Mae babis a phlant yn dysgu drwy ddynwared. Drwy wylio sut rydych chi’n ymddwyn, bydd eich plentyn yn dysgu sut i ymateb mewn sefyllfaoedd tebyg.

Chi yw’r esiampl i’ch plentyn. Bydd eich plentyn yn ailddweud yr hyn a glywodd chi’n ei ddweud a bydd yn dynwared yr hyn a welodd chi’n ei wneud.

Cyngor:

  • Dangoswch werthfawrogiad, cariad ac anogaeth drwy eiriau ac anwyldeb. Bydd eich plentyn yn dysgu siarad a gweithredu ar sail sut rydych chi’n siarad ag ef a sut rydych chi’n ei drin. 

  • Byddwch yn gwrtais a pharchus wrth siarad â’ch plentyn. Bydd hyn yn helpu i ddangos i’ch plentyn sut mae bod yn gwrtais. Er enghraifft, pan fyddwch chi’n gofyn i’ch plentyn wneud rhywbeth, gallwch ddweud “os gweli di’n dda”. Pan mae’r plentyn yn gwneud rhywbeth rydych chi’n ei hoffi, dywedwch “diolch”. Os nad ydych chi am i’ch plentyn weiddi, ceisiwch siarad yn ddistaw a thawel eich hun. Dydy plentyn ddim yn deall nad yw taro neu weiddi’n cael ei ganiatáu os mai dyna mae’n eich gweld chi’n ei wneud.

  • Byddwch yn esiampl dda yn y ffordd rydych chi’n ymwneud â phobl eraill gan fod eich plentyn yn debygol o gopïo eich ffordd o siarad ag eraill a sut rydych chi’n eu trin.

  • Cofiwch greu rheolau teulu sy’n berthnasol i bawb. Os oes gennych chi reol dim rhegi neu ddim gweiddi, ceisiwch ofalu bod pawb yn y teulu yn ei dilyn hefyd.

  • Ceisiwch fwyta prydau gyda’ch gilydd, o gwmpas y bwrdd. Bydd bwyta gyda’ch plentyn yn ei annog i fwynhau ei fwyd, rhoi cynnig ar fwydydd newydd a dysgu arferion bwyta da. Mae’n gyfle gwych hefyd i sgwrsio, a threulio amser gyda’ch gilydd fel teulu. Gall bwyta gyda’ch gilydd, yn enwedig o gwmpas bwrdd, roi ymdeimlad o agosatrwydd a chysur i’ch plentyn hefyd. Mae gan Newid am Oes (Dolen allanol) lawer o ryseitiau y gallech chi roi cynnig arnyn nhw.

  • Dangos esiampl a mwynhau darllen - papur newydd, cylchgrawn neu lyfr. Ceisiwch rannu llyfr, cân neu gêm gyda’ch plentyn. Bydd eich plentyn yn gwirioni ar yr amser arbennig hwn gyda chi a bydd yn helpu ei ddatblygiad. Mae syniadau ar gyfer caneuon, llyfrau a gweithgareddau chwarae ar Words for Life (Dolen allanol) a Read on. Get on (Dolen allanol) a thudalen Facebook Education Begins at Home (Dolen allanol)

  • Dangoswch esiampl dda drwy bwyllo pan fyddwch dan straen. Bydd hyn yn annog eich plentyn i wneud yr un fath.

  • Gadewch i’ch plentyn eich gweld yn mynegi ac yn ymdopi ag emosiynau anodd. “Rydw i’n flin. Rydw i’n mynd i gymryd munud neu ddau i bwyllo trwy gyfrif i 10.” Pan fyddwch chi’n mynegi’ch dicter heb weiddi, galw enwau, neu daro, byddwch yn dysgu’ch plentyn sut mae ymopi â theimladau dig heb frifo eraill.

  • Does neb yn berffaith. Mae pawb yn colli eu pennau weithiau ac yn dweud pethau maen nhw’n ei ddifaru. Mae’n iawn ymddiheuro i’ch plentyn os ydych chi wedi gwylltio. Rydych chi’n dangos i’ch plentyn beth i’w wneud a bydd yn gwneud iddo deimlo’i fod yn cael ei werthfawrogi.

Mae ymchwilwyr wedi gweld bod rhieni sy’n gwenu llawer ar eu babis sy’n gariadus tuag atynt ac yn rhoi llawer o sylw iddyn nhw, yn cael plant sy’n dangos mwy o’r mathau hynny o ymddygiad eu hunain.