Neidio i'r prif gynnwy

I rieni, gall ymddygiadau plant yn y blynyddoedd cynnar fod yn heriol. Mewn gwirionedd, mae'r rhan fwyaf o'r ymddygiadau sy'n ymddangos yn annerbyniol i chi yn hollol arferol ar gyfer oedran a cham datblygu eich plentyn. Nid yw eich plentyn yn gwneud hyn yn fwriadol.

Mae plant ifanc yn tueddu i gyfleu eu teimladau a'u hemosiynau drwy'r ffordd y maen nhw'n ymddwyn, p'un a ydyn nhw'n sylweddoli hynny ai peidio. Y rheswm am hyn yw nad ydyn nhw wedi dysgu'r geiriau na datblygu'r ddealltwriaeth eto i gyfleu eu hunain drwy eiriau na mewn ffyrdd arall. Beth am roi cynnig ar ganmol eich plentyn yn helaeth a rhoi llawer o sylw iddo, drwy ddangos eich cariad ato a thrwy sgwrsio ag ef? Mae hyn yn gallu helpu i feithrin cydberthynas gadarnhaol.

Beth sy'n gweithio os byddwch yn cynllunio ymlaen llaw:

  • Amser i ddangos cariad. Bydd dangos cariad at eich plentyn a rhoi sylw iddo yn eich helpu i fynd yn glos. Mae bod mewn cysylltiad corfforol agos â rhywun arall yn sbarduno'r hormon ocsitosin, sy'n gwneud i bawb deimlo'n hapus. Cofiwch gymryd yr amser i fod yn agos yn gorfforol ac i roi maldod bob dydd. 
  • Amser gyda'ch gilydd. Gall ymddygiad digroeso fod yn ffordd i blentyn geisio cysylltiad â rhywun arall. Gwnewch yn siŵr eich bod yn cynnig digon o gyfleoedd i'ch plentyn gael cysylltiad â chi drwy gydol y diwrnod drwy siarad ag ef, gwrando arno a chwarae gydag ef.
  • Rhoi sylw i'r hyn sy'n dda. Dylech chi roi canmoliaeth go iawn i’ch plentyn pan welwch chi ymddygiad cadarnhaol. Mae hyn yn helpu eich plentyn i deimlo'n dda am ei hun, ac felly mae'n fwy tebygol o ymddwyn yn y ffordd hon yn y dyfodol.
  • Diwallu'r angen. Rydyn ni'n tueddu i sylwi ar ymddygiad digroeso a sôn amdano am ei fod yn mynd o dan ein croen. Peidiwch â gwobrwyo ymddygiad digroeso drwy roi gormod o sylw iddo. Dylech chi feddwl am ffordd gadarnhaol o ddiwallu'r angen sy'n gyfrifol am yr ymddygiad yn lle hynny.
  • Cadw at ffiniau clir. Mae angen i blant ddysgu bod yna rai rheolau na ddylen nhw byth eu torri, er mwyn eu cadw'n ddiogel. Gallwch chi egluro hyn wrthyn nhw a chynnig dewis arall iddyn nhw.
  • Cynllunio ymlaen llaw. Pan fyddwch chi allan, beth am fynd â theganau bach gyda chi i dynnu sylw eich plentyn, neu feddwl am gemau i'w chwarae? Drwy wneud hyn, gallwch chi dynnu sylw eich plentyn pan mae ar fin gwneud rhywbeth nad ydych chi am iddo ei wneud.
  • Rhoi cyfnod callio. Weithiau bydd eich plentyn y cyrraedd pwynt lle nad oes modd tynnu ei sylw o'r ffordd y mae'n ymddwyn, a bydd angen mynd ag ef i ffwrdd o'r sefyllfa i rywle tawel. Mae'n dal i ddysgu sut i dawelu ei emosiynau, ac mae angen eich help arno i wneud hynny.
  • Rhoi trefn i’ch diwrnod. Dylech chi sefydlu arferion dyddiol. Drwy hyn, bydd modd i'ch plentyn ddeall beth rydych chi'n ei ddisgwyl ganddo a gwybod beth sy'n mynd i ddigwydd.
  • Ceisio meddwl am y rheswm dros ymddygiad eich plentyn. Meddyliwch a oes amseroedd pan rydych chi’n tueddu i weld rhagor o ymddygiad digroeso. Beth sy'n sbarduno'r ymddygiad hwn? Pa newidiadau y gallwch chi eu gwneud i osgoi hyn a thorri'r patrwm? Yn achos plant ifanc, mae'n syniad da gofyn i chi'ch hun a oes eisiau bwyd ar fy mhlentyn, neu ydy e'n ddig, yn unig neu wedi blino?
  • Sicrhau bod y lle yn ddiogel a symud unrhyw beth a allai demtio eich plentyn. Cadwch unrhyw beth a allai beri niwed i'ch plentyn o dan glo (ee meddyginiaethau, batris, tabledi'r peiriant golchi llestri).
  • Ceisio annog pawb sy'n agos at eich plentyn i ddelio ag ymddygiad digroeso yn yr un ffordd. Mae arfer dull cyson o'r fath yn helpu eich plentyn i deimlo'n ddiogel. Efallai y bydd eich plentyn yn drysu os yw'n cael gwneud rhywbeth un diwrnod, ac wedyn yn cael cerydd am wneud yr un peth y diwrnod wedyn.
  • Peidio â smacio eich plentyn na'i gosbi'n gorfforol. Mae'n anghyfreithlon yng Nghymru. Mae angen i blant deimlo'n ddiogel yn eu teulu ac yn eu cartref er mwyn gallu bod ar eu gorau. 
  • Anwybyddu’r pethau bychain. Mae plant yn defnyddio sŵn ac yn pwdu, yn cwyno ac yn curo eu traed i ddenu sylw. Yn lle ymateb a rhoi sylw i ymddygiadau o'r fath, beth am ganmol y math o ymddygiad rydych chi am ei weld, a rhoi sylw i hwnnw.

Gofalu amdanoch chi’ch hun

Gall cwrdd â rhieni eraill eich atgoffa nad ydych chi ar eich pen eich hun. Bydd eich Gwasanaeth Gwybodaeth i Deuluoedd yn gallu dweud wrthych beth sy'n digwydd yn eich ardal.

Os byddwch am ddysgu rhagor am fagu plant cadarnhaol, beth am gael gwybodaeth am y cymorth i rieni a'r grwpiau y mae eich Awdurdod Lleol yn eu cynnig.

Mae Family Lives yn cynnig gwasanaeth llinell gymorth gyfrinachol am ddim i deuluoedd yng Nghymru ar unrhyw agwedd ar fagu plant a bywyd teuluol. Gallwch siarad â rhywun drwy ffonio 0808 800 2222, neu ewch i wefan Parenting and Family Support – Family Lives i ddefnyddio'r cyfleuster sgwrs fyw.

Mae Parent Talk Cymru (Action for Children) yn cynnig cyfle i gael sgwrs fyw gyfrinachol am ddim gyda hyfforddwr magu plant yn Gymraeg neu yn Saesneg. Ewch i wefan Parent Talk Cymru.