Neidio i'r prif gynnwy

Sut a phryd y gallech ddefnyddio gorchudd wyneb i amddiffyn y bobl o'ch cwmpas, os ydych yn dewis gwisgo un.

Cyhoeddwyd gyntaf:
9 Mehefin 2020
Diweddarwyd ddiwethaf:

Beth yw gorchudd wyneb?

Prif ddiben gorchudd wyneb yw diogelu pobl eraill drwy leihau’r posibilrwydd y bydd COVID-19 yn cael ei drosglwyddo drwy’r awyr. Nid yw’r person sy’n gwisgo’r gorchudd yn cael ei ddiogelu rhag cael ei heintio gan bobl eraill.

Beth yw masg wyneb?

Mae masg meddygol sy’n ffitio’n dda wedi'i gynllunio i ddiogelu’r person sy’n ei wisgo rhag haint. Mae masgiau o’r fath yn hanfodol ar gyfer staff rheng flaen sydd mewn perygl o ddod i gysylltiad agos â chleifion sydd, neu a allai fod, wedi'u heintio â COVID-19.

Beth yw eich polisi ar fasgiau a gorchuddion wyneb i'r cyhoedd yn gyffredinol?

Mae'r dystiolaeth yn dal yn glir mai'r ffordd fwyaf effeithiol o ddiogelu eich hun ac eraill rhag haint yw dilyn y rheolau ar gadw pellter cymdeithasol, osgoi cyffwrdd ag arwynebau ac â’ch wyneb, a golchi eich dwylo’n rheolaidd.

Nid yw gwisgo gorchudd wyneb yn ddewis yn lle’r camau hyn, ond mewn rhai amgylchiadau, lle gallai fod yn anodd cadw pellter o 2m oddi wrth bobl eraill, ein cyngor yw defnyddio gorchudd anfeddygol, tair haen.

Mae hyn yn cyd-fynd â chyngor technegol diweddaraf Sefydliad Iechyd y Byd

Dylai gorchuddion wyneb gynnwys tair haen, fel y nodir gan Sefydliad Iechyd y Byd, ond nid oes angen iddynt fod yn fasglau wyneb o safon feddygol.

Dim ond i bobl sydd heb symptomau y mae’r cyngor hwn yn berthnasol. Os oes gennych unrhyw un o symptomau COVID-19, rhaid i chi hunanynysu a chael prawf, fel y nodir yn y canllawiau presennol. Oni bai bod eich prawf yn dangos canlyniad negatif, ni ddylech fynd allan yn ystod yr amser hwn, hyd yn oed gyda gorchudd wyneb.

Darllennwch am y gofyniad i wisgo gorchudd wyneb ar drafnidiaeth gyhoeddus yng Nghymru.

Beth yw'r wyddoniaeth y tu ôl i'r cyngor hwn?

Ar hyn o bryd, nid oes tystiolaeth wyddonol o ansawdd uchel sy’n dangos y dylid annog defnydd helaeth o fasgiau gan bobl iach yn y gymuned. Cadw pellter cymdeithasol a dilyn camau hylendid yw’r camu mwyaf effeithiol o hyd ar gyfer lleihau trosglwyddiad COVID-19.

Ond mae Sefydliad Iechyd y Byd yn argymell, fel rhan o'r gyfres ehangach o gamau i atal trosglwyddo, y dylid annog pobl i ddefnyddio gorchudd wyneb tair haen mewn sefyllfaoedd lle mae’n anodd cadw pellter cymdeithasol a dilyn camau hylendid.  

Mae tystiolaeth sy'n awgrymu bod gwisgo gorchudd wyneb yn rhoi ymdeimlad ffug o ddiogelwch i bobl a bod hynny’n eu gwneud yn llai gofalus ynghylch cadw pellter cymdeithasol a golchi dwylo. Gwyddom mai'r camau hyn yw'r ffordd fwyaf effeithiol o leihau trosglwyddiad y feirws, ac nid ydym am wneud dim a allai olygu bod pobl yn dilyn y camau hynny yn llai caeth.

Darllenwch y cyngor a roddwyd i Weinidogion Llywodraeth Cymru.

Pa fath o orchudd wyneb y dylai pobl ei wisgo?

I roi unrhyw amddiffyniad i bobl eraill, mae angen i orchuddion gael eu gwneud, eu gwisgo, eu trin a’u gwaredu mewn ffordd benodol.

Yn anffodus, nid yw llawer o'r masgiau sy’n cael eu gwneud gartref yn rhoi llawer o amddiffyniad i’r rhai sy’n eu gwisgo nac i’r bobl o’u hamgylch.  

Mae Sefydliad Iechyd y Byd yn argymell y dylai fod gan orchudd wyneb dair haen o leiaf.

Gorchuddion wyneb a phlastig untro

Rwyf am ddefnyddio gorchudd wyneb, neu mae angen imi ddefnyddio gorchudd o’r fath, ond nid wyf am ddefnyddio gorchudd untro â phlastig ynddo. Sut galla i wneud hyn?    

Mae plastig mewn gorchuddion wyneb untro. Os ydych yn pryderu am effaith gorchudd o’r fath ar yr amgylchedd, gallwch brynu neu wneud gorchudd wyneb neu fasg y gellir ei olchi. Mae Sefydliad Iechyd y Byd yn argymell y dylai gynnwys tair haen o ddefnydd tynn ei wead fel cotwm.     

Sut i wneud gorchudd wyneb 3 haen

Dim ond gorchudd wyneb untro sydd gennyf. Sut galla i gael gwared arno mewn ffordd gyfrifol?

Tynnwch y gorchudd wyneb yn ofalus a pheidiwch â chyffwrdd â blaen y gorchudd wyneb na’r rhan sydd wedi bod yn cyffwrdd â’ch ceg neu’ch trwyn.

Os nad ydych gartref, rhowch eich gorchudd wyneb mewn bin sbwriel neu ewch ag ef adref mewn bag plastig a’i roi yn eich bin chi. Peidiwch â’i daflu fel sbwriel oherwydd ei fod yn gallu niweidio’r amgylchedd.

Os ydych gartref, rhowch ef yn eich bin gwastraff cartref.

Peidiwch â rhoi gorchuddion wyneb untro yn y bin ailgylchu. Ni  ellir eu hailgylchu.

Nid oes angen ichi eu rhoi mewn bag ychwanegol na’u storio am amser hir cyn eu taflu.

Cofiwch olchi’ch dwylo’n drylwyr gyda dŵr a sebon am 20 eiliad neu ddefnyddio hylif diheintio dwylo yn syth ar ôl tynnu’ch gorchudd wyneb a’i daflu.  

Pa fath o orchudd wyneb untro y dylwn ei ddefnyddio?

Dylech osgoi defnyddio masgiau o safon feddygol. Dylid cadw’r rheini ar gyfer gweithwyr iechyd a gofal.

Efallai yr hoffech ystyried prynu neu wneud gorchudd wyneb y gellir ei olchi. Gallwch ei ailddefnyddio sawl gwaith, a bydd yn rhatach ac yn well i’r amgylchedd.

Sut i wneud gorchudd wyneb 3 haen

Sut y dylwn i ofalu am fy ngorchudd wyneb amldro?

Os ydych yn defnyddio gorchudd wyneb amldro, dylech ei roi mewn bag plastig tan y byddwch y gallu’i olchi.

Dylech ei olchi yn unol â chyfarwyddiadau’r gwneuthurwr ac ar y tymheredd uchaf sy’n briodol ar gyfer y ffabrig. Gallwch ddefnyddio’ch sebon golchi arferol a’i sychu gyda gweddill eich golch.

Peidiwch â’i roi i rywun arall ei ddefnyddio.

Rhaid ichi daflu’ch gorchudd wyneb os yw wedi cael unrhyw niwed.

Dylech wneud yn siŵr eich bod yn glanhau unrhyw arwynebau y mae’r gorchudd wyneb wedi cyffwrdd â nhw, gan ddefnyddio’r cynhyrchion glanhau arferol y byddwch yn eu defnyddio gartref.

Rwy’n berchen ar fusnes. Sut y galla i leihau gwastraff a achosir gan orchuddion wyneb untro?

Gallwch:

  • Ddarparu biniau ychwanegol er mwyn i’ch staff a’ch cwsmeriaid fedru taflu gorchuddion wyneb untro, unrhyw gyfarpar diogelu personol arall ac unrhyw wastraff ychwanegol arall, megis deunydd pacio cludfwyd a llestri a chytleri untro;
  • Gwneud yn siŵr nad yw staff a chwsmeriaid yn rhoi gorchuddion wyneb untro a chyfarpar diogelu personol yn y bin ailgylchu, oherwydd nad oes modd eu hailgylchu mewn cyfleusterau ailgylchu confensiynol;
  • Gwneud yn siŵr bod biniau’n cael eu gwacáu’n aml er mwyn iddynt beidio â gorlifo a chreu sbwriel; 
  • Gwneud yn siŵr bod eich staff yn gwybod am y cyngor hwn rhag ofn bod ganddynt unrhyw gwestiynau am gyfarpar diogelu personol.

Nid oes angen ichi drefnu bod cyfarpar diogelu personol yn cael ei gasglu ar wahân ond, os byddwch yn gwneud hynny, rhaid ichi ddisgrifio’ch gwastraff a rhoi’r cod cywir arno.  

Dylech ofyn i’ch contractwr gwastraff a oes unrhyw beth arall y mae angen ichi ei wneud.

Rhannu’r dudalen hon