Mae Llywodraeth Cymru wedi ymrwymo'n llwyr i hyrwyddo hawliau plant ac mae wedi arwain y ffordd yn y maes hwn. Mae ein dull gweithredu yn seiliedig ar ein hymrwymiad i egwyddorion Confensiwn y Cenhedloedd Unedig ar Hawliau'r Plentyn.

Rhan o:
Cyhoeddwyd gyntaf:
20 Awst 2019
Diweddarwyd ddiwethaf:

Trosolwg

Mae Llywodraeth Cymru wedi arwain y ffordd o ran hyrwyddo hawliau plant. Mae'r dull gweithredu yn seiliedig ar ymrwymiad i egwyddorion Confensiwn y Cenhedloedd Unedig ar Hawliau'r Plentyn.

Confensiwn y Cenhedloedd Unedig ar Hawliau'r Plentyn

Cytundeb rhyngwladol yw Confensiwn y Cenhedloedd Unedig ar Hawliau'r Plentyn sy'n amlinellu'r hawliau hyn. Lluniwyd y Confensiwn ar y sail bod angen rhoi ystyriaeth benodol i hawliau plant oherwydd y gofal arbennig a'r prosesau diogelu sydd eu hangen yn aml ar blant a phobl ifanc.

Rhestr o hawl sydd gan bob plentyn a pherson ifanc ledled y byd yw'r Confensiwn. Mae gan blant a phobl ifanc sy'n 18 oed ac yn iau yr hawl i fod yn ddiogel, chwarae, cael addysg, bod yn iach a bod yn hapus.

Mae pedair erthygl allweddol yn sail i'r hawliau a nodir yn y Confensiwn:

  • yr hawl i beidio â gorfod wynebu gwahaniaethu yn eich erbyn (erthygl 2)
  • ymrwymiad i les pennaf y plentyn (erthygl 3)
  • yr hawl i fyw, goroesi a datblygu (erthygl 6)
  • yr hawl i gael eich clywed (erthygl 12)

Yn 2004, mabwysiadodd Llywodraeth Cymru y Confensiwn yn ffurfiol fel sail y broses o lunio polisi sy'n ymwneud â phlant a phobl ifanc.

Rydym wedi llunio gwybodaeth sy'n addas i blant y gellir ei rhannu a'i hyrwyddo. Rydym hefyd wedi llunio set o adnoddau addysgu, gan gynnwys cynlluniau gwersi a gweithgareddau y gellir eu defnyddio i sicrhau bod plant yn ymwybodol o'u hawliau.

Deddfwriaeth hawliau plant

Mae hawliau plant eisoes wedi'u hymgorffori yn neddfau Cymru o dan Fesur Hawliau Plant a Phobl Ifanc (Cymru) 2011 - gan danlinellu ymrwymiad Cymru i hawliau plant a'r Confensiwn.

Mae'r mesur yn gosod dyletswydd ar Weinidogion i roi sylw dyledus i'r Confensiwn wrth ddatblygu neu adolygu deddfwriaeth a pholisi. Mae hyn yn golygu bod yn rhaid i Weinidogion roi'r pwys priodol i ofynion y Confensiwn, gan eu cydbwyso yn erbyn yr holl ffactorau eraill sy'n berthnasol i'r penderfyniad dan sylw.

Mae'r mesur hefyd yn rhoi cyfrifoldeb ar Weinidogion i sicrhau bod pobl yng Nghymru yn gwybod am hawliau plant a phobl ifanc, fel y'u hamlinellir yn Erthygl 42 o'r Confensiwn, ac yn eu deall a'u parchu.

Comisiynydd Plant Cymru

Cymru oedd y wlad gyntaf yn y DU i sefydlu Comisiynydd Plant. Mae gan Gomisiynydd Plant Cymru rôl o ran codi ymwybyddiaeth o hawliau plant a hyrwyddo lles plant.

Beth i'w wneud os nad yw plant yn cael manteisio ar eu hawliau

Os ydych o'r farn nad ydych yn cael manteisio ar eich holl hawliau, neu nad yw plant rydych yn eu hadnabod yn cael gwneud hynny, gallwch gysylltu â Chomisiynydd Plant Cymru ar wefan Comisiynydd Plant Cymru.

Llinell radffôn plant a phobl ifanc

Ffôn: 0808 801 1000

Gallwch hefyd anfon neges destun i 80800 a dechrau eich neges â COM.