Neidio i'r prif gynnwy

Beth yw hwn?

Y Cyd-destun

  • Mae'r Cerdyn Gweithredu hwn yn ymwneud â'r mesurau y mae rhaid i'r rhai sy'n gyfrifol am leoliadau gwaith chwarae mynediad agored eu rhoi ar waith, yn ôl y gyfraith, mewn ymateb i bandemig y coronafeirws.  Gall darpariaeth Gwaith Chwarae Mynediad Agored â Staff fod yn ddarpariaeth barhaol neu dymor byr, wedi'i lleoli mewn amrywiaeth o leoliadau gyda neu heb safle.  Darperir cyfleoedd chwarae i blant yn absenoldeb eu rhieni ac mae rhai enghreifftiau'n cynnwys:  meysydd chwarae antur, cynlluniau chwarae a phrosiectau gwaith chwarae peripatetig (ceidwaid chwarae) sy'n cael eu staffio gan dîm bach o weithwyr chwarae hyfforddedig sy'n ymweld â lle gwahanol: parc, ardal chwarae ystâd neu fan cyhoeddus arall, un neu ddwywaith yr wythnos am ychydig oriau.
  • Mae’n ofynnol i’r rhai sy’n gyfrifol am y gwasanaethau hyn gymryd mesurau rhesymol i leihau’r risg y bydd pobl yn dod i gysylltiad â'r feirws a’i ledaenu
  • Wrth wneud y penderfyniad ynghylch pa fesurau y dylid eu rhoi ar waith, rhaid iddynt hefyd gynnal asesiad penodol o’r risg y mae’r coronafeirws yn ei hachosi
  • Mae'r Cerdyn Gweithredu yn amlygu risgiau sy'n gysylltiedig yn gyffredinol â'r lleoliadau hyn, ac yn ystyried pa fesurau rhesymol y gellid eu rhoi ar waith i liniaru'r risgiau hynny
  • Nid yw hon yn rhestr gynhwysfawr ac mae’n bosibl y bydd yn briodol rhoi mesurau rhesymol eraill ar waith na chyfeirir atynt isod. Mae rhagor o wybodaeth ar gael yn y Canllawiau Gofal Plant a Gwaith Chwarae
  • Os oes gennych gwestiynau neu bryderon, gofynnwch am gyngor gan adran iechyd yr amgylchedd eich awdurdod lleol cyn gynted ag y bo modd. Dylech gofio a pharchu mai eu rôl yw sicrhau bod mesurau rhesymol priodol yn cael eu rhoi ar waith, fel y gall eich lleoliad weithredu mor ddiogel â phosibl. Fodd bynnag, nid eu rôl nhw yw cymeradwyo eich asesiad risg.

Risgiau penodol yn y lleoliadau hyn

Fel gyda phob safle lle mae pobl o wahanol aelwydydd yn dod at ei gilydd, mae perygl o ledaenu’r coronafeirws yn gysylltiedig â lleoliadau Gwaith Chwarae Mynediad Agored. Er y bydd y risgiau ar gyfer lleoliadau yn dibynnu ar y gweithgareddau sy'n cael eu cynnal ar y safle a nifer y bobl sy'n bresennol, bydd y risgiau canlynol yn rhai cyffredin:
 

  • Rhyngweithio’n agos yn gorfforol, yn enwedig mewn perthynas â gofalu am blant iau neu giwio'n agos at eraill cyn mynd i mewn neu yn y lleoliad, er enghraifft yn y dderbynfa, mewn lifftiau, toiledau, ystafelloedd cotiau ac ati; 
  • tebygolrwydd uwch o ryngweithio wyneb yn wyneb;  yn enwedig lle mae rhieni'n aros ar y safle;
  • posibilrwydd o awyru gwael, sy’n arbennig o broblemus pan fo pobl yn treulio cyfnodau hir gyda'i gilydd (dan do).

Pa gamau rhesymol y dylwn i ystyried eu cymryd i leihau'r risg o ddod i gysylltiad â'r coronafeirws?

Er ei bod yn annhebygol y bydd modd dileu’r risgiau’n gyfan gwbl mewn mannau o’r fath, mae rhai mesurau'n rhesymol ac felly mae rhaid eu rhoi ar waith.

Dylech ystyried a fyddai’n rhesymol rhoi’r mesurau hyn ar waith. Dylai'r mesurau rydych yn eu rhoi ar waith gael eu llywio gan eich asesiad risg y bydd y coronafeirws cael ei ledaenu gan bobl sy’n defnyddio eich cerbydau neu eich safleoedd, a dylent gael eu teilwra i’ch amgylchiadau penodol. Mae Llywodraeth Cymru wedi llunio templed safonol ar gyfer asesiadau risg coronafeirws, ac mae rhagor o wybodaeth ar gael i'ch helpu gan yr Awdurdod Gweithredol Iechyd a Diogelwch.

Lleihau'r siawns y bydd y coronafeirws yn bresennol

  • Annog staff i dderbyn y ddau ddos o frechlyn COVID-19
  • Annog staff i gynnal profion llif unffordd ddwywaith yr wythnos a (phan fo’n ymarferol)
  • Os bydd aelod o staff, rhiant, ymwelydd neu blentyn yn mynd yn sâl neu'n dangos symptomau pan fydd yn y lleoliad, dylai adael y safle ar unwaith a dilyn y cyngor ar wefan Profi, Olrhain, Diogelu, gan gynnwys hunanynysu a threfnu prawf
  • Rhaid i staff, rhieni a ymwelwyr sy'n symptomatig neu sydd wedi profi'n bositif am COVID-19 beidio â mynychu'r lleoliad a rhaid iddynt ddilyn y canllawiau hunanynysu yn gaeth.
  • Ni argymhellir bod plant dan 5 oed sydd â symptomau COVID-19 yn cynnal prawf oni bai eu bod yn cael eu cyfarwyddo i wneud hynny gan feddyg neu os yw rhieni'n credu bod prawf yn gwbl angenrheidiol ac er lles gorau'r plentyn. Dylai plant symptomatig o dan 5 oed aros gartref nes bod y symptomau wedi datrys.
  • Nid oes rhaid i blant (o dan 18 oed) nac oedolion sydd wedi cael dos llawn o'r brechiad COVID-19 hunanynysu pan gânt wybod eu bod wedi dod i gysylltiad â rhywun sydd wedi profi’n bositif. Bydd y gwasanaeth Profi, Olrhain, Diogelu yn dal i gysylltu â nhw, gan gynnig cyngor ac arweiniad, a dylent fod yn ymwybodol o'r canllawiau hunanynyau. Ni argymhellir bellach bod plant dan 5 oed yn cynnal profion COVID-19 ar ddiwrnod 2 ac 8 os cânt eu nodi fel cyswllt agos.
  • Mewn rhai amgylchiadau bydd plant neu oedolion a fyddai fel arfer yn cael eu heithrio yn cael cyngor i hunanynysu gan y gwasanaeth Profi, Olrhain, Diogelu. Bydd yr amgylchiadau hyn yn cael eu nodi gan Profi, Olrhain, Diogelu fesul achos.

Y ffordd orau o atal lledaeniad y coronafeirws mewn unrhyw safle yw lleihau'r risg y bydd y feirws ar y safle yn y lle cyntaf.

Atal gorlenwi

  • Cyfyngu ar niferoedd neu reoli symudiadau pobl fel y gall plant, staff ac ymwelwyr gadw pellter oddi wrth eraill pan fo hynny'n bosibl. Er enghraifft, defnyddiwch systemau unffordd i fynd i’r safle neu i gerdded o gwmpas yno os oes angen a rheoli symudiadau plant neu staff sy'n dod at ei gilydd mewn ardaloedd cyfyng fel toiledau
  • Cadw pellter cymdeithasol rhwng oedolion yn ystod sesiynau a thu allan iddynt, pan fo hynny'n bosibl. Er y derbynnir yn gyffredinol nad yw plant ifanc iawn yn dda am gadw pellter, dylai'r staff ac oedolion eraill barhau i geisio cadw pellter oddi wrth ei gilydd
  • Rheoli mannau mynediad ac ymadael i atal pobl rhag ymgynnull mewn ardaloedd lle mae cadw pellter cymdeithasol yn anodd

Ystyried cyfyngiadau teithio

  • Os yw lleoliad yn gwybod bod plant, teuluoedd neu staff yn torri'r cyfyngiadau teithio rhyngwladol, ni ddylent adael iddynt ddod i’r lleoliad

Gwella eich system awyru neu gynnal gweithgareddau yn yr awyr agored

  • Annog defnydd o fannau awyr agored pan fo hynny’n bosibl – mae'r rhan fwyaf o Leoliadau Chwarae Mynediad Agored yn treulio’r rhan fwyaf o’r amser yn yr awyr agored, ond pan fo cymysgedd o ddarpariaeth dan do ac awyr agored, mae gwneud y defnydd gorau o'r elfen awyr agored yn bwysig
  • Gwella llif aer drwy agor ffenestri a drysau mewnol (ond nid drysau tân) pan fo hynny'n bosibl ac yn ddiogel. Gan y bydd plant yn bresennol yn y safleoedd hyn, mae’n bosibl mewn rhai achosion y gallai agor ffenestri neu ddrysau gynyddu'r risg y bydd plant yn cael eu hanafu neu'n gadael y safle heb oruchwyliaeth, felly dylai hyn fod yn rhan o unrhyw asesiad risg
  • Os oes diffyg awyru naturiol, sicrhau bod 100% o’r aer y mae systemau awyru mecanyddol yn ei ddarparu yn awyr iach, yn hytrach nag ailgylchdroi aer o un lle i'r llall
  • Sicrhau bod systemau awyru mecanyddol yn cael eu cynnal yn effeithiol a'u bod wedi’u trin
  • Monitro lefelau CO2 i nodi mannau lle mae’r awyru yn wael

Cadw eich safle'n lân

  • Glanhau’n drwyadl ac yn rheolaidd, gan ddefnyddio diheintydd mewn mannau prysur ac ar eitemau y cyffyrddir â nhw yn aml fel topiau cownter, byrddau a dolenni drysau
  • Gosod hylif diheintio dwylo mewn sawl lleoliad, yn enwedig mewn mannau mynediad ac mewn mannau cyswllt eraill, a darparu peiriannau sebon awtomataidd, dŵr a thywelion papur mewn ystafelloedd ymolchi
  • Sicrhau bod plant a staff yn golchi eu dwylo yn rheolaidd;  darparu hylif diheintio dwylo.
  • Trefniadau glanhau rheolaidd ac effeithiol fel yr amlinellir yn y Canllawiau Atal a Rheoli Heintiau ar gyfer Lleoliadau Gofal Plant
  • Peidio â rhannu bwyd, diod, teclynnau coginio a, phan fo modd, cyfarpar a theganau

Gofalu am eich staff

  • Gweithredu systemau i leihau'r cysylltiadau rhwng staff. Er enghraifft, amrywio amseroedd shifftiau staff, amseroedd egwyl a danfoniadau; nodi uchafswm o a ganiateir mewn ceginau, ystafelloedd staff, ystafelloedd newid a mannau fel ardaloedd ysmygu
  • Darparu gorchuddion wyneb neu fath arall o gyfarpar diogelu personol i staff os oes angen (gweler Canllawiau Gofal Plant a Gwaith Chwarae am gyngor pellach)
  • Cynorthwyo (ac nid atal) aelodau o staff sydd â symptomau, sydd wedi cael canlyniad positif neu sydd wedi cael eu gofyn i hunanynysu gan y gwasanaeth Profi, Olrhain, Diogelu. Mae hunanynysu pan fydd person wedi cael canlyniad positif i brawf yn ofynnol yn ôl y gyfraith

Profi, Olrhain, Diogelu – cymorth 

Cyfathrebu

Mae gennych rwymedigaeth gyfreithiol i ddarparu gwybodaeth i’r bobl sy’n dod i’ch safle neu’n gweithio yno ynghylch sut i leihau’r risg o ddod i gysylltiad â’r coronafeirws. Mae hyn yn cynnwys, yn benodol, rhoi gwybodaeth i bawb sy’n bresennol ynghylch eu risg o ddod i gysylltiad â’r coronafeirws, fel y nodwyd yn yr asesiad risg, a’r mesurau sydd i’w rhoi ar waith i leihau’r risg.

Gallai hyn gynnwys cyhoeddiadau, arwyddion clir (gan gynnwys tâp llawr neu baent) yn nodi cyfyngiadau ar y nifer a ganiateir mewn ardal neu gerbyd penodol, systemau ciwio a systemau unffordd.  

Dolenni i ganllawiau allweddol

Lawrlwytho'r dudalen hon fel PDF . Maint Ffeil 110 KB.

Maint Ffeil 110 KB. Efallai na fydd y ffeil hon yn gyfan gwbl hygyrch.