Neidio i'r prif gynnwy

Yn crynhoi sut y bydd ysbytai maes yn helpu i ailgyflwyno gwasanaethau iechyd a gofal hanfodol yn ddiogel.

Cyhoeddwyd gyntaf:
9 Ebrill 2020
Diweddarwyd ddiwethaf:

Pam fod angen ysbytai maes?

Gallai COVID-19 barhau i roi pwysau ar ein hysbytai pan fydd gwasanaethau arferol, fel llawdriniaethau wedi’u trefnu, yn ailddechrau.  

Trwy agor ysbytai dros dro, neu ysbytai maes, a defnyddio gwelyau y tu allan i ysbytai presennol y GIG rydym yn gallu trin mwy o bobl sydd angen gofal mewn ysbyty. Rydym am i bawb gael y gofal sydd ei angen arnynt, pan fo’i angen.

Mae'n debygol iawn y bydd gweithgarwch gofal brys ac argyfwng nad yw'n gysylltiedig â COVID-19 yn cynyddu dros yr wythnosau a'r misoedd nesaf. Bydd hyn yn golygu y bydd angen mwy o welyau ar gyfer pobl tra bod ysbytai'r GIG yn parhau i reoli’r galw yn sgil COVID-19. Bydd y niferoedd ychwanegol o welyau sydd ar gael mewn ysbytai maes ar gael i helpu i dynnu pwysau oddi ar ein hysbytai.

Pa gleifion fydd yn mynd yno?

Mae ysbytai maes yn rhan bwysig o’n strategaeth barhaus i ymateb i’r argyfwng COVID-19.

Mae’n bosibl y bydd cleifion sy'n gwella ar ôl bod yn yr ysbyty, a phobl sy'n gwella o symptomau COVID-19, yn cael gofal yn yr ysbytai maes. Byddant yn cael eu defnyddio i raddau helaeth fel y cam nesaf ar gyfer cleifion sy'n gwella, ond byddant yn cael eu defnyddio mewn ffordd hyblyg lle bo angen.

Ni fyddant yn cael eu defnyddio ar gyfer gofal critigol. Ond byddant yn rhyddhau lleoedd hanfodol mewn ysbytai ar gyfer pobl sydd eu hangen.

Bydd cleifion sydd ag anghenion mwy difrifol, sydd â symptomau COVID-19 gwaeth, neu sydd angen gofal dwys, yn dal i fynd i’r ysbyty.  

Bydd yr ysbytai maes yn ein galluogi i ofalu am bawb sydd angen gofal.

Faint o leoedd ychwanegol y byddant yn eu darparu?

Rydym yn gweithio gyda’r GIG, y sector cyhoeddus a’r sector preifat i ddarparu mwy na 6,000 o welyau ychwanegol mewn ysbytai maes ac mewn cyfleusterau eraill, os bydd eu hangen. Mae’r byrddau iechyd yn gweithio gyda phartneriaid i ddatblygu cynlluniau ar gyfer staff, cyfarpar a meddyginiaethau.

Beth am ysbytai preifat, ydyn nhw’n darparu gwelyau?

Mae cytundeb wedi’i sefydlu i ddefnyddio capasiti llawn pob un o’r chwe ysbyty preifat yng Nghymru i gefnogi’r GIG, yn ogystal â’r ysbytai maes.

Ble bydd y capasiti ychwanegol, gan gynnwys yr ysbytai maes?

Mae gan bob bwrdd iechyd yng Nghymru gynlluniau i gynyddu nifer y gwelyau sydd ar gael, ac maent yn parhau i ymchwilio i opsiynau eraill:

Bwrdd Iechyd Prifysgol Aneurin Bevan – 416 o welyau ychwanegol

Trefnwyd i agor Ysbyty Athrofaol y Grange yn Nhorfaen yn gynnar, gan ddarparu 384 o welyau. Mae'r bwrdd iechyd wedi sicrhau 32 o welyau ychwanegol drwy ei bartneriaeth ag Ysbyty St Joseph yng Nghasnewydd.

Bwrdd Iechyd Prifysgol Betsi Cadwaladr – 1029 o welyau ychwanegol

Bydd Ysbyty’r Enfys Llandudno (Venue Cymru) yn creu 351 o welyau;  bydd 19 yn Ysbyty Spire yn Wrecsam; 436 yn Ysbyty’r Enfys Glannau Dyfrdwy (Canolfan Hamdden Glannau Dyfrdwy); a 223 yn Ysbyty’r Enfys Bangor (Prifysgol Bangor).

Bwrdd Iechyd Prifysgol Caerdydd a’r Fro – 1528 o welyau ychwanegol

Bydd Ysbyty Calon y Ddraig yn Stadiwm Principality yng Nghaerdydd yn darparu lle ar gyfer hyd at 1500 o welyau ychwanegol. Mae gan y bwrdd iechyd 28 o welyau pellach drwy bartneriaeth â Spire gan ddod â’r cyfanswm i 1528 o welyau.

Bwrdd Iechyd Prifysgol Cwm Taf Morgannwg – 902 o welyau ychwanegol

Bydd 27 o welyau yn Ysbyty’r Vale Nuffield yn Hensol a 255 yng nghanolfan adnoddau’r Vale, Undeb Rygbi Cymru. Mae 450 o welyau pellach yn hen uned Harman Becker ym Mhen-y-bont ar Ogwr a 170 o welyau cartrefi gofal a gwelyau cymunedol.

Bwrdd Iechyd Prifysgol Hywel Dda – 1048 o welyau ychwanegol

Bydd Parc y Scarlets yn darparu lle ar gyfer 368 o welyau a Bluestone yn Sir Benfro yn darparu 124 o welyau. Mae gan Ganolfan Selwyn Samuel yn Llanelli le ar gyfer 143 o welyau pellach ac mae gan Ysbyty Werndale yng Nghaefyrddin 15 o welyau. Bydd Canolfan Hamdden Llanelli yn darparu 154 o welyau. Mae hefyd 93 o welyau yng Nghanolfan Hamdden Caerfyrddin; 48 yng Nghanolfan Hamdden Aberteifi; 52 ym Mhlas Crug Aberystwyth, a 51 o welyau yn Ysgol Penweddig.

Bwrdd Iechyd Addysgu Powys – 10 o welyau

Mae gan Bowys gynlluniau ehangu i greu dros 100 o welyau ledled y sir, yn ogystal â chapasiti ar gyfer ymchwydd yn y galw. Gall trigolion Powys hefyd ddefnyddio ysbytai mewn byrddau iechyd cyfagos yng Nghymru ac ymddiriedolaethau GIG yn Lloegr pan fo angen.

Bwrdd Iechyd Prifysgol Bae Abertawe – hyd at 1297 o welyau ychwanegol

Bydd yr Academi Chwaraeon yn Llandarsi yn darparu 316 o welyau. Bydd ysbyty maes Stiwdios y Bae yn Abertawe yn darparu ar gyfer 963 o welyau a bydd ysbyty Sancta Maria yn cynnig 18 o welyau.

Pryd byddan nhw’n agor?

Bydd y byrddau iechyd yn gweithredu’n hyblyg ac yn defnyddio'r gwelyau ychwanegol i gefnogi ailgyflwyno’n raddol y gwasanaethau sydd wedi cael eu gohirio oherwydd COVID-19.

Os nad ydyn nhw’n cael eu defnyddio eto, oes eu hangen?

Hyd yma, mae byrddau iechyd wedi gallu rheoli'r galw am wasanaethau mewn ysbytai heb orfod defnyddio ysbytai maes. 

Diolch i waith caled y staff iechyd a gofal, a'r camau a gymerwyd gan y cyhoedd i aros gartref, nid yw’r galw ar yr ysbytai wedi bod yn fwy na’u capasiti.

Fe wnaethom ohirio llawdriniaethau a oedd wedi’u trefnu, a gweithgareddau eraill, felly bu gostyngiad yn y galw am ofal brys. Roedd hyn yn golygu bod y GIG wedi gallu trin cleifion â choronafeirws yn ogystal â phobl ag afiechydon eraill.  

Mae hyn yn newyddion cadarnhaol ac mae'r system yn awr mewn sefyllfa gryfach i ymateb i heriau'r dyfodol a ddaw yn sgil y pandemig. Gallwn hefyd ddechrau ailgyflwyno rhai gwasanaethau. 

Bydd yr ysbytai maes yn cael eu defnyddio mewn modd hyblyg, lle bo angen, dros y misoedd nesaf, a'r sefyllfa'n cael ei hadolygu.

Beth fydd eu swyddogaeth yn y broses adfer?

Mae model 'gofal canolraddol’ ar gyfer adsefydlu yn cael ei ystyried ar gyfer ysbytai maes. Gallai hyn ganolbwyntio ar adferiad corfforol a meddyliol pobl sy'n gwella o COVID-19. Mae’n bosibl y bydd ganddynt anghenion iechyd a gofal cymdeithasol tymor hwy o ganlyniad i'w salwch. 

Mae Powys a Hywel Dda wedi cynnig model cymorth 'camu i mewn' mewn sefyllfaoedd lle nad yw’r ddarpariaeth gofal cymunedol, gan gynnwys cartrefi gofal, yn gallu diwallu anghenion pobl.

Sut byddan nhw’n cael eu staffio?

Bydd y staffio yn dibynnu ar y ffordd y defnyddir y lleoedd sydd ar gael. Mae’r gwaith o gynllunio a recriwtio’r gweithlu yn cynnwys y capasiti ychwanegol ar gyfer ysbytai maes. Bydd hyn yn cynnwys defnyddio staff presennol yn ogystal â gweithwyr sy’n dychwelyd ar ôl ymddeol, myfyrwyr a recriwtiaid newydd.

Ai enw arall ar gorffdy yw ysbyty maes?

Mae honiadau camarweiniol wedi bod ar y cyfryngau cymdeithasol mai enw arall ar gorffdai yw ysbytai maes. Nid yw hyn yn wir. Byddant yn darparu cyfleusterau i ofalu am gleifion sy’n gwella naill ai o COVID-19 neu afiechydon eraill.

Does dim cynlluniau i ddefnyddio ysbytai maes ar gyfer pobl sydd wedi marw.

Rhannu’r dudalen hon