Neidio i'r prif gynnwy

Canllawiau ar sut i ddiogelu eich hun a pha reolau sydd yn eu lle i ddiogelu pobl yn lefel rhybudd 4.

Cyhoeddwyd gyntaf:
18 Rhagfyr 2020
Diweddarwyd ddiwethaf:

Cyffredinol

Pa gyfyngiadau sydd mewn grym

Mae’r cyfyngiadau presennol yn golygu’r canlynol:

  • rhaid i bobl aros yn lleol, ac eithrio at ddibenion cyfyngedig iawn
  • ni chaiff pobl fynd i gartrefi pobl eraill, ac eithrio at ddibenion cyfyngedig iawn
  • rhaid i nifer o fathau o fusnesau gau
  • dylai pobl geisio gweithio gartref os yw’n bosibl
  • rhaid i bobl gyfyngu ar nifer y bobl y maen nhw’n cwrdd â nhw yn gymdeithasol a dim ond yn yr awyr agored y cân nhw wneud hynny
  • mae gorchuddion wyneb yn parhau i fod yn orfodol mewn lleoliadau cyhoeddus o dan do sydd ar agor (yn amodol ar rai eithriadau ac esemptiadau), gan gynnwys ar drafnidiaeth gyhoeddus ac mewn tacsis
  • dylai pobl barhau i gadw pellter cymdeithasol, gan gynnwys yn yr awyr agored
  • dylai pobl olchi eu dwylo’n rheolaidd a dilyn cyngor arall ar hylendid
  • rhaid i bobl hunanynysu pan fydd gwasanaeth Profi, Olrhain, Diogelu GIG Cymru yn dweud wrthynt am wneud hynny.

Beth fydd yn digwydd os na fyddaf yn dilyn y canllawiau hyn?

Mae'r rhan fwyaf o'r hyn a nodir yn y canllawiau hyn yn adlewyrchu gofynion yn y Rheoliadau, sydd yn gyfraith ac felly gall yr heddlu neu swyddogion gorfodi awdurdodau lleol eu gorfodi. Fodd bynnag, hyd yn oed os oes hawl i wneud pethau, rydym yn gofyn ichi feddwl am beth sy’n synhwyrol i’w wneud i ddiogelu eich teulu, eich ffrindiau a’ch cymuned yn hytrach na meddwl am yr hyn a ganiateir yn ôl y gyfraith.

Os byddwch yn torri’r gyfraith, efallai y gofynnir ichi fynd adref neu byddwch yn cael eich danfon adref. Gallech orfod talu hysbysiad cosb benodedig o £60. Bydd hwn yn codi i £120 am yr ail drosedd ac yn parhau i godi os bydd rhagor o achosion. Am droseddau mwy difrifol, mae cosbau'n dechrau ar £500. Neu gellir cymryd camau troseddol yn eich erbyn. Ar ôl eich cael yn euog bydd rhaid ichi dalu dirwy.

Am ba hyd y bydd y mesurau hyn ar waith?

Caiff y mesurau cenedlaethol eu hadolygu’n rheolaidd.

Aros yn lleol

Beth yw ystyr ‘lleol’?

Mae’r Rheoliadau’n ei gwneud hi’n ofynnol i bobl aros o fewn eu hardal leol. Nid yw’r rheoliadau’n pennu pellter penodol gan y bydd hyn yn amrywio gan ddibynnu ar ble mae rhywun yn byw. Bydd yn amrywio hefyd gan ddibynnu ar ba mor agos mae pethau i gartref rhywun.

Yn gyffredinol, rydym yn ystyried bod unrhyw beth o fewn tua phum milltir i’ch cartref yn lleol i’r rhan fwyaf o bobl. Mae’r rhan fwyaf o bobl yng Nghymru yn byw o fewn pum milltir i’r siopau a’r gwasanaethau sy’n hanfodol at ddibenion bywyd pob dydd, a byddant yn gallu ymweld ag ardaloedd a fydd yn gwneud lles iddyn nhw a’u hiechyd.

Ond rydym yn cydnabod y bydd y gwasanaethau hyn o bosibl wedi’u lleoli dros ardal ddaearyddol ehangach mewn ardaloedd gwledig, ac y gall hyn olygu y bydd angen ichi deithio ymhellach i wneud yr un mathau o bethau ag y gallech eu gwneud o fewn pum milltir mewn mannau eraill.

Felly, er bod y rheol fras bum milltir yn synhwyrol i’r rhan fwyaf o bobl, os ydych chi’n byw mewn ardal wledig mae’n debygol y byddwch wedi arfer diffinio eich ardal leol ychydig yn fwy eang.

Pam mae’r rheolau yn dweud bod yn rhaid imi aros yn fy ardal leol?

Y prif reswm dros y rheolau hyn yw rhwystro’r feirws rhag lledaenu rhwng pobl a chymunedau yng Nghymru. Diben mynnu bod pobl yn aros yn eu hardal leol a pheidio â mynd ar siwrneiau hir yw cyfyngu ar y posibilrwydd y gallai’r feirws ledaenu rhwng cymunedau.

Gan y gall pobl fod yn heintus heb ddangos unrhyw symptomau, mae’n bwysig inni leihau cymaint â phosibl ar y risg y gallent gludo’r feirws y tu hwnt i’w hardal leol a throsglwyddo’r haint i ardal arall o Gymru. Pe bai achosion yn cynyddu mewn ardal benodol, bydd y rheol aros yn lleol yn golygu y gall ein gwaith Profi, Olrhain, Diogelu ganolbwyntio ar yr ardal honno a nodi mannau yn gyflym i gynnal mwy o brofion ynddynt er mwyn lleihau lledaeniad pellach.

A oes unrhyw eithriadau i’r rheol aros yn lleol?

Ni ddylech adael eich ardal leol i wneud unrhyw beth y gellid yn rhesymol disgwyl ichi ei wneud yn lleol.

Er hynny, ystyrir bod rhai gweithgareddau penodol yn ddigon pwysig fel y caniateir ichi adael eich ardal leol i’w gwneud os nad yw’n rhesymol disgwyl ichi eu gwneud yn lleol ac nad oes dewis arall.

Mae’r rhain yn cynnwys:

  • i gael cyflenwadau a gwasanaethau i chi neu’ch aelwyd, er enghraifft bwyd, meddyginiaeth, a phethau hanfodol ar gyfer cynnal a chadw yn yr aelwyd. 
  • i gael gofal plant ac addysg
  • i gael mynediad at wasanaethau meddygol
  • i gael mynediad at wasanaethau cyhoeddus
  • i ddarparu cymorth brys neu gael mynediad at gymorth brys
  • i ymweld â rhywun mewn cartref gofal, gyda chaniatâd y sawl sy’n gyfrifol am y cartref gofal
  • i dalu arian i mewn i fanc neu sefydliad tebyg, neu i godi arian ohono
  • i ddarparu gofal neu gymorth i rywun agored i niwed, gan gynnwys nôl bwyd neu feddyginiaeth iddynt
  • i helpu’r GIG drwy roi gwaed
  • at ddibenion gwaith, neu at ddibenion gwirfoddol neu elusennol
  • i fynd i fynwent, claddfa neu ardd goffa i dalu teyrnged
  • i fynd i fan addoli
  • i fynd i seremoni priodas neu bartneriaeth sifil (neu seremoni amgen megis priodas ddyneiddiol) os ydych yn cael gwahoddiad
  • i fynd i angladd os ydych yn cael gwahoddiad
  • i fynd i’r llys neu i fodloni rhwymedigaethau cyfreithiol eraill, neu i bleidleisio
  • i ddianc rhag risg o salwch neu anaf, fel ar gyfer dioddefwyr camdriniaeth ddomestig neu bobl sydd mewn perygl o ddioddef camdriniaeth ddomestig
  • i gael gwasanaethau a ddarperir i ddioddefwyr trosedd neu gamdriniaeth ddomestig neu rai sydd mewn perygl uniongyrchol o ddioddef yn sgil y pethau hyn
  • i symud tŷ a gweithgareddau cysylltiedig.

Dylech geisio treulio cyn lleied o amser â phosibl y tu allan i’ch ardal leol, a sicrhau eich bod yn cadw o leiaf 2 fetr oddi wrth unrhyw un nad ydych yn byw gyda nhw, neu nad ydych mewn swigen gefnogaeth a ganiateir gyda nhw.

Gweld pobl eraill gartref

A gaiff pobl o aelwyd arall ddod i mewn i fy nhŷ i?

Yn gyffredinol, ni chaiff pobl o aelwyd arall ddod i mewn i’ch tŷ chi, ac eithrio o dan amgylchiadau cyfyngedig iawn (gweler gwybodaeth isod am swigod cefnogaeth, yn ogystal ag esgusodion rhesymol penodol gan gynnwys sail dosturiol, darparu gofal a gweithio yng nghartrefi pobl).

O dan y rheolau, ni chaniateir cwrdd â phobl o aelwyd arall yn gymdeithasol o dan do, oni bai bod yr aelwyd yn rhan o’ch swigen gefnogaeth. Y rheswm dros hyn yw ei fod yn cynyddu’n sylweddol y risg o ledaenu’r feirws.

Caiff hyd at bedwar o bobl o ddwy aelwyd (heb gynnwys plant o dan 11 oed o’r naill aelwyd neu’r llall) sy’n byw’n lleol gwrdd yn yr awyr agored, gan gynnwys mewn gerddi preifat a mannau awyr agored preifat. Os gwneir hynny, caiff ymwelwyr fynd trwy’r tŷ i gyrraedd yr ardd neu’r man awyr agored ond ni chânt aros yn y tŷ. Ni ddylech ddefnyddio cyfarpar y gegin, cyllyll a ffyrc na dim arall mewn cartref arall. Os oes modd, dylech hefyd geisio osgoi cyffwrdd â phethau yn y cartref fel switsys golau a handlenni drysau.

Mae hefyd gosb ychwanegol am gymryd rhan mewn partïon tŷ a chosb uwch am drefnu partïon o’r fath.

Gweler y canllawiau ar weld pobl eraill mewn cartrefi preifat i gael rhagor o fanylion.

A gaf i ffurfio aelwyd estynedig?

Na chewch, tra mae’r cyfyngiadau presennol mewn grym ni chewch ffurfio aelwyd estynedig. Mae eithriadau i hyn lle caiff rhai aelwydydd ffurfio swigen gefnogaeth gydag un aelwyd arall.

A gaf i ffurfio swigen gefnogaeth?

Caiff yr aelwydydd canlynol ffurfio swigen gefnogaeth:

  • Aelwyd lle mae un oedolyn yn byw ar ei ben ei hun
  • Aelwyd lle mae un oedolyn cyfrifol
  • Aelwyd sydd ag un neu ragor o blant o dan 1 mlwydd oed
  • Os ydych yn 16 neu’n 17 mlwydd oed ac yn byw ar eich pen eich hun, neu gydag eraill o’r un oed, heb oedolyn.

I gael rhagor o wybodaeth am yr hyn a olygir wrth ddweud un oedolyn cyfrifol, gweler ein canllawiau ar weld pobl mewn cartrefi preifat.

Rwy’n gymwys i ffurfio swigen gefnogaeth, a oes rhaid iddi fod gydag aelwyd yn fy ardal leol?

Nid oes unrhyw reolau sy'n nodi bod rhaid i'ch swigen gefnogaeth fod gyda rhywun yn eich ardal leol, nac o fewn unrhyw bellter penodol i'ch cartref. Nid oes unrhyw reolau chwaith sy’n rhwystro creu swigod cefnogaeth gydag aelwydydd y tu allan i Gymru, ac rydym yn cydnabod efallai mai dyna fyddai’r dewis cywir ar gyfer pobl sy’n byw yn agos at y ffin, yn enwedig. Fodd bynnag, os byddwch yn ffurfio swigen gefnogaeth gyda rhywun y tu allan i Gymru, dylech fod yn ymwybodol o’r rheolau sydd mewn grym yn y wlad arall honno.

Er hynny, rydym yn argymell bod swigod cefnogaeth yn cael eu ffurfio'n lleol lle bo hynny'n bosibl. Yn benodol, rydym yn gofyn i bobl feddwl yn ofalus iawn am ddewisiadau eraill posibl cyn ffurfio swigod cefnogaeth a fyddai'n golygu teithio helaeth neu deithio i ardaloedd y tu allan i Gymru lle mae’r achosion o’r coronafeirws yn uchel iawn.

A gaf i newid fy swigen gefnogaeth?

Diben swigod cefnogaeth yw helpu pobl sydd efallai’n teimlo’n unig neu’n ei chael yn arbennig o anodd ymdopi ag effaith y cyfyngiadau. Rydym yn argymell nad yw pobl yn newid eu swigen gefnogaeth oni bai bod hynny’n hollol angenrheidiol, er mwyn lleihau’r risg o ledaenu’r coronafeirws rhwng aelwydydd.

Fodd bynnag, rydym yn cydnabod y gall perthynas ac amgylchiadau pobl newid dros amser. Caiff y rhai sy’n gymwys ffurfio swigen gefnogaeth newydd gyda’r amodau canlynol:

  • bod swigod cefnogaeth presennol y ddwy aelwyd yn dod i ben
  • nad yw’r naill aelwyd na’r llall yn cymysgu ag unrhyw aelwyd arall (gan gynnwys eich swigen gefnogaeth newydd) am 10 diwrnod cyn ffurfio’r swigen gefnogaeth newydd.

Os bydd rhywun yn eich swigen gefnogaeth flaenorol yn datblygu symptomau neu’n cael prawf positif am y coronafeirws hyd at 48 awr ar ôl i aelodau o’r swigen gwrdd ddiwethaf, rhaid i bob aelod o’r swigen hunanynysu. Ni ddylech ffurfio swigen newydd hyd nes y byddwch wedi cwblhau’ch cyfnod hunanynysu.

I gael rhagor o wybodaeth am ystyr oedolyn cyfrifol sengl, darllenwch ein canllawiau ar ymweld â phobl mewn cartrefi preifat.

A yw’r rheolau’n wahanol os wyf i’n byw mewn Tŷ Amlfeddiannaeth (HMO) neu dŷ â chymorth?

Nac ydynt. Os ydych yn gymwys i ffurfio swigen gefnogaeth ac yn byw o fewn adeilad a rennir (Tŷ Amlfeddiannaeth neu HMO) mae’r un rheolau’n berthnasol; gallwch fod mewn swigen gefnogaeth gydag un aelwyd arall y tu allan i’r cartref a rennir. Gweler y canllawiau ar fyw â chymorth i gael rhagor o wybodaeth.

Os ydych chi’n rhannu cyfleusterau fel ystafelloedd ymolchi neu geginau, dylech fod yn ymwybodol o’r risgiau cynyddol a chymryd camau pellach i leihau’r risg – gweler canllawiau Iechyd Cyhoeddus Cymru i gael rhagor o wybodaeth.

Beth os nad oes gen i gartref, neu os wyf yn byw mewn llety anaddas?

Dylai eich awdurdod lleol eich helpu i ddod o hyd i lety brys addas a’ch cefnogi os nad oes gennych gartref neu os ydych yn byw mewn llety anaddas. Mae ganddynt gyllid i gynorthwyo gyda hyn.

Os oes angen cymorth arnoch, dylech gysylltu â’r tîm opsiynau tai yn eich ardal leol. Bydd eu manylion cyswllt ar wefan eich awdurdod lleol.

Mae Llywodraeth Cymru hefyd yn ariannu Shelter Cymru i ddarparu cyngor a chymorth tai annibynnol. Mae gwybodaeth, cyngor a chymorth pellach ar gael ar wefan Shelter Cymru.

Nid yw fy mhlentyn yn byw gyda mi ond mae trefniadau rheolaidd ar waith fel y gallwn barhau i gael cysylltiad â’n gilydd – a gaiff y trefniadau hyn barhau?

Cânt – ar gyfer plant nad ydynt yn byw yn yr un cartref â’u rhieni ac sydd â threfniadau yn barod i ymweld a chael cysylltiad yn ddiogel, caiff y trefniadau hyn barhau. Gallai hyn gynnwys plant mewn gofal maeth, cartrefi plant a lleoliadau mabwysiadu. 

Cwrdd â phobl y tu allan i’r cartref

A gaf i gwrdd â phobl o aelwyd arall yn yr awyr agored?

Caiff hyd at bedwar o bobl o ddwy aelwyd yn unig (heb gynnwys unrhyw ofalwyr neu blant o dan 11 oed o’r naill aelwyd neu’r llall) gwrdd yn yr awyr agored ar unrhyw un adeg.

Fodd bynnag, gofynnwn ichi wneud y canlynol:

  • aros yn lleol. Mae hyn yn golygu na ddylech deithio allan o’ch ardal leol i gwrdd â phobl.
  • ceisio lleihau nifer y bobl wahanol yr ydych yn eu gweld. Mae’n well gweld yr un bobl yn rheolaidd na gweld llawer o bobl wahanol yn achlysurol.
  • cadw pellter cymdeithasol a chynnal hylendid dwylo.

Ni chewch gwrdd o dan do â phobl y tu allan i’ch swigen gefnogaeth, os ydych yn rhan o un.

Gweler y canllawiau ar adael eich cartref a gweld pobl eraill i gael rhagor o wybodaeth.

A yw’r rheolau ar gwrdd â phobl yn wahanol o dan do ac yn yr awyr agored?

Ydynt, dim ond ag aelodau o’ch swigen gefnogaeth y cewch gwrdd o dan do. Fodd bynnag, rydych yn cael cwrdd â hyd at bedwar o bobl o ddwy aelwyd (heb gynnwys plant o dan 11 oed o’r naill aelwyd neu’r llall) yn yr awyr agored, gan gynnwys mewn gerddi preifat.

A oes rhaid imi bob amser gwrdd â’r un bobl neu a gaf i amrywio â phwy yr wyf yn cwrdd?

Cewch amrywio’r bobl yr ydych yn cwrdd â nhw, cyn belled nad yw cyfanswm y bobl sy’n cwrdd yr un pryd, nad ydynt yn byw gyda’i gilydd, yn fwy na phedwar o ddwy aelwyd yn unig (heb gynnwys unrhyw ofalwyr neu blant o dan 11 oed o’r naill aelwyd neu’r llall). Gofynnwn ichi leihau nifer y bobl wahanol yr ydych yn eu gweld. Mae’n well gweld yr un bobl (un neu ddau berson) yn rheolaidd na gweld llawer o bobl wahanol yn achlysurol.

Os ydych am weld pobl wahanol, rydym yn argymell eich bod yn gadael amser rhwng cwrdd â grwpiau gwahanol o bobl er mwyn sicrhau nad ydych wedi datblygu symptomau’r coronafeirws o’r grŵp cyntaf o bobl y gwnaethoch eu gweld.

Rydym yn gofyn i bobl ystyried beth yw’r peth mwyaf synhwyrol ichi ei wneud i ddiogelu’ch teulu, eich ffrindiau a’ch cymuned, yn hytrach na dim ond meddwl am yr hyn yr ydych yn cael ei wneud.

Yr unig ffordd o osgoi cyfyngiadau llymach eto yw bod pawb yn gwneud eu gorau i ddilyn y canllawiau hyn.

Beth yw’r rheolau ar gwrdd ag aelodau o’m swigen gefnogaeth yn yr awyr agored?

Os byddwch yn cwrdd ag aelodau o’ch aelwyd neu’ch swigen gefnogaeth yn yr awyr agored, nid yw’r uchafswm o bedwar o bobl yn berthnasol. O dan yr amgylchiadau hyn, gallai’r swigen gyfan gwrdd yn yr awyr agored hyd yn oed os yw nifer y bobl yn y grŵp yn fwy na phedwar.

Os byddwch yn cwrdd ag aelodau o’ch swigen gefnogaeth yn yr awyr agored, ni chewch gwrdd ag unrhyw aelwyd arall ar yr un pryd.

A gaf i gwrdd yn fy ngardd â phobl nad ydynt yn byw gyda mi?

Caiff hyd at bedwar o bobl o ddwy aelwyd (heb gynnwys plant o dan 11 oed) gwrdd mewn gerddi preifat. Caiff ymwelwyr fynd trwy’r tŷ i gyrraedd yr ardd ond ni chânt aros yn y tŷ. Ni ddylech ddefnyddio cyfarpar y gegin, cyllyll a ffyrc na dim arall mewn cartref arall. Os oes modd, dylech hefyd geisio osgoi cyffwrdd â phethau yn y cartref fel switsys golau a handlenni drysau.

A gaf i yrru i weld pobl o aelwyd arall?

Cewch, ar yr amod bod hynny o fewn eich ardal leol a’ch bod yn aros yn yr awyr agored.

A gaf i deithio i barciau, traethau, atyniadau i ymwelwyr a llecynnau hardd i gwrdd ag aelodau o aelwyd arall?

Os oes mannau eraill i ymwelwyr yn yr awyr agored yn eich ardal leol, cewch deithio i’r rhain, ond dylech ofalu eich bod yn parhau i gadw pellter cymdeithasol a golchi eich dwylo’n rheolaidd, yn enwedig os ydych yn defnyddio toiledau a chyfleusterau eraill.

Ni chaniateir teithio i gwrdd ag aelodau o aelwyd arall mewn parciau ac atyniadau, neu ar draethau y tu allan i’ch ardal leol.

A gaiff nifer diderfyn o blant o dan 11 oed gwrdd yn yr awyr agored?

Y tu allan i’r cartref, nid yw’r gyfraith yn cyfyngu ar nifer y plant o dan 11 oed sy’n cael ymgynnull. Fodd bynnag, ni chaiff mwy na dwy aelwyd gwrdd ar unrhyw un adeg.

Nid yw plant ifanc wedi'u cynnwys yn ein rheol ar y nifer o bobl gaiff ymgynnull oherwydd bod astudiaethau wedi canfod bod plant ifanc yn llai tebygol o drosglwyddo'r feirws, i blant eraill neu i oedolion, ac mae'n ymddangos nad yw’r feirws mor ddifrifol mewn plant ag y mae mewn oedolion gan amlaf. Gwnaed hyn hefyd er mwyn peidio ag atal rhieni sydd â mwy o blant rhag cyfarfod ag oedolion eraill.

Fodd bynnag, oherwydd bod plant ifanc yn gallu trosglwyddo'r feirws, dylai rhieni plant ifanc barhau i ddefnyddio synnwyr cyffredin, a gofalu'n arbennig bod eu plant yn sicrhau hylendid dwylo da ac yn lleihau cysylltiad agos lle bynnag y bo modd. Hyd yn oed gyda phlant, mae'n fwy diogel cwrdd mewn niferoedd llai, a chwrdd â'r un bobl yn rheolaidd yn hytrach nag amrywiaeth o wahanol bobl. Rydym hefyd yn argymell bod plant o dan 11 oed yn osgoi cymysgu â phlant o fwy nag un aelwyd ar y tro.

Mae’r un rheolau ag oedolion yn berthnasol i blant 11 oed a throsodd.

Darllenwch y canllawiau ar adael eich cartref a gweld pobl eraill i gael rhagor o fanylion.

Brechu a phrofi

Pryd y bydda i’n cael y brechlyn?

Dechreuodd byrddau iechyd Cymru roi’r brechlynnau ar 8 Rhagfyr. Bydd GIG Cymru yn rhoi’r brechlyn i bobl yn nhrefn eu risg glinigol. Pan fyddwch chi’n gymwys i gael y brechlyn, byddwch yn cael gwahoddiad i ddod i glinig pwrpasol.

Mae rhagor o wybodaeth ar gael ar dudalen y rhaglen frechu rhag y coronafeirws.

A gaf i gwrdd â grŵp o bobl os oes un ohonom neu bob un ohonom wedi cael y brechlyn coronafeirws neu wedi cael prawf negatif diweddar ar gyfer y coronafeirws?

Na chewch – mae’r rheolau’r un fath ar gyfer pobl sydd wedi cael eu brechlyn neu sydd wedi cael prawf negatif ag ydynt ar gyfer pawb arall. Ni chewch gwrdd o dan do ag unrhyw un nad yw’n byw gyda chi, ac eithrio o dan amgylchiadau cyfyngedig. Caiff hyd at bedwar o bobl (heb gynnwys gofalwyr na phlant o dan 11 oed) o ddwy aelwyd gwrdd yn yr awyr agored yn lleol.

A gaf i gwrdd â rhywun os wyf newydd gael prawf ac nad oedd gennyf y coronafeirws?

Na chewch – mae’r rheolau’r un fath i chi ag ydynt ar gyfer pawb arall. Hyd yn oed os nad oes gennych y coronafeirws ar hyn o bryd, mae risg y byddwch yn ei ddal oddi wrth bobl eraill ac yna’n ei basio ymlaen i eraill.

Gofal plant, gofal a chymorth

A yw darparwyr gofal plant yn cael gweithio o hyd?

Bydd gwasanaethau gofal plant yn dal i fod ar agor, gan gynnwys gofal dydd, gwarchod plant, gofal sesiynol, crèche; darpariaeth y tu allan i'r ysgol/gwyliau, darpariaeth gwaith chwarae wedi'i staffio a darpariaeth Dechrau'n Deg, cyn belled â'i bod yn gyfreithlon i'r safle y maent yn gweithredu ohono fod ar agor. Caiff nanis hefyd barhau i ddarparu gofal plant. 

Mae’r Rheoliadau presennol yn caniatáu ymgynnull o dan amgylchiadau cyfyngedig iawn yn unig. Mae hyn yn cynnwys darparu, derbyn neu gael gafael ar ofal neu gymorth gan gynnwys gofal plant, ond nid oes hawl i gynnal digwyddiadau eraill wedi’u trefnu mewn grwpiau, gan gynnwys mynychu gweithgareddau ehangach i blant neu grwpiau cymdeithasol eraill. Yn dibynnu ar natur sylfaenol y gweithgaredd, mae'n bosibl y bydd sefydliadau nad yw gofal plant yn brif ddiben iddynt yn canfod nad ydynt yn gallu gweithredu fel 'clybiau gweithgareddau gwyliau' o dan yr amgylchiadau presennol. 

Mae canllawiau ar gael i helpu lleoliadau gofal plant i sicrhau bod eu gwasanaethau'n ddiogel. Ni ddisgwylir i hyn newid ar unwaith, er y byddwn yn parhau i'w adolygu. Mae  canllawiau ar gyfer gweithredu lleoliadau chwarae mynediad agored yn parhau i fod ar waith ac ni fyddant yn newid.

Rwy’n rhannu cyfrifoldeb rhieni am blentyn gyda rhywun nad yw’n byw gyda mi – a gaf i ei weld o hyd?

Os yw cyfrifoldeb rhieni’n cael ei rannu, caiff y trefniadau presennol barhau ac fe ganiateir i’r plentyn symud rhwng aelwydydd (a swigod cefnogaeth) y rhieni lle bo hynny’n berthnasol.

A yw teulu neu ffrindiau yn cael darparu gofal plant anffurfiol?

Ydyn, ond dim ond pan nad oes dulliau eraill ar gael y dylid defnyddio'r math hwn o ofal plant. Ni ddylid gofalu am blant y tu allan i'w cartref os ydynt yn sâl, ac ni ddylai  unrhyw un sy'n sâl ofalu amdanynt. Ni ddylai oedolion sy'n danfon plant i gael gofal fynd i mewn i gartref rhywun arall.

Mae gennyf gyfrifoldebau gofalu ar gyfer rhywun nad yw’n byw gyda mi – a gaf i ymweld â nhw?

Rydych yn cael helpu neu roi gofal i rywun sydd ei angen, fel person hŷn, plentyn neu oedolyn agored i niwed, hyd yn oed os nad ydynt yn rhan o’ch aelwyd neu swigen gefnogaeth. Cewch hefyd ymweld â rhywun ar sail dosturiol os oes angen.

Wrth ystyried a oes angen ymweld â rhywun y tu allan i’ch aelwyd neu swigen gefnogaeth chi, yn enwedig o dan do, dylech gofio fod gan bob un ohonom gyfrifoldeb i adnabod y risgiau i ni ein hunain, ein teuluoedd, ein ffrindiau a’n cymuned yn sgil y feirws.

Mae angen i bobl farnu drostynt eu hunain beth sy’n rhesymol, yn unol â’r egwyddor gyffredinol honno. Dylech gadw mewn cof mai diben y cyfyngiadau yw atal lledaeniad y feirws, gan gynnwys i’r bobl yr ydym yn gofalu amdanynt.

A allaf adael fy ardal leol i ymweld â pherthynas sy'n byw mewn cartref gofal?

Caniateir ymweliadau arferol â chartrefi gofal o dan do ar gyfer un ymwelydd dynodedig. Mae'n esgus rhesymol i adael yr ardal leol at y dibenion hyn.

Caniateir ymweliadau dan do hefyd ar gyfer ymwelwyr nad ydynt wedi'u dynodi mewn amgylchiadau eithriadol, gan gynnwys diwedd oes, ond heb fod yn gyfyngedig i hynny.

Gellir parhau i gynnal ymweliadau awyr agored ac ymweliadau mewn podiau ymwelwyr neu fannau caeedig tebyg.

Dylid profi pob ymwelydd cyn ymweliad dan do neu ymweliad mewn pod ymweld neu fan caeedig tebyg, ac mae profion cyflym ar gael i gartrefi gofal i hwyluso hyn.

Y darparwr unigol sy'n penderfynu yn y pen draw a yw ymweliadau â chartrefi gofal yn cael eu cynnal, ac ym mha amgylchiadau.  Ym mhob achos, mae’n rhaid i'r darparwr gwasanaeth sicrhau mesurau priodol o ran diogelwch a chadw pellter cymdeithasol cyn caniatáu ymweliadau. Dylech gysylltu â nhw a chael eu caniatâd i ymweld cyn ichi deithio yno.

Bydd ymweliadau'n cael eu hatal dros dro os bydd achos o COVID-19 yn y cartref.

I gael rhagor o wybodaeth, gweler y canllawiau ar gartrefi gofal.

Beth ydych chi’n ei olygu wrth ‘sail dosturiol’?

Efallai fod gennych resymau tosturiol dros ymweld â rhywun o dan amgylchiadau eithriadol. Er enghraifft, efallai fod y person hwnnw'n dioddef salwch corfforol neu feddyliol, wedi cael profedigaeth, yn teimlo’n ynysig, neu eich bod yn pryderu am ei les yn gyffredinol.

Caniateir ymweliadau â lleoedd fel llety â chymorth, cartrefi plant neu ysbytai mewn amgylchiadau eithriadol, os yw’r lleoliad perthnasol yn caniatáu hynny. Ym mhob achos, mae’n rhaid i'r darparwr gwasanaeth sicrhau mesurau priodol o ran diogelwch a chadw pellter cymdeithasol cyn caniatáu ymweliadau. Dylech gysylltu â nhw cyn ichi deithio yno.

Sut allaf i ollwng nwyddau hanfodol yn ddiogel? 

Pan fyddwch yn gollwng nwyddau hanfodol, dylech 

  • leihau cysylltiad â phobl eraill cymaint ag y bo modd 
  • golchi eich dwylo cyn trin unrhyw nwyddau neu ddefnyddio hylif diheintio dwylo os na fydd dŵr a sebon ar gael 
  • trefnu ymlaen llaw ymhle i adael y nwyddau, fel yn y cyntedd neu ar y stepen drws 
  • cadw pellter o ddau fetr o leiaf
  • ystyried gwisgo gorchudd wyneb 

Ni ddylech fynd i mewn i gartref rhywun os nad oes wir angen. Os oes angen gwneud hynny, dylid rhoi camau lliniaru pellach ar waith. Er enghraifft, dylai pob drws gael ei agor i leihau’r angen i gyffwrdd ag arwynebau a dylid gwisgo gorchudd wyneb. 

Ni ddylech ollwng nwyddau hanfodol gyda rhywun arall os ydych yn hunanynysu

Rwy’n rhiant i blentyn ifanc, ydw i’n cael trefnu swigen gefnogaeth?

Ar lefel rhybudd 4, rydym wedi atal y gallu i greu aelwydydd estynedig, a dim ond rhieni plant o dan flwydd oed, rhieni sengl neu aelwydydd sengl sy'n cael ffurfio swigen gefnogaeth gydag aelwyd arall.

Ond, hyd yn oed i'r rhai nad ydynt yn rhan o swigod cefnogaeth, mae ein rheolau'n caniatáu i rieni babanod gael cymorth gan eu teuluoedd (neu ffrindiau agos), os oes ei angen arnynt ac nad oes dewis rhesymol arall.

I helpu rhieni plant ifanc, mae ein rheolau'n caniatáu i drefniadau gofal plant anffurfiol gyda ffrindiau neu deulu barhau. Mae'r rheolau hefyd yn caniatáu cyfarfodydd gyda ffrindiau neu deulu os oes angen cymorth a chefnogaeth ychwanegol, ond dim ond os nad oes dulliau rhesymol eraill o ddarparu'r cymorth a’r gefnogaeth.

Er bod y cymorth ychwanegol hwn yn cael ei ganiatáu, allwn ni ddim pwysleisio digon mor ddifrifol yw’r sefyllfa o ran lledaeniad y coronafeirws yn sgil yr amrywiolyn newydd. Rydym yn gofyn i bawb feddwl yn ofalus am y peth mwyaf synhwyrol i'w wneud i ddiogelu eu teulu, eu ffrindiau a'u cymuned, yn hytrach na dim ond meddwl am yr hyn y mae'r gyfraith yn caniatáu iddynt ei wneud. Os oes angen help neu gefnogaeth ychwanegol arnoch gan deulu neu ffrindiau, ceisiwch wneud yn siŵr bod hyn yn cael ei gadw i’r nifer lleiaf posibl o bobl a’r nifer lleiaf posibl o gyfarfodydd.

Ewch i’r tudalennau help a chymorth i rieni i gael gwybodaeth am ffynonellau o gyngor a chymorth i rieni.

Rwy’n berson anabl, neu’n rhiant i berson anabl ac mae gennyf gyfrifoldeb gofalu, a allaf gael gafael ar gymorth a chefnogaeth yn ystod lefel 4?

Mae ein rheolau yn caniatáu i bobl anabl gael gafael ar gefnogaeth neu ofal os oes angen. Gall hyn fod yn gefnogaeth ffurfiol drwy ofalwyr neu gefnogaeth anffurfiol gan deuluoedd neu ffrindiau agos.

Hyd yn oed os caniateir cefnogaeth ychwanegol, ni allwn orbwysleisio difrifoldeb y sefyllfa o ran lledaeniad y coronafeirws sy’n cael ei ysgogi gan yr amrywiolion newydd. Rydym yn gofyn i bawb feddwl yn ofalus am y peth mwyaf synhwyrol i'w wneud i ddiogelu eu teulu, eu ffrindiau a'u cymuned, yn hytrach na dim ond meddwl am yr hyn y mae'r gyfraith yn caniatáu iddynt ei wneud. Os oes angen cymorth neu gefnogaeth ychwanegol arnoch gan deulu neu ffrindiau, dylech leihau nifer y bobl yr ydych yn ymgysylltu â nhw i gael cefnogaeth, a nifer y cyfarfodydd, cymaint â phosibl, yn enwedig os ydych chi, neu’r person rydych yn darparu cefnogaeth yn eithriadol o agored i niwed yn glinigol.

Hunanynysu

Beth yw dyletswydd i hunanynysu?

Bydd yn ofynnol yn ôl y gyfraith i bobl sydd wedi cael prawf coronafeirws positif, neu sydd wedi dod i gysylltiad agos â rhywun sydd wedi profi'n bositif, hunanynysu am 10 diwrnod pan fydd gwasanaeth Profi Olrhain Diogelu GIG Cymru yn dweud wrthynt am wneud hynny. Daw’r cyfarwyddyd hwn drwy gyfrwng galwad ffôn, neges destun neu e-bost. Gall peidio â gwneud hynny arwain at hysbysiad cosb benodedig neu erlyniad troseddol.

Rydym yn eich cynghori’n gryf i hunanynysu os cewch gyfarwyddyd gan ap COVID-19 y GIG. Fodd bynnag, nid oes dyletswydd gyfreithiol i wneud hynny oherwydd bod yr amddiffyniadau preifatrwydd ac anhysbysrwydd ar yr ap yn golygu nad yw'n casglu unrhyw fanylion personol.

Rydym yn eich cynghori’n gryf hefyd os oes gennych symptomau COVID-19, waeth pa mor ysgafn, y dylech ddilyn y canllawiau cyffredinol ar hunanynysu a threfnu i gael prawf (er nad yw hyn chwaith yn ddyletswydd gyfreithiol).

Beth yn union mae hunanynysu yn ei olygu?

Hunanynysu yw pan ydych yn aros adref ac yn cyfyngu ar bob cyswllt diangen ag eraill y tu allan i'ch cartref. Mae hyn yn cynnwys peidio â mynd i weithio y tu allan i’ch cartref. Diben hyn yw sicrhau nad yw pobl sydd wedi cael prawf COVID-19 positif yn ei basio i’w ffrindiau, eu teulu a'u cymuned ehangach, gan gynnwys eu cydweithwyr yn y gwaith.

Rwyf wedi cael prawf coronafeirws positif. Am ba mor hir y bydd angen imi hunanynysu?

Os ydych wedi cael prawf coronafeirws positif ac yn gwybod pa bryd y dechreuodd eich symptomau, mae angen ichi hunanynysu nes y bydd o leiaf 10 o ddiwrnodau wedi pasio ers diwrnod cyntaf eich symptomau.

Ond os ydych wedi cael prawf coronafeirws positif ac na allwch roi gwybod i’r swyddogion olrhain cysylltiadau pa bryd y dechreuodd eich symptomau, neu os nad oes gennych symptomau, rhaid ichi hunanynysu am 10 diwrnod ar ôl cael y prawf. Darllenwch y canllawiau hunanynysu llawn.

Dydw i ddim wedi cael prawf coronafeirws positif ond mae’r swyddogion olrhain cysylltiadau wedi dweud wrtha i am hunanynysu. Am ba mor hir y bydd angen imi wneud hyn?

Bydd angen ichi hunanynysu am 10 diwrnod.

Os nad ydych yn byw gyda’r person sydd wedi cael prawf coronafeirws positif, mae’r 10 diwrnod yn dechrau o’r tro diwethaf y cawsoch gysylltiad agos â’r person hwnnw. Dylai swyddogion olrhain cysylltiadau roi gwybod ichi beth oedd y dyddiad hwn.

Os ydych yn byw gyda’r person sydd wedi cael prawf positif, mae’r 10 diwrnod yn dechrau ar y diwrnod pan wnaethant roi gwybod am eu symptomau. Neu, os nad oes ganddynt symptomau, mae’r 10 diwrnod yn dechrau o’r amser y cawsant y prawf.

Pan fydd swyddog olrhain cyswllt yn eich ffonio, byddant hefyd yn eich cynghori i archebu prawf PCR cyn gynted â phosibl, ac eto ar ddiwrnod 8. Drwy brofi cysylltiadau asymptomatig, mae'n rhoi cyfleoedd pellach i nodi mwy o achosion cyfeirio a'u cysylltiadau agos na fyddent fel arall yn hysbys i’r gwasanaeth Profi, Olrhain, Diogelu, ac mae hyn yn helpu i dorri cadwyni trosglwyddo ymhellach.

Nid yw cymryd prawf yn ddewis yn lle hunanynysu. Os yw'r profion yn negatif, bydd angen i chi hunanynysu o hyd am y cyfnod llawn o 10 diwrnod, oherwydd gall gymryd hyd at 10 diwrnod neu fwy i symptomau ddatblygu, neu i'r feirws ymddangos yn eich system.

Os bydd unrhyw un o ganlyniadau'r profion (prawf ar unwaith neu brawf diwrnod 8) yn dod yn ôl yn bositif byddwch yn dechrau cyfnod newydd o 10 diwrnod o hunanynysu o'r diwrnod y gwnaethoch gymryd eich prawf.

Rwyf wedi cael cyfarwyddyd i hunanynysu – a oes unrhyw sefyllfaoedd lle gallaf adael fy nghartref o hyd?

Mae rhai eithriadau prin lle cewch adael eich cartref pan ydych yn hunanynysu:

  • i geisio cyngor meddygol brys, neu ar gais gweithiwr meddygol proffesiynol
  • os oes risg o niwed difrifol ichi, fel i osgoi camdriniaeth ddomestig neu drais rhywiol
  • i ddiwallu rhwymedigaeth gyfreithiol neu i gymryd rhan mewn achos llys, os na ellir gwneud hyn o gartref
  • am resymau tosturiol fel mynd i angladd aelod o’r teulu neu ffrind agos
  • i siopa am hanfodion, ond dim ond os nad oes unrhyw un arall a all wneud hyn ac na allwch gael danfoniad bwyd
  • i symud tŷ, os oes rhaid gwneud hyn gan nad yw bellach yn bosibl ichi aros yn eich cartref presennol
  • i gael gwasanaethau milfeddygol, os na all unrhyw un arall gludo’r anifail i gael y gwasanaethau hynny

Fodd bynnag, er bod gennych hawl i adael eich cartref at y dibenion hyn, dylech feddwl yn ofalus a oes dewis arall ar gael yn lle gwneud hyn.

Os oes rhaid ichi adael eich cartref ac nad oes gennych ddewis arall, yn yr holl achosion uchod, rhaid i chi fod i ffwrdd o’ch cartref am cyn lleied â phosibl o amser a dylech gymryd pob cam posibl i osgoi’r risg o ledaenu’r feirws. Mae hyn yn cynnwys cadw’r pellter mwyaf oddi wrth bobl, osgoi defnyddio trafnidiaeth gyhoeddus a gwisgo gorchudd wyneb.

Nid yw’r eithriadau hyn yn berthnasol i bobl y mae’n ofynnol iddynt hunanynysu ar ôl cyrraedd Cymru o wlad o dan fesurau ychwanegol. Yn yr achosion hyn, rhaid ichi ddilyn y cyngor a nodir yn y canllawiau hunanynysu ar gyfer teithio i Gymru.

Pa gymorth sydd ar gael i bobl sy’n gorfod hunanynysu?

Gall pobl ar incwm isel wneud cais i dderbyn taliad o £500 os ydynt wedi cael prawf coronafeirws positif neu os yw swyddogion Profi Olrhain Diogelu GIG Cymru wedi gofyn iddynt hunanynysu gan eu bod wedi dod i gysylltiad agos gyda rhywun sydd wedi cael prawf coronafeirws positif neu os yw eu plentyn yn gorfod hunanynysu.

Mae’r taliad ar gael i bobl ar incwm isel nad ydynt yn gallu gweithio gartref ac a fyddai’n colli incwm o ganlyniad i hunanynysu. I fod yn gymwys, mae’n rhaid i bobl fod yn hunanynysu ac yn derbyn Credyd Cynhwysol neu fudd-dal penodedig arall.

Mae’r cynllun Taliad Hunanynysu bellach yn fyw. Bydd pobl yn gallu gwneud cais am y taliadau ar wefan eu hawdurdod lleol a bydd y taliadau’n cael eu hôl-ddyddio i 23 Hydref. Gweler tudalen y cynllun cymorth hunanynysu i gael gwybod mwy.

Efallai y bydd pobl sy'n hunanynysu hefyd yn gallu cael cymorth gan fudiadau gwirfoddol yn eu hardal os nad oes ganddynt unrhyw ffrindiau neu deulu a all eu helpu i gael bwyd a hanfodion eraill.

Mae fy mhlentyn wedi cael cyfarwyddyd i hunanynysu. A oes dyletswydd arno i hunanynysu?

Bydd plant 16 ac 17 oed fel arfer yn cael cyfarwyddyd uniongyrchol gan wasanaeth Profi Olrhain Diogelu GIG Cymru. Yn yr amgylchiadau hynny bydd y plentyn yn cael ei drin fel oedolyn ac mae’n rhaid iddo hunanynysu yn unol â’r un rheolau.

Gyda phlant iau, rhiant, gwarcheidwad neu oedolyn cyfrifol arall a fydd yn cael gwybod bod angen i blentyn hunanynysu. Yn yr achosion hyn y rhiant, gwarcheidwad neu oedolyn cyfrifol sy'n gyfrifol am sicrhau bod y plentyn yn cydymffurfio â’r gofyniad i hunanynysu. Mewn rhai amgylchiadau, os yw rhiant, gwarcheidwad neu oedolyn cyfrifol yn cael gwybod am blentyn 16 neu 17 oed, bydd angen iddynt gymryd pob cam rhesymol i sicrhau bod y plentyn yn hunanynysu.

Os oes rhaid i blentyn hunanynysu oherwydd ei fod wedi dod i gysylltiad â pherson o’r tu allan i’r cartref sydd wedi cael prawf COVID-19 positif, dim ond y plentyn hwnnw sy’n gorfod cwblhau cyfnod o hunanynysu (nid yr aelwyd gyfan).

A fydd rhaid i'm cyflogwr adael imi hunanynysu?

Bydd. Dylai cyflogwyr alluogi i unrhyw weithiwr sy’n gorfod hunanynysu wneud hynny. Mae'r canllawiau hunanynysu yn rhoi gwybodaeth am y dystiolaeth y gellir ei darparu i'ch cyflogwr yn cadarnhau'r gofyniad i chi hunanynysu.

A gaf i weithio gartref pan wyf yn hunanynysu?

Os ydych chi’n gallu gweithio gartref, rydym yn annog pobl i barhau i wneud hyn os yw’n bosibl, ac os ydynt yn teimlo’n ddigon da i wneud hynny. Dylai eich cyflogwr eich cefnogi i weithio gartref cymaint â phosibl pan ydych yn hunanynysu. Os na allwch weithio gartref, efallai y byddwch yn gymwys i gael taliad hunanynysu neu dâl salwch statudol oherwydd COVID-19 (ar GOV.UK).

Rwyf wedi cael y brechlyn coronafeirws – a oes angen i mi hunanynysu o hyd?

Oes – mae'r rheolau yr un fath i bobl sydd wedi cael y brechlyn ag i bawb arall.

Oes dal angen i mi hunanynysu os ydw i wedi cael prawf ac nad oedd gen i coronafeirws?

Oes – os yw gwasanaeth Profi, Olrhain, Diogelu GIG Cymru wedi dweud wrthych am hunanynysu, mae’n rhaid ichi wneud hynny am y 10 diwrnod llawn. Os ydych yn dal coronafeirws gan rywun, gall gymryd amser i chi ddatblygu'r feirws, a dyna pam mae hunanynysu yn bwysig.

Oes angen i mi hunanynysu os ydw i wedi cael coronafeirws o'r blaen?

Oes – mae'r rheolau yr un fath i bobl sydd wedi cael coronafeirws o'r blaen ag i bawb arall. Mae'n debyg bod gennych rywfaint o imiwnedd i coronafeirws, ond nid yw'n glir am ba mor hir y bydd yr imiwnedd hwnnw'n para. Felly, efallai eich bod yn dal i gario'r feirws ac mewn perygl o'i drosglwyddo i eraill.

Er ei fod yn brin, mae achosion yn bodoli o bobl yn cael eu hail-heintio â COVID-19. Yn gyffredinol, mai ail-heintio yn golygu bod person wedi cael haint, ac yna yn cael ei heintio eto yn ddiweddarach.

Gweithio

Beth yw'r rheolau ynghylch gweithio gartref?

Rydym yn annog pobl yn gryf i weithio gartref os yw hynny’n bosibl. Ond, gall pobl nad ydynt yn gallu gweithio gartref, ond sy'n gallu gweithio'n ddiogel yn eu gweithleoedd, wneud hynny os yw eu gweithle yn dal ar agor.

Ein canllawiau i gyflogwyr  yw na ddylai gweithwyr gael eu rhoi o dan bwysau i ddychwelyd i weithle os nad oes angen busnes clir iddynt wneud hynny. Dylai cyflogwyr sy'n ystyried ei gwneud yn ofynnol i'w staff ddychwelyd i weithleoedd asesu'n gyntaf a oes modd gwneud trefniadau amgen i fodloni’r rhan fwyaf o anghenion y cyflogwr. Dylid trafod hyn gyda staff neu gynrychiolwyr staff.

Beth allaf i ei wneud os wyf yn poeni am y mesurau diogelwch yn fy ngweithle?

Mae'r cyfyngiadau coronafeirws yn gosod rhwymedigaethau ar bobl sy'n gyfrifol am safleoedd lle mae gwaith yn digwydd i gymryd pob cam rhesymol  i leihau'r risg o ddod i gysylltiad â’r coronafeirws. Mae Llywodraeth Cymru yn disgwyl bod busnesau ac eraill yn deall mor ddifrifol yw’r sefyllfa rydym ni fel cymdeithas yn ei hwynebu, ac y byddant yn cymryd y camau rhesymol sydd eu hangen.

Os oes gennych chi bryderon nad yw rheolau iechyd a diogelwch yn cael eu dilyn yn y gwaith, dylech drafod hyn gyda’ch cyflogwr i ddechrau. Os na allwch ddod o hyd i ddatrysiad, cysylltwch â’ch undeb llafur neu gofynnwch am gyngor gan Acas.

Os ydych chi wedi bod yn gwarchod eich hun  os ydych chi’n pryderu bod mwy o berygl ichi ddioddef symptomau difrifol, gallwch lenwi’r asesiad risg gweithlu COVID-19. Dylech drafod y canlyniadau gyda’ch cyflogwr a fydd efallai yn dymuno cymryd camau priodol. Dylech hefyd siarad gyda’ch cynrychiolydd undeb llafur os ydych yn aelod o undeb.

A gaf i wneud gwaith yng nghartref rhywun?

Caiff gwaith yng nghartrefi pobl, er enghraifft gan weithwyr sy’n gwneud gwaith adeiladu, trwsio neu gynnal a chadw, barhau cyn belled â'i fod yn cael ei reoli mewn ffordd ddiogel a bod y gweithiwr ac aelodau'r cartref yn iach ac nad oes ganddynt unrhyw symptomau coronafeirws. Bydd angen cadw pellter corfforol pryd bynnag y gallwch. Fodd bynnag, rydym yn argymell y dylai pobl ystyried gohirio'r gwaith nes y bydd y cyfyngiadau Lefel 4 wedi’u llacio, os yw’n ddiogel gwneud hynny. Yn ogystal, os oes dewis arall rhesymol yn lle bod pobl yn gorfod dod i mewn i’ch cartref i wneud gwaith, yna rhaid mynd am y dewis arall hwnnw.

Fel busnesau eraill, rhaid i bobl sy'n gweithio yng nghartref rhywun arall gymryd pob cam rhesymol i leihau’r risg o ledaenu’r coronafeirws wrth weithio yng nghartrefi pobl eraill. Gweler y canllawiau ar fesurau rhesymol ac ar weithio yng nghartrefi pobl eraill i gael rhagor o wybodaeth

Argymhellir hefyd na ddylai unrhyw waith gael ei wneud mewn cartref lle mae rhywun yn hunanynysu, heblaw i drwsio nam sy'n peri risg uniongyrchol i ddiogelwch pobl – er enghraifft, gwaith plymio brys neu wneud addasiad i alluogi’r preswylwyr i aros yn eu cartref. Os na ellir osgoi cael gweithwyr i’r tŷ (oherwydd sefyllfa frys neu argyfwng), dylid cymryd pob gofal ychwanegol i gadw’r gweithwyr ac aelodau’r cartref ar wahân yn llwyr. Mewn achosion o’r fath, gall Iechyd Cyhoeddus Cymru roi cyngor i weithwyr ac aelwydydd. Ond ni ddylai unrhyw waith gael ei wneud gan weithiwr sydd â symptomau coronafeirws, waeth pa mor ysgafn ydyn nhw.

A oes rhaid i fy musnes gau o dan y cyfyngiadau newydd?

Rydym wedi cyhoeddi rhestr lawn o fusnesau y mae'n rhaid iddynt gau.

Mae lleihau unrhyw gyfraniad at ledaenu’r feirws yn bwysig, a dyna pam mae angen i rai busnesau gau.

A yw busnesau’n cael darparu gwasanaeth dosbarthu nwyddau, hyd yn oed os ydyn nhw’n gorfod bod ar gau?

Ydynt. Caiff busnesau ddarparu gwasanaeth dosbarthu ar-lein neu dros y ffôn yn unig, hyd yn oed os ydynt yn gorfod bod ar gau. 

A yw busnesau’n cael darparu gwasanaeth dosbarthu nwyddau, hyd yn oed os ydyn nhw’n gorfod bod ar gau?

Gall pob siop a mathau eraill o fusnesau sy’n gorfod bod ar gau gynnig gwasanaeth "clicio a chasglu" neu wasanaethau tebyg (fel gwasanaeth danfon). Er mwyn lleihau nifer y teithiau y mae pobl yn eu gwneud, dylid archebu'r holl nwyddau a gwasanaethau ymlaen llaw ar-lein, dros y ffôn neu drwy'r post. Ni ddylai rhywun deithio y tu allan i’w ardal leol i gasglu nwyddau drwy wasanaethau o’r fath, oni bai bod hynny’n rhesymol angenrheidiol, megis cyflenwadau hanfodol i gynnal eu cartref, nad ydynt ar gael yn yr ardal leol, a phan nad oes dewis arall rhesymol ymarferol.

Rhaid rhoi pob mesur rhesymol ar waith i sicrhau bod pellter o 2 fetr yn cael ei gynnal rhwng pobl ar y safle, yn ogystal â phobl sy'n aros i fynd i mewn i'r safle. Gweler y canllawiau ar fesurau rhesymol i gael rhagor o wybodaeth.

Rwy'n rhedeg busnes sy’n gorfod cau. A oes unrhyw gymorth ar gael?

Trefnwyd bod £150 miliwn yn rhagor ar gael i helpu busnesau i ymdopi â’r effaith y mae pandemig y coronafeirws yn parhau i’w chael. 

Os yw busnesau yn y sectorau lletygarwch, twristiaeth a hamdden, ac yn y sector manwerthu nad yw’n hanfodol, yn talu ardrethi annomestig, bydd y cymorth hwn ar gael i’w helpu, a bydd yn ychwanegol at y Gronfa i Fusnesau dan Gyfyngiadau. Bydd busnes cymwys sydd â gwerth ardrethol o lai na £12,000 yn cael taliad grant ychwanegol o £4,000.

Os oes gan fusnesau werth ardrethol rhwng £12,001 a £500,000, byddant yn cael £5,000. Bydd y cyllid, a fydd yn helpu busnesau â’u costau tan 31 Mawrth, ar gael i gwmnïau faint bynnag o weithwyr sydd ganddynt, gan sicrhau y bydd microfusnesau’n gallu elwa ar y cymorth.

Unwaith eto, bydd y taliadau hyn yn cael eu gweinyddu a’u dosbarthu gan yr awdurdodau lleol, sydd wedi bod yn hollbwysig drwy gydol y pandemig o ran sicrhau bod cyllid yn cyrraedd busnesau’n gyflym.

Os yw busnesau sy’n talu ardrethi annomestig wedi cael taliad ers y cyfnod atal byr ym mis Hydref, nid oes angen iddyn nhw wneud dim. Fodd bynnag, dylai’r busnesau hynny sydd heb gofrestru gyda’u hawdurdod lleol weithredu ’nawr i sicrhau eu bod yn cael y cymorth y mae ganddynt yr hawl i’w gael.

Mae’r cyllid hwn yn ychwanegol at y 2 gylch cyllido o dan y Gronfa Cadernid Economaidd pan roddwyd Cymorth Penodol i’r Sector. Mae’r Gronfa honno wedi bod yn rhoi cymorth i fusnesau twristiaeth, lletygarwch a hamdden, ac i fusnesau yn y gadwyn gyflenwi, ers y cyfyngiadau a ddaeth i rym ar 4 Rhagfyr 2020.

Ers dechrau’r pandemig, mae Llywodraeth Cymru wedi rhoi cymorth gwerth £1.9 biliwn i fusnesau ym mhob cwr o Gymru. Mae hynny wedi bod yn hanfodol er mwyn diogelu cwmnïau yn ystod y cyfnod hynod anodd hwn ac mae wedi diogelu 160,000 o swyddi.

Mae rhagor o wybodaeth am y cyllid, ac am sut i gael gafael arno, ar gael ar wefan Busnes Cymru.

Gweler ein tudalennau ar gymorth ariannol i fusnesau i gael rhagor o wybodaeth

Rwy'n gweithio mewn busnes a fydd yn gorfod cau/y bydd y rheoliadau hyn yn effeithio arno. A fydd cymorth ariannol ar gael i gefnogi fy swydd?

Bydd, dylai busnesau cymwys y mae COVID-19 wedi effeithio arnynt gael manteisio ar y  cymorth sydd ar gael oddi wrth Lywodraeth y DU drwy'r Cynllun Cadw Swyddi (ar GOV.UK) a fydd nawr yn parhau tan ddiwedd mis Mawrth 2021.

A oes unrhyw gymorth ar gael i bobl sydd wedi gweld lleihad yn eu hincwm, er enghraifft y bobl ar gontractau dim oriau?

Mae amryw o ddewisiadau cymorth ariannol ar gael os ydych yn cael llai o waith neu ddim gwaith o gwbl oherwydd COVID-19. Gallwch hefyd wneud cais drwy’r Gronfa Cymorth Dewisol a gwneud cais am Gredyd Cynhwysol.

Pa gymorth sydd ar gael i bobl hunangyflogedig a llawrydd?

Gall pobl hunangyflogedigfod yn gymwys i hawlio cymorth ariannol drwy’r Cynllun Cymorth Incwm i’r Hunangyflogedig (ar GOV.UK).

Gall unigolion llawrydd sy'n gweithio yn y sectorau diwylliannol a chreadigol yng Nghymru wneud cais drwy'r Gronfa Adferiad Diwylliannol.  

Mae cymorth coronafeirws i fusnesau hefyd ar gael ar wefan Busnes Cymru.

Mae fy nghyflogwr wedi cael cyllid oddi wrth Lywodraeth Cymru ond mae’n dileu swyddi yn awr. Beth ddylwn i ei wneud?

Bydd rhaid i unrhyw gyflogwyr sy’n cael arian oddi wrth Lywodraeth Cymru barhau i fodloni’r amodau sy’n berthnasol i’r cyllid hwnnw. Mae'r amodau hyn yn amrywio ac nid ydynt o reidrwydd yn atal cyflogwr rhag diswyddo pobl. Os ydych chi mewn perygl o golli eich swydd, dylech siarad â’ch undeb llafur, neu geisio cyngor pellach gan Acas ynglŷn â’ch hawliau pan fyddwch yn cael eich diswyddo 

Rwy’n byw yn Lloegr ond yn gweithio yng Nghymru. A gaf i deithio o hyd?

Mae unrhyw un sydd yng Nghymru, boed yn byw yma neu'n teithio yma, yn gorfod dilyn y rheolau hyn. Fodd bynnag, mae teithio i weithle yng Nghymru yn esgus rhesymol dros adael eich cartref. Yn yr un modd, caiff pobl sy'n byw yng Nghymru deithio i Loegr at ddibenion gwaith os yw hynny'n angenrheidiol ac na allant weithio gartref.

Mae hyn yn dibynnu ar unrhyw reolau a all fod yn gymwys yn Lloegr. Darllenwch ganllawiau Llywodraeth y DU ar y cyfyngiadau yn Lloegr i gael rhagor o wybodaeth.

A gaf i roi cymorth cysylltiedig â thai mewn llety brys, llety â chymorth neu yng nghartref rhywun?

Cewch ddarparu gwasanaethau digartrefedd, gwasanaethau tai a gwasanaethau cymorth wyneb yn wyneb, ond dylai’r rheini sy’n darparu cymorth sicrhau bod pob mesur rhesymol yn cael ei gymryd i leihau’r risg y bydd y coronafeirws yn lledaenu. Dylai darparwyr gwasanaethau hefyd ystyried a ellir rhoi’r cymorth dros y ffôn neu drwy gynnal galwadau fideo.

A gaf i wneud gwaith gwirfoddol?

Cewch, er y dylech wneud hynny o’ch cartref neu’n lleol os yw hynny’n rhesymol ymarferol. Os ydych yn chwilio am ragor o gyfleoedd i wirfoddoli’n fwy lleol, gallwch gysylltu â’ch Cyngor Gwirfoddol Sirol lleol.

Cewch hefyd fynd allan i roi gofal neu gymorth i unigolyn agored i niwed, gan gynnwys cymorth brys. Mae hynny’n cynnwys mynd i mofyn bwyd a meddyginiaethau ar eu cyfer, ond mae’n bwysig nad ydych yn eich rhoi eich hun na’r unigolyn yr ydych yn gofalu amdano mewn perygl.

Addysg

A fydd ysgolion yn aros ar agor o dan gyfyngiadau Lefel 4?

Bydd y penderfyniad i agor ysgolion cynradd ac uwchradd, neu beidio, ar gyfer dysgu wyneb yn cael ei adolygu yn unol â’r dystiolaeth a’r wybodaeth wyddonol ac iechyd y cyhoedd ddiweddaraf. Bydd Llywodraeth Cymru yn parhau i weithio gydag awdurdodau lleol ac ysgolion i gynllunio eu camau gweithredu.

 Mae pob disgybl ysgol gynradd a disgyblion mewn blynyddoedd arholiadau (blynyddoedd 11 a 13), ynghyd â mwy o fyfyrwyr mewn colegau, yn cael dychwelyd i ddysgu ar safle’r ysgol/coleg. Mae hyblygrwydd yn cael ei roi hefyd i ysgolion ganiatáu i ddisgyblion ym mlynyddoedd 10 a 12 fynd yn ôl i’r ysgol. Mae’n bosibl y bydd disgyblion ym mlynyddoedd ysgol 7, 8 a 9 yn cael sesiynau ailgydio at ddibenion lles ac er mwyn eu paratoi i ddychwelyd i’r ysgol ar ôl y Pasg.

I gael yr wybodaeth ddiweddaraf am sut mae ysgolion yn gweithredu, gweler ein canllawiau i ysgolion.

A oes angen gorchudd wyneb mewn lleoliadau addysg a gofal plant?

Os nad yw’n bosibl cadw pellter cymdeithasol, dylid gwisgo gorchuddion wyneb ym mhobman yn yr ysgol, gan gynnwys yn yr ystafell ddosbarth. Mae hyn yn cynnwys staff cynradd ac uwchradd, a dysgwyr yn yr ysgolion uwchradd. Yr eithriad i hyn yw amser bwyd a phan fyddant y tu allan, oni bai bod asesiad risg yr ysgol yn nodi bod angen mesurau ychwanegol, er enghraifft ar yr iard os oes nifer fawr o ddysgwyr mewn ardal cymharol fychan heb wahanu grwpiau cyswllt (er enghraifft, wrth aros i fynd i mewn i’r ysgol).

Dylai disgyblion blwyddyn 7 a hŷn hefyd wisgo gorchudd wyneb ar gludiant i'r ysgol.

Dylai ymwelwyr i’r ysgol neu i’r lleoliad wisgo gorchudd wyneb, gan gynnwys rhieni sy’n danfon neu’n casglu dysgwyr.

I gael rhagor o wybodaeth, darllenwch y canllawiau i ysgolion.

Mewn colegau, dylai staff a dysgwyr wisgo gorchuddion wyneb mewn mannau lle mae’n anodd cadw pellter cymdeithasol. Dylent wneud hynny hefyd pan fyddant yn symud o amgylch y safle, megis mewn coridorau a mannau cymunol lle nad yw’n hawdd cadw pellter cymdeithasol. Dylai hyn fod yn rhan o asesiad risg y darparwr. 

Dylid gwisgo gorchuddion hefyd ar gludiant penodedig. 

I gael rhagor o wybodaeth, darllenwch y canllawiau i golegau.

Sut y gall ysgolion ymdopi â disgyblion y mae gofyn iddyn nhw hunanynysu?

Manylir yn y canllawiau cadw dysgwyr yn ddiogel mewn addysg ar y camau y dylai ysgolion eu cymryd i leihau nifer y bobl y gallent ddod i gysylltiad â nhw ac i atal y clefyd rhag cael ei drosglwyddo – yn eu plith y mae cadw pellter cymdeithasol, lleihau cymysgu’n ddiangen, a mesurau hylendid dwylo a hylendid anadlol.

Bydd ysgolion sy’n cydweithio’n agos â swyddogion olrhain cysylltiadau dan raglen Profi, Olrhain, Diogelu y GIG yn gweithio drwy’r broses olrhain cysylltiadau i adnabod y disgyblion hynny sydd wedi bod mewn cysylltiad agos ag achos positif ac a ddylai fod yn hunanynysu o’r herwydd. Mae rhagor o ganllawiau ar olrhain cysylltiadau ar gael i ysgolion.

Os oes gofyn i ddisgybl hunanynysu, dylid darparu digon o waith priodol i sicrhau ei fod yn gallu parhau i ddysgu. Dylai ysgolion gadw mewn cysylltiad â disgyblion, gan gynnwys cysylltu â nhw’n unigol fel y bo’n briodol. 

Rwy'n weithiwr allweddol – beth sy'n digwydd os bydd yn rhaid i ysgol fy mhlentyn gau dros dro?

Mae'n ofynnol i ysgolion sy'n cau am fwy na dau ddiwrnod am resymau'n ymwneud â coronafeirws sicrhau bod darpariaeth addysg ar gael ar y safle ar gyfer plant gweithwyr hanfodol o'r trydydd diwrnod ymlaen.

Fodd bynnag, os oes gan ysgol ddiwrnod HMS yna mae'r ysgol ‘ar gau’ i ddysgwyr. Felly, nid yw'r dyddiau hyn yn cyfrif fel diwrnodau y mae’r ysgol ar agor i ddysgwyr – naill ai o bell neu wyneb yn wyneb.

Mae gan fy mhlentyn anghenion dysgu ychwanegol – a oes cefnogaeth iddo os oes rhaid i'w ysgol gau dros dro?

Mae'n ofynnol i ysgolion sy'n cau am fwy na dau ddiwrnod am resymau'n ymwneud â coronafeirws sicrhau bod darpariaeth addysg ar gael ar y safle ar gyfer plant sy'n agored i niwed o'r trydydd diwrnod ymlaen. 

Fodd bynnag, os oes gan ysgol ddiwrnod HMS yna mae'r ysgol ‘ar gau’ i ddysgwyr. Felly, nid yw'r dyddiau hyn yn cyfrif fel diwrnodau y mae’r ysgol ar agor i ddysgwyr – naill ai o bell neu wyneb yn wyneb.

Rwy'n byw yng Nghymru ond yn teithio'n ddyddiol i Loegr i fynd i’r ysgol, y coleg neu'r brifysgol. A gaf i fynd yno o hyd?

Cewch. Os ydych yn mynd i ysgol, i goleg neu i brifysgol yn Lloegr, mae'n esgus rhesymol i deithio yno os nad oes modd ichi gael addysg ar-lein yn ystod y cyfnod hwn.

Mae hyn yn berthnasol hefyd i staff sy'n teithio i Loegr i ddysgu mewn ysgolion, colegau neu brifysgolion ac nad ydynt yn gallu gweithio gartref.  Ond bydd angen ichi gymryd sylw o unrhyw gyfyngiadau sydd ar waith yn yr ardal yr ydych yn teithio iddi yn Lloegr.

A gaf i deithio yn ôl i brifysgol yng Nghymru?

Mae teithio at ddibenion addysgol yn esgus rhesymol dros deithio y tu allan i’ch ardal leol.. Mae hyn yn cynnwys symud i gyfeiriad arall yn ystod y tymor ac yn caniatáu i fyfyrwyr a staff deithio o’r cartref i’r brifysgol.

Byddai gennych esgus rhesymol i deithio o Loegr, yr Alban neu Ogledd Iwerddon i Gymru ac fel arall os ydych yn teithio i gael addysg.

Fodd bynnag, ni ddylai myfyrwyr ddychwelyd i brifysgolion yng Nghymru nes y bydd eu prifysgol yn rhoi gwybod y dylent wneud hynny, a nes y bydd dysgu wyneb yn wyneb yn ailddechrau.

Byddai’r cyfyngiadau cyfredol hefyd yn caniatáu i fyfyrwyr rhyngwladol deithio i’r DU at ddibenion addysgol, er y byddai angen ichi ddilyn y rheolau cwarantin perthnasol ar ôl cyrraedd. Cysylltwch â’ch prifysgol cyn ichi gyrraedd.

Beth yw’r rheolau ynglŷn â dysgu mewn prifysgolion?

Caiff prifysgolion barhau i ddarparu cyfuniad o ddysgu wyneb yn wyneb a dysgu cyfunol.

Mae prifysgolion yn agored ar gyfer gweithgareddau y mae’n hanfodol ymgymryd â nhw ar y campws, a hynny oherwydd bod angen i lawer o fyfyrwyr a staff ddefnyddio labordai, llyfrgelloedd academaidd arbenigol, mannau astudio priodol neu stiwdios. Mae hyn yn golygu bod yn rhaid iddynt adael cartref oherwydd na allant wneud y gwaith hwnnw yn eu cartrefi. Mae prifysgolion yn rheoli’r gweithgareddau hyn drwy ddefnyddio mesurau priodol fel clicio a chasglu neu ganiatáu i fyfyrwyr archebu slotiau astudio er mwyn lleihau’r niferoedd ar y safle ac i gefnogi rhaglen Profi, Olrhain, Diogelu y GIG.   

Mae prifysgolion wedi bod yn cynnig addysg bersonol drwy gydol y pandemig. Ar gyfer llawer o fyfyrwyr, mae hynny’n golygu eu bod wedi bod y dysgu ar-lein yn ystod y tymor hwn. Fodd bynnag, bydd rhai myfyrwyr wedi bod yn cael addysg hanfodol ‘wyneb yn wyneb’ yn ystod y tymor. Mae gan rai cyrsiau elfennau ymarferol, mae cyrff proffesiynol yn pennu gofynion penodol ar gyfer eraill, neu mae angen defnyddio cyfarpar neu gyfleusterau arbenigol er mwyn i fyfyrwyr fedru cwblhau gofynion priodol y cymhwyster eleni.

Gweler y canllawiau addysg uwch i gael rhagor o fanylion.

A yw myfyrwyr prifysgol sy'n byw yn eu llety tymor ar hyn o bryd yn cael dychwelyd adref?

Rydym yn gofyn i bob myfyriwr sy'n byw yng Nghymru, a'n holl fyfyrwyr o Gymru sy'n byw y tu allan i Gymru, i’n helpu i ddiogelu Cymru drwy beidio â theithio’n rheolaidd rhwng y brifysgol a'r cartref.

Dim ond os yw hynny'n gwbl angenrheidiol y dylech symud rhwng eich cyfeiriad yn ystod y tymor a'ch cyfeiriad cartref, (yn gyffredinol, y prif reswm dros ganiatáu i fyfyrwyr deithio’n ôl i’w cyfeiriad yn ystod y tymor yw er mwyn iddynt gael manteisio ar wasanaethau addysgol). Mae rhai o’r rhesymau eraill yn cynnwys at ddibenion gwaith, er mwyn darparu neu gael gofal, neu oherwydd pryderon am eich lles..

Ni ddylech ddychwelyd adref am 'ymweliad' ar hyn o bryd os yw’ch cartref y tu allan i’ch ardal leol.

Ni ddylech deithio adref os gofynnwyd ichi hunanynysu neu os oes gennych symptomau COVID-19.

Beth yw’r rheolau ar gyfer colegau?

O 15 Mawrth ymlaen, bydd grwpiau ychwanegol o ddysgwyr yn cael mynd i golegau ac i ganolfannau hyfforddi. Bydd y grwpiau hynny’n cynnwys y rheini a fyddai fwyaf ar eu hennill o gael mynd yno cyn y Pasg oherwydd gofynion y cymwysterau a’r gofynion asesu. Mae hyn yn adeiladu ar y grwpiau y caniatawyd iddynt ddychwelyd o 22 Chwefror ymlaen oherwydd eu bod yn astudio ar gyfer cymwysterau “trwydded i ymarfer” mewn sectorau â blaenoriaeth. Caiff darparwyr barhau i benderfynu ar sail achosion unigol pwy yn y categori “agored i niwed” y dylid caniatáu iddynt fynd i’r coleg, er enghraifft, achosion lle mae pryderon sylweddol am unigolyn am resymau’n ymwneud â lles neu’r angen i’w ddiogelu.

I gael yr wybodaeth ddiweddaraf am sut mae colegau’n gweithredu, gweler ein canllawiau ar golegau.

A oes hawl i gynnal gweithgareddau a chlybiau i blant?

Nac oes (heblaw eu bod ar-lein). Dim ond o dan amgylchiadau cyfyngedig iawn ycaniateir i aelwydydd gymysgu â’i gilydd ar hyn o bryd ac nid yw hynny’n cynnwys ymgynnull at ddibenion o’r fath. . Mae hyn yn cynnwys gweithgareddau fel grwpiau Sgowtiaid, grwpiau rhieni a phlant bach, a dosbarthiadau dawnsio. Yn dibynnu ar natur sylfaenol y gweithgaredd, mae'n bosibl y bydd sefydliadau nad yw gofal plant yn brif ddiben iddynt yn canfod nad ydynt yn gallu gweithredu fel 'clybiau gweithgareddau gwyliau' o dan yr amgylchiadau presennol.

Caiff clybiau gofal plant, fel ‘clybiau gweithgarwch gwyliau’ neu ofal cofleidiol i blant, barhau.

Darllenwch y canllawiau ar ofal plant a chwarae i gael rhagor o wybodaeth.

A yw llyfrgelloedd yn cael agor?

Mae llyfrgelloedd ar gau; fodd bynnag, gallant ddarparu gwasanaethau clicio a chasglu a danfon i gartrefi. Caiff llyfrgelloedd ysbytai a llyfrgelloedd mewn sefydliadau addysg aros ar agor.

Iechyd a gofal cymdeithasol

A gaf i ddefnyddio gwasanaethau iechyd o hyd?

Mae GIG Cymru yma o hyd i'ch helpu os oes angen gofal arnoch, ac mae'n bwysig eich bod yn parhau i fynd i apwyntiadau ac yn gofyn am help ar gyfer materion meddygol brys. Cewch adael eich cartref i ddefnyddio gwasanaethau iechyd lleol, gan gynnwys eich meddygfa, eich deintydd, eich optometrydd neu unrhyw wasanaeth iechyd arall (gan gynnwys gwasanaethau iechyd meddwl). Os bydd eich apwyntiad yn newid, bydd eich bwrdd iechyd neu'ch gweithiwr iechyd proffesiynol yn cysylltu â chi. Mae cyngor ar wasanaethau sy'n dal i weithredu ar gael ar wefan eich bwrdd iechyd neu'ch ymddiriedolaeth.

Rydym yn eich cynghori i ddilyn unrhyw ganllawiau sydd gan eich meddygfa, eich deintydd, eich optometrydd neu'ch gwasanaeth iechyd lleol i'ch amddiffyn chi a'r staff, gan gynnwys yr angen i gadw 2 fetr oddi wrth gleifion eraill wrth aros i gael eich gweld a gwisgo gorchudd wyneb (os nad ydych wedi eich eithrio).

Os oes gennych symptomau coronafeirws, peidiwch ag ymweld â’ch meddyg teulu, ysbyty, fferyllfa, deintydd nac optometrydd. Dylech hunanynysu ar unwaith a threfnu prawf coronafeirws. I gael rhagor o wybodaeth, defnyddiwch wiriwr symptomau GIG Cymru.

A gaf i ymweld â rhywun yn yr ysbyty?

Fe’ch cynghorir chi i gysylltu â'r bwrdd iechyd neu'r ymddiriedolaeth i gael gwybodaeth leol cyn ymweld â rhywun yn yr ysbyty.

Ein blaenoriaeth gyntaf yw atal a rheoli heintiau yn ein lleoliadau gofal iechyd.  Pwrpas hyn yw sicrhau iechyd, diogelwch a llesiant cleifion, staff ac ymwelwyr.

Mae'r Canllawiau Ymweld ag Ysbytai yn ystod Coronafeirws yn nodi'r llinell sylfaen i Fyrddau Iechyd, Ymddiriedolaethau a darparwyr gofal hosbis ei dilyn ar gyfer ymweld yng Nghymru yn ystod y pandemig. Mae gan ddarparwyr gofal iechyd hyblygrwydd i wyro oddi wrth y Canllawiau mewn ymateb i'r amodau yn lleol.

A gaf i ymweld â rhywun sy’n byw mewn llety â chymorth?

Dim ond os ydych yn rhan o’i swigen gefnogaeth y cewch ymweld â rhywun yn ei gartref â chymorth.

Yn ogystal ag unrhyw drefniant sy’n gysylltiedig â swigen gefnogaeth, cewch gyfarfod â hyd at bedwar o bobl o ddwy aelwyd yn yr awyr agored (gan gynnwys mewn gerddi preifat) cyhyd â’ch bod yn teithio’n lleol yn unig; dylech hefyd geisio cadw pellter cymdeithasol.

Mae’n bwysig bod penderfyniadau sy’n ymwneud â phobl mewn llety â chymorth yn cael eu cymryd ar y cyd, a dylid cynnwys y bobl syn byw yno, eu teuluoedd, y rheini sy’n darparu’r gofal a’r cymorth, a’r rheini sy’n comisiynu gwasanaethau. 

Gweler y canllawiau byw â chymorth i gael rhagor o fanylion.

A gaf i weld fy ngweithiwr cymorth o hyd?

Cewch weld eich gweithiwr cymorth o hyd. Ond, dylai gwasanaethau cymorth ystyried a oes modd darparu cymorth dros y ffôn neu fideo. Os caiff cymorth ei ddarparu wyneb yn wyneb, dylai'r darparwr cymorth sicrhau bod hynny’n cael ei wneud mewn modd diogel, gan gadw pellter cymdeithasol a darparu cyfarpar diogelu personol os oes angen.

A ddylwn i gymryd camau gwarchod?

Dylai’r rhai sy’n Eithriadol o Agored i Niwed yn Glinigol ddilyn y cyngor a roddwyd iddynt, sydd i’w weld yn ein canllawiau ar warchod.

Chwaraeon, ymarfer corff a gweithgareddau awyr agored

Pa fath o ymarfer corff a ganiateir?

Nid oes unrhyw gyfyngiadau cyfreithiol ar hyn ond yn ymarferol, mae cyfyngiadau eraill yn cyfyngu ar weithgareddau o’r fath, er enghraifft, y ffaith bod cyfleusterau chwaraeon a hamdden dan do ynghau. Gan mai un o ddibenion y cyfyngiadau yw lleihau’r pwysau ar y GIG, dylech osgoi gweithgareddau lle mae cryn dipyn o risg (er enghraifft, nofio neu fathau eraill o ymarfer corff yn y môr neu mewn llynnoedd, afonydd a dyfrffyrdd eraill). 

Pa gyfleusterau chwaraeon a hamdden sy’n cael agor? 

Rhaid i’r holl gyfleusterau chwaraeon a hamdden dan do gau, Fodd bynnag, mae cyfleusterau chwaraeon a hamdden yn yr awyr agored, megis parciau chwarae i blant, cyrtiau tennis, cyrsiau golff a lawntiau bowlio, yn cael agor. 

Mae llai o risg i’r coronafeirws gael ei drosglwyddo yn yr awyr agored. Fodd bynnag, ni ellir dileu’r risg yn llwyr. Dylai pobl sicrhau eu bod yn cadw pellter cymdeithasol ac yn arfer hylendid dwylo pan fyddant yn ymweld â’r cyfleusterau hyn. Rhaid i’r bobl sy’n rhedeg y cyfleusterau gymryd pob cam rhesymol i reoli risg ac i sicrhau bod pobl yn cadw pellter cymdeithasol.

A gaf i deithio er mwyn mynd i gyfleusterau chwaraeon neu hamdden?

Cewch deithio at y dibenion hyn, ond rhaid ichi aros yn lleol. Yn gyffredinol, mae hynny’n golygu na ddylech fod yn teithio mwy na 5 milltir o’ch cartref.

Gyda phwy y caf i ymarfer?

Cewch ymarfer gydag:

  • aelodau o’ch aelwyd neu’ch swigen gefnogaeth, neu
  • gyda phobl o un aelwyd arall cyhyd nad oes mwy na 4 o bobl yn ymarfer (nid yw hyn yn cynnwys gofalwyr na phlant o dan 11 o’r naill neu’r llall o’r aelwydydd hynny), a’ch bod yn aros yn yr awyr agored.

Dylech sicrhau eich bod yn cadw pellter cymdeithasol rhyngoch a’r bobl yr ydych yn ymarfer gyda nhw os nad ydynt yn rhan o’ch aelwyd neu’ch swigen gefnogaeth chi. Ni ddylech deithio y tu allan i’ch ardal leol i gyfarfod â rhywun o’r tu allan i’ch aelwyd neu’ch swigen gefnogaeth.

Sut mae meysydd chwarae’n cael eu cadw’n ddiogel?

Mae’n ofynnol i bawb sy’n rhedeg meysydd chwarae neu sy’n berchen arnynt gymryd pob cam rhesymol i leihau lledaeniad y coronafeirws. Rydym wedi darparu canllawiau sy’n gofyn i berchenogion a gweithredwyr gynnal asesiad risg a chyflwyno mesurau ymarferol i leihau’r risg o’r coronafeirws – ailagor meysydd chwarae i blant a mannau chwarae awyr agored. Mae angen i bob perchennog neu weithredwr gymhwyso’r canllawiau hyn i’r cyfleusterau y mae’n gyfrifol amdanynt, gan ddibynnu ar yr amgylchiadau, ac ar gynllun a dyluniad y cyfleusterau. Bydd angen ystyried maint y cyfleusterau, y cyfarpar, a sut mae’r maes chwarae’n cael ei drefnu, ei redeg, a’i reoli.

Nid oes modd dileu’r holl risg yn llwyr. Ond mae plant yn elwa’n fawr ar chwarae yn yr awyr agored ac mae mynd i’r parc yn cefnogi iechyd corfforol, iechyd meddwl a llesiant plant. Mae llai o risg i’r coronafeirws gael ei drosglwyddo yn yr awyr agored.

Anogir rhieni a gwarcheidwaid i ysgwyddo cyfrifoldeb dros gadw pellter cymdeithasol, hylendid dwylo a hylendid anadlol, drwy annog plant i olchi neu ddiheintio’u dwylo’n aml, drwy sychu’r cyfarpar â’u weips eu hunain, a sicrhau mai niferoedd bach sydd mewn parciau ac yn defnyddio cyfarpar ar yr un pryd, drwy sicrhau bod plant yn ei ddefnyddio yn eu tro neu drwy ddefnyddio parciau ar adegau llai prysur.

A gaiff plant chwarae allan ar y stryd yn eu cymdogaethau eu hunain?

Mae plant yn elwa’n fawr ar chwarae yn yr awyr agored ac mae cael gwneud hynny yn cefnogi iechyd corfforol, iechyd meddwl a llesiant plant. Mae llai o risg i’r coronafeirws gael ei drosglwyddo yn yr awyr agored.

Mae’r rheolau ar gyfarfod yn yr awyr agored yr un peth ar gyfer plant 11 oed a hŷn ag ar gyfer oedolion. Ni chaiff mwy na phedwar o bobl o ddwy aelwyd gyfarfod (nid yw hyn yn cynnwys plant dan 11 oed o’r naill aelwyd neu’r llall). Caiff plant hefyd chwarae yn yr awyr agored gydag aelodau o’u haelwyd eu hunain neu eu swigen gefnogaeth,

Nid oes unrhyw derfynau cyfreithiol ar nifer y plant 11 oed neu iau sy’n cael ymgynnull, ond ni chaiff fwy na dwy aelwyd gyfarfod ar yr un pryd.

Mae hyn yr un mor berthnasol pan fo plant yn yr un ‘swigen yn yr ysgol neu yn y dosbarth’. Mae’n debygol y bydd chwarae yn yr ysgol yn cael ei reoli a’i drefnu’n well ac mae’n llai tebygol y bydd plant yn dod i gysylltiad â phobl o’r tu allan i’r swigen yn anfwriadol.

A fydd chwaraeon proffesiynol ac elît yn parhau?

Byddant, bydd chwaraeon proffesiynol ac elît yn cael parhau. Bydd gwylwyr yn dal i gael eu gwahardd rhag mynd i ddigwyddiadau chwaraeon.

A yw gwylwyr yn cael eu caniatáu mewn digwyddiadau chwaraeon yng Nghymru?

Bydd gwylwyr yn dal i gael eu gwahardd rhag mynd i ddigwyddiadau chwaraeon.

Siopa a gwasanaethau personol

Pa siopau sy'n cael agor?

Mae’n rhaid i bob lleoliad hamdden, pob busnes manwerthu sy’n gwerthu nwyddau anhanfodol yn unig, a phob gwasanaeth lle mae cysylltiad agos fod ar gau. Mae hyn yn cynnwys siopau dillad, siopau dodrefn a gwerthwyr ceir ymysg llawer o rai eraill. Mae rhestr lawn o’r mathau o fusnesau sy’n gorfod cau ar gael yn ein canllawiau ar gau busnesau.

Bydd siopau y mae'n ofynnol iddynt gau yn cael darparu gwasanaethau clicio a chasglu neu ddosbarthu i gartrefi.

Mae siopau sy’n cael aros ar agor yn cynnwys archfarchnadoedd a manwerthwyr bwyd eraill, fferyllfeydd, banciau, a swyddfeydd post a canolfannau garddio (o 22 Mawrth). Fodd bynnag, lle bynnag y bo'n bosibl dylai pobl osgoi ymweliadau diangen â'r rhain, a defnyddio dulliau eraill fel gwasanaethau archebu ar-lein a danfon nwyddau. 

Pam mae rhai siopau ar gau a rhai ar agor?

Mae’n bwysig cofio mai nod y cyfyngiadau yw diogelu’n hiechyd a’r GIG ac achub bywydau. Cyflawnir hynny’n bennaf drwy bobl yn aros gartref cymaint ag y bo modd er mwyn arafu lledaeniad y feirws drwy dorri’r gadwyn drosglwyddo.

O dan y cyfyngiadau presennol, rhaid i bobl aros yn lleol. Er bod cyfraddau heintio yn lleihau, ac er bod ein rhaglen frechu’n mynd rhagddi’n dda, mae pryderon o hyd am straeniau newydd o’r feirws sy’n dod i’r amlwg. Mae angen inni barhau i weithredu mewn ffordd ofalus.

Rydym yn llacio cyfyngiadau’n araf ac yn raddol mewn ffordd sy’n adlewyrchu’r cyngor gwyddonol. Drwy lacio cyfyngiadau’n araf, byddwn yn gallu asesu unrhyw effeithiau, monitro nifer yr achosion yn agos, a chymryd camau priodol. Mae angen i bawb yng Nghymru barhau i ddilyn y rheolau ac i barhau i osgoi cymysgu gyda phobl eraill pryd bynnag y bo hynny’n bosibl.

Pa bryd y caiff siopau nad ydynt yn hanfodol ailagor?

Os nad yw’r sefyllfa iechyd y cyhoedd yn gwaethygu cyn hynny, bydd pob siop yn cael ailagor ar 12 Ebrill. Byddwn yn cynnal asesiad o’r sefyllfa iechyd y cyhoedd yn nes at yr amser i gadarnhau a yw’n bosibl iddynt ailagor.

Nes y bydd siopau yn cael ailagor yn gyfan gwbl, bydd siopwyr yn cael parhau i brynu eitemau drwy glicio a chasglu a phrynu ar-lein. Bydd archfarchnadoedd a gwerthwyr cymysg eraill yn cael ymestyn yr ystod o gynnyrch sydd ar werth ganddynt o 22 Mawrth.

Gweler y canllawiau ar gau busnesau i gael rhagor o wybodaeth.

Pa mor bell gaf i deithio i siopa am nwyddauhanfodol?

Rhaid ichi aros yn lleol i'ch cartref lle bynnag y bo modd. Dim ond i gael cyflenwadau na fyddai’n rhesymol disgwyl ichi eu cael yn lleol y dylech deithio y tu allan i’ch ardal leol. Cynghorir pobl i osgoi teithio diangen ac osgoi mannau gorlawn lle bynnag y bo modd, yn enwedig o dan do. Dylid defnyddio dulliau eraill fel gwasanaethau archebu ar-lein a gwasanaethau danfon nwyddau lle bynnag y bo modd.

Pa gyfyngiadau sydd ar waith ar werthu alcohol?

Rhaid i siopau sy’n cael bod ar agor yn ystod cyfyngiadau lefel rhybudd 4 roi’r gorau i werthu alcohol am 10pm ac ni chânt ddechrau gwerthu alcohol eto tan 6am drannoeth. Ni ddylai archebion ar-lein sy’n cael eu dosbarthu gan archfarchnadoedd a darparwyr eraill gynnwys alcohol ar ôl 10pm. Bwriad y cyfyngiadau yw sicrhau nad yw archfarchnadoedd (ble bynnag mae eu gweithrediadau wedi'u lleoli) yn cyflenwi alcohol i gwsmeriaid yng Nghymru, yn y man derbyn, ar ôl 10pm. Dylai unrhyw fanwerthwyr sydd wedi'u lleoli yng Nghymru ond sy'n dosbarthu nwyddau i gwsmeriaid yn Lloegr ddilyn rheoliadau Lloegr.

Ydw i'n cael defnyddio gwasanaethau "clicio a chasglu"?

Ydych - os yw siop yn cael agor neu beidio, mae ganddi hawl i ddarparu gwasanaeth clicio a chasglu. Ni ddylech deithio y tu allan i’ch ardal leol i gasglu nwyddau drwy wasanaeth o’r fath. Ein cyngor ni yw y dylech gyfyngu ar eich teithiau gymaint â phosibl. Ni ddylech deithio'n bell ar gyfer gwasanaethau clicio a chasglu.

A gaf i adael fy nghartref i gasglu nwyddau a brynir drwy wefannau’r cyfryngau cymdeithasol neu e-fasnach?

Cewch, ond dim ond yn lleol y cewch wneud hynny. Dim ond i brynu nwyddau angenrheidiol na fyddai’n rhesymol ichi eu cael yn lleol y cewch adael eich ardal leol. Os byddai’n rhesymol ymarferol i drefnu i’r nwyddau gael eu danfon i’ch cartref, yna ni ddylech adael eich ardal leol. Wrth gasglu nwyddau, dylech:

  • gyfyngu ar bob cysylltiad â phobl eraill
  • golchi eich dwylo cyn trin unrhyw nwyddau, neu ddefnyddio hylif diheintio dwylo os nad yw’n bosibl cael mynediad at ddŵr a sebon
  • gofyn i'r gwerthwr adael unrhyw nwyddau mewn man a drefnwyd ymlaen llaw lle bo modd
  • ystyried gwisgo gorchudd wyneb.

Dylech osgoi teithio'n bell i gasglu nwyddau ac ystyried trefnu i’r nwyddau gael eu cludo i’ch cartref lle bo hynny'n bosibl.

A gaf i fynd i siopa gyda fy ffrindiau?

Na chewch. Ni chaniateir cyfarfod â phobl o'r tu allan i'ch cartref neu swigen gefnogaeth i siopa.

A yw safleoedd gwastraff ac ailgylchu ar agor?

Ydynt. Mae’r rhain yn cael aros ar agor.

A yw siopau ffonau symudol yn cael agor?

Caniateir i siopau gweithredwyr ffonau symudol aros ar agor ar gyfer ymateb i ymholiadau ynglŷn â gwasanaeth ac i ddarparu cymorth i gwsmeriaid, er enghraifft gwaith i atgyweirio ffonau. Ni ddylent fod ar agor ar gyfer gwerthu nwyddau yn gyffredinol.

A yw canolfannau garddio ar agor?

O 22 Mawrth, caiff canolfannau garddio agor cyn belled eu bod yn cymryd yr holl gamau rhesymol i leihau lledaeniad y feirws.

A gaiff siopau trin gwallt a siopau barbwr agor?

O 15 Mawrth ymlaen, caiff siopau trin gwallt a siopau barbwr agor, ar gyfer apwyntiadau yn unig, cyhyd â’u bod yn cymryd pob mesur rhesymol i leihau lledaeniad y feirws.  

At ei gilydd, nid oes modd cadw pellter cymdeithasol wrth ddarparu gwasanaethau cysylltiad agos. O’r herwydd, bydd angen i’r rhai fwyaf o ddarparwyr gwasanaethau wisgo cyfarpar diogelu personol (PPE). Bydd angen gorchudd wyneb o leiaf, ond gallai fod yn ddoeth iddynt ddefnyddio mathau eraill o PPE fel feisorau wyneb. Dylech ddarllen ein canllawiau ychwanegol (gorchuddion wyneb: canllawiau i'r cyhoedd).

Bydd disgwyl ichi roi’ch manylion cyswllt pan fyddwch yn mynd i siop trin gwallt neu i siop barbwr, ac fe’ch cynghorir i fynd ar eich pen eich hun os yw hynny’n bosibl. 

A gaiff trinwyr gwallt ddod i’m cartref i gynnig gwasanaethau?

Yn yr un modd â gweithwyr eraill, byddai trinwyr gwallt yn cael mynd i gartref rhywun fel rhan o’u gwaith, ond dim ond pan nad oes dewis arall rhesymol ymarferol. Os byddai’n rhesymol ymarferol i rywun fynd i siop trin gwallt neu siop barbwr, yna ni ddylai wneud apwyntiad gyda thriniwr gwallt yn y cartref.

Serch hynny, o dan rai amgylchiadau, mae’n bosibl na fydd dewis arall rhesymol ymarferol yn lle trefnu apwyntiad gwallt yn y cartref. Er enghraifft, pan na fyddai’n bosibl i rywun deithio oherwydd anabledd neu pan fyddai teithio’n cael effaith niweidiol sylweddol ar ei les. O dan amgylchiadau o’r fath, byddai’n cael gwneud apwyntiad yn y cartref. Rhaid i drinwyr gwallt a barbwyr yn y cartref gymryd pob mesur rhesymol i atal lledaeniad y coronafeirws ac ystyried y canllawiau ar weithio yng nghartrefi pobl eraill. Mae hyn yn neilltuol o bwysig gan fod torri gwallt yn golygu fod pobl yn agos at ei gilydd am gyfnod estynedig.

A gaf i fynd am unrhyw un o’r triniaethau hyn gyda fy ffrindiau?

Dylech fynd i’r apwyntiadau hyn ar eich pen eich hunoni bai eich bod yn mynd â phlant yno neu’n mynd yn gwmni i oedolyn agored i niwed. Mae ein canllawiau ar ddarparu gwasanaethau cysylltiad agos yn dweud y dylai busnesau, pan fyddant yn trefnu apwyntiadau, ofyn i’r cleient ddod ar ei ben ei hun. 

A gaiff gwasanaethau cysylltiad agos eraill aros ar agor?

Rhaid i'r rhan fwyaf o wasanaethau cysylltiad agos gau. Mae hyn yn cynnwys tylino ac aciwbigo o dan y rhan fwyaf o amgylchiadau, tatŵs a gwasanaethau harddwch.

Yr unig eithriadau i hyn yw pan fo atgyfeiriad i therapydd â chymwysterau clinigol ddarparu triniaethau meddygol ar gyfer salwch neu anaf.

Gweler y canllawiau ar gau busnesau i gael rhagor o fanylion.

Bwytai, caffis a thafarndai

A gaiff caffis, bwytai, tafarndai a bariau agor?

Caniateir i'r safleoedd hyn agor ar gyfer gwasanaethau tecawê yn unig. Does dim hawl i fwyta bwyd a diod yn y safle. Does dim hawl i werthu alcohol rhwng 10:00pm a 6.00am. 

Bydd mesurau cadw pellter cymdeithasol ar waith a bydd gofyn i staff wisgo gorchudd wyneb.

Y celfyddydau ac adloniant

Pa leoliadau adloniant sydd ar gau?

Rhaid i bob lleoliad celfyddydol ac adloniant gau. Maent yn cynnwys:

  • sinemâu (gan gynnwys sinemâu gyrru i mewn)
  • alïau bowlio
  • canolfannau chwarae meddal
  • parciau a chanolfannau trampolîn
  • canolfannau sglefrio
  • parciau a chanolfannau sglefrio dan do
  • amgueddfeydd
  • orielau
  • neuaddau bingo
  • casinos
  • arcedau diddanu
  • ffeiriau pleser, parciau diddanu a pharciau thema
  • theatrau a neuaddau cyngerdd
  • clybiau nos
  • lleoliadau adloniant rhywiol

Gweler y canllawiau ar gau busnesau i gael rhagor o fanylion.

Pa atyniadau sy’n cael agor a pha rai sy’n gorfod cau?

Rhaid i bob atyniad i ymwelwyr gau, boed dan do neu yn yr awyr agored. Mae hyn yn cynnwys, er enghraifft sinemâu, ffeiriau, parciau difyrrwch, parciau thema, amgueddfeydd, orielau, atyniadau addysgol ac atyniadau i ymwelwyr.

A yw digwyddiadau ‘gyrru i mewn’ yn cael eu caniatáu?

Ni chaniateir digwyddiadau gyrru i mewn tra bod y cyfyngiadau Lefel 4 ar waith.

Teithio a thrafnidiaeth

A oes cyfyngiadau teithio ar waith yng Nghymru?

Oes. Mae teithio wedi'i gyfyngu i'r ardal leol yn unig, heblaw mewn amgylchiadau cyfyngedig, er enghraifft ar gyfer cyfrifoldebau gofalu neu at ddibenion gwaith. I'r rhan fwyaf o bobl, byddai hyn, fel rheol fras, hyd at bum milltir o'u cartref. Efallai y bydd angen i bobl mewn ardaloedd gwledig deithio ymhellach er mwyn defnyddio gwasanaethau dros ardal ddaearyddol ehangach.

A gaf i deithio i weld aelodau fy swigen gefnogaeth os nad ydyn nhw’n byw’n lleol?

Caniateir teithio y tu allan i’ch ardal leol at ddibenion cyfarfod â rhywun yn eich swigen gefnogaeth, gan gynnwys teithio dramor.

Rwy’n byw yng Nghymru - a gaf i fynd ar wyliau yng Nghymru neu i rywle arall?

Na chewch. Nid yw mynd ar wyliau yn un o’r esgusodion rhesymol dros deithio ar hyn o bryd, boed hynny yng Nghymru, yn rhywle arall yn y DU, neu dramor.

Os ydych chi wedi trefnu gwyliau ymlaen llaw – ac eisoes wedi talu – byddem yn eich cynghori i gysylltu â'r asiant neu’r cwmni teithio i drafod y sefyllfa yng Nghymru ar hyn o bryd a'r cyfyngiadau sydd wedi’u cyflwyno gan Lywodraeth Cymru i gyfyngu ar deithio nad yw'n hanfodol. Dylech hefyd gysylltu â'ch yswiriwr teithio i drafod y sefyllfa – er bod sawl yswiriwr wedi llunio polisïau gyda chymalau eithrio o ran y coronafeirws, mae'n bosibl y bydd rhai polisïau blynyddol yn cynnwys y sefyllfa hon.

Dydw i ddim yn byw yng Nghymru, a gaf i deithio yno o rywle arall yn y DU, ar wyliau neu i ymweld â theulu a ffrindiau?

Yn gyffredinol, na chewch. Nid oes hawl i deithio i mewn i Gymru  heb esgus rhesymol, er enghraifft teithio at ddibenion gwaith. Nid yw ymweld â theulu a ffrindiau neu gael gwyliau yn cael ei ystyried yn esgus rhesymol ar hyn o bryd.

Os ydych yn ystyried teithio i Gymru o rywle arall yn y DU, bydd angen i chi sicrhau eich bod yn dilyn y rheolau lle rydych yn byw.

Beth yw’r rheolau ar gyfer pobl sy’n cyrraedd Cymru o gyrchfannau rhyngwladol?

Yn gyffredinol, ni chaniateir teithio i Gymru o dramor os nad oes esgus rhesymol dros wneud hynny, er enghraifft gwaith neu addysg.

Profion Cyn Gadael: rhaid i bob teithiwr i Gymru sy’n 11 oed a throsodd gael prawf covid negatif yn y 72 awr cyn gadael. Os yw canlyniad eich prawf yn bositif, rhaid i chi beidio â theithio.

Os byddwch yn cyrraedd Cymru heb dystiolaeth o ganlyniad prawf negatif, gallech gael dirwy o £500. I gael rhagor o wybodaeth, gweler y canllawiau ar brofion i bobl sy'n teithio i Gymru.

O 15 Chwefror, ni chaniateir i unrhyw un sydd wedi bod mewn gwlad sydd ar y rhestr GOCH yn y 10 diwrnod blaenorol ddod i Gymru. Rhaid i deithwyr sy'n dychwelyd i'r DU o’r gwledydd hynny gyrraedd drwy un o'r pyrth mynediad dynodedig i'r DU yn Lloegr neu'r Alban. Yna, rhaid iddynt ynysu am 10 diwrnod mewn gwesty cwarantîn a reolir.

Rhaid i bob teithiwr i Gymru o wledydd sydd ar y rhestr OREN (unrhyw wlad y tu allan i'r Ardal Deithio Gyffredin nad yw ar y rhestr GOCH) gael profion wedi'u trefnu ymlaen llaw iddynt eu hunain a holl aelodau eu grŵp, gan gynnwys plant 5 oed neu hŷn, cyn gadael.  Mae hyn yn ychwanegol at y gofyniad am Brofion Cyn Gadael.

A fydd angen imi hunanynysu os byddaf yn teithio i Gymru o gyrchfan rhyngwladol?

Os ydych wedi bod mewn gwlad sydd ar y rhestr GOCH yn ystod y 10 diwrnod diwethaf, ni fyddwch yn cael dod i Gymru. Gweler yr wybodaeth uchod.

Os ydych yn teithio o wlad sydd ar y rhestr OREN (unrhyw wlad y tu allan i'r Ardal Deithio Gyffredin nad yw ar y rhestr GOCH) rhaid i chi hunanynysu am 10 diwrnod.

Nid oes unrhyw ddarpariaethau lle byddai prawf negatif a gymerwyd cyn teithio, a gymerwyd yn Lloegr drwy’r Cynllun Profi i Ryddhau neu a gymerwyd wrth gyrraedd Cymru, yn osgoi neu’n lleihau’r gofyniad i ynysu yng Nghymru. Nid oes Cynllun Profi i Ryddhau yng Nghymru.

I gael rhagor o wybodaeth, darllenwch y canllawiau ar sut i hunanynysu pan fyddwch yn teithio i Gymru.

A gaf i fynd i faes awyr i ddanfon neu gasglu rhywun os ydynt yn teithio i Gymru am reswm sy’n cael ei ganiatáu?

Cewch, os mai'r unig ddewis arall fyddai iddynt ddefnyddio trafnidiaeth gyhoeddus neu dacsi. Dilynwch y canllawiau ar deithio'n ddiogel.

A yw busnesau llety yng Nghymru yn cael agor?

Rhaid i bob busnes llety aros ar gau ar hyn o bryd, heblaw er mwyn darparu llety i rywun sy’n byw yno fel prif breswylfa, neu i letya unigolion ar gais awdurdodau lleol neu Weinidogion Cymru (er enghraifft, gweithwyr allweddol, pobl sydd wedi cael eu dadleoli neu sy'n ddigartref, neu gleifion meddygol).

Os bydd yr amodau'n caniatáu, bydd llety hunangynhwysol yn cael agor o 27 Mawrth. Bydd hyn yn cynnwys unrhyw lety lle nad oes gofyn i westeion rannu cyfleusterau ymolchi, toiledau neu gegin. Mae gwestai a llety arall â gwasanaeth, er enghraifft, gwely a brecwast a hosteli, sydd ag ystafelloedd en-suite. ac sy'n gallu darparu gwasanaeth prydau i’r ystafell, hefyd yn perthyn i’r categori hwn. Bydd yn ofynnol i bob darparwr llety gymryd pob cam rhesymol i leihau lledaeniad y feirws.

A gaf i deithio i fy ail gartref neu fy nghartref gwyliau ac yn ôl, i’w baratoi i’w osod i bobl eraill?

Nid oes hawl i deithio i mewn ac allan o Gymru oni bai bod gennych esgus rhesymol. Mae teithio yng Nghymru hefyd wedi'i gyfyngu i'r ardal leol. Felly, ni ddylai pobl fod yn teithio y tu allan i'w hardal leol oni bai fod ganddynt esgus rhesymol.

Fodd bynnag, yn sgil y cynlluniau i ailagor llety hunangynhwysol yng Nghymru ar 27 Mawrth, rydym yn cydnabod y bydd angen, efallai, i berchnogion fynd ati i wirio, archwilio neu gynnal a chadw eu heiddo er mwyn paratoi ar gyfer derbyn archebion. Byddem yn annog eu bod yn trefnu i rywun lleol wneud y gwaith hwn os oes modd, er mwyn lleihau teithio y tu allan i'r ardal leol. Os nad yw hyn yn bosibl, fe ganiateir i chi deithio er mwyn gwneud y gwaith paratoi hwn yn unig. Ni ddylech chi, nac unrhyw un sy'n gweithredu ar eich rhan, aros dros nos yn yr eiddo.

Mae’r un rheolau’n berthnasol i garafannau, cychod a mathau eraill o leoedd aros dros dro.

A yw trafnidiaeth gyhoeddus yn dal i weithredu?

Mae gwasanaethau'n parhau, yn enwedig yn ystod oriau brig. Fodd bynnag, mae amserlenni bysiau a rheilffyrdd wedi’u lleihau ac mae’n bosibl y byddant yn cael eu canslo heb lawer o rybudd. Rhaid gwisgo gorchudd wyneb ar drafnidiaeth gyhoeddus. Edrychwch ar yr wybodaeth ddiweddaraf am y gwasanaeth cyn ichi deithio.

A gaiff tacsis barhau i weithredu?

Caiff tacsis barhau i weithredu os oes mesurau ar waith i liniaru'r risgiau sy'n gysylltiedig â rhannu cerbyd. Fodd bynnag, rhaid i bob siwrnai fod yn lleol oni bai ei bod yn cael ei gwneud at un o’r dibenion cyfyngedig iawn lle mae hawl i deithio y tu allan i’r ardal leol. Rhaid gwisgo gorchudd wyneb mewn tacsis.

A gaf i drefnu i gael gwneud gwaith atgyweirio a chynnal a chadw ar fy ngherbyd?

Cewch, ond dylech drefnu i hyn gael ei wneud gan wasanaethau lleol.

Mae’n amser i’r car gael MOT– a oes rhaid i mi ei gael o hyd?

Oes, bydd angen tystysgrif MOT ddilys arnoch o hyd os bydd angen i chi ddefnyddio eich cerbyd.

A gaf i rannu car gyda rhywun neu roi lifft iddynt?

Nid ydym yn argymell eich bod yn rhannu car â phobl nad ydynt yn rhan o’ch aelwyd neu’ch swigen gefnogaeth oni bai bod hynny’n angenrheidiol ac nad oes dewis arall. Pan nad oes modd ei osgoi, dylech gymryd camau i leihau’r risg o ledaenu’r coronafeirws megis cynyddu pellter cymdeithasol cymaint â phosibl a gwisgo gorchudd wyneb.

Os na allwch weithio gartref a bod angen ichi deithio i’r gwaith, dylech ystyried sut i wneud hynny yn y modd mwyaf diogel posibl. Gallwch y canllawiau hyn ar deithio'n ddiogel i gael rhagor o wybodaeth.

Allaf i gael gwersi gyrru?

Na allwch – yn ystod y cyfnod hwn, ni ddylid cynnal gwersi gyrru car na reidio beic modur oni bai bod gennych ddyddiad prawf eisoes wedi’i drefnu fel rhan o'r gwasanaeth profion ymarferol cyfyngedig yng Nghymru a Lloegr ar gyfer gweithwyr iechyd a gofal cymdeithasol y GIG, y gwasanaethau brys a gweithwyr cyngor lleol y mae angen iddynt yrru fel rhan o'u swydd neu i ymateb i 'fygythiadau i fywyd' fel rhan o'u swydd.

Mae gennyf brawf gyrru wedi'i drefnu ar gyfer car neu feic modur yn ystod y cyfnod hwn – a gaiff hyn ddigwydd?

Na – dylech aildrefnu eich prawf oni bai bod gennych ddyddiad prawf eisoes wedi'i drefnu fel rhan o'r gwasanaeth profion ymarferol cyfyngedig yng Nghymru a Lloegr ar gyfer gweithwyr iechyd a gofal cymdeithasol y GIG, y gwasanaethau brys a gweithwyr cyngor lleol y mae angen iddynt yrru fel rhan o'u swydd neu i ymateb i 'fygythiadau i fywyd' fel rhan o'u swydd.  

Ar hyn o bryd, ni chodir tâl am aildrefnu eich prawf gyda’r DVSA.

Mae gennyf brawf theori wedi’i drefnu yn ystod y cyfnod hwn – a gaiff hyn ddigwydd?

Na – dylech aildrefnu eich prawf oni bai bod gennych ddyddiad prawf eisoes wedi'i drefnu fel rhan o'r gwasanaeth profion theori cyfyngedig yng Nghymru a Lloegr ar gyfer gweithwyr iechyd a gofal cymdeithasol y GIG, y gwasanaethau brys a gweithwyr cyngor lleol y mae angen iddynt yrru fel rhan o'u swydd neu i ymateb i 'fygythiadau i fywyd' fel rhan o'u swydd.  

Gorchuddion wyneb

Ble mae angen gwisgo gorchudd wyneb?

Rhaid gwisgo gorchudd wyneb ym mhob man cyhoeddus o dan do. Mae hyn yn cynnwys trafnidiaeth gyhoeddus a thacsis, a mannau sy’n gwerthu bwyd a diod tecawê. Mae hyn yn berthnasol i bawb sy’n 11 oed a throsodd, oni bai bod eithriad yn berthnasol. Nid oes rhaid i blant o dan 11 oed wisgo gorchudd wyneb.

Gweler ein canllawiau ar orchuddion wyneb i weld y rheolau ynghylch pryd y mae angen gorchudd wyneb a manylion am eithriadau. 

A oes modd i mi gael fy eithrio rhag gwisgo gorchudd wyneb? 

Nid oes rhaid i rai pobl wisgo gorchudd wyneb, ac mae nifer o sefyllfaoedd lle gall pobl dynnu eu gorchudd dros dro. Edrychwch ar ein canllawiau i weld a allech fod wedi’ch eithrio. 

A oes angen gorchudd wyneb mewn lleoliadau addysg a gofal plant?

Os nad yw’n bosibl cadw pellter cymdeithasol, dylid gwisgo gorchuddion wyneb ym mhobman yn yr ysgol, gan gynnwys yn yr ystafell ddosbarth. Mae hyn yn cynnwys staff cynradd ac uwchradd, a dysgwyr yn yr ysgolion uwchradd. Yr eithriad i hyn yw amser bwyd a phan fyddant y tu allan, oni bai bod asesiad risg yr ysgol yn nodi bod angen mesurau ychwanegol, er enghraifft ar yr iard os oes nifer fawr o ddysgwyr mewn ardal cymharol fychan heb wahanu grwpiau cyswllt (er enghraifft, wrth aros i fynd i mewn i’r ysgol).

Dylai disgyblion blwyddyn 7 a hŷn hefyd wisgo gorchudd wyneb ar gludiant i'r ysgol.

Dylai ymwelwyr i’r ysgol neu i’r lleoliad wisgo gorchudd wyneb, gan gynnwys rhieni sy’n danfon neu’n casglu dysgwyr.

I gael rhagor o wybodaeth, darllenwch y canllawiau i ysgolion.

A oes rhaid i mi wisgo gorchudd wyneb yn fy ngweithle?

Os ydych yn gweithio mewn ardal sy'n agored i'r cyhoedd, oes. Os nad ydych chi, dylai eich cyflogwr eich cynghori.

Disgwylir i gyflogwyr orfodi'r defnydd o orchuddion wyneb mewn gweithleoedd eraill o dan do lle nad oes modd cadw pellter cymdeithasol, oni bai bod rhesymau cryf dros beidio. Felly, efallai y bydd yn rhaid ichi wisgo gorchudd wyneb yn y gwaith, hyd yn oed mewn mannau nad ydynt yn agored i'r cyhoedd.

Gweler y canllawiau ar orchuddion wyneb i gael rhagor o wybodaeth.

Etholiadau

A fydd etholiad y Senedd yn cael ei gynnal fel y bwriad ar 6 Mai?

Mae Llywodraeth Cymru wedi ymrwymo o hyd i gynnal yr etholiad ar 6 Mai 2021 ac mae gwaith paratoi yn cael ei wneud i gynnal yr etholiad ar y dyddiad hwn.

Gweler y canllawiau ar etholiadau i gael yr wybodaeth ddiweddaraf.

A gaiff pleidiau gwleidyddol, ymgeiswyr ac ymgyrchwyr eraill ddosbarthu taflenni etholiad?

Rhaid i bobl aros yn lleol, heblaw at ddibenion cyfyngedig iawn, a rhaid iddynt beidio ag ymweld ag aelwydydd eraill.

O dan yr amgylchiadau presennol, dim ond cyn belled nad yw'r person yn gadael yr ardal leol i wneud hynny y caniateir dosbarthu taflenni etholiadol o ddrws i ddrws. Anogir pleidiau gwleidyddol, ymgeiswyr ac ymgyrchwyr i ystyried yr holl ddewisiadau o ddulliau sydd ar gael iddynt, gan gynnwys gwasanaethau dosbarthu a chyfryngau cymdeithasol, i ddarparu gwybodaeth i'r etholwyr am yr etholiad.

I gael rhagor o wybodaeth am etholiad y Senedd, gweler y canllawiau ar etholiadau.

A gaiff pleidiau gwleidyddol, ymgeiswyr ac ymgyrchwyr eraill ymgyrchu o ddrws i ddrws?

Rhaid i bobl aros yn lleol, heblaw at ddibenion cyfyngedig iawn, a rhaid iddynt beidio ag ymweld ag aelwydydd eraill.

Ar hyn o bryd, mae'r rheolau'n gwahardd ymgyrchu o ddrws i ddrws. Anogir pleidiau gwleidyddol, ymgeiswyr ac ymgyrchwyr i ystyried yr holl ddulliau sydd ar gael iddynt, gan gynnwys y cyfryngau cymdeithasol, i ddarparu gwybodaeth i'r etholwyr am yr etholiad.

I gael rhagor o wybodaeth am etholiad y Senedd, gweler y canllawiau ar etholiadau.

Symud tŷ

A gaf i symud tŷ?

Cewch, mae symud tŷ yn esgus rhesymol dros deithio y tu hwnt i’ch ardal leol.

Gall gweithgareddau cysylltiedig, er enghraifft, prosesau symud eiddo, paratoi eiddo, trosglwyddo allweddi, arolygon a phrisiadau ddigwydd hefyd yn unol â’r canllawiau ar weithio yng nghartrefi pobl eraill.

Am ragor o wybodaeth, gwelwch y canllawiau ar symud tŷ.

A oes hawl i fynd i weld tai?

Mae swyddfeydd gwerthu tai ac asiantaethau gosod tai ar y stryd fawr yn gorfod bod ar gau i’r cyhoedd. Byddem yn annog pobl i ddefnyddio dulliau rhithwir o weld tai yn y lle cyntaf, ond mae caniatâd i fynd i weld tai. Rhaid osgoi cymysgu aelwydydd yn ystod yr ymweliad. Am ragor o wybodaeth, gweler ein canllawiau ar symud tŷ yn ystod y coronafeirws.

A gaf i drefnu i gynnal prisiad neu arolwg morgais yn fy eiddo?

Nid yw pobl sy’n gyfrifol am brisio a chynnal arolygon, fel gwerthwyr tai , wedi’u gwahardd rhag mynd i gartrefi pobl, os yw’r broses yn cael ei rheoli’n ddiogel a bod y gweithiwr ac aelodau'r aelwyd yn iach ac nad oes ganddynt unrhyw symptomau coronafeirws. Gweler y canllawiau ar weithio yng nghartrefi pobl eraill i gael rhagor o wybodaeth.

Am ragor o wybodaeth, gwelwch y canllawiau ar symud tŷ.

A allwn i gael fy nhroi allan o'm cartref?

Na, ar wahân i ychydig iawn o eithriadau (ee sy’n gysylltiedig ag ymddygiad gwrth-gymdeithasol), ni chaniateir troi pobl allan ar hyn o bryd.  Bydd unrhyw achosion o droi allan sydd wedi'u trefnu ar hyn o bryd yn cael eu gohirio.

A yw llochesi yn dal i fod yn agored?

Mae llety brys i bobl sy'n ffoi rhag cam-drin domestig a thrais rhywiol yn dal ar agor ac yn parhau i dderbyn atgyfeiriadau. Mae llinell gymorth Byw Heb Ofn yn wasanaeth 24 awr am ddim i unrhyw un sy'n profi trais neu gamdriniaeth, neu i unrhyw un sy'n pryderu am ddiogelwch rhywun arall.  Gellir cysylltu â Byw Heb Ofn drwy

Ffonio: 0808 8010 800 neu Neges destun: 078600 77333

Sgwrsio byw

Mae canllawiau i ddarparwyr lloches ar sut wneud y llety’n ddiogel ar gael yma.

Addoldai a digwyddiadau mawr bywyd

Beth yw’r rheolau ar gyfer gwasanaethau crefyddol?

Caniateir i fannau addoli fod ar agor i’r cyhoedd. Fodd bynnag, lle bynnag y bo modd, rydym yn dal i ddweud y dylai pobl osgoi ymgasglu â phobl nad ydynt yn byw gyda nhw. Er enghraifft, gallai arweinwyr ffydd ddewis darlledu (heb gynulleidfa) weithred o addoliad, dros y rhyngrwyd neu fel rhan o ddarllediad radio neu deledu. Gellir hefyd ddarlledu priodasau ac angladdau o addoldai.

Caniateir seremonïau ar gyfer priodasau, angladdau a digwyddiadau bywyd eraill fel bar mitzvah neu fedydd mewn addoldai. Gall pobl fod yn bresennol ar wahoddiad y trefnydd. Gweler y canllawiau ar angladdaucanllawiau ar briodasau a mannau addoli i gael rhagor o wybodaeth.

A yw lleoliadau posibl ar gyfer seremoni priodas neu bartneriaeth sifil yn cael bod ar agor?

Caiff lleoliadau sy’n ‘safleoedd cymeradwy’ ar gyfer cynnal seremonïau priodas a phartneriaeth sifil (neu seremoni amgen megis priodas ddyneiddiol) agor, ond ar gyfer y diben hwnnw yn unig. Mae hyn yn amodol ar yr angen i gymryd pob mesur rhesymol  i leihau'r risg o ledaenu'r feirws ar y safle.

Ni chaniateir cynnal derbyniadau priodas neu bartneriaeth sifil tra bo cyfyngiadau Lefel 4 mewn grym.

A oes cyfyngiadau ar nifer y bobl sy'n cael mynychu seremonïau priodasau, angladdau a digwyddiadau bywyd eraill?

Bydd y nifer sy’n cael mynychu priodas, partneriaeth sifil, angladd neu ddigwyddiadau bywyd o dan do yn cael ei gyfyngu gan gapasiti'r lleoliad lle mae'n cael ei gynnal, unwaith y bydd mesurau cadw pellter cymdeithasol wedi'u hystyried.

Er mwyn sicrhau bod y rheol ynghylch y nifer uchaf sy’n cael mynychu yn cael ei chadw, rhaid i’r presenoldeb fod drwy wahoddiad yn unig. Gweler y canllawiau perthnasol ar briodasau a seremonïau partneriaeth sifil.

Beth yw'r rheolau ar gynnal derbyniadau a dathliadau eraill?

Ni chaniateir cynnal derbyniadau priodas na phartneriaeth sifil. Ni chaniateir dathliadau neu gynulliadau cymdeithasol sy'n gysylltiedig â digwyddiadau bywyd eraill, megis ar gyfer bar mitzvah neu fedydd.

Mae aelod agos o'r teulu wedi marw ac mae angen i mi drefnu'r angladd – beth ddylwn i ei wneud?

Gall angladdau fod yn brofiad gofidus, ac mae effaith y coronafeirws yn ei gwneud yn anoddach fyth i wneud trefniadau ymarferol. Mae canllawiau ar angladdau wedi’u cyhoeddi.

A gaf i fynd i angladd?

Cewch, ond mae'n rhaid ichi gael gwahoddiad. Mae'r niferoedd wedi'u cyfyngu oherwydd yr angen i gadw pellter cymdeithasol. 

Rwy’n teithio am sawl awr i fynd i angladd. A gaf i aros mewn gwesty dros nos?

Mae gan awdurdodau lleol y disgresiwn i ganiatáu i bobl aros mewn gwestai os ydynt yn teithio pellter mawr i fynd i angladd.

A gaf i gynnal te angladd neu fath arall o gynulliad ar ôl angladd?

Na chewch – ni chaniateir i bobl ymgynnull fel hyn.

A gaf i fynd i fynwent i ymweld â bedd aelod o'r teulu?

Cewch. Ond dylech sicrhau eich bod yn dilyn yr arferion cadw pellter cymdeithasol wrth wneud hynny.

Iechyd a lles anifeiliaid

A yw milfeddygon yn dal i gael gweithio?

Caiff gwasanaethau milfeddygol barhau i weithredu ond rhaid i werthiannau nad ydynt yn hanfodol o gynhyrchion gofal anifeiliaid ddod i ben, yn unol ag atal manwerthu nad yw'n hanfodol. Dylid gohirio gwasanaethau nad ydynt yn angenrheidiol ar gyfer iechyd a lles anifeiliaid neu ar gyfer cynhyrchu bwyd.

A gaf i deithio i ofalu am fy anifeiliaid am resymau lles?

Cewch, ond os oes modd, dylech wneud trefniadau eraill nad ydynt yn golygu teithio y tu allan i’ch ardal leol.

A gaiff cwmnïau trin cŵn agor?

Caiff cwmnïau trin cŵn gynnig gwasanaeth gollwng. Rhaid i gwsmeriaid archebu ymlaen llaw a rhaid cymryd pob mesur rhesymol i leihau’r risg o ddod i gysylltiad â’r coronafeirws.

I gael rhagor o wybodaeth, darllenwch yr adran ar wasanaethau clicio a chasglu a gwasanaethau eraill yn y canllawiau cau busnesau.

Gorfodi a dirwyon

Pwy sy'n gorfodi'r cyfyngiadau?

Caiff y cyfyngiadau eu gorfodi gan swyddogion gorfodi awdurdodau lleol a'r heddlu.

Beth gaiff yr heddlu a swyddogion gorfodi awdurdodau lleol ei wneud?

Cânt gyhoeddi hysbysiadau cosb benodedig neu argymell erlyn mewn llys ynadon. Yn ogystal, mae ganddynt bwerau eang i gymryd camau ymarferol i wasgaru cynulliadau, ei gwneud yn ofynnol i bobl fynd adref a chael mynediad i eiddo.

Beth os na chymerir camau rhesymol i leihau'r risg o ddod i gysylltiad â'r coronafeirws mewn safle neu weithle?

Mae swyddogion gorfodi yr awdurdodau lleol yn gallu cyflwyno hysbysiad gwella mangre. Bydd hyn yn ei gwneud yn ofynnol i'r person sy'n gyfrifol am y safle (a elwir yn ‘fangre’ yn y ddeddfwriaeth) gymryd camau penodedig ac, os na chymerir y camau hynny, gall swyddog gyflwyno ‘hysbysiad cau mangre’ a fydd yn golygu y bydd yn rhaid cau'r safle. Gall swyddogion hefyd gyhoeddi hysbysiadau cosb benodedig, gan ddechrau o £1,000 am drosedd gyntaf a chodi gydag unrhyw droseddau pellach.

Pan fo’n angenrheidiol, caiff swyddog hefyd roi hysbysiad cau mangre heb fod wedi rhoi hysbysiad gwella mangre cyn hynny.

Felly, os na fydd pobl yn cydymffurfio, gellir cau'r fangre.

Beth fydd yr heddlu yn ei wneud?

Bydd yr heddlu yng Nghymru yn trafod â phobl, yn esbonio beth sydd angen iddynt ei wneud ac yn eu hannog i gydymffurfio. Ond rhoddwyd pwerau i'n heddluoedd a byddant yn eu defnyddio – caiff y cyfyngiadau eu gorfodi os na fydd pobl yn ymateb.

Beth yw'r cosbau ariannol?

Mae rheoliadau'r coronafeirws yn cynnwys darpariaethau ar gyfer cyflwyno hysbysiad cosb benodedig ar gyfer y rhan fwyaf o fathau o dorri'r rheoliadau, gan gynnwys dirwy o £60; bydd hyn yn codi i £120 am ail drosedd ac fe fydd yn parhau i ddyblu ar gyfer troseddau yn dilyn hynny, hyd at uchafswm o £1,920. Fodd bynnag, os caiff yr unigolyn ei erlyn, caiff llys orfodi unrhyw ddirwy (nid oes uchafswm).

Mae trefnu digwyddiad cerddoriaeth didrwydded ar gyfer mwy na 30 o bobl yn drosedd ar wahân. Digwyddiadau yw'r rhain nad ydynt wedi'u trwyddedu neu eu hawdurdodi fel arall o dan Ddeddf Trwyddedu 2003. Bydd torri'r gwaharddiad hwn yn drosedd y gellir ei chosbi drwy gollfarn a dirwy ddiderfyn neu, yn lle collfarn, drwy gosb benodedig a bennir ar £10,000.  

Mae'r ddirwy ddiderfyn neu gosb benodedig sylweddol i drefnwyr y digwyddiadau anghyfreithlon hyn yn adlewyrchu'r canlyniadau difrifol posibl i iechyd y cyhoedd ar hyn o bryd.

Rydym yn gobeithio y bydd pobl yn deall difrifoldeb y sefyllfa rydym yn ei hwynebu ac y byddant yn cydymffurfio â'r rheoliadau, heb orfod eu cosbi.