wrth wraidd unrhyw benderfyniadau a wneir. At y diben hwnnw, bydd y Bwrdd Rhaglen yn ceisio barn y plant a'r bobl ifanc y mae'n eu gwasanaethu ac yn defnyddio'r hyn a ddysgir i ddatblygu a mireinio unrhyw gynigion am newid.

Mae'r Bwrdd yn cydnabod yr heriau sydd ynghlwm wrth geisio gwireddu'r ymrwymiad hwn. Mae angen rhoi ystyriaeth lawn i amrywiaeth o feysydd, er enghraifft o ran diffinio nid-er-elw, ac o ran newid deddfwriaeth, cystadlu ac ystyriaethau busnes, datblygu'r modelau ar gyfer darparu gwasanaethau sydd eisoes ar waith, megis Maethu Cymru, a datblygu modelau newydd megis modelau menter gymdeithasol a nid-er-elw. Mae angen mynd i'r afael a hyn wrth sicrhau bod y farchnad yn parhau'n sefydlog, gan osgoi amharu ar leoliadau plant presennol.

Mae'r Bwrdd yn cytuno bod angen gwasanaethau, gofal a chymorth ar blant a phobl ifanc er mwyn sicrhau eu bod yn gallu tyfu, datblygu a ffynnu. Fel arfer mae hyn yn golygu bod yn agos at eu teuluoedd a'u cymunedau. Hwn fydd un o nodweddion allweddol y Rhaglen, hynny yw sicrhau ffyrdd o ddarparu llety a gofal i bobl ifanc yn agosach at eu cartrefi'n fwy aml, fel y gallant barhau i fod yn rhan o'u cymuned a chynnal eu rhwydweithiau cymorth, mewn trefniadau byw sydd wedi'u lleoli'n lleol, wedi'u cynllunio'n lleol ac yn atebol yn lleol.

Mae'r Bwrdd ar hyn o bryd yn cyfarfod bob dau fis. Mae dau lwybr gwaith yn gweithio i lywio ystyriaethau'r Bwrdd, un yn ymwneud â materion technegol sy'n gysylltiedig â diffiniadau, deddfwriaeth a chystadlu ac un arall yn edrych ar ffyrdd o ddatblygu'r farchnad gyhoeddus a nid-er-elw yng nghyd-destun rheoli'r gwaith o bontio i'r trefniadau newydd a sicrhau bod digon o leoliadau ar gael.

Defnyddir canlyniadau trafodaethau'r llwybrau gwaith a chytundeb y Bwrdd i'r cynigion a wneir i lywio'r gwaith o wireddu'r ymrwymiad hwn.