Neidio i'r prif gynnwy

Canllawiau ar reoliad 8 o Reoliadau Diogelu Iechyd (Cyfyngiadau Coronafeirws) (Cymru) 2020.

Cyhoeddwyd gyntaf:
24 Ebrill 2020
Diweddarwyd ddiwethaf:

Crynodeb

Dyma grynodeb o’r sefyllfa o ran mynd allan i wneud ymarfer corff yng Nghymru pan fo’r cyfyngiadau ar symudiadau mewn grym:

  • mae mynd allan i wneud ymarfer corff yn rheswm dilys dros adael y cartref ac fe’ch anogir i wneud hynny;
  • gellir cyfuno gwneud ymarfer corff â gweithgaredd arall – ychwanegol – sydd o fudd i iechyd a lles pobl;
  • dylid gwneud yr ymarfer corff yn lleol, gyda chyn lleied o risg ag sy’n bosibl ac yn unol â’r cyngor ar gadw pellter;
  • dylid osgoi teithio mewn cerbyd i wneud ymarfer corff oni bai bod rheswm da dros wneud hynny.

Cyflwyniad

1. Mae Rheoliadau Diogelu Iechyd (Cyfyngiadau Coronafeirws) (Cymru) 2020 yn gosod cyfyngiadau dros dro ar gynulliadau a symudiadau pobl yng Nghymru. Gwnaed hyn o ganlyniad i argyfwng iechyd y cyhoedd sy’n cael ei achosi gan ledaeniad coronafeirws syndrom anadlol acíwt difrifol 2 (SARS-CoV-2).

2. Prif ddiben y Rheoliadau yw lleihau i ba raddau y mae pobl yn dod i gysylltiad â’i gilydd yn ystod cyfnod yr argyfwng er mwyn helpu i atal y coronafeirws. Rhaid gwahardd teithiau diangen a rhai na ellir eu cyfiawnhau er mwyn helpu i leihau’r perygl y bydd y feirws yn lledaenu ymhellach ac yn gosod baich ychwanegol ar wasanaethau iechyd. Y nod cyffredinol yw y dylai pobl aros gartref gymaint ag y bo modd.

3. Er hynny, mae gwneud ymarfer corff y tu allan i’r cartref yn eithriad pwysig i’r rheol hon ac fe’ch anogir i wneud hynny oherwydd ei effaith gadarnhaol ar iechyd a lles.

Ymarfer corff fel “esgus rhesymol” i adael y cartref

4. Y gofyniad cyfreithiol sylfaenol, a geir yn rheoliad 8(1), yw na ddylech adael y cartref (y man lle rydych yn byw) heb “esgus rhesymol” dros wneud hynny. Mae rheoliad 8(2) yn mynd ymlaen wedyn i ddarparu rhestr o enghreifftiau o’r mathau o bethau a fyddai’n esgus rhesymol.

5. Mae’r angen i’r esgus fod yn “rhesymol” yn gosod safon wrthrychol i brofi a ddylech chi adael y cartref. Mae’n cynrychioli’r gwahaniaeth rhwng prawf goddrychol, sy’n seiliedig ar yr hyn y mae unrhyw un person penodol yn unig yn ei feddwl, a phrawf gwrthrychol, sy’n seiliedig ar yr hyn y byddai pobl gyffredin eraill mewn sefyllfa debyg i’r person hwnnw yn ei feddwl.

6. Mae’n bwysig deall hefyd nad yw’r rhestr ym mharagraff (2) o reoliad 8 ond yn rhoi enghreifftiau o’r hyn a allai fod yn esgus rhesymol. Felly, ni fwriedir i’r rhestr hon gynnwys pob esgus rhesymol posibl dros adael y cartref.

7. Yn wahanol i’r sefyllfa mewn rhai gwledydd eraill sydd wedi gosod cyfyngiadau tebyg ar symudiadau, mae Llywodraeth Cymru o’r farn y dylid caniatáu i bobl wneud ymarfer corff y tu allan i’r cartref – ac yn wir mae’n annog hynny – am resymau iechyd a lles. Mae’r esgusodion rhesymol dros adael y cartref a restrir yn cynnwys, felly, (yn is-baragraff (b)) yr angen i wneud ymarfer corff. Caniateir gwneud ymarfer corff y tu allan i’r cartref ac nid oes cyfyngiad ar sawl gwaith y mae unrhyw un yn mynd allan i wneud ymarfer corff.

Cadw pellter cymdeithasol ac aros yn eich ardal leol

8. Diben y cyfyngiadau a osodir gan y Rheoliadau yw helpu i atal y corornafeirws rhag lledaenu a lleihau’r baich ar GIG Cymru. O ganlyniad, mae’r eithriad sy’n caniatáu i bobl fynd allan i wneud ymarfer corff yn amodol ar yr angen i wneud hynny ar eich pen eich hun neu gydag aelodau eraill o’r aelwyd (neu gyda gofalwyr os yw hynny’n briodol), a’r angen i beidio ag ymgynnull mewn mannau cyhoeddus (rheoliad 8(5)).

9. I leihau’r risg o ledaenu’r coronafeirws, rhaid i’r ymarfer corff gael ei wneud o fewn ardal sy’n lleol i’r cartref. Ni ddylai ymarfer corff, felly, gynnwys teithio pellter sylweddol o’r cartref, a’n cyngor ni yw y dylai ymarfer corff ddechrau a gorffen yn y cartref.

10.  Yn ogystal, dylid dilyn y cyngor cyffredinol ar hylendid da a chadw pellter cymdeithasol. Mae cadw pellter o 2 fetr o leiaf oddi wrth bobl eraill yn hanfodol ac at y diben hwn dylai pobl osgoi gwneud ymarfer corff mewn lleoedd y maent yn ymwybodol eu bod yn gallu bod yn brysur (boed lwybrau neu barciau prysur, neu leoedd eraill).

11. Nid yw ffurf yr ymarfer corff yn cael ei nodi yn y Rheoliadau, ond yn ymarferol mae hyn yn cael ei lywio gan gyfyngiadau eraill a osodwyd. Y cyfyngiadau perthnasol yw cau cyfleusterau hamdden dan do fel pyllau nofio, cau llwybrau troed a thir penodol yng nghefn gwlad a’r gwaharddiad cyffredinol (sy’n deillio o reoliad 8) ar deithio diangen. Gan mai un o ddibenion y cyfyngiadau yw lleihau’r pwysau ar y GIG yng Nghymru, ein cyngor ni yw na ddylai pobl wneud mathau o ymarfer corff sy’n golygu cryn dipyn o risg.

12. Bydd cadw pellter cymdeithasol ac aros yn eich ardal leol yn lleihau’r risg o ledaenu’r coronafeirws neu roi pwysau ychwanegol ar GIG Cymru.

Teithio mewn cerbyd cyn gwneud ymarfer corff

13.Ni ddylai gwneud ymarfer corff olygu bod pobl yn gyrru y tu allan i’w hardal leol at y diben hwn. Ni ddylid teithio y tu allan i’r ardal leol, er enghraifft, dim ond er mwyn gwneud ymarfer corff yng nghefn gwlad, ar yr arfordir neu mewn llecynnau hardd eraill (mae llawer ohonynt wedi eu cau beth bynnag er mwyn atal hyn).

14. Mae’n bosibl, fodd bynnag, y gallai fod angen i bobl sydd â chyflyrau iechyd neu symudedd penodol deithio o’u cartrefi er mwyn gallu gwneud ymarfer corff. Er enghraifft, efallai na fydd rhai defnyddwyr cadeiriau olwyn yn gallu dechrau gwneud ymarfer corff yn union y tu allan i’w cartrefi am resymau mynediad ymarferol, ac efallai y bydd angen iddynt yrru i leoliad gwastad addas, fel parc, at y diben hwn. O dan yr amgylchiadau hyn dylai’r daith fod i’r lleoliad hygyrch cyfleus agosaf. 

Gwneud pethau eraill wrth wneud ymarfer corff

15. Er mai gwneud ymarfer corff ddylai fod yn brif bwrpas gadael y tŷ, ystyrir bod unrhyw weithgaredd sydd o fudd i iechyd a lles pobl a wneir yn sgil gwneud ymarfer corff yn rhesymol.  Y bwriad yw caniatáu i bobl fynd am dro yn ogystal ag aros i gael tamaid i’w fwyta neu eistedd mewn parc. Ond dylai pobl dreulio’r rhan fwyaf o’u hamser i ffwrdd o’r cartref yn gwneud ymarfer corff, fodd bynnag.

16. Mae unrhyw weithgaredd “ychwanegol” o’r math yma a wneir wrth wneud ymarfer corff y tu allan hefyd yn ddarostyngedig i’r gofyniad i beidio ag ymgynnull gyda phobl eraill, a dylid dilyn y cyngor ar gadw pellter cymdeithasol hefyd.

17. Fe’ch anogir i gyfuno mwy nag un gweithgaredd awyr agored sy’n rhesymol yn enwedig os yw hyn yn lleihau’r amser a dreulir i ffwrdd o’r cartref. Gall hyn gynnwys cyfuno gwneud ymarfer corff gyda mynd â’r ci am dro neu fynd i’r siop i brynu bwyd.

Beicio

18. Mae beicio yn ddull effeithiol iawn o wneud ymarfer corff ac mae hefyd yn ddull iach o fynd i’r gwaith, sy’n llai niweidiol i’r amgylchedd. Mae beicio’n weithgaredd risg isel ar y cyfan, ond gan fod y gwasanaethau brys o dan bwysau, mae’n bwysig cymryd camau i reoli risg lle bynnag y bo’n bosibl. Byddai damwain neu nam ar y beic ymhell o’r cartref yn rhoi straen ychwanegol ar y gwasanaethau iechyd neu’n golygu y byddai rhaid i rywun arall wneud siwrnai ychwanegol er mwyn helpu.

19. Disgwylir i bobl feicio ar lwybrau y maent yn eu hadnabod yn dda, ac sydd ymhell o fewn eu lefel gallu. Dylai beicwyr ar lwybrau a rennir fod yn ystyriol o gerddwyr, rhedwyr a phobl eraill sy’n beicio: dylent aros 2 fetr oddi wrth bobl eraill, arafu a stopio er mwyn gadael i bobl fynd heibio fel y bo’n briodol.

20. Ystyrir hefyd fod beicio i’r gwaith, neu ar gyfer gwaith, yn esgus rhesymol i fod y tu allan (cyhyd ag y gellir cyfiawnhau mynd i’r gwaith, neu wneud y gwaith, yn y lle cyntaf).

Rhannu’r dudalen hon