Neidio i'r prif gynnwy

Rheolau ar gyfarfod pobl tu allan i'ch cartref ar lefel rhybudd 3.

Rhan o:
Cyhoeddwyd gyntaf:
18 Rhagfyr 2020
Diweddarwyd ddiwethaf:

Cyflwyniad

Rydym fwyaf tebygol o ddal y coronafeirws gan bobl yr ydym mewn cysylltiad agos â nhw bob dydd – a’i basio iddynt. Y peth diogelaf i’w wneud yw osgoi dod i gysylltiad â phobl nad ydynt yn byw gyda chi. Ond rydym yn sylweddoli bod hyn yn anodd. Mae’r canllawiau hyn yn nodi’r rheolau sydd mewn grym pan fyddwch yn gadael eich cartref ac yn gweld pobl eraill.

Dyma’r rheolau cyffredinol ar lefel rhybudd 3:

  • ac eithrio mewn amgylchiadau cyfyngedig iawn, dim ond aelodau o’ch aelwyd estynedig ddylai ddod i’ch cartref, a neb arall. Darllenwch y canllawiau ar ymweld â phobl mewn cartrefi preifat i gael rhagor o wybodaeth am hyn, gan gynnwys ystyr “aelwyd estynedig”
  • caiff pobl gwrdd â phobl eraill nad ydynt yn byw gyda nhw yn yr awyr agored (gan gynnwys mewn gerddi preifat), cyhyd ag nad oes mwy na chwech o bobl o hyd at chwe aelwyd (heb gynnwys gofalwyr neu blant o dan 11 oed o’r aelwydydd hynny) yn cwrdd ar yr un pryd

Ond yn ogystal ag ystyried beth rydych yn cael ei wneud – beth y mae’r gyfraith yn caniatáu ichi ei wneud – rydym yn gofyn ichi ystyried beth y dylech ei wneud – beth yw’r peth cywir i’w wneud i leihau lledaeniad coronafeirws. Yn benodol, gofynnwn ichi wneud y canlynol:

  • ceisio cyfyngu ar faint o bobl yr ydych yn eu gweld. Mae’n well gweld yr un unigolyn neu ddau yn rheolaidd na gweld llawer o wahanol bobl yn achlysurol
  • cadw pellter cymdeithasol, gan gynnwys yn yr awyr agored
  • osgoi gwneud gweithgareddau a all gynyddu’r risg o drosglwyddo’r feirws (er enghraifft, gweiddi i gael eich clywed dros gerddoriaeth uchel, neu ganu yn agos at rywun arall)

Os ydych chi wedi cael cyngor i hunanynysu

Nid yw’r wybodaeth yn y canllawiau hyn yn berthnasol i bobl sydd wedi cael cyfarwyddyd i hunanynysu gan Wasanaeth Profi Olrhain Diogelu GIG Cymru. Ni ddylech adael eich cartref os yw Gwasanaeth Profi Olrhain Diogelu’r GIG wedi rhoi cyfarwyddyd ichi hunanynysu. Os byddwch yn gwrthod hunanynysu ar ôl cael cyfarwyddyd i wneud hynny fe allech gael hysbysiad cosb benodedig neu gael eich erlyn. I gael gwybod mwy, gweler ein canllawiau ar hunanynysu.

Rydym hefyd yn eich cynghori’n gryf i hunanynysu os ydych yn cael cyfarwyddyd i wneud hynny gan ap GIG COVID-19. Fodd bynnag, does dim dyletswydd gyfreithiol arnoch i wneud hynny gan fod rheolau diogelu preifatrwydd yr ap yn golygu nad yw’n casglu unrhyw fanylion personol.

Os oes gennych symptomau COVID-19, waeth pa mor ysgafn, rydym yn eich cynghori’n gryf i ddilyn y canllawiau hunanynysu cyffredinol a threfnu i gael prawf (er nad yw hyn yn ddyletswydd gyfreithiol chwaith).

Gadael eich cartref

Cadw’n ddiogel pan fyddwch oddi cartref

Caiff y coronafeirws ei ledaenu gan ddefnynnau mawr ac aerosol mewn anadl o'r geg a'r trwyn, yn enwedig os yw rhywun yn tisian, yn pesychu neu’n siarad yn uchel. Mae hyn yn golygu mai cysylltiad agos ag eraill, yn enwedig wyneb yn wyneb o fewn dau fetr, sydd fwyaf tebygol o achosi haint. Gall y feirws oroesi ar rai arwynebau o dan do am ddiwrnodau a chael ei ledaenu gan bobl sy'n cyffwrdd yr arwynebau hynny, ac wedyn cyffwrdd â’u ceg neu eu trwyn heb olchi eu dwylo. Mae'r feirws yn llawer llai tebygol o gael ei ledaenu yn yr awyr agored, ond mae hyn yn dibynnu i raddau ar y tywydd, ac mae’n diflannu’n gyflymach mewn mannau sydd wedi eu hawyru’n dda. Mae'r feirws yn marw'n gyflym yn haul yr haf ond ddim mewn tywydd oerach.

Cyn ichi adael eich cartref, dylech gynllunio sut y byddwch yn diogelu’ch hun ac yn lleihau'r risg. Mae golchi dwylo'n aml a defnyddio hylif diheintio dwylo yn bwysig o hyd, fel y mae cadw pellter cymdeithasol ac osgoi cyffwrdd â’ch trwyn neu’ch ceg heb olchi’ch dwylo. Dylech hefyd ystyried a fyddwch o dan do neu yn yr awyr agored.

Hyd yn oed yn yr awyr agored, mae risgiau yn dal i fod mewn llefydd a ddefnyddir gan lawer o bobl, neu lle mae pobl yn ymgynnull, megis toiledau cyhoeddus – lle mae llawer o bobl yn cyffwrdd â thapiau a handlenni fflysio, pympiau petrol, peiriannau talu ac arddangos, handlenni drysau, a pheiriannau arian parod.

Mae’n bosibl hefyd y bydd dosbarthwyr hylif diheintio’n trosglwyddo haint os yw llawer o bobl yn eu gweithredu â’u dwylo, felly dylent gael eu gweithredu â’r arddwrn neu’r fraich yn hytrach na’r bysedd/y gledr.

Ymweld â phobl nad ydynt yn byw mewn cartrefi preifat

Yn gyffredinol, nid yw’r gyfraith yn gwahardd ymweliadau â phobl nad ydynt yn byw mewn cartrefi preifat. Felly er enghraifft, caniateir ymweliadau o dan do â chartrefi gofal, hosbisau a lletyau diogel ar gyfer plant. Nid yw hyn yn golygu bod rhaid i’r llefydd hyn fod ar agor - bydd rhaid i leoliadau unigol sicrhau y gallant gefnogi ymweliadau’n ddiogel. Rydym yn argymell gwirio gyda’r lleoliad perthnasol i gael gwybod am eu trefniadau ymweld penodol.

Bydd rhaid i’r ymweliadau hyn fod yn unol â’r rheolau a roddwyd ar waith gan y lleoliad yr ydych yn ymweld ag o.

Wrth ystyried a oes angen ymweld â rhywun y tu allan i’ch aelwyd estynedig, yn enwedig o dan do, dylech gofio bod gan bob un ohonom gyfrifoldeb i gydnabod y risgiau y mae’r feirws yn eu peri i ni ein hunain, ein teuluoedd a’n ffrindiau, a’n cymunedau ehangach.

Bydd angen i bobl benderfynu beth sy'n rhesymol eu hunain, yn unol â'r egwyddor gyffredinol honno. Cofiwch mai diben y cyfyngiadau sy’n parhau yw atal y feirws rhag lledaenu, gan gynnwys i’n hanwyliaid.

Cwrdd â phobl oddi cartref

Ac eithrio mewn amgylchiadau cyfyngedig iawn, ni chaiff unrhyw un ddod i’ch cartref ac eithrio aelodau o’ch aelwyd estynedig, os oes gennych chi un. Darllenwch y canllawiau ar ymweld â phobl mewn cartrefi preifat  i gael rhagor o wybodaeth, gan gynnwys beth yw ystyr “aelwyd estynedig”.

Cewch gwrdd â phobl eraill y tu allan i’ch cartref, cyn belled eich bod yn cadw at y rheolau a nodwyd yn y canllawiau hyn.

Cwrdd â phobl yn yr awyr agored

Er bod y risg o drosglwyddo’r feirws yn is yn yr awyr agored nag ydyw o dan do mae cadw pellter cymdeithasol yn dal i fod yn bwysig.

Yn gyffredinol, rydym yn gofyn i bobl feddwl beth yw’r peth synhwyrol i’w wneud i’ch diogelu chi, eich ffrindiau a’ch cymuned, yn hytrach na meddwl am beth y caniateir ichi ei wneud. Dim ond os yw pawb yn gwneud eu gorau i ddilyn y canllawiau hyn y gallwn osgoi cyfnodau atal pellach.

Caniateir i grwpiau bach o bobl gwrdd yn yr awyr agored, gan gynnwys i wneud ymarfer corff neu i gymdeithasu. Fodd bynnag, y lleiaf yw’r nifer sy’n ymgynnull, y lleiaf yw’r risg. Golyga hyn y gallwch gwrdd â phobl wahanol bob tro, ond gofynnwn ichi geisio cyfyngu ar faint o wahanol bobl yr ydych yn cwrdd â nhw. Mae’n well gweld yr un unigolyn neu ddau yn rheolaidd na gweld llawer o bobl wahanol yn achlysurol. Po fwyaf o bobl sy’n ymgynnull, y mwyaf yw'r risg.

Yn y rhan fwyaf o achosion y nifer uchaf o bobl nad ydynt yn byw gyda’i gilydd a gaiff gwrdd yn yr awyr agored yw chwech o bobl (heb gynnwys gofalwyr a phlant o dan 11 oed) o hyd at chwe aelwyd wahanol.

Mae’r rheolau ar gwrdd yn berthnasol i blant yn ogystal ag oedolion. Yn gyffredinol ni chaniateir i blant fynd i gartref rhywun arall oni bai eich bod chi wedi ffurfio aelwyd estynedig gyda nhw.

Mewn amgylchiadau pan fo plant ifanc yn cymysgu gydag eraill, efallai na fydd yn ymarferol i gadw pellter o 2 fetr (rhwng plant, neu hyd yn oed rhwng plant ac oedolion). Y rheswm dros hyn yn rhannol yw ei bod yn anoddach i blant ifanc ddeall y cysyniad o bellter corfforol, ac yn rhannol oherwydd y bydd angen cyswllt agosach i dderbyn cymorth priodol gan ofalwyr.

Nid yw plant o dan 11 oed wedi’u cynnwys mewn unrhyw gyfyngiadau cyfreithiol ar faint cynulliadau oherwydd bod astudiaethau wedi canfod bod plant ifanc yn llai tebygol o drosglwyddo’r feirws, i blant eraill neu i oedolion. Mae’n ymddangos bod y feirws yn effeithio’n llai difrifol ar blant nag ar oedolion yn y rhan fwyaf o achosion. Bydd hyn hefyd yn galluogi i rieni gyda nifer fawr o blant i gwrdd ag oedolion eraill yn haws.

Fodd bynnag, oherwydd ei bod yn bosibl i blant ifanc drosglwyddo’r feirws, dylai rhieni plant ifanc ddefnyddio eu synnwyr cyffredin, cymryd gofal ac annog eu plant i sicrhau hylendid dwylo da a dod i gysylltiad agos â chyn lleied o bobl â phosibl. Hyd yn oed gyda phlant, mae’n fwy diogel i gwrdd mewn grwpiau bychan, a chwrdd â’r un bobl yn rheolaidd yn hytrach nag amryw o bobl wahanol.

Mewn lleoliadau eraill, bydd y nifer o blant sy’n cael ymgynnull wedi’i gyfyngu gan faint y lleoliad a’r angen i ddigon o oedolion fod yn bresennol i oruchwylio.

Cewch hefyd dreulio amser yn yr awyr agored gyda’ch aelwyd estynedig, hyd yn oed os oes mwy na chwech ohonoch. Yn yr awyr agored, nid yw’r cyfyngiad o chwech o bobl yn berthnasol os yw pawb sy’n ymgynnull yn aelodau o’r un aelwyd neu aelwyd estynedig. Felly, er enghraifft, os yw teulu o chwech mewn aelwyd estynedig gyda theulu o ddau, gall y ddau deulu gwrdd yn yr awyr agored.

Fodd bynnag, mae’r nifer uchaf o chwe pherson nad ydynt yn byw gyda’i gilydd yn parhau’n gymwys mewn unrhyw fannau awyr agored sy’n gysylltiedig â siopau, caffis, tafarndai neu fangreoedd tebyg – er enghraifft, byddai’n gymwys mewn mannau awyr agored mewn delwriaeth gerbydau neu ganolfan arddio ac mewn gardd gwrw.

Aelwydydd mawr

Does dim cyfyngiad ar bobl o aelwyd unigol yn treulio amser gyda’i gilydd yn yr awyr agored neu mewn lleoliad wedi’i reoleiddio, waeth beth yw maint a chyfansoddiad yr aelwyd. Er enghraifft, caiff un aelwyd fawr sy’n cynnwys pump oedolyn a dau blentyn o dan 11 oed fynd i fwyty, caffi, bar neu dafarn gyda’i gilydd fel grŵp.

Fodd bynnag, os yw rhai aelodau o’r aelwyd yn dymuno cwrdd â phobl nad ydynt yn byw gyda nhw, gan gynnwys pobl yn eu haelwyd estynedig, ni ddylai’r cynulliad awyr agored hwnnw o bobl mewn lleoliad wedi’i reoleiddio, fel man awyr agored mewn caffi, gynnwys mwy na chwech o bobl o hyd at chwe aelwyd ar unrhyw adeg (heb gynnwys unrhyw ofalwyr neu blant o dan 11 oed o’r aelwydydd hynny). Caiff aelwyd estynedig sydd â mwy na chwech o bobl ynddi gwrdd mewn mannau awyr agored cyhoeddus, ond nid mewn lleoliadau wedi’u rheoleiddio.

Tai bwyta, caffis a thafarndai

Caiff lletygarwch awyr agored, gan gynnwys caffis, tai bwyta, tafarndai a bariau agor. Nid oes unrhyw gyfyngiadau ynghylch pryd y gellir gwerthu diodydd alcohol ac mae cyfreithiau trwyddedu arferol yn gymwys bellach.

Gofynnir i leoliadau gymryd pob cam rhesymol i leihau’r risg o ddod i gysylltiad â’r coronafeirws. Er enghraifft:

  • bydd cwsmeriaid yn cael eu hannog i archebu o flaen llaw gan gynnwys manylion am bob aelod o’r grŵp
  • gofynnir am fanylion cyswllt at ddibenion olrhain cysylltiadau
  • rheolir nifer y bobl a fydd yn cael mynediad i’r fangre
  • bydd mangreoedd trwyddedig, megis tafarndai, yn darparu gwasanaeth gweini wrth y bwrdd yn unig
  • dylid bwyta ac yfed wrth y byrddau yn unig
  • bydd camau cadw pellter corffol yn gymwys, megis byrddau yn cael eu gosod ymhell oddi wrth ei gilydd
  • rhaid gwisgo gorchuddion wyneb ac eithrio pan yn eistedd i fwyta neu yfed  

Pan yn defnyddio safleoedd yn yr awyr agored, gofynnir i leoliadau lletygarwch sicrhau bod gorchuddion megis gasebos, pebyll a strwythurau tebyg yn cael eu defnyddio mewn modd sy’n gydnaws â’r cyngor iechyd cyhoeddus cyfredol. Golyga hyn, yn gyffredinol, y dylai strwythurau sydd â tho neu nenfwd fod ag ochrau agored (o leiaf 3 ochr neu fwy na 51% ar agor).

Gallwch ymweld â mannau awyr agored lleoliadau lletygarwch megis caffis, tai bwyta, tafarndai a bariau gyda’ch aelwyd neu gyda hyd at chwech o bobl o hyd at chwe aelwyd (heb gynnwys unrhyw blant neu ofalwyr o unrhyw un o’r aelwydydd hyn).

Fodd bynnag, os hoffech fynd i leoliadau lletygarwch gyda phobl nad ydych yn byw gyda nhw, gan gynnwys pobl yn eu haelwyd estynedig, ni ddylai’r cynulliad hwnnw o bobl gynnwys mwy na chwech o bobl o hyd at chwe aelwyd ar unrhyw adeg (heb gynnwys unrhyw ofalwyr neu blant o dan 11 oed o’r aelwydydd hynny).

Gweithgareddau wedi’u trefnu

Mae gweithgareddau wedi’u trefnu’n cynnwys amrywiaeth eang o weithgareddau y gall pobl o bob oed gymryd rhan ynddyn nhw. Maen nhw’n cynnwys gweithgareddau fel campau tîm, dosbarthiadau ymarfer corff, cyfarfodydd grwpiau crefyddol a grwpiau cymorth. Yn ystod y gweithgareddau hyn, caiff hyd at 30 o bobl o unrhyw oed ddod ynghyd o nifer o aelwydydd gwahanol yn yr awyr agored, a chaiff hyd at 15 o bobl o nifer o aelwydydd gwahanol ddod ynghyd o dan do. Nid oes unrhyw gyfyngiadau ar y nifer o blant o dan 11 oed sy’n medru cymryd rhan. Nid yw gweithgareddau wedi’u trefnu’n cynnwys pethau fel partïon neu gynulliadau cymdeithasol ehangach o deuluoedd a ffrindiau sy’n fwy na’r trefniadau ar gyfer cwrdd â phobl eraill. Ni ddylid cynnal gweithgareddau awyr agored wedi’u trefnu yng ngerddi nac ar dir cartrefi preifat ac nid ddylid yfed alcohol yn ystod y gweithgaredd. 

Rhaid i weithgaredd wedi’i drefnu fod wedi’i drefnu gan fusnes, corff cyhoeddus, mudiad elusennol, elusengar, addysgol neu ddyngarol, clwb neu gorff gwleidyddol neu gorff llywodraethu cenedlaethol sy’n rheoli camp neu weithgaredd arall. Rhaid i drefnydd y gweithgaredd fodloni gofynion y Rheoliadau a chymryd pob cam rhesymol i gadw’r risg o ddod i gysylltiad â’r coronafeirws mor fach â phosibl, a rhaid iddo asesu’r risg. 

Gweithgareddau a drefnwyd i blant

 

Caniateir cynnal gweithgareddau a drefnwyd ar gyfer datblygiad a llesiant plant. Gallai’r gweithgareddau hyn gynnwys clybiau neu ddosbarthiadau ar gyfer plant o dan 18 oed (neu bersonau a oedd o dan 18 oed ar 31 Awst 2020), fel clybiau chwaraeon, grwpiau rhieni a babanod/plant bychain, grwpiau ieuenctid a grwpiau crefyddol. Nid yw’n cynnwys gweithgareddau fel partïon pen-blwydd i blant neu gynulliadau cymdeithasol ehangach ar gyfer teulu a ffrindiau y tu hwnt i’r trefniadau presennol ar gyfer cwrdd â phobl a amlinellwyd yn y canllawiau hyn.

Er nad yw’r gweithgareddau hyn yn rhan o addysg ffurfiol y plentyn, gallant arwain at fanteision ehangach o ran dysgu a datblygiad. Busnes, corff cyhoeddus neu elusen, clwb, neu gorff llywodraethu cenedlaethol chwaraeon neu gamp fydd yn cynnal y gweithgareddau hyn fel arfer. 

Rhaid i’r sawl sy’n cynnal y gweithgareddau hyn gymryd pob cam rhesymol i reoli’r risg a sicrhau pellter cymdeithasol. Ar hyn o bryd, nid oes cyfyngiad ar y nifer o blant o dan 18 oed y caniateir iddynt gymryd rhan yn y gweithgareddau hyn. Fodd bynnag, dylai’r trefnwyr sicrhau eu bod yn cyfyngu ar y nifer o lefydd i sicrhau y gellir cynnal y digwyddiad yn ddiogel yn y lleoliad dan sylw.

Dylai’r trefnwyr osgoi cynnal gweithgareddau yn syth ar ôl ei gilydd, a dylent sicrhau eu bod yn caniatáu digon o amser i’r rhai sy’n cymryd rhan mewn un sesiwn adael yr ardal cyn dechrau sesiwn arall. Mae hyn yn bwysig er mwyn lleihau lefelau trosglwyddo. Dylai’r trefnwyr fod yn bresennol drwy gydol y gweithgaredd.

Efallai y bydd llawer o rieni neu warcheidwaid yn dymuno aros yn yr ardal pan fydd eu plant yn cymryd rhan yn y gweithgareddau hyn. Os bydd hyn yn digwydd, ni ddylai’r rhieni ei ddefnyddio fel cyfle i ymgynnull neu gymysgu ag eraill, a dylent gadw at y rheolau cadw pellter cymdeithasol. Dylai rhieni a threfnwyr hefyd ystyried y defnydd o orchuddion wyneb ar gyfer unrhyw un dros 11 oed. Er nad oes rhaid gwisgo gorchudd wyneb yn yr awyr agored, dylai trefnwyr ystyried a ddylid eu defnyddio mewn mannau lle mae’n anodd cadw pellter cymdeithasol. 

Mewn grwpiau rhieni a babanod / plant bychain bydd rhaid i rieni fod yn bresennol yn ystod y sesiwn grŵp. Ni ddylai rhieni ddefnyddio hyn fel cyfle i ymgynnull neu gymysgu ag eraill cyn neu ar ôl y sesiwn, a dylent barhau i gadw at y rheolau cadw pellter cymdeithasol. Ni ddylai mwy na 15 oedolyn (heb gynnwys y trefnydd) gymryd rhan yn y gweithgareddau hyn.

Ymarfer corff a gweithgareddau awyr agored

Cewch wneud ymarfer corff mewn lleoliadau awyr agored cyhoeddus gyda’r canlynol:

  • aelodau o’ch aelwyd neu’ch aelwyd estynedig, neu
  • grŵp o bobl, cyn belled â bod cyfanswm nifer y bobl sy’n gwneud ymarfer corff yn ddim mwy na chwech o hyd at chwe aelwyd (ac eithrio unrhyw ofalwyr neu blant o dan 11 oed o unrhyw un o’r aelwydydd hyn)
  • grŵp o hyd at 30 o bobl fel rhan o weithgaredd awyr agored a drefnir

Cewch wneud ymarfer corff mewn lleoliadau cyhoeddus o dan do gyda’r canlynol:

  • aelodau o’ch aelwyd, neu
  • grŵp o hyd at 15 o bobl fel rhan o weithgaredd o dan do a drefnir

Dylech sicrhau’ch bod yn cadw pellter cymdeithasol oddi wrth y bobl sy’n gwneud ymarfer corff gyda chi os nad ydynt yn rhan o’ch aelwyd neu’ch aelwyd estynedig.

Caiff plant a phobl ifanc o dan 18 oed (neu’r rhai a oedd o dan 18 oed ar 31 Awst 2020) gymryd rhan mewn gweithgareddau a drefnwyd ar gyfer datblygiad a llesiant plant, gan gynnwys gweithgareddau chwaraeon wedi’u trefnu. Ar hyn o bryd nid oes unrhyw gyfyngiadau penodol ar nifer y plant sy'n gallu cymryd rhan yn y gweithgareddau hyn. Fodd bynnag, dylai’r trefnwyr ystyried y gofynion sy'n ymwneud â chadw pellter cymdeithasol a sicrhau eu bod yn cyfyngu ar nifer y lleoedd er mwyn gallu sicrhau diogelwch yn y gofod sydd ar gael.

Nid oes cyfyngiadau cyfreithiol ar y math o ymarfer a ganiateir. Fodd bynnag, er mwyn lleihau’r pwysau ar y GIG yng Nghymru a’r gwasanaethau brys, rydym yn parhau i ofyn i bobl beidio â mentro’n ddiangen pan fyddant yn gwneud ymarfer corff neu’n cymryd rhan mewn gweithgaredd. Ar gyfer chwaraeon dŵr, rydym yn argymell bod pobl yn ystyried cyngor diogelwch ac achub bywydau yr RNLI ar gyfer gweithgareddau dŵr ar y traeth, ar yr arfordir neu ar y môr.

Mae cyfleusterau chwaraeon a hamdden yn yr awyr agored, megis parciau chwarae i blant, cyrtiau tennis, cyrsiau golff, pyllau nofio awyr agored a lawntiau bowlio, yn cael agor. Mae cyfleusterau sydd yn yr awyr agored yn bennaf, ond sydd â rhywfaint o gysgod, yn cael agor hefyd, ee maes ymarfer golff.

Mae rhai cyfleusterau chwaraeon o dan do megis campfeydd, cyfleusterau ffitrwydd, canolfannau hamdden a phyllau nofio hefyd yn cael agor.

Rhaid i gyfleusterau hamdden o dan do, megis parciau trampolinio a chanolfannau chwarae o dan do fod ar gau o hyd.

Mae rhestr lawn o’r mathau o fusnesau y mae’n ofynnol iddynt gau ar gael yn ein canllawiau ar gau busnesau.

Dylai pobl sicrhau eu bod yn cadw pellter cymdeithasol a dilyn mesurau hylendid dwylo pan fyddant yn mynd i’r lleoliadau hyn. Rhaid i weithredwyr cyfleusterau o’r fath gymryd pob mesur rhesymol i reoli’r risg a sicrhau pellter cymdeithasol.

Siopa

Mae pob safle manwerthu yn cael agor ac mae gwasanaethau cysylltiad agos yn cael agor.

Dylai pobl sicrhau eu bod yn cadw pellter cymdeithasol a dilyn mesurau hylendid dwylo wrth ymweld â siopau. Rhaid i siopau gymryd pob mesur rhesymol i leihau'r risg, gan gynnwys gosod mesurau i gadw pellter cymdeithasol.

Nid oes cyfyngiadau ar ba mor bell y gallwch deithio i siopa, ond cynghorir pobl i osgoi teithio diangen ac osgoi mannau gorlawn lle bynnag y bo modd, yn enwedig o dan do.

Fel gyda lleoliadau cyhoeddus eraill o dan do, ni chaniateir cyfarfod â phobl o'r tu allan i'ch cartref i siopa os nad ydych yn mynd gyda pherson agored i niwed.

Fodd bynnag, rydym yn eich annog i fynd i siopa, megis mewn archfarchnad, ar ben eich hun pan fo’n bosibl. Bydd hyn yn galluogi mwy o bobl o aelwydydd gwahanol i siopa ar yr un pryd, gan gadw pellter cymdeithasol.

Gwaith

Rydym yn dal i annog pobl i weithio gartref os yw hynny’n bosibl. Ond, gall pobl nad ydynt yn gallu gweithio gartref, ond sy'n gallu gweithio'n ddiogel yn eu gweithleoedd, wneud hynny os yw eu gweithle yn dal ar agor. Mae hyn yn cynnwys galwedigaethau fel adeiladu a gweithgynhyrchu yn ogystal â gwasanaethau cyhoeddus sy’n dibynnu ar ddarpariaeth wyneb yn wyneb.

Cewch ymgymryd â gwaith gwirfoddol os dymunwch, er y dylech wneud hynny o’ch cartref os yw hynny’n rhesymol ymarferol.

Gweld pobl eraill

Mae rhai amgylchiadau cyfyngedig lle caniateir ymgynnull gyda phobl eraill oddi cartref ac y tu allan i’ch aelwyd neu eich aelwyd estynedig. Mae’r rhain yn cynnwys:

  • at ddibenion gwaith, os nad yw’n ymarferol i wneud eich gwaith heb ymgynnull gydag eraill
  • i ymweld â gwasanaethau iechyd, gan gynnwys gwasanaethau milfeddygol
  • i gael mynediad at addysg a gofal plant
  • i gymryd rhan mewn chwaraeon elît
  • i gael mynediad at wasanaethau cyhoeddus hanfodol
  • i osgoi dioddef anaf neu salwch, neu i ddianc rhag risg o niwed
  • i ddarparu gofal neu gymorth i berson agored i niwed; mae hyn yn cynnwys nôl bwyd neu feddyginiaeth iddynt
  • at ddibenion gwirfoddol neu elusennol
  • i gymryd rhan mewn gweithgareddau
  • i fynd i’r llys neu fodloni rhwymedigaethau cyfreithiol eraill
  • i symud cartref, mynd i weld eiddo gwag neu ymgymryd â gweithgareddau eraill sy’n ymwneud â symud cartref
  • i fynd i angladd os ydych chi’n ei drefnu, yn cael gwahoddiad gan y person sy’n ei drefnu, neu yn ofalwr i berson sy’n mynd i’r angladd
  • i fynd i seremoni priodas neu bartneriaeth sifil, os ydych yn cael gwahoddiad
  • i gymryd rhan mewn seremoni priodas neu bartneriaeth sifil neu wylnos; neu
  • i fynd i fan addoli

Os ydych chi’n ymgynnull gydag eraill am unrhyw un o’r rhesymau hyn, mae’n bwysig iawn eich bod yn dilyn y canllawiau ar gadw pellter cymdeithasol, a hylendid wrth beswch a thisian ac yn cadw at y rheolau ar orchuddion wyneb mewn mannau cyhoeddus o dan do. Dylech hefyd barhau i olchi eich dwylo yn rheolaidd neu ddefnyddio hylif diheintio dwylo. Dylech ond fynd i’r lleoliad os ydych yn gwbl iach, ac os oes gennych unrhyw symptomau coronafeirws, byddai’n ddoeth ichi aros gartref. Os yw gwasanaeth Profi Olrhain Diogelu GIG Cymru wedi rhoi gwybod ichi eich bod wedi dod i gysylltiad agos â rhywun sydd wedi profi’n bositif am y coronafeirws, mae’n ofynnol yn ôl y gyfraith ichi hunanynysu. Ni ddylech adael eich cartref oni bai bod yna amgylchiad eithriadol sy’n caniatáu ichi wneud hynny.

Mae canllawiau penodol ar gael ar weithleoedd a chyfrifoldebau cyflogwyr a gweithwyr.

Teithio

Teithio yng Nghymru

Nid oes cyfyngiadau teithio ar waith yng Nghymru. Golyga hyn y cewch deithio i unrhyw le yng Nghymru at unrhyw ddiben. Mae hyn yn golygu y cewch aros dros nos mewn llety hunangynhwysol gydag aelodau o’ch aelwyd neu aelwyd estynedig.

Teithio i mewn ac allan o Gymru

Nid oes unrhyw gyfyngiadau ar waith ar gyfer teithio i mewn neu allan o Gymru. Nid oes angen i bobl sy’n byw yng Nghymru gael esgus rhesymol i deithio y tu allan i Gymru, cyn belled eu bod yn teithio i wlad o fewn y DU neu'r Ardal Deithio Gyffredin ehangach. Yn yr un modd, gall pobl sy’n byw rywle arall yn yr Ardal Deithio Gyffredin, deithio i Gymru. Fodd bynnag, bydd angen i bawb wirio'r cyfyngiadau sydd ar waith yn yr ardal y maent yn teithio oddi wrthi neu iddi gan fod cyfyngiadau teithio ar waith mewn rhai gwledydd yn yr Ardal Deithio Gyffredin a allai atal pobl rhag teithio heb esgus rhesymol.

Rydym yn gofyn i bawb feddwl yn ofalus am y teithiau y maent yn eu cymryd a'r bobl y maent yn eu cyfarfod. Dylem i gyd feddwl yn ofalus am ble rydyn ni'n mynd a phwy rydyn ni'n cwrdd â nhw oherwydd y mwyaf o leoedd rydyn ni'n mynd a'r mwyaf o bobl rydyn ni'n cwrdd â nhw, y mwyaf yw'r siawns o ddal y coronafeirws.

Dim ond os oes gennych esgus rhesymol y gallwch deithio o Gymru i gyrchfan ryngwladol y tu allan i'r Ardal Deithio Gyffredin. Nid yw hyn yn cynnwys gwyliau.

Os oes angen i chi deithio'n rhyngwladol am un o'r rhesymau a ganiateir, rhaid i chi lenwi ffurflen datganiad teithio rhyngwladol a mynd â hi gyda chi. Efallai yr hoffech hefyd fynd â thystiolaeth gyda chi i gefnogi'r rheswm dros eich taith. Gallai methu â llenwi ffurflen neu ddarparu gwybodaeth ffug arwain at ddirwy o £60. Gellid rhoi Hysbysiad Cosb Benodedig o £5,000 os gwelir eich bod wedi teithio'n rhyngwladol heb esgus rhesymol.

Os ydych yn bwriadu teithio i gyrchfan y tu allan i'r Ardal Deithio Gyffredin a defnyddio maes awyr neu borthladd fferi yn Lloegr mae angen i chi lenwi ffurflen datganiad teithio Lloegr (ar GOV.UK) a dilyn eu canllawiau. 

Gallai methu â llenwi ffurflen datganiad teithio Lloegr arwain at ddirwy o £200 a gallai teithio heb esgus rhesymol arwain at ddirwy o £5,000.

Mae trefniadau tebyg yn berthnasol yn yr Alban a Gogledd Iwerddon.