Neidio i'r prif gynnwy

Beth yw hwn?

Mae'r "Cerdyn Gweithredu" hwn yn rhoi cyngor ar fesurau sy'n debygol o fod yn rhesymol i'w cymryd i leihau'r risg o'r coronafeirws mewn lleoliadau Gofal Plant

Dylid ei ddefnyddio ar y cyd â rheoliadau cyfredol Llywodraeth Cymru,  canllawiau eraill (mwy cyffredinol), yn ogystal â’r Canllawiau Gofal Plant a Gwaith Chwarae

Context

  • Mae'r Cerdyn Gweithredu hwn yn ymwneud â'r mesurau y mae rhaid i'r rhai sy'n gyfrifol am leoliadau Gofal Plant eu rhoi ar waith, yn ôl y gyfraith, mewn ymateb i bandemig y coronafeirws
  • Mae'r lleoliadau / darpariaeth yn cynnwys gwarchodwyr plant, lleoliadau gofal dydd llawn a lleoliadau gofal dydd sesiynol ee, meithrinfeydd dydd, canolfannau plant, cylchoedd chwarae, cylchoedd meithrin a gofal plant tu allan i'r ysgol
  • Mae’n ofynnol i’r rhai sy’n gyfrifol am y gwasanaethau hyn gymryd mesurau rhesymol i leihau’r risg y bydd pobl yn dod i gysylltiad â'r feirws a’i ledaenu
  • Wrth wneud y penderfyniad ynghylch pa fesurau y dylid eu rhoi ar waith, rhaid iddynt hefyd gynnal asesiad penodol o’r risg y mae’r coronafeirws yn ei hachosi   
  • Mae'r Cerdyn Gweithredu yn amlygu risgiau sy'n gysylltiedig yn gyffredinol â'r lleoliadau hyn, ac yn ystyried pa fesurau rhesymol y gellid eu rhoi ar waith i liniaru'r risgiau hynny
  • Nid yw hon yn rhestr gynhwysfawr ac mae’n bosibl y bydd yn briodol rhoi mesurau rhesymol eraill ar waith na chyfeirir atynt isod. Mae rhagor o wybodaeth ar gael yn y Canllawiau Gofal Plant a Gwaith Chwarae. Mae'r canllawiau hyn hefyd yn cynnwys cyngor i nanis ac i deuluoedd sy'n cyflogi nanis
  • Os oes gennych gwestiynau neu bryderon, gofynnwch am gyngor gan adran iechyd yr amgylchedd eich awdurdod lleol cyn gynted ag y bo modd. Dylech gofio a pharchu mai sicrhau bod mesurau rhesymol priodol yn cael eu rhoi ar waith yw eu rôl, fel y gall eich lleoliad weithredu mor ddiogel â phosibl. Fodd bynnag, nid eu rôl nhw yw cymeradwyo eich asesiad risg

Risgiau penodol yn y lleoliadau hyn

Fel gyda phob safle lle mae pobl o wahanol aelwydydd yn dod at ei gilydd, mae perygl o ledaenu’r coronafeirws yn gysylltiedig â lleoliadau gofal plant. Mae lleoliadau gofal plant wedi aros ar agor drwy gydol y pandemig. Dim ond yn ystod y camau ymateb cychwynnol y bu rhaid iddynt gyfyngu ar eu gwasanaethau, gan gydnabod gwerth gofal plant o’r radd flaenaf ar gyfer datblygiad plant. Oherwydd natur amrywiol y sector gofal plant, sy'n cwmpasu gofal a ddarperir ar safleoedd domestig ac annomestig a gofal ar gyfer gwahanol niferoedd o blant, bydd y risgiau'n amrywio o leoliad i leoliad. 

Er y bydd y risgiau ar gyfer lleoliadau yn dibynnu ar y gweithgareddau sy'n cael eu cynnal ar y safle a nifer y bobl sy'n bresennol, bydd y risgiau canlynol yn risgiau cyffredin:

  • rhyngweithio’n agos yn gorfforol, yn enwedig mewn perthynas â gofalu am blant iau neu giwio'n agos at eraill cyn mynd i mewn i leoliad neu ynddo, er enghraifft yn y dderbynfa, mewn lifftiau, toiledau, ystafelloedd cotiau ac ati 
  • posibilrwydd o awyru gwael, sy’n arbennig o broblemus pan fo pobl yn treulio cyfnodau hir gyda'i gilydd dan do
  • tebygolrwydd uwch o ryngweithio wyneb yn wyneb

Pa gamau rhesymol y dylwn i ystyried eu cymryd i leihau'r risg o ddod i gysylltiad â'r coronafeirws?

Er ei bod yn annhebygol y bydd modd dileu’r risgiau yn gyfan gwbl mewn mannau o’r fath, mae rhai mesurau'n rhesymol ac felly rhaid eu rhoi ar waith.

Dylech ystyried a fyddai’n rhesymol rhoi’r mesurau hyn ar waith. Dylai'r mesurau yr ydych yn eu rhoi ar waith gael eu llywio gan eich asesiad risg y bydd pobl sy’n defnyddio eich safleoedd/cerbydau yn lledaenu’r coronafeirws, a dylid eu teilwra i’ch amgylchiadau penodol. Mae Llywodraeth Cymru wedi llunio templed safonol ar gyfer asesiadau risg coronafeirws, ac mae rhagor o wybodaeth ar gael i'ch helpu gan yr Awdurdod Gweithredol Iechyd a Diogelwch.

Lleihau'r siawns y bydd y coronafeirws yn bresennol

  • Annog staff i dderbyn y ddau ddos o frechlyn COVID-19, yn ogystal â hwb pan fyddant ar gael.
  • Annog staff i gymryd Profion Llif Unffordd ddwywaith yr wythnos.  
  • Os bydd aelod o staff neu ymwelydd yn mynd yn sâl neu'n dangos symptomau pan fydd yn y lleoliad, dylai adael y safle ar unwaith a dilyn y cyngor ar wefan Profi, Olrhain, Diogelu, gan gynnwys trefnu prawf.
  • Ni argymhellir bod plant dan 5 oed sydd â symptomau COVID-19 yn cynnal prawf oni bai eu bod yn cael eu cyfarwyddo i wneud hynny gan feddyg neu os yw rhieni'n credu bod prawf yn gwbl angenrheidiol ac er lles gorau'r plentyn. Dylai plant symptomatig o dan 5 oed aros gartref nes eu bod yn ddigon da i ddychwelyd i'r lleoliad
  • Rhaid i staff neu ymwelwyr sy'n symptomatig neu sydd wedi profi'n bositif am COVID-19 beidio â mynychu'r lleoliad (neu, os ydynt yn warchodwyr plant, rhaid iddynt roi’r gorau i ddarparu eu gwasanaethau) a rhaid iddynt ddilyn y canllawiau hunanynysu yn gaeth.
  • Os oes gan un aelod o aelwyd symptomau COVID-19 neu wedi profi'n bositif, dylai eraill yn yr aelwyd honno sydd wedi'u brechu'n llawn neu rhwng 5 a 17 oed hunanynysu a chymryd prawf PCR. Os yw'r prawf yn negyddol, gall ynysu ddod i ben. Dylai cysylltiadau cartref nad ydynt wedi'u brechu'n llawn hunanynysu am 10 diwrnod. Dylid cymryd prawf PCR ar ddiwrnod 2 a diwrnod 8. Dylai'r unigolyn hunanynysu am 10 diwrnod hyd yn oed os yw canlyniadau'r profion yn negyddol.  Nid oes rhaid i blant o dan 5 oed hunanynysu na chymryd prawf os ydynt wedi bod yn gyswllt ag achos cadarnhaol yn eu haelwyd neu fel arall.
  • Mewn rhai amgylchiadau mae’n bosibl y bydd plant neu oedolion sydd wedi’u heithrio yn cael cyngor i hunanynysu gan y gwasanaeth Profi, Olrhain, Diogelu. Bydd yr amgylchiadau hyn yn cael eu nodi gan y gwasanaeth Profi, Olrhain, Diogelu fesul achos.

Peidio â gorlenwi

  • Cyfyngu ar niferoedd neu reoli symudiadau pobl fel y gall plant, staff ac ymwelwyr gadw pellter oddi wrth eraill pan fo hynny'n bosibl. Er enghraifft, defnyddiwch systemau unffordd i fynd i’r safle neu i gerdded o’i amgylch os oes angen a rheoli symudiadau plant neu staff sy'n dod at ei gilydd mewn ardaloedd cyfyng fel toiledau
  • Cadw pellter cymdeithasol rhwng staff yn ystod sesiynau a thu allan iddynt, pan fo hynny'n bosibl. Er y derbynnir yn gyffredinol nad yw plant ifanc iawn yn dda am gadw pellter ac na all y staff ddarparu gofal priodol os ydynt yn bell oddi wrth y plant, dylai'r staff barhau i geisio cadw pellter oddi wrth ei gilydd
  • Rheoli mannau mynediad ac ymadael i atal pobl rhag ymgynnull mewn ardaloedd lle mae cadw pellter cymdeithasol yn anodd
  • Cyfyngu ar y nifer sy’n ymweld â'r lleoliad / darpariaeth a defnyddio dulliau eraill (fideo, ffôn) pan fo hynny'n bosibl

Gwella eich system awyru neu aros yn yr awyr agored

  • Annog defnydd o fannau awyr agored pan fo hynny’n bosibl
  • Gwella llif aer drwy agor ffenestri a drysau mewnol (ond nid drysau tân) pan fo hynny'n bosibl ac yn ddiogel. Gan y bydd plant yn bresennol yn y safleoedd hyn, mae’n bosibl mewn rhai achosion y gallai agor ffenestri neu ddrysau gynyddu'r risg y bydd plant yn cael eu hanafu neu'n gadael y safle heb oruchwyliaeth, felly dylai hyn fod yn rhan o unrhyw asesiad risg
  • Os oes diffyg awyru naturiol, dylid sicrhau bod 100% o’r aer y mae systemau awyru mecanyddol yn ei ddarparu yn awyr iach, yn hytrach nag ailgylchdroi aer o un lle i'r llall
  • Sicrhau bod systemau awyru mecanyddol yn cael eu cynnal yn effeithiol a’u bod wedi’u trin
  • Monitro lefelau CO2 i nodi mannau lle mae’r awyru yn wael

Cadw eich safle'n lân

  • Glanhau’n drwyadl ac yn rheolaidd, gan ddefnyddio diheintydd mewn mannau prysur ac ar eitemau y cyffyrddir â nhw yn aml fel topiau cownter, byrddau a dolenni drysau
  • Gosod hylif diheintio dwylo mewn sawl lleoliad, yn enwedig mewn mannau mynediad ac mewn mannau cyswllt eraill, a darparu peiriannau sebon awtomataidd, dŵr a thywelion papur mewn ystafelloedd ymolchi
  • Sicrhau bod plant a staff yn golchi eu dwylo’n rheolaidd
  • Trefniadau glanhau rheolaidd ac effeithiol fel yr amlinellir yn y Canllawiau Atal a Rheoli Heintiau ar gyfer Lleoliadau Gofal Plant
  • Peidio â rhannu bwyd, diod, teclynnau coginio na, pan fo modd, cyfarpar a theganau

Gofalu am eich staff

  • Gweithredu systemau i leihau'r cysylltiadau rhwng staff. Er enghraifft, amrywio amseroedd shifftiau staff, amseroedd egwyl ac amseroedd danfon plant; nodi’r uchafswm a ganiateir mewn ceginau, ystafelloedd staff, ystafelloedd newid a mannau fel ardaloedd ysmygu
  • Darparu gorchuddion wyneb neu fath arall o gyfarpar diogelu personol i staff os oes angen (gweler y Canllawiau Gofal Plant a Gwaith Chwarae am gyngor pellach)
  • Cynorthwyo (ac nid atal) aelodau o staff sydd â symptomau,  sydd wedi cael canlyniad positif neu sydd wedi cael eu gofyn i hunanynysu gan y gwasanaeth Profi, Olrhain, Diogelu.  Mae hunanynysu pan fydd person wedi cael canlyniad positif i brawf yn ofynnol yn ôl y gyfraith

Profi, Olrhain, Diogelu – cymorth 

Cyfathrebu

Mae gennych rwymedigaeth gyfreithiol i ddarparu gwybodaeth i’r bobl sy’n dod i’ch safle neu sy’n gweithio yno ynghylch sut i leihau’r risg o ddod i gysylltiad â’r coronafeirws. Mae hyn yn cynnwys, yn benodol, rhoi gwybodaeth i bawb sy’n bresennol am y risg o ddod i gysylltiad â’r coronafeirws a nodwyd yn yr asesiad risg, a’r mesurau sydd i’w rhoi ar waith i leihau’r risg.

Gallai hyn gynnwys cyhoeddiadau, arwyddion clir (gan gynnwys tâp llawr neu baent) yn nodi cyfyngiadau ar y nifer a ganiateir mewn ardal neu gerbyd penodol, systemau ciwio a systemau unffordd.

Dolenni at ganllawiau allweddol

Lawrlwytho'r dudalen hon fel PDF . Maint Ffeil 109 KB.

Maint Ffeil 109 KB. Efallai na fydd y ffeil hon yn gyfan gwbl hygyrch.