Mae addysg yn newid
Mae addysg yn newid

Mae addysg yn newid

“Cenhadaeth ein cenedl yng Nghymru yw codi safonau, gwella cyrhaeddiad ein plant a sicrhau bod gennym system addysg y gall y genedl fod yn falch ohoni ac y gall y cyhoedd hyderu ynddi.”  

Kirsty Williams, y Gweinidog Addysg

Beth sy’n newid?

Y newid mwyaf yw cwricwlwm newydd i ysgolion a lleoliadau a gyllidir nas cynhelir (megis lleoliadau gofal dydd sesiynol fel grwpiau chwarae a chylchoedd meithrin neu feithrinfeydd dydd preifat sydd wedi’u cofrestru i ddarparu addysg) yng Nghymru o fis Medi 2022 ymlaen. Bydd hyn yn effeithio ar bob ysgol, ac eithrio ysgolion annibynnol. Mae'r cwricwlwm wedi'i lunio yng Nghymru gyda'r syniadau gorau o bob cwr o'r byd yn dylanwadu arno.

Bydd hefyd newidiadau i'r ffordd rydym yn asesu plant a phobl ifanc mewn addysg, sut rydym yn hyfforddi athrawon a sut rydym yn sicrhau atebolrwydd ysgolion. Bydd y gwelliannau hyn yn cyd-fynd ac yn ategu'r cwricwlwm newydd.

Pam fod angen inni wneud y newidiadau hyn? 

Mae tystiolaeth o arolygon rhyngwladol a gwerthusiadau gan Estyn (arolygiaeth addysg a hyfforddiant yng Nghymru), yn awgrymu nad yw lefelau cyrhaeddiad mor uchel ag y gallent fod. 

Cyflwynwyd y cwricwlwm cenedlaethol am y tro cyntaf yn 1988; oes cyn siopa ar-lein, cyn Google a chyn y Cwmwl. Bellach, mae gwaith yn wahanol, mae technoleg yn wahanol, ac mae cymdeithas yn newid. Rhaid i'r cwricwlwm baratoi pobl ifanc at y dyfodol; eu paratoi i lwyddo mewn byd lle mae sgiliau digidol, creadigrwydd a'r gallu i addasu - ynghyd â gwybodaeth - yn hanfodol. Mae hyn yn arbennig o wir o ystyried 

“O ystyried graddfa a chyflymder y newid, mae'n debygol y bydd llawer o blant yn yr ysgol gynradd heddiw yn gweithio mewn swyddi sydd naill ai ddim yn bodoli heddiw, neu o leiaf mae’r tasgau cyfansoddol yn wahanol iawn i rai heddiw”

Dyfodol Gwaith yng Nghymru, Mair Bell, Dan Bristow a Steve Martin, Sefydliad Polisi Cyhoeddus i Gymru
(1 Tachwedd 2017)

Ers iddo gael ei greu, mae'r cwricwlwm wedi mynd yn gul, yn anhyblyg ac yn orlawn - mae bellach yn cyfyngu ar ryddid athrawon ac ysgolion i fod yn greadigol.

Rydyn ni eisiau i blant fwynhau dysgu – gan ddatblygu sgiliau, gwybodaeth, a chydnerthedd emosiynol. Erbyn iddynt droi'n 16 oed, dylai pobl ifanc fod yn uchelgeisiol, yn wybodus, yn llawn menter, ac yn barod i chwarae rôl yn y gymuned a chymdeithas. Dylent fod yn barod i ffynnu yn y byd gwaith newydd.

Pryd fydd hyn yn digwydd?

Caiff y cwricwlwm newydd ei ddysgu ym mhob ysgol a lleoliad a gyllidir nas cynhelir hyd at Flwyddyn 7 o fis Medi 2022 ymlaen. Yna caiff ei gyflwyno fesul blwyddyn nes ei fod yn cynnwys Blwyddyn 11 erbyn 2026.

 

2022

2023 2024 2025 2026
Hyd at Flwyddyn 7 New curriculum New curriculum New curriculum New curriculum New curriculum
Blwyddyn 8 Existing curriculum New curriculum New curriculum New curriculum New curriculum
Blwyddyn 9 Existing curriculum Existing curriculum New curriculum New curriculum New curriculum
Blwyddyn 10 Existing curriculum Existing curriculum Existing curriculum New curriculum New curriculum
Mlwyddyn 11 Existing curriculum Existing curriculum Existing curriculum Existing curriculum New curriculum
Existing curriculum Cwricwlwm presennol New curriculum Cwricwlwm newydd   

Caiff ysgolion weld y fersiwn terfynol o'r cwricwlwm am y tro cyntaf yn 2020, sy’n rhoi amser iddynt baratoi. Caiff arweinwyr ysgolion ac athrawon gymorth a hyfforddiant i'w paratoi rhwng nawr a 2022.

Caiff trefniadau newydd ar gyfer asesu disgyblion eu cyflwyno i gyd-fynd â'r cwricwlwm. Bydd y rhain yn helpu dysgwyr, a'u rhieni, i ddeall eu perfformiad a'r hyn sydd angen iddynt wneud nesaf. 

Rydym eisoes wedi gwneud gwelliannau i'r ffordd rydym yn cefnogi plant gydag anghenion dysgu ychwanegol. Nesaf, byddwn yn rhoi mwy o bwyslais ar les y corff a'r meddwl, fel bod plant yn barod i ddysgu yn yr ysgol a delio â heriau bywyd.

A fydd oriau ysgol yn newid?

Bydd plant yn cael eu haddysgu gan athrawon cymwys o hyd, ac ni fydd unrhyw newid i oriau ysgol na gwyliau ysgol.

A fydd y ffordd y mae plant yn dysgu yn newid?

Bydd y ffordd y mae plant yn dysgu mewn ysgolion cynradd ac uwchradd yn wahanol. Bydd dysgu'n cynnwys sgiliau a phrofiadau, yn ogystal â gwybodaeth. Bydd yn rhoi mwy o ryddid i athrawon addysgu mewn ffyrdd sydd, o'u safbwynt nhw, yn mynd i sicrhau'r deilliannau gorau i'w myfyrwyr.

Beth am y Cyfnodau Allweddol presennol?

Bydd Cyfnodau Allweddol 2, 3 a 4 yn diflannu. Bydd egwyddorion y Cyfnod Sylfaen yn parhau, ond bydd hynny'n rhan o un cwricwlwm di-dor i blant 3-16 oed: bydd hyn yn sicrhau dysgu mwy cydgysylltiedig. 

Bydd yna 'Gamau Cynnydd' pan fydd plant yn 5, 8, 11, 14 ac 16 oed a fydd yn cyfateb i ddisgwyliadau bras ar gyfer cynnydd plentyn ar yr oedrannau hynny.

A gaiff pynciau traddodiadol eu dysgu o hyd?

Caiff pynciau eu grwpio'n chwe 'Maes Dysgu a Phrofiad (MDPh)' - ond nid yw hyn yn golygu diwedd pynciau traddodiadol. Er enghraifft, ym MDPh y Dyniaethau, bydd Hanes yn cael ei addysgu o hyd, ond efallai mewn cyd-destun ehangach drwy gymharu effeithiau cymdeithasol a chrefyddol i'r hyn sy'n digwydd heddiw.

Mae'r chwe Maes Dysgu a Phrofiad fel a ganlyn:

  • Y Celfyddydau Mynegiannol
  • Iechyd a Lles
  • Y Dyniaethau
  • Ieithoedd, Llythrennedd a Chyfathrebu
  • Mathemateg a Rhifedd 
  • Gwyddoniaeth a Thechnoleg

Gwyliwch ein fideos a’n cyflwyniadau am ragor o wybodaeth am bob un o’r meysydd dysgu a phrofiad.

Beth fydd yn digwydd o ran asesu?

Bydd plant yn dal i gael eu hasesu a bydd hyn yn ffocysu ar sicrhau bod disgyblion yn deall ym mhle y maen nhw a beth sydd angen iddyn nhw ei wneud i symud ymlaen a gwneud cynnydd. Mae'r newidiadau'n cynnwys symud o'r profion Cenedlaethol i Asesiadau Personol ar-lein. 

A fydd plant yn dal i wneud TGAU?

Mwy na thebyg, bydd TGAU yn parhau i fodoli. Fodd bynnag, bydd angen iddynt newid dros amser i gyd-fynd â'r cwricwlwm. Felly, yn y pen draw, efallai y byddant yn eithaf gwahanol i'r TGAU sydd gennym heddiw. Awn ati i wella'r cyngor a'r cymorth a roddir i ddisgyblion o ran eu dewisiadau wrth iddynt baratoi am eu gyrfaoedd yn y dyfodol.

How can I have my say?

Gallwch weld y canllawiau newydd ar y cwricwlwm drafft ar gyfer Cymru 2022 a rhoi adborth tan 19 Gorffennaf.

Bydd fersiwn i blant a phobl ifanc a chyfres o gwestiynau ar gael erbyn canol mis Mai.

ar hwb.llyw.cymru