Neidio i'r prif gynnwy

Sut a phryd y gallech ddefnyddio gorchudd wyneb i amddiffyn y bobl o'ch cwmpas, os ydych yn dewis gwisgo un.

Cyhoeddwyd gyntaf:
9 Mehefin 2020
Diweddarwyd ddiwethaf:

Beth yw gorchudd wyneb?

Prif ddiben gorchudd wyneb yw diogelu pobl eraill drwy leihau’r posibilrwydd y bydd COVID-19 yn cael ei drosglwyddo drwy’r awyr. Nid yw’r person sy’n gwisgo’r gorchudd yn cael ei ddiogelu rhag cael ei heintio gan bobl eraill.

Beth yw masg wyneb?

Mae masg meddygol sy’n ffitio’n dda wedi'i gynllunio i ddiogelu’r person sy’n ei wisgo rhag haint. Mae masgiau o’r fath yn hanfodol ar gyfer staff rheng flaen sydd mewn perygl o ddod i gysylltiad agos â chleifion sydd, neu a allai fod, wedi'u heintio â COVID-19.

Beth yw eich polisi ar fasgiau a gorchuddion wyneb i'r cyhoedd yn gyffredinol?

Mae'r dystiolaeth yn dal yn glir mai'r ffordd fwyaf effeithiol o ddiogelu eich hun ac eraill rhag haint yw dilyn y rheolau ar gadw pellter cymdeithasol, osgoi cyffwrdd ag arwynebau ac â’ch wyneb, a golchi eich dwylo’n rheolaidd.

Nid yw gwisgo gorchudd wyneb yn ddewis yn lle’r camau hyn, ond mewn rhai amgylchiadau, lle gallai fod yn anodd cadw pellter o 2m oddi wrth bobl eraill, ein cyngor yw defnyddio gorchudd anfeddygol, tair haen.

Mae hyn yn cyd-fynd â chyngor technegol diweddaraf Sefydliad Iechyd y Byd

Dylai gorchuddion wyneb gynnwys tair haen, fel y nodir gan Sefydliad Iechyd y Byd, ond nid oes angen iddynt fod yn fasglau wyneb o safon feddygol.

Dim ond i bobl sydd heb symptomau y mae’r cyngor hwn yn berthnasol. Os oes gennych unrhyw un o symptomau COVID-19, rhaid i chi hunanynysu am saith diwrnod a chael prawf, fel y nodir yn y canllawiau presennol. Oni bai bod eich prawf yn dangos canlyniad negatif, ni ddylech fynd allan yn ystod yr amser hwn, hyd yn oed gyda gorchudd wyneb.

Pam nad ydych chi'n ei gwneud hi'n orfodol gwisgo gorchudd wyneb ar drafnidiaeth gyhoeddus yng Nghymru?

Cadw pellter cymdeithasol a dilyn camau hylendid da yw’r ffyrdd mwyaf effeithiol, o bell ffordd, o ddiogelu eich hun ac eraill rhag COVID-19. Mae darparwyr trafnidiaeth gyhoeddus ledled Cymru wedi cyflwyno camau i sicrhau ei bod yn bosibl cadw pellter o 2m rhwng teithwyr gan amlaf, ond rydym yn sylweddoli nad yw’n bosibl cynnal hyn bob amser.

Y cyngor clir gan Sefydliad Iechyd y Byd a'n Grŵp Cynghori Technegol ein hunain yw y dylem argymell yn hytrach na gorfodi’r defnydd o orchudd wyneb tair haen ar drafnidiaeth gyhoeddus.

Rydym hefyd wedi ystyried pa mor realistig neu deg fyddai hi i ofyn i weithwyr trafnidiaeth gyhoeddus weithredu trefn orfodi, ac rydym o’r farn na fyddai hyn yn ymarferol.

Beth yw'r wyddoniaeth y tu ôl i'r cyngor hwn?

Ar hyn o bryd, nid oes tystiolaeth wyddonol o ansawdd uchel sy’n dangos y dylid annog defnydd helaeth o fasgiau gan bobl iach yn y gymuned. Cadw pellter cymdeithasol a dilyn camau hylendid yw’r camu mwyaf effeithiol o hyd ar gyfer lleihau trosglwyddiad COVID-19.

Ond mae Sefydliad Iechyd y Byd yn argymell, fel rhan o'r gyfres ehangach o gamau i atal trosglwyddo, y dylid annog pobl i ddefnyddio gorchudd wyneb tair haen mewn sefyllfaoedd lle mae’n anodd cadw pellter cymdeithasol a dilyn camau hylendid.  

Mae tystiolaeth sy'n awgrymu bod gwisgo gorchudd wyneb yn rhoi ymdeimlad ffug o ddiogelwch i bobl a bod hynny’n eu gwneud yn llai gofalus ynghylch cadw pellter cymdeithasol a golchi dwylo. Gwyddom mai'r camau hyn yw'r ffordd fwyaf effeithiol o leihau trosglwyddiad y feirws, ac nid ydym am wneud dim a allai olygu bod pobl yn dilyn y camau hynny yn llai caeth.

Darllenwch y cyngor a roddwyd i Weinidogion Llywodraeth Cymru.

Pa fath o orchudd wyneb y dylai pobl ei wisgo?

I roi unrhyw amddiffyniad i bobl eraill, mae angen i orchuddion gael eu gwneud, eu gwisgo, eu trin a’u gwaredu mewn ffordd benodol.

Yn anffodus, nid yw llawer o'r masgiau sy’n cael eu gwneud gartref yn rhoi llawer o amddiffyniad i’r rhai sy’n eu gwisgo nac i’r bobl o’u hamgylch.  

Mae Sefydliad Iechyd y Byd yn argymell y dylai fod gan orchudd wyneb dair haen o leiaf.

Rhannu’r dudalen hon