Neidio i'r prif gynnwy

Mae addysg yn newid

Mae addysg yn newid

Mae'r cwricwlwm ysgol yn newid fel y gallwn baratoi ein plant yn well ar gyfer byd sy'n newid.

Beth sy’n newid?

Y newid mwyaf yw cwricwlwm newydd yng Nghymru o fis Medi 2022. Mae'r cwricwlwm wedi'i wneud yng Nghymru ond wedi'i lywio gan y syniadau gorau o bob cwr o'r byd.

Bydd newidiadau hefyd i wella'r ffordd y caiff dysgwyr eu hasesu, yn ogystal â ffyrdd newydd o hyfforddi staff, a helpu ysgolion i wella. Bydd y newidiadau hyn i gyd yn ategu'r cwricwlwm newydd.

Pam fod angen inni wneud y newidiadau hyn? 

Cyflwynwyd y cwricwlwm cenedlaethol am y tro cyntaf yn 1988; oes cyn siopa ar-lein, cyn Google a chyn y Cwmwl. Bellach, mae gwaith yn wahanol, mae technoleg yn wahanol, ac mae cymdeithas yn newid. Rhaid i'r cwricwlwm baratoi pobl ifanc at y dyfodol; eu paratoi i lwyddo mewn byd lle mae sgiliau digidol, creadigrwydd a'r gallu i addasu - ynghyd â gwybodaeth - yn hanfodol. Mae hyn yn arbennig o wir o ystyried 

“O ystyried graddfa a chyflymder y newid, mae'n debygol y bydd llawer o blant yn yr ysgol gynradd heddiw yn gweithio mewn swyddi sydd naill ai ddim yn bodoli heddiw, neu o leiaf mae’r tasgau cyfansoddol yn wahanol iawn i rai heddiw

Dyfodol Gwaith yng Nghymru, Mair Bell, Dan Bristow a Steve Martin, Sefydliad Polisi Cyhoeddus i Gymru
(1 Tachwedd 2017)

Rydyn ni eisiau i blant fwynhau dysgu – gan ddatblygu sgiliau, gwybodaeth, a chydnerthedd emosiynol. Erbyn iddynt droi'n 16 oed, dylai pobl ifanc fod yn uchelgeisiol, yn wybodus, yn llawn menter, ac yn barod i chwarae rôl yn y gymuned a chymdeithas. Dylent fod yn barod i ffynnu yn y byd gwaith newydd.

Pryd fydd hyn yn digwydd?

Bydd y cwricwlwm newydd yn cael ei addysgu i'r rhai hyd at Flwyddyn 6 o fis Medi 2022. Bydd Bl 7 ac 8 i gyd yn cael eu haddysgu gyda’r cwricwlwm newydd o 2023 ac yna bydd yn cael ei gyflwyno flwyddyn ar ôl blwyddyn nes ei fod yn cynnwys Blwyddyn 11 erbyn 2026.

Blwyddyn ysgol

2022

2023 2024 2025 2026
Hyd at Flwyddyn 7 New curriculum New curriculum New curriculum New curriculum New curriculum
Blwyddyn 8 Existing curriculum New curriculum New curriculum New curriculum New curriculum
Blwyddyn 9 Existing curriculum Existing curriculum New curriculum New curriculum New curriculum
Blwyddyn 10 Existing curriculum Existing curriculum Existing curriculum New curriculum New curriculum
Mlwyddyn 11 Existing curriculum Existing curriculum Existing curriculum Existing curriculum New curriculum

 Existing curriculum Cwricwlwm presennol

 New curriculum Cwricwlwm newydd 

Mae'r fersiwn plant, pobl ifanc a theuluoedd o'r cwricwlwm newydd yn esbonio'r cwricwlwm newydd mewn ffordd syml.

I gael darlun manylach gallwch weld y gyfres gyfan o Ganllawiau’r Cwricwlwm fel y’i darparwyd ar gyfer ysgolion.

Bydd trefniadau asesu disgyblion newydd hefyd yn cael eu cyflwyno i helpu dysgwyr (a rhieni) i ddeall sut maen nhw'n perfformio a beth sydd angen iddyn nhw ei wneud nesaf.

Bydd gwelliannau hefyd yn cael eu gwneud i'r cymorth i blant ag anghenion dysgu ychwanegol. Bydd mwy o gefnogaeth ar gyfer lles corfforol a meddyliol – yn enwedig yng ngoleuni'r pandemig – fel bod pob plentyn yn barod i ddysgu yn yr ysgol ac ymdopi â gofynion bywyd.

Sut gallai hyn edrych mewn ysgolion?

Disgyblion Ysgol Dyffryn Conwy yn rhoi eu barn ar sut mae eu cwricwlwm yn cael ei gyflwyno.

A fydd newidiadau i'r flwyddyn ysgol?

Bydd y Llywodraeth yn bwrw ymlaen â'i hymrwymiad maniffesto i adolygu rhythm y flwyddyn ysgol, drwy sgwrs genedlaethol, gyda chyfleoedd i rieni, myfyrwyr, staff addysg, gweithwyr y sector preifat a chyhoeddus a chyflogwyr roi eu barn.

A fydd y ffordd y mae plant yn dysgu yn newid?

Bydd y ffordd y mae plant yn dysgu mewn ysgolion cynradd ac uwchradd yn wahanol. Bydd dysgu'n cynnwys sgiliau a phrofiadau, yn ogystal â gwybodaeth. Bydd yn rhoi mwy o ryddid i athrawon addysgu mewn ffyrdd sydd, o'u safbwynt nhw, yn mynd i sicrhau'r deilliannau gorau i'w myfyrwyr.

Beth am y Cyfnodau Allweddol presennol?

Bydd Cyfnodau Allweddol 2, 3 a 4 yn diflannu. Bydd egwyddorion y Cyfnod Sylfaen yn parhau, ond bydd hynny'n rhan o un cwricwlwm di-dor i blant 3-16 oed: bydd hyn yn sicrhau dysgu mwy cydgysylltiedig. 

Bydd yna 'Gamau Cynnydd' pan fydd plant yn 5, 8, 11, 14 ac 16 oed a fydd yn cyfateb i ddisgwyliadau bras ar gyfer cynnydd plentyn ar yr oedrannau hynny.

A gaiff pynciau traddodiadol eu dysgu o hyd?

Mae'r Cwricwlwm i Gymru yn grwpio pynciau yn chwe Maes Dysgu a Phrofiad. Bydd pynciau penodol yn dal i gael eu haddysgu, ond gall ysgolion benderfynu eu cyfuno fel bod dysgwyr yn deall y cysylltiadau rhyngddynt. Yn y dyniaethau er enghraifft gellir edrych ar bwnc fel newid yn yr hinsawdd yn holistaidd drwy ddaearyddiaeth, hanes ac effaith ar gymdeithas. Bydd llythrennedd, rhifedd a chymhwysedd digidol yn cael eu haddysgu i bawb drwy gydol eu haddysg.

Mae'r chwe Maes Dysgu a Phrofiad fel a ganlyn:

  • Y Celfyddydau Mynegiannol
  • Iechyd a Lles
  • Y Dyniaethau
  • Ieithoedd, Llythrennedd a Chyfathrebu
  • Mathemateg a Rhifedd 
  • Gwyddoniaeth a Thechnoleg

Gwyliwch ein fideos a’n cyflwyniadau am ragor o wybodaeth am bob un o’r meysydd dysgu a phrofiad.

Beth fydd yn digwydd o ran asesu?

Bydd asesiadau’n digwydd o ddydd i ddydd i asesu cynnydd pob unigolyn, i gytuno ar y camau nesaf ac i fonitro cynnydd dros amser. Ni chaiff ei ddefnyddio i lunio barn untro ar oedran penodol neu bwynt mewn amser. 

A fydd plant yn dal i wneud TGAU?

Bydd cymwysterau TGAU yn dal i fodoli ond byddant yn newid i adlewyrchu'r cwricwlwm sy'n newid, ac felly gallent edrych yn dra gwahanol i gymwysterau TGAU heddiw. Rhoddir cyngor a chymorth i ddysgwyr sy'n dewis eu hopsiynau wrth iddynt baratoi ar gyfer eu gyrfaoedd yn y dyfodol.

Beth sy'n newid gydag Addysg Cydberthynas a Rhywioldeb (ACRh)?

Yn 2022 bydd cod newydd yn nodi'n glir yr hyn y dylid ei ddysgu mewn Addysg Cydberthynas a Rhywioldeb. Bydd yn cynnwys dysgu am gydberthnasau iach, a chadw'n ddiogel, gan gynnwys ar-lein, a bod yn hyderus wrth godi materion gydag oedolion cyfrifol.  Bydd y dysgu yn briodol yn ddatblygiadol i ddysgwyr ac yn meithrin gwybodaeth, sgiliau a gwerthoedd yn raddol wrth iddynt ddatblygu.

Mae amrywiaeth o wahanol grwpiau, gan gynnwys grwpiau ffydd a grwpiau sy'n cynrychioli buddiannau pobl ifanc wedi helpu i ddatblygu’r cod.