Neidio i'r prif gynnwy

Mae babis a phlant yn gwrando ar yr hyn rydych chi'n ei ddweud ac yn dynwared yr hyn rydych chi'n ei wneud o eiliad eu geni. Drwy edrych ar y ffordd rydych chi'n ymddwyn, bydd eich plentyn yn dysgu sut i ymateb mewn sefyllfaoedd tebyg. Chi yw'r esiampl ymddygiad i'ch plentyn. Mae'n bwysig iawn eich bod yn rhoi sylw i'r ymddygiadau rydych chi am eu gweld yn eich plant, fel y byddan nhw'n gwybod y dylen nhw eu dilyn.

Cyngor ar hybu ymddygiad da:

  • Dangoswch eich bod yn gwerthfawrogi eich plant ac yn eu caru drwy eiriau a dangos hoffter. Bydd eich plentyn yn dysgu sut i siarad a sut i  ymddwyn ar sail y ffordd rydych chi'n siarad ag ef a'r ffordd rydych chi'n ei drin.
  • Cofiwch ganmol eich plentyn yn helaeth pan fyddwch chi'n falch ohono, neu pan fyddwch chi'n gweld y math o ymddygiad rydych chi am ei weld. Mae hyn yn helpu eich plentyn i ddysgu beth mae ymddygiad cadarnhaol yn ei olygu. Dylech chi wobrwyo'r ymddygiad drwy gynnig digon o sylw, canmoliaeth, maldod a hoff weithgareddau. Peidiwch â phoeni am ganmol eich plentyn yn ormodol. Eglurwch i'ch plentyn beth rydych chi'n ei ganmol.
  • Byddwch yn gwrtais ac yn barchus wrth siarad â'ch plentyn. Drwy hyn, bydd eich plentyn yn dysgu sut i siarad â phobl eraill a sut i ryngweithio â nhw.  Drwy ddweud plîs a diolch, byddwch chi'n dangos esiampl dda.
  • Dylech chi greu rheolau i'r teulu sy'n berthnasol i bawb. Cadwch y rheolau'n glir ac yn syml, gan sicrhau eu bod yn addas ar gyfer oedran a gallu eich plentyn. Cofiwch wobrwyo eich plentyn a'i ganmol pan fydd yn dilyn y drefn a'r rheolau. Defnyddiwch iaith gadarnhaol i bwysleisio'r disgwyliadau hyn, ee, “beth am chwarae'n neis” yn lle “dim bwrw”.  Dywedwch wrth eich plentyn, a dangoswch iddo, yr hyn y dylai fod yn ei wneud, yn lle'r hyn na ddylai fod yn ei wneud. Er enghraifft, gallwch chi ddweud “Cofia roi dy deganau yn y bocs” gan ddangos iddo yr hyn y dylid ei wneud, yn lle dweud “Paid â gadael dy deganau dros bob man”.
  • Rhowch gyfle i'ch plentyn eich gweld chi'n cyfleu emosiynau anodd, ac yn delio â nhw. Wrth gyfleu eich bod yn ddig heb weiddi na niweidio pobl eraill, rydych chi'n dangos i'ch plentyn sut i ddelio â theimladau o ddicter.
  • Nid oes neb yn berffaith. Mae pawb yn colli ei dymor weithiau, ac yn dweud pethau sy'n gwneud iddynt ddifaru wedyn. Mae'n iawn dweud sori wrth eich plentyn os ydych chi wedi bod yn flin ag ef. Mae hyn yn helpu plant i ddysgu ei bod yn iawn gwneud camgymeriadau, a sut y gallan nhw wneud iawn amdanynt. Drwy ymddiheuro wrthynt neu roi maldod iddynt ar ôl siarad yn gas â nhw, mae'n eu helpu i weld yr hyn y gallan nhw ei wneud er mwyn gwneud iawn amdani pan fyddant yn colli eu tymer. Rydych chi'n dangos i'ch plentyn yr hyn y dylen nhw ei wneud, a bydd hynny’n gwneud iddynt deimlo eu bod yn cael eu gwerthfawrogi.
  • Meddyliwch am y rhesymau. Gall fod yn ddefnyddiol gofyn ichi eich hunain, ‘A oes eisiau bwyd ar fy mhlentyn? Ydy e'n ddig, yn unig neu wedi blino?’ Drwy wneud hyn, mae modd meddwl am y teimladau a'r anghenion a allai fod wrth wraidd yr ymddygiad, cyn ymateb iddo.
  • Treuliwch amser gwerth chweil gyda'ch plentyn. Bydd eich plentyn wrth ei fodd â'r amser arbennig hwn yn eich cwmni. Mae hefyd yn gyfle gwych i gael sgwrs a threulio amser gyda'ch gilydd fel teulu, ac yn helpu eich plentyn i ddatblygu. Er enghraifft, gallwch chi chwarae gêm, darllen llyfr neu fwyta pryd o fwyd gyda'ch gilydd fel teulu.

Gofalu amdanoch chi’ch hun

Gall cwrdd â rhieni eraill eich atgoffa nad ydych chi ar eich pen eich hun. Bydd eich Gwasanaeth Gwybodaeth i Deuluoedd yn gallu dweud wrthych beth sy'n digwydd yn eich ardal.

Os byddwch am ddysgu rhagor am fagu plant cadarnhaol, beth am gael gwybodaeth am y cymorth i rieni a'r grwpiau y mae eich Awdurdod Lleol yn eu cynnig.

Mae Family Lives yn cynnig gwasanaeth llinell gymorth gyfrinachol am ddim i deuluoedd yng Nghymru ar unrhyw agwedd ar fagu plant a bywyd teuluol. Gallwch siarad â rhywun drwy ffonio 0808 800 2222, neu ewch i wefan Parenting and Family Support – Family Lives i ddefnyddio'r cyfleuster sgwrs fyw.

Mae Parent Talk Cymru (Action for Children) yn cynnig cyfle i gael sgwrs fyw gyfrinachol am ddim gyda hyfforddwr magu plant yn Gymraeg neu yn Saesneg. Ewch i wefan Parent Talk Cymru