Neidio i'r prif gynnwy

Canllawiau i rieni a darparwyr gofal plant o dan lefel rhybudd 4.

Cyhoeddwyd gyntaf:
21 Rhagfyr 2020
Diweddarwyd ddiwethaf:

Mynediad at ofal plant

A fyddaf yn dal i allu defnyddio gwasanaethau gofal plant a chwarae?

Byddwch, bydd gwasanaethau gofal plant yn dal i fod ar gael, gan gynnwys gofal dydd, gwarchod plant, gofal sesiynol, crèche; darpariaeth y tu allan i’r ysgol/yn ystod y gwyliau gan Dechrau’n Deg. Bydd nanis hefyd yn gallu parhau i ddarparu gofal plant. Bydd gwersylloedd gweithgareddau diwrnod cyfan neu hanner diwrnod hefyd yn gallu aros ar agor yn ystod y gwyliau ysgol. Gall plant hefyd barhau i gael darpariaeth gwaith chwarae a oruchwylir gan staff, fel sesiynau chwarae mynediad agored.

Bydd pob darparwr gwaith chwarae a gofal plant, gan gynnwys gofal plant Dechrau’n Deg, yn gallu aros ar agor a chynnig eu gwasanaethau arferol, gan gynnwys darpariaeth yn ystod y gwyliau ysgol. Mae hyn yn cynnwys darparwyr gwaith chwarae a gofal plant sy’n gweithredu o safleoedd ysgol, canolfannau cymunedol, mannau addoli, canolfannau hamdden a lleoliadau chwaraeon.

Ceir canllawiau i helpu lleoliadau gofal plant sicrhau bod eu gwasanaethau yn ddiogel. Ni ddisgwylir i’r canllawiau hynny newid ar hyn o bryd, ond byddwn yn eu hadolygu’n rheolaidd. Mae’r canllawiau ar gyfer gweithredu lleoliadau chwarae mynediad agored yn parhau i fod ar waith ac ni fyddant yn newid.

Mae fy narparwr gofal plant mewn awdurdod lleol gwahanol i’r un lle’r ydym yn byw. A gaf deithio i gael gofal plant i’m plentyn?

Cewch, gallwch deithio i ddarparu, sicrhau neu gael gofal plant. Mae hynny’n cynnwys teithio rhwng Cymru a Lloegr i gael gofal plant. Fodd bynnag, dylech gofio am yr haenau sydd ar waith yn Lloegr a’r gwahaniaethau o ran cyfyngiadau rhwng ardaloedd yn Lloegr a’r cyfyngiadau Lefel 4 yng Nghymru.

A allaf symud fy mhlentyn i leoliad gofal plant gwahanol?

Rydym yn gobeithio y bydd darparwyr gofal plant, gan gynnwys darpariaeth Dechrau’n Deg, yn parhau i fod ar agor ar bob Lefel o’n hymateb i’r feirws ac na fydd angen i rieni symud plant rhwng lleoliadau. Bydd angen ichi drafod â’ch darparwr gofal plant ynghylch faint o rybudd y bydd angen ichi ei roi i symud eich plentyn o’r lleoliad.

A fydd modd i fy mhlentyn fynychu mwy nag un lleoliad, er enghraifft lleoliad gofal dydd a gwarchodwr plant?

Bydd, cyhyd â’ch bod yn ystyried y risgiau i chi eich hunain ac i’r lleoliadau gwahanol, a’ch bod yn fodlon bod y lleoliadau’n gweithredu yn unol â chanllawiau Llywodraeth Cymru ar gadw pawb yn ddiogel. Dylai’r holl leoliadau dan sylw hefyd fod yn ymwybodol bod y plentyn yn mynychu mwy nag un lleoliad.

Os daw eich plentyn yn symptomatig, byddai angen iddo stopio mynd i’r ddau leoliad, a byddai angen i chi roi gwybod i’r ddau leoliad. Os gofynnir i’ch plentyn hunanynysu gan ei fod wedi dod i gysylltiad agos â rhywun sydd wedi cael prawf positif, ni ddylai fynd i’r lleoliad arall chwaith a dylech roi gwybod i’r lleoliad arall hwnnw.

Rwy’n defnyddio darparwr gofal plant sydd wedi’i leoli ar safle ysgol. A fyddant yn parhau i fod ar agor?

Dylai’r lleoliadau hyn allu parhau i fod ar agor fel arfer.

Rwy’n defnyddio darparwr gofal plant sydd wedi’i leoli mewn neuadd gymunedol/neuadd eglwys/canolfan hamdden/lleoliad chwaraeon. A fyddant yn parhau i fod ar agor?

Gall gwasanaethau gofal plant sy’n cael eu rhedeg yn y mathau hyn o leoliadau barhau i fod ar agor fel arfer yn Lefel 4.

A allaf ddefnyddio teulu neu ffrindiau fel gofal plant anffurfiol?

Gallwch, ond dim ond pan nad oes opsiynau eraill ar gael y dylid defnyddio'r math hwn o ofal plant. Ni ddylai plant fynd i gael gofal y tu allan i'w cartref os ydynt yn sâl, ac ni ddylent gael gofal gan unrhyw un sy'n sâl chwaith. Ni ddylai oedolion sy'n danfon plant i leoliad gofal plant fynd i mewn i gartref rhywun arall.

A yw parciau ar agor?

Gall parciau aros ar agor ar gyfer ymarfer corff yn yr awyr agored. Gallwch fynd i barciau gydag aelodau o’ch aelwyd ond ni ddylech drefnu i gwrdd ag aelwydydd eraill yno.

Fodd bynnag, bydd rhai rhannau o barciau fel cyrtiau chwaraeon, parciau sglefrio, lawntiau bowls a chyrsiau golff (gan gynnwys cyrsiau golff bach) wedi cau.

Mae angen i weithredwyr parciau a meysydd chwarae ddilyn y canllawiau sydd ar gael er mwyn gallu aros ar agor.

A yw meysydd chwarae i blant ar agor?

Ydyn. Mae chwarae yn yr awyr agored yn cynnig manteision sylweddol i blant ac mae cadw parciau a meysydd chwarae ar agor yn cefnogi iechyd a llesiant meddyliol a chorfforol plant. Mae llai o risg o drosglwyddo’r coronafeirws mewn amgylcheddau awyr agored.

Fodd bynnag, ni ellir dileu’r risg yn llwyr, ac mae rhieni a gwarchodwyr yn cael eu hannog i sicrhau nad yw meysydd chwarae yn mynd yn rhy brysur, gan gymryd cyfrifoldeb dros gadw pellter cymdeithasol, yn enwedig ar gyfer oedolion a phlant dros 11 oed. Yn benodol, rhaid i chi beidio â threfnu i gwrdd ag aelwydydd eraill mewn meysydd chwarae ac ni ddylech gymdeithasu yno.

Rydym hefyd yn eich annog i olchi eich dwylo neu eu diheintio yn rheolaidd, i beidio â bwyta nac yfed mewn parciau, gan lanhau’r offer gyda’ch clytiau diheintio eich hun. Dylech gadw’r niferoedd yn isel mewn parciau ac ar yr offer drwy gymryd eich tro neu ddefnyddio parciau ar adegau llai prysur.

Mae angen i weithredwyr parciau a meysydd chwarae ddilyn y canllawiau sydd ar gael er mwyn gallu aros ar agor.

A fydd plant yn cael chwarae y tu allan yn y stryd yn eu cymunedau?

Byddant, os nad oes ganddynt fan arall lle gallant chwarae yn yr awyr agored, os yw hi’n ddiogel iddynt wneud hynny a’u bod yn cael eu goruchwylio’n briodol gan oedolion. Mae chwarae yn yr awyr agored yn cynnig manteision sylweddol i blant ac mae gallu chwarae y tu allan yn cefnogi iechyd a llesiant meddyliol a chorfforol plant. Mae llai o risg o drosglwyddo’r coronafeirws mewn amgylcheddau awyr agored.

Gall plant chwarae y tu allan gydag aelodau o’r haelwyd neu eu swigen eu hunain ond ni ddylent drefnu i gwrdd â phlant o aelwydydd eraill. Mae hyn yn berthnasol i blant o dan 11 oed yn ogystal â phlant dros 11 oed. Pan fo plant yn ddigon hen i ddeall y rheolau, dylid eu hannog i’w dilyn ac osgoi cymysgu â phlant eraill y tu allan i’w haelwyd neu swigen.

Mae hyn hefyd yn berthnasol pan fo plant yn yr un ‘swigen neu ddosbarth ysgol’, gan ei bod yn debygol y bydd mwy o reolaeth a threfn wrth iddynt chwarae yn yr ysgol, a llai o debygolrwydd iddynt ddod i gysylltiad anfwriadol â phobl o du allan i’r swigen.

A fydd modd inni ddefnyddio Gwasanaethau Cymorth i Deuluoedd o hyd?

Bydd. Bydd Gwasanaethau Cymorth i Deuluoedd yn parhau i fod ar gael.

A oes hawl i gynnal gweithgareddau a chlybiau i blant?

Ni chaniateir i aelwydydd gymysgu â’i gilydd o dan gyfyngiadau Lefel 4 (ac eithrio mewn amgylchiadau cyfyngedig iawn – gweler yr eithriadau isod). Ni chaniateir i bobl ymgynnull dan do nac yn yr awyr agored ac mae hyn yn cynnwys gweithgareddau fel grwpiau Sgowtiaid, grwpiau rhieni a phlant bach a dosbarthiadau dawnsio. Mae hyn yn adlewyrchu’r ffaith na ddylai pobl, gan gynnwys plant, fod yn treulio amser gyda phobl nad ydynt yn byw gyda nhw oni bai fod hynny’n hanfodol.

Eithriadau i’r rheol hon

Gall clybiau a ddefnyddir fel gofal plant barhau fel arfer os ydynt yn gweithredu o safleoedd sydd â hawl i fod ar agor ar gyfer gofal plant o dan y rheoliadau, ee gofal plant cofleidiol neu ofal plant yn ystod y gwyliau sy’n gweithredu o neuaddau cymunedol, neuaddau eglwysi, canolfannau hamdden a lleoliadau chwaraeon.

Y cynnig gofal plant:

Mae fy mhlentyn yn gymwys i gael cyllid o dan y Cynnig Gofal Plant, ond bydd y darparwr yn cau oherwydd y cyfyngiadau ychwanegol. Beth allaf ei wneud ar gyfer gofal plant?

Os yw’r lleoliad yr ydych yn ei ddefnyddio fel arfer yn cau oherwydd y cyfyngiadau ychwanegol, gallwch symud eich plentyn i leoliad cofrestredig arall sydd wedi cofrestru i ddarparu’r Cynnig. Bydd lle’r plentyn yn cael ei ariannu yn y lleoliad newydd. Gallwch ofyn i’ch awdurdod lleol, drwy eu Gwasanaeth Gwybodaeth i Deuluoedd, am gyngor ar beth i’w wneud.

Yn ystod y cyfnod clo cenedlaethol yn y gwanwyn a’r haf, cefais ofal plant a ariannwyd gan y Llywodraeth ar gyfer fy mhlentyn (naill ai am fy mod yn weithiwr hanfodol neu am fod yr awdurdod lleol yn cytuno bod hynny er budd gorau fy mhlentyn/plant). A allaf gael gofal plant a ariennir gan y Llywodraeth yn ystod y cyfyngiadau Lefel 4?

Na allwch. Ni fydd unrhyw ofal plant am ddim yn ystod y cyfnod hwn, ac eithrio ar gyfer rhieni a phlant sy’n gymwys i gael cymorth o dan gynllun Dechrau’n Deg a Chynnig Gofal Plant Llywodraeth Cymru.

Ni allaf weithio oherwydd bod y cwmni/busnes yr wyf yn gweithio iddo wedi cau o ganlyniad i’r cyfyngiadau ychwanegol. A allaf dderbyn y Cynnig Gofal Plant o hyd?

Os oes gennych gontract cyflogaeth o hyd (er enghraifft, efallai eich bod i ffwrdd o’r gweithle dros dro ac yn cael cymorth gan Lywodraeth y DU), gallwch barhau i dderbyn y Cynnig ond dylech roi gwybod i’ch awdurdod lleol os bydd eich trefniadau gwaith neu eich incwm yn newid.

Mae’r cyfyngiadau ychwanegol yn golygu fy mod i bellach yn gweithio llai o oriau ac yn ennill llai na’r trothwy enillion gofynnol ar gyfer y Cynnig. A allaf dderbyn y Cynnig Gofal Plant o hyd?

Os oes gennych gontract cyflogaeth o hyd (er enghraifft, efallai eich bod yn gweithio llai o oriau nawr ac yn cael cymorth gan Lywodraeth y DU fel cyflogai neu berson hunangyflogedig), gallwch barhau i dderbyn y Cynnig ond dylech roi gwybod i’ch awdurdod lleol os bydd eich trefniadau gwaith neu eich incwm yn newid.

Darparwyr gofal plant

A oes rhaid imi gyfyngu fy ngwasanaethau gofal plant a chwarae mewn unrhyw ffordd yn ystod y cyfyngiadau Lefel 4, er enghraifft o ran nifer y plant?

Nac oes, gall y ddarpariaeth barhau yn unol â chanllawiau presennol Llywodraeth Cymru, sy’n pwysleisio ei bod yn bwysig i leoliadau gymryd camau lliniaru i atal rhag trosglwyddo’r coronafeirws.

Rwy’n rhedeg clwb ar ôl yr ysgol, a allaf weithredu?

Gallwch, cyhyd â’ch bod yn gallu parhau i weithredu o’ch safle arferol.

Rwy’n darparu gofal cofleidiol, a allaf weithredu?

Gallwch, cyhyd â’ch bod yn gallu parhau i weithredu o’ch safle arferol.

Mae fy narpariaeth wedi’i lleoli mewn neuadd gymunedol, a allaf weithredu o hyd?

Gallwch. Gall y mathau hyn o safleoedd barhau i fod ar agor ar gyfer gofal plant.

Mae fy narpariaeth wedi’i lleoli mewn neuadd eglwys/neuadd capel/canolfan hamdden/lleoliad chwaraeon, a allaf weithredu o hyd?

Gallwch, mae’r mathau hyn o safleoedd yn gallu parhau i aros ar agor ar gyfer gofal plant.

Ni allaf weithredu yn y ffordd y byddwn fel arfer oherwydd Covid-19 (ee, mae fy staff yn gorfod hunanynysu neu ni allaf fynd i’r safleoedd lle byddai fy ngwasanaethau’n cael eu cynnal fel arfer). A allaf gael unrhyw gyllid i fy helpu drwy’r cyfnod hwn?

Gall cyllid y Cynnig Gofal Plant barhau i gael ei dalu ar sail yr oriau a drefnwyd mewn rhai amgylchiadau pan fo Covid-19 yn amharu ar wasanaethau gofal plant. Bydd eich awdurdod lleol yn gallu darparu rhywfaint o gyllid i helpu â chostau ychwanegol neu golled incwm a wynebwch o ganlyniad i Covid-19. Dylech gysylltu â’ch awdurdod lleol a thrafod hyn â nhw.

Mae manylion yr ystod lawn o gymorth i fusnesau i’w gweld yma.

Beth fydd effaith y cyfyngiadau ychwanegol ar ddarpariaeth Dechrau’n Deg yn ystod y cyfnod hwn?

Bydd lleoliadau Dechrau’n Deg yn parhau i fod ar agor yn ystod cyfyngiadau Lefel 4 cyhyd â bod hyn yn ymarferol ac yn ddiogel i’r plant ac i’r staff. Felly, dylai plant allu mynd i leoliadau gofal plant Dechrau’n Deg fel arfer. Rydym yn disgwyl y bydd y rhan fwyaf o wasanaethau cymorth Dechrau’n Deg yn parhau ar ryw ffurf ond efallai y bydd yn anochel i hyn darfu rhywfaint ar y gwasanaethau.

Rwy’n byw ac yn gweithio mewn ardaloedd awdurdodau lleol gwahanol. A gaf deithio i fy lleoliad gofal plant i weithio er ei fod mewn awdurdod lleol arall?

Cewch. Gallwch deithio i ddarparu, cael neu dderbyn gofal plant. Mae hynny’n cynnwys teithio rhwng Cymru a Lloegr i ddarparu gofal plant. Fodd bynnag, bydd angen ichi gofio am yr haenau sydd ar waith yn Lloegr a’r gwahaniaethau mewn cyfyngiadau rhwng ardaloedd yn Lloegr a’r cyfyngiadau Lefel 4 yng Nghymru.

A fydd rhai o fy ngweithlu yn gorfod eu gwarchod eu hunain?

Canllawiau i pobl, gan gynnwys plant, sy'n wynebu risg uchel iawn o ddatblygu salwch difrifol os ydynt yn dod i gysylltiad â'r coronafeirws, gan fod ganddynt gyflwr iechyd difrifol iawn yn barod

Ar gyfer staff sydd eisoes yn eu gwarchod eu hunain neu sy’n poeni fod risg uwch iddynt ddatblygu symptomau mwy difrifol, dylid cwblhau’r asesiad risg COVID-19 ar gyfer y gweithlu. Caiff staff eu hannog i rannu’r canlyniadau â’u cyflogwyr a all wedyn gymryd camau priodol. 

A gaf hawlio cymorth y Cynllun Cefnogi Swyddi os bydd fy ngweithle ar gau neu os caiff fy oriau gwaith eu lleihau?

Gwelwch ein tudalennau ar gymorth ariannol.

Rwy’n hunan-gyflogedig, a allaf gael grant gan y Llywodraeth i dalu am fy ngholledion?

Gwelwch ein tudalennau ar gymorth ariannol.

A allaf dderbyn myfyrwyr ar leoliad o hyd os ydynt yn gweithio yn fy lleoliad fel rhan o’r broses o gyflawni eu cymhwyster, yn ogystal â’r aseswyr sy’n eu hasesu?

Gallwch, caiff myfyrwyr ar leoliad eu hystyried yn staff a byddai aseswyr o ddarparwyr hyfforddi yn cael eu hystyried yn ymwelwyr hanfodol er mwyn sicrhau y gall ymarferwyr ennill eu cymwysterau. Mae Gofal Cymdeithasol Cymru wedi darparu cyngor ar sut i wneud hyn yn ddiogel.