Neidio i'r prif gynnwy

Canllawiau o dan reoliad 20 o Reoliadau Diogelu Iechyd (Cyfyngiadau Coronafeirws) (Rhif 3) (Cymru) 2020.

Cyhoeddwyd gyntaf:
12 Medi 2020
Diweddarwyd ddiwethaf:

Cyflwyniad

Cyhoeddir y canllawiau hyn o dan reoliad 20 o Reoliadau Diogelu Iechyd (Cyfyngiadau Coronafeirws) (Rhif 3) (Cymru) 2020 (“Rheoliadau'r Coronafeirws”). Maent wedi'u hanelu at unrhyw berson y mae Rheoliad 17 o Reoliadau'r Coronafeirws yn ei gwneud yn ofynnol iddo wneud y canlynol:

  1. cymryd pob mesur rhesymol i sicrhau y cynhelir pellter o 2 fetr rhwng pob person mewn mangre benodol;
  2. sicrhau y caiff unrhyw fesurau rhesymol eraill eu cymryd i leihau'r risg o ddod i gysylltiad â'r feirws, yn arbennig drwy gyfyngu ar ryngweithio agos wyneb yn wyneb a gwella hylendid; a
  3. darparu gwybodaeth i’r rheini sy'n mynd i mewn i'r fangre neu’n gweithio ynddi ynglŷn â sut i leihau’r risg.

Mae'r rheoliadau yn galluogi Gweinidogion Cymru i gyhoeddi canllawiau ar yr hyn a ddisgwylir o dan reoliad 17. Rhaid ystyried y canllawiau hyn, ac unrhyw ganllawiau eraill, codau ymarfer neu ddogfennau eraill a gyhoeddir gan gyrff eraill a ymgorfforir yn y canllawiau hyn.

Cyhoeddir y prif ganllawiau ar ystyr rheoliad 17 ar wahân. Mae'r canllawiau atodol hyn yn canolbwyntio ar y dyletswyddau a roddir ar y bobl a restrir uchod mewn perthynas â gwisgo gorchuddion wyneb mewn mangreoedd dan do y maent yn gyfrifol amdanynt. Mae'n ystyried

  1. mangreoedd sy'n agored i'r cyhoedd,
  2. mangreoedd eraill.

Dylid nodi ei bod hefyd yn orfodol gwisgo gorchudd wyneb ar drafnidiaeth gyhoeddus yng Nghymru. Mae'r gofyniad yn berthnasol i bob cerbyd trafnidiaeth gyhoeddus caeedig gan gynnwys bysiau, coetsys, trenau, tramiau, fferïau ac awyrennau (sy’n dechrau eu taith yng Nghymru neu’n glanio yng Nghymru). Mae hefyd yn berthnasol i dacsis ac i wasanaethau twristiaeth, megis rheilffyrdd mynydd a bysiau gwibdeithiau. Felly, dylai cyflogwyr a rheolwyr mangreoedd sydd hefyd yn darparu gwasanaethau trafnidiaeth gyhoeddus ystyried y canllawiau ar y gofyniad i wisgo gorchudd wyneb ar drafnidiaeth gyhoeddus yng Nghymru.

Mangreoedd sy'n agored i'r cyhoedd

Mae’n orfodol i bawb yng Nghymru wisgo gorchudd wyneb mewn mangreoedd dan do sy'n agored i'r cyhoedd. Fodd bynnag, caiff plant dan 11 oed eu heithrio, ynghyd â phan fydd unrhyw un yn eistedd neu’n bwyta neu’n yfed yn y fangre honno. (Os mai dim ond rhan o fangre sydd ar gael i fwyta ac yfed ynddi, bydd y gofyniad i wisgo gorchudd wyneb yn gymwys o hyd mewn rhannau eraill o'r fangre). Mae'r Rheoliadau hefyd yn nodi na fydd angen gwisgo gorchudd wyneb os bydd gan unigolyn esgus rhesymol (y rhoddir enghreifftiau ohonynt). Mae manylion yr esgusodion rhesymol wedi’u cynnwys yma.

Yr union leoliadau lle mae rheoliadau ynghylch gorchuddion wyneb yn gymwys yw ardaloedd dan do unrhyw fangreoedd y mae gan y cyhoedd fynediad atynt neu y gallai’r cyhoedd gael caniatâd i fynd iddynt, boed hynny drwy daliad ai peidio. Bydd hyn yn cynnwys sawl math gwahanol o fangre a restrir yn Atodiad 1 i’r rheoliadau, ond ni ddarperir rhestr hollgynhwysol ac nid oes eithriadau.

Rhoddir y cyfrifoldeb am y rhwymedigaeth gyfreithiol i wisgo gorchuddion wyneb ar bob unigolyn, nid rheolwyr mangreoedd. Fodd bynnag, mae gan reolwyr mangreoedd rywfaint o gyfrifoldebau mewn perthynas â'r cyhoedd, ac mae ganddynt hefyd gyfrifoldebau mewn perthynas â staff ac unigolion eraill sy'n gweithio yn y fangre.

Cyfrifoldebau tuag at aelodau'r cyhoedd

Mewn perthynas ag aelodau'r cyhoedd, mae gan y rheini sy'n gyfrifol am fangreoedd rôl i egluro beth yw'r gofynion, ac annog ymwelwyr i gydymffurfio â'r rheoliadau a gwisgo gorchuddion wyneb. Dylid ystyried bod gwisgo gorchuddion wyneb yn rhywbeth hanfodol i'w wneud mewn mannau cyhoeddus dan do, ynghyd â'r ffyrdd eraill o ymddwyn sydd wedi dod yn arfer. Mae Llywodraeth Cymru yn gobeithio y bydd pobl yn deall y rhesymau dros wisgo gorchuddion wyneb ac y byddant yn gwneud hynny. Fodd bynnag, mae'n hanfodol bod y rheolau newydd yn cael eu hegluro i bobl a'u bod yn cael cyfle i gydymffurfio.

Yn y lle cyntaf, dylai rheolwyr mangreoedd sy'n agored i'r cyhoedd roi gwybodaeth i aelodau'r cyhoedd a all fod yn ymweld â'u mangre. Ymysg yr enghreifftiau o'r ffyrdd y dylid darparu'r cyfryw wybodaeth mae:

  • Dylai gwefannau a gynhelir gan reolwyr mangreoedd gynnwys gwybodaeth benodol am wisgo gorchuddion wyneb fel rhan o'r amodau o gael mynediad, a gellir darparu dolenni i wefannau defnyddiol eraill – er enghraifft, sy'n dangos sut i wneud gorchudd wyneb a'r canllawiau hyn ar sut i wisgo gorchudd wyneb yn gywir
  • Dylai gwybodaeth yn hysbysu pobl am y gofyniad cyfreithiol i wisgo gorchuddion wyneb gael ei dangos mewn man amlwg (yn Gymraeg a Saesneg, ac mewn ieithoedd cymunedol eraill fel y bo'n gymwys) lle bynnag y bo modd  (and this is mandatory for transport operators)
  • Gellir rhoi gwybodaeth ar lafar neu'n ysgrifenedig. Dylai rheolwyr ystyried y ffordd fwyaf effeithlon o sicrhau bod pob cwsmer yn cael gwybod am y gofyniad yn amgylchiadau'r lleoliad penodol
  • Bydd rheolwyr yn awyddus i ystyried anghenion amrywiol ymwelwyr â'u mangreoedd, a dylent ystyried p'un a ddylid darparu'r wybodaeth mewn fformatau gwahanol, er enghraifft i bobl â nam ar eu golwg neu ar eu clyw ac, os bydd angen, mewn ieithoedd eraill.

Mae gennych hawl i atgoffa cwsmeriaid o’r gyfraith, ond dylech ystyried y ffaith nad yw pob rheswm pam y gall rhywun fod wedi'i eithrio yn weledol ac yn amlwg – er enghraifft cyflyrau iechyd meddwl, gofyniad i ddarllen gwefusau, neu namau cudd. O brofiad mewn gwledydd eraill lle mae gorchuddion wyneb wedi bod yn ofynnol yn gynharach, gwyddom hefyd fod goroeswyr trais yn erbyn menywod, cam-drin domestig a thrais rhywiol weithiau yn gweld bod gwisgo masg yn ysgogi ôl-fflachiadau i brofiadau trawmatig, ac os bydd hynny yn gymwys i rywun sy'n ymweld â'ch mangre, yna byddai hyn hefyd yn rheswm da dros beidio â gwisgo gorchudd wyneb.

Pan fo gan bobl reswm ar sail oedran, iechyd neu anabledd i beidio â gwisgo gorchudd wyneb, ni ddylid gofyn iddynt ddarparu tystiolaeth ysgrifenedig o hynny. Er enghraifft, ni ddylai neb orfod dangos llythyr gan feddyg ynglŷn â’i reswm i beidio â gwisgo gorchudd wyneb.

Efallai y bydd rhai pobl yn teimlo’n fwy cyfforddus yn dangos rhywbeth sy’n dweud nad oes rhaid iddynt wisgo gorchudd wyneb. Gallai hyn fod drwy gerdyn eithrio, bathodyn neu hyd yn oed arwydd y maent wedi’i wneud ei hunain. Mae llawer o sefydliadau, megis gweithredwyr trafnidiaeth, wedi creu cardiau i’w lawrlwytho o’u gwefan a’u hargraffu.

Serch hynny, dewis personol yw hyn ac nid gofyniad cyfreithiol. Felly, ni ddylai gweithredwyr ei gwneud yn ofynnol i bobl ddangos cardiau o’r fath.

Yn y pen draw, ni ddisgwylir i'r gweithredwr, cyflogai nac unigolyn a awdurdodir gan y gweithredwr gymryd camau gorfodi. Fodd bynnag, fel y nodir uchod, mae ganddynt rôl i’w chwarae o ran esbonio beth yw'r gofynion, ac annog ymwelwyr a chwsmeriaid i gydymffurfio â'r rheoliadau a gwisgo gorchudd wyneb. Mae gan reolwyr mangreoedd hawl gyffredinol i wrthod mynediad os yw’r amgylchiadau yn golygu bod angen gwneud hynny, a gallant alw’r heddlu i roi gwybod am ymddygiad gwrthgymdeithasol.

Cyfrifoldebau tuag at staff a gwirfoddolwyr 

Mae hefyd yn ofynnol i staff sy'n gweithio mewn rhannau o fangreoedd dan do sy'n agored i'r cyhoedd wisgo gorchuddion wyneb pan fyddant yn y rhannau hynny (eto, gyda rhai amgylchiadau lle mae unigolion penodol wedi'u heithrio neu lle gellir tynnu gorchuddion).

Dylai cyflogwyr sicrhau bod eu staff yn ymwybodol o'r gofynion hyn, a'r eithriadau cyfyngedig iddynt – er enghraifft, caiff aelodau o staff dynnu eu gorchudd wyneb dros dro os gofynnir iddynt wneud hynny gan rywun a fyddai fel arall yn ei chael yn anodd cyfathrebu â nhw. Er mai'r aelod o staff sy'n bennaf cyfrifol am wisgo gorchudd wyneb, ac y gall wynebu camau troseddol yn y pen draw, dylai cyflogwyr hefyd wneud pob ymdrech i sicrhau bod pob aelod o staff mewn ardaloedd sy'n agored i'r cyhoedd yn cydymffurfio â'r gyfraith.

Mewn mangreoedd sydd ond yn rhannol agored i'r cyhoedd, nid yw gorchuddion wyneb yn orfodol yn y rhannau hynny nad ydynt yn agored i'r cyhoedd. Er enghraifft, byddai hyn yn cwmpasu'r rhannau hynny o siopau, campfeydd neu amgueddfeydd sydd ond ar gyfer staff. Yn hytrach, dylai cyflogwyr ddilyn y dull a nodir yn yr adran isod.

Mangreoedd nad ydynt yn agored i'r cyhoedd ("mangreoedd eraill")

Bydd mangreoedd dan do nad ydynt yn agored i'r cyhoedd yn amrywio'n eang, ac felly nid ystyrir y byddai'n gymesur ei gwneud yn ofynnol i bobl wisgo gorchuddion wyneb ym mhob mangre o'r fath (er enghraifft, lle na fydd unigolion yn dod i gysylltiad agos ag eraill). Fodd bynnag, lle na ellir cadw pellter cymdeithasol, bydd y risg yn debyg i'r ardaloedd hynny sy'n agored i'r cyhoedd, ac felly mae Llywodraeth Cymru yn ystyried y dylai cyflogwyr ac eraill sy'n gyfrifol am fangreoedd yng Nghymru yn gyffredinol, fel mesur rhesymol, hefyd ei gwneud yn ofynnol i staff ac ymwelwyr â'u mangreoedd wisgo gorchuddion wyneb mewn ardaloedd dan do lle na ellir cadw pellter cymdeithasol.

Dylid gwneud hyn oni fydd rhesymau cryf i'r gwrthwyneb – er enghraifft, fel y gallai fod yn berthnasol mewn ysgolion neu leoliadau gofal plant, lle byddai disgwyl iddynt adeiladu ar ganllawiau presennol.

Gellir gwneud eithriadau cyfyngedig i hyn hefyd, a ddylai adlewyrchu'r eithriadau sy'n bodoli ar gyfer y gofyniad i wisgo gorchuddion wyneb mewn mannau cyhoeddus.

Lle mae cyflogwyr yn ei gwneud yn ofynnol i'w staff neu ymwelwyr â'u mangreoedd wisgo gorchuddion wynebu mewn ardaloedd nad ydynt yn agored i'r cyhoedd, dylent sicrhau bod eu staff a'r ymwelwyr yn ymwybodol o'r gofynion hyn, a'r eithriadau cyfyngedig iddynt. Drwy wneud hyn, dylent ystyried y ffaith nad yw pob rheswm pam y gall rhywun fod wedi'i eithrio yn weledol ac yn amlwg – er enghraifft cyflyrau iechyd meddwl, neu namau cudd.

Pa rannau o fangreoedd sy'n “agored i'r cyhoedd”?

Bydd yn rhaid i reolwyr unigol mangreoedd benderfynu ar hynny yn eu hamgylchiadau eu hunain, ond gall yr enghreifftiau canlynol fod o gymorth:

  • Os bydd dau weithiwr dosbarthu yn cydweithio mewn warws, nid yw hon yn ardal gyhoeddus ac felly nid yw'n orfodol iddynt wisgo gorchuddion wyneb oni fydd y busnes yn penderfynu y byddai'n fesur rhesymol er mwyn cydymffurfio â'i ddyletswydd i leihau’r posibilrwydd o ddod i gysylltiad â’r feirws. Yn ei dro, mae hyn yn debygol o ddibynnu ar a ellir cadw pellter cymdeithasol drwy’r amser.
  • Staff sy'n gweithio mewn swyddfa – bydd gorchuddion yn orfodol mewn unrhyw fannau yn y fangre sy'n agored i'r cyhoedd, fel derbynfa, os gall unrhyw un gerdded i mewn. Ni fyddant yn orfodol ar lawr y swyddfa, oni fydd y busnes yn penderfynu y byddai'n fesur rhesymol er mwyn cydymffurfio â'i ddyletswydd i leihau amlygiad. Yn ei dro, mae hyn yn debygol o ddibynnu p'un a ellir cadw pellter cymdeithasol.
  • Plymwr neu grefftwr arall sy'n gwneud gwaith yng nghartref rhywun – ni fydd gorchuddion wyneb yn orfodol oni fyddant yn penderfynu y byddai'n fesur rhesymol er mwyn cydymffurfio â'u dyletswydd i leihau amlygiad. Yn ei dro, mae hyn yn debygol o ddibynnu p'un a ellir cadw pellter cymdeithasol.
  • Staff sy'n gweithio mewn siop nwyddau groser – bydd gorchuddion yn orfodol i bob aelod o staff ar lawr y siop, ac i gwsmeriaid. Ni fyddant yn orfodol mewn swyddfeydd cefn, cyfleusterau storio oni fydd y busnes yn penderfynu y byddai'n fesur rhesymol er mwyn cydymffurfio â'i ddyletswydd i leihau amlygiad. Eto, yn ei dro, mae hyn yn debygol o ddibynnu p'un a ellir cadw pellter cymdeithasol.

Nid yw staff sydd i bob pwrpas yn cael eu gwahanu oddi wrth gwsmeriaid gan rywbeth fel sgrin Perspex, er enghraifft wrth y til, mewn ardal gyhoeddus ychwaith. Fodd bynnag, os oes mwy nag un aelod o staff yn gweithio y tu ôl i'r sgrin ac na ellir cadw pellter cymdeithasol, byddai disgwyl ichi ei gwneud yn ofynnol iddynt wisgo gorchuddion wyneb oni bai bod rheswm da dros beidio â gwneud hynny.

Gorfodi

Oherwydd yr ystyrir bod y gofynion ar gyflogwyr ac eraill a nodir yn y canllawiau hyn yn “fesurau rhesymol” o dan reoliad 17 o Reoliadau'r Coronafeirws, maent yn ddarostyngedig i'r drefn orfodi benodol a sefydlwyd ar gyfer y rheoliad hwnnw.

Mae Llywodraeth Cymru yn disgwyl i fusnesau ac eraill ddeall difrifoldeb y sefyllfa rydym yn ei hwynebu fel cymdeithas ac y byddant yn cymryd y camau rhesymol angenrheidiol. Fodd bynnag, un rheswm pam mae Llywodraeth Cymru wedi penderfynu mynd y tu hwnt i'r canllawiau a chynnwys dyletswydd gyfreithiol yw er mwyn gallu cymryd camau gorfodi, lle y bydd angen gwneud hynny.

Mae gan yr heddlu ac awdurdodau lleol bwerau i orfodi'r gofynion ar fusnesau, gwasanaethau a gweithleoedd a osodir gan y rheoliadau.

Mae canllawiau ar wahân ar gael ar y dull y disgwylir iddo gael ei gymryd er mwyn gorfodi'r rheoliadau, sydd wedi'u cynllunio er mwyn:

  • hyrwyddo a chynnal cydymffurfedd barhaus fel mesur ataliol er mwyn helpu i atal lledaeniad y coronafeirws;
  • sicrhau y cymerir camau ar unwaith i ddelio â sefyllfaoedd lle mae risg y bydd y coronafeirws yn lledu;
  • sicrhau y caiff y rhai nad ydynt yn cydymffurfio eu dwyn i gyfrif.

Cwestiynau cyffredin gan gyflogwr

A gaiff fy staff wisgo feisor yn lle gorchudd wyneb?

Yng nghyd-destun y gofynion a osodir mewn ymateb i bandemig COVID-19, nid yw feisor neu amddiffynnydd wyneb yn orchudd wyneb. Mae wedi’i wneud o ddeunydd atal dŵr, mae’n yn ffitio'n llac dros y llygaid ac yn estyn i lawr fel y gall orwedd dros y trwyn a'r geg ond nid eu gorchuddio. Ni all ffitio'n dynn o amgylch y trwyn a'r geg gan y gallai effeithio ar allu’r person i anadlu a chreu anwedd. Nid yw effeithiolrwydd feisorau nac amddiffynwyr wyneb yn hysbys ar hyn o bryd. Maent yn cael eu gwisgo mewn lleoliadau clinigol/lleoliadau gofal i ddiogelu rhag dod i gysylltiad â diferion mawr, gan gynnwys drwy'r llygaid, ond pan gânt eu gwisgo y tu allan i'r lleoliadau hyn nid oes tystiolaeth bod amddiffynwyr/feisorau wyneb yn diogelu'r sawl sy'n eu gwisgo nac yn ddull effeithiol o reoli ffynonellau o ddiferion mwy neu aerosolau bach.

Rydym yn sylweddoli bod rhai pobl yn gwneud bywoliaeth drwy siarad (fel rhywun sy'n arwain addoliad) ac yn ei chael yn anodd sicrhau bod pobl yn eu clywed wrth wisgo mathau eraill o orchudd wyneb. Fodd bynnag, mae feisorau wedi'u dylunio i ddiogelu'r llygaid rhag diferion a gludir drwy’r aer ac nid ydynt mor effeithiol â gorchuddion wyneb, felly rhaid cymryd camau ychwanegol wrth ddefnyddio feisorau yn unig at ddibenion siarad. Os nad yw hyn yn bosibl, dylid gwisgo gorchudd wyneb. 

Beth ddylwn ei wneud os bydd cwsmer neu ymwelydd â’m mangre yn gwrthod gwisgo gorchudd wyneb?

Ni ddisgwylir i weithredwr mangre, ei gyflogeion nac unigolyn a awdurdodir gan y gweithredwr gymryd camau gorfodi. Fodd bynnag, mae ganddynt rôl i’w chwarae o ran esbonio beth yw'r gofynion, ac annog ymwelwyr a chwsmeriaid i gydymffurfio â'r rheoliadau a gwisgo gorchudd wyneb. Dylech ofyn i gwsmeriaid neu ymwelwyr wisgo gorchudd wyneb, neu ofyn iddynt gadarnhau bod ganddynt esgus rhesymol dros beidio â gwneud hynny. Pan fo gan bobl reswm ar sail oedran, iechyd neu anabledd i beidio â gwisgo gorchudd wyneb, ni ddylid gofyn iddynt ddarparu tystiolaeth ysgrifenedig o hynny. Mae gan reolwyr mangreoedd hawl gyffredinol i wrthod mynediad os yw’r amgylchiadau yn golygu bod angen gwneud hynny, a gallant alw’r heddlu i roi gwybod am ymddygiad gwrthgymdeithasol.

Ar ôl i'm mangre gael ei chau i gwsmeriaid neu ymwelwyr, a gaiff fy nghyflogeion dynnu eu gorchuddion wyneb?

Ddim o reidrwydd. Yn ystod y cyfnod y mae eich mangre ar gau i'r cyhoedd, os bydd gwaith yn parhau yn eich mangre ac na ellir cadw pellter corfforol rhwng staff sy'n gweithio, mae Llywodraeth Cymru o'r farn y dylech, fel mesur rhesymol o dan Reoliadau’r Coronafeirws, ei gwneud yn ofynnol iddynt wisgo gorchudd wyneb.

Mae natur fy mangre yn golygu y gall fod angen i'm cyflogeion wisgo gorchudd wyneb mewn rhai ardaloedd ond nid mewn ardaloedd eraill. A ddylwn ofyn iddynt eu gwisgo ym mhob ardal?

Ddim o reidrwydd. Os oes angen i weithwyr weithio'n agosach mewn rhannau o'ch mangre ond y gellir cadw pellter corfforol mewn rhannau eraill o'r fangre yna nid yw'n ofynnol ichi orfodi'r staff i wisgo gorchuddion wyneb ym mhob rhan o'ch mangre. Byddem yn eich annog i drafod yr agweddau ymarferol â'ch staff. 

Os gall staff dynnu gorchuddion wyneb mewn rhai rhannau o'ch mangre (oherwydd gellir cadw pellter corfforol) yna dylech eu cefnogi i wneud hynny'n ddiogel. Mae hyn yn golygu eu hatgoffa o'r canlynol:

  • Golchi eu dwylo'n drylwyr â dŵr a sebon am 20 eiliad (neu drwy ddefnyddio hylif diheintio dwylo ag alcohol) a sychu eu dwylo’n drylwyr cyn gwisgo gorchudd wyneb, ac ar ôl ei dynnu.
  • Tra byddant yn gwisgo gorchudd wyneb, osgoi cyffwrdd â'u hwyneb neu'r gorchudd wyneb gan y gallent ei halogi â germau o'u dwylo.
  • Peidio â hongian gorchudd wyneb o'r gwddf na’i dynnu i lawr o'r trwyn.
  • Newid eu gorchudd wyneb os yw'n mynd yn llaith neu wedi'i ddifrodi.
  • Golchi eu dwylo’n aml.
  • Newid a golchi eu gorchuddion wyneb yn ddyddiol neu eu gwaredu yn ddyddiol (fel y bo'n berthnasol). 
  • Os oes modd ei olchi, golchi’r gorchudd wyneb drwy ddilyn cyfarwyddiadau’r gwneuthurwr.
  • Ar ôl gwisgo gorchudd wyneb y gellir ei ailddefnyddio, dylid ei roi mewn bag plastig cyn iddo gael ei olchi i atal halogiad pellach o'r gorchudd wyneb ar ôl ei ddefnyddio.
  • Os nad oes modd ei olchi, dylid ei waredu’n ofalus yn y bin gwastraff arferol gan helpu i gadw Cymru'n daclus.
  • Cadw pellter cymdeithasol a chorfforol a golchi dwylo'n aml ac yn drylwyr yw'r ffordd fwyaf effeithiol o leihau trosglwyddiad y coronafeirws.

A yw gorchuddion wyneb yn fath o gyfarpar diogelu personol (PPE)?

Nac ydynt, nid yw gorchuddion wyneb yn fath o PPE. Gall PPE gynnwys eitemau fel helmedi diogelwch, menig, cyfarpar diogelu'r llygaid, dillad llachar, esgidiau diogelwch a harneisiau diogelwch.

Lle mae'n ofynnol ichi ddefnyddio PPE yn eich gwaith i ddiogelu rhag risgiau heblaw am y coronafeirws, dylech barhau i wneud hynny, a rhaid ei ddarparu am ddim i weithwyr sydd ei angen a rhaid i’r cyfarpar ffitio’n gywir.

Wrth reoli'r risg o’r coronafeirws, nid argymhellir PPE ychwanegol, y tu hwnt i'r hyn yr ydych yn ei wisgo fel arfer. Y rheswm am hyn yw bod y coronafeirws yn fath gwahanol o risg i'r risgiau yr ydych fel arfer yn eu hwynebu mewn gweithle, a bod angen ei reoli drwy gadw pellter corfforol a chamau ychwanegol o ran hylendid, nid drwy ddefnyddio PPE. Oni bai eich bod mewn sefyllfa lle mae'r risg o drosglwyddo’r coronafeirws yn uchel iawn, dylai’ch asesiad risg adlewyrchu'r ffaith bod rôl PPE o ran darparu amddiffyniad ychwanegol rhag y coronafeirws yn gyfyngedig iawn.

Darllen rhagor o wybodaeth am PPE yng Nghymru.

A yw gwisgo gorchudd wyneb yn dileu'r angen i gadw pellter corfforol a mesurau eraill i leihau'r risg o ddod i gysylltiad â’r coronafeirws?

Nac ydy. Prif ddiben gorchuddion wyneb yw diogelu eraill, nid y sawl sy'n eu gwisgo, rhag y coronafeirws, felly nid ydynt yn cymryd lle camau cadw pellter corfforol a mesurau eraill y gall fod angen ichi eu cymryd i leihau'r risg o ddod i gysylltiad â’r coronafeirws yn eich mangre. Rhaid ichi barhau i wneud popeth sy'n rhesymol bosibl i gadw pawb 2m ar wahân a gweithredu camau diogelu eraill, gan gynnwys lleihau'r amser a dreulir mewn cysylltiad, defnyddio timau sefydlog a ffurfio partneriaethau ar gyfer gwaith agos, sicrhau hylendid anadlol da, golchi dwylo’n rheolaidd ac yn drylwyr a golchi arwynebau’n amlach. Y mesurau eraill hyn yw'r ffyrdd gorau o hyd o reoli’r risg o ddod i gysylltiad â’r coronafeirws yn y gweithle. Felly, ni fyddai Llywodraeth Cymru yn disgwyl gweld cyflogwyr yn dibynnu ar orchuddion wyneb yn unig fel dull rheoli risg at ddibenion eu hasesiadau risg COVID-19.

Rydym yn fusnes bach iawn ac er bod ein derbynfa yn agored i’r cyhoedd, nid oes llawer o ymwelwyr yn dod atom. A yw'r gofyniad ar fannau cyhoeddus dan do yn berthnasol i ni?

Ydy. Os yw ardal yn agored i'r cyhoedd yna rhaid i bob aelod o staff ac ymwelydd sy'n pasio drwyddi wisgo gorchudd wyneb pan fyddant yn yr ardal honno.

Rwy'n berchen ar fusnes, sut alla i helpu i leihau gwastraff o orchuddion wyneb untro?

Gallwch wneud y canlynol:

  • darparu biniau ychwanegol i'ch staff a'ch cwsmeriaid ar gyfer gorchuddion wyneb untro, unrhyw PPE arall ac unrhyw wastraff ychwanegol arall, megis deunydd pacio cludfwyd a llestri untro.
  • sicrhau nad yw staff na chwsmeriaid yn rhoi gorchuddion wyneb untro na PPE yn y bin ailgylchu gan na ellir eu hailgylchu mewn cyfleusterau ailgylchu confensiynol.
  • sicrhau bod biniau'n cael eu gwagio'n aml fel nad ydynt yn gorlifo ac yn creu sbwriel.
  • sicrhau bod eich staff yn ymwybodol o'r cyngor hwn rhag ofn y bydd ganddynt gwestiynau am PPE.

Nid oes angen ichi ddarparu biniau arbennig ar gyfer gwastraff clinigol neu beryglus. Mae biniau sbwriel cyffredin yn ddigonol ar gyfer gwaredu gorchuddion wyneb ar ôl eu defnyddio. Nid oes angen ichi drefnu casglu PPE ar wahân ond, os byddwch yn gwneud hynny, rhaid ichi ddisgrifio a chodio eich gwastraff yn gywir.

Gofynnwch i'ch contractwr gwastraff a oes angen ichi wneud unrhyw beth arall.

Rhannu’r dudalen hon