Neidio i'r prif gynnwy

Mae'r strategaeth profi hon, wedi ei diweddaru, yn dangos ein blaenoriaethau profi a’r defnydd o dechnoleg brofi.

Crynodeb gweithredol

Mae profi yn parhau i chwarae rhan greiddiol yn ein hymgais gyffredinol i atal trosglwyddo COVID-19 ledled Cymru ochr yn ochr â mesurau eraill, gan gynnwys effaith brechlynnau diogel ac effeithiol.

Bydd cyfyngu’n effeithiol ar drosglwyddo COVID-19 yn parhau yn hollbwysig er mwyn rheoli’r feirws, hyd yn oed wrth i frechlynnau gael eu rhoi, gan gynnwys ar gyfer y rhai na ellir eu brechu.

Gwyddom nad oes gan hyd at draean o’r unigolion sy’n cael canlyniad prawf positif unrhyw symptomau o gwbl ac, felly, y gallant ledaenu’r feirws heb yn wybod iddynt. Mae Strategaeth Brofi ddiwygiedig Cymru yn nodi sut rydym yn bwriadu cyflawni ein blaenoriaethau yn ystod 2021, gan gynnwys amrywiaeth o ffyrdd o brofi pobl asymptomatig. Mae hyn yn cynnwys y rhai sy’n gweithio yn y GIG a’r sector gofal cymdeithasol, y rhai sy’n gweithio mewn lleoliadau risg uchel eraill a’r rhai sy’n darparu gwasanaethau allweddol.

O dan ei dull ‘Profi i Ddarganfod’, mae’r strategaeth yn cydnabod bod nodi achosion o COVID-19 yn y gymuned a’u hynysu yn helpu i leihau trosglwyddiad yr haint, olrhain cysylltiadau, diogelu unigolion agored i niwed ac arafu neu atal lledaeniad y clefyd.

O ystyried nad oes gan draean o’r boblogaeth unrhyw symptomau ac mai nifer isel o bobl sy’n cael profion mewn rhai cymunedau, mae cyd-destunau penodol lle mae angen i ni roi dulliau canfod achosion mwy gweithredol ar waith mewn cymunedau.

Yn dilyn y gwersi a ddysgwyd o’r profion a dreialwyd ym Merthyr Tudful a Chwm Cynon Isaf ddiwedd mis Tachwedd a mis Rhagfyr 2020 ac mewn ardaloedd eraill fel Lerpwl, mae ein Strategaeth Brofi ddiwygiedig yn nodi potensial trefniadau profi cymunedol a arweinir yn lleol sy’n targedu dulliau canfod achosion mwy gweithredol yn seiliedig ar wybodaeth a dealltwriaeth leol.

Mae’r ddogfen hon yn nodi fframwaith Llywodraeth Cymru a’r cymorth y mae’n ei gynnig i brofi cymunedol rheolaidd ac i ymateb i frigiadau o achosion. Gwahoddir byrddau iechyd ac awdurdodau lleol i weithio gyda phartneriaid Profi, Olrhain, Diogelu i ddatblygu ddatblygu cynigion a arweinir yn lleol.

Y rhaglen profi cymunedol

Mae’r adran hon yn rhoi trosolwg o’r Rhaglen Profi Cymunedol i Gymru, gan gynnwys ei phrif fanteision.

Profi Cymunedol – Prif Fanteision

  • cefnogi’r dull ‘Profi i Ddarganfod’ yn ogystal â chysylltu â’r dulliau ‘Profi i Gynnal’ a nodir yn ein Strategaeth Brofi ddiwygiedig i Gymru
  • darparu dull a arweinir yn lleol sy’n seiliedig ar risg i iechyd y cyhoedd gan ddefnyddio dealltwriaeth a gwybodaeth leol i leihau lledaeniad y feirws
  • darparu gallu ychwanegol i brofi unigolion asymptomatig mewn cymunedau yn rheolaidd a hefyd i ymateb i frigiadau o achosion
  • dileu’r rhwystrau ac annog pobl i gael prawf a hunanynysu
  • nodi achosion gweithredol ymhlith unigolion nad oes ganddynt unrhyw symptomau ac nad ydynt yn ymwybodol eu bod o bosibl yn heintio pobl eraill
  • gwella goruchwyliaeth leol yn y gymuned er mwyn cefnogi camau gweithredu pellach gan bartneriaid
  • rhoi sicrwydd a chymorth ychwanegol i gymunedau wrth i’r cyfyngiadau gael eu llacio’n raddol.

Mae ein Strategaeth Brofi ddiwygiedig yn nodi’r blaenoriaethau i leihau niwed y feirws a’r modd y bydd technoleg brofi newydd yn gweithio ochr yn ochr â’n seilwaith profi presennol i gefnogi’r ddarpariaeth. Bydd ein dull yn parhau i ddatblygu er mwyn ymateb i’r heriau sy’n ein hwynebu, ac yn ein helpu i achub bywydau a bywoliaeth pobl ochr yn ochr â’r brechlyn.

Mae profi yn ein galluogi i nodi pobl sydd â’r feirws a thargedu cymorth er mwyn helpu’r rhai sy’n cael canlyniad prawf positif a’u cysylltiadau i ynysu fel y gellir torri cadwyni trosglwyddo’r feirws. Mae gennym bellach nifer o sianeli y gall pobl â symptomau eu defnyddio i gael prawf, gan gynnwys rhwydwaith o ganolfannau profi. Mae hyn yn golygu ei bod yn haws i’r rhai sydd â symptomau gael prawf COVID-19 nag erioed o’r blaen.

Ymhlith ein sianeli ar gyfer profi pobl symptomatig mae:

  • safleoedd Profi Rhanbarthol – cyfleusterau profi drwy ffenestr y car
  • safleoedd Profi Lleol – cyfleusterau profi galw i mewn
  • unedau Profi Symudol – cyfleusterau hyblyg i’w gwneud hi’n haws i bobl gael prawf ac i ganolbwyntio ar ardaloedd lle mae’r angen mwyaf
  • profion cartref – profion a gaiff eu hanfon at bobl drwy’r post er mwyn iddynt eu cynnal gartref

Fodd bynnag, o ystyried mai symptomau ysgafn, os o gwbl, fydd gan rai pobl o bosibl, mae rhai cyd-destunau penodol lle bydd angen inni ddefnyddio dulliau canfod achosion mwy gweithredol fel y rhai a dreialwyd ym Merthyr Tudful a Chwm Cynon Isaf, lle cynhaliwyd profion ardal gyfan ddiwedd mis Tachwedd a mis Rhagfyr 2020.

Astudiaeth achos: rhaglen brofi gymunedol a arweiniwyd yn lleol ym Merthyr Tudful a Chwm Cynon Isaf

Cafodd Bwrdeistref Sirol Merthyr Tudful ei nodi’n ardal lle roedd arweinwyr cymunedol yn awyddus i archwilio’r potensial ar gyfer profi cymunedol yn sgil nifer uchel yr achosion o COVID-19. Rhwng 21 Tachwedd a 18 Rhagfyr, cafodd pawb a oedd yn byw, yn gweithio neu’n astudio yn yr ardal gynnig prawf eildro gan ddefnyddio dyfais llif unffordd cyflym. Sefydlwyd safleoedd profi yn y gymuned a chynigiwyd profion i staff a disgyblion ysgolion uwchradd hefyd.

Rhwng 5 a 22 Rhagfyr, cafodd y rhaglen beilot ei hymestyn i ardal Cwm Cynon Isaf a Bwrdeistref Sirol Rhondda Cynon Taf.

Cafodd bron 50,000 o brofion eu cynnal, gyda 1,135 o ganlyniadau positif. Cafodd pobl a oedd wedi cael canlyniad prawf positif a’u cysylltiadau eu cefnogi i hunanynysu.

Daeth y gwerthusiad o’r cynllun peilot i’r casgliad bod lle i drefniadau profi cymunedol wedi’u targedu sy’n defnyddio profion llif unffordd mewn cymunedau mwy difreintiedig, lle ceir busnesau lleol a chyfnodau a mannau o gynnydd dros amser yn nifer yr achosion.

Mae’r dechnoleg profi cyflym sydd ar gael i ni erbyn hyn yn darparu adnodd ychwanegol i’n galluogi i estyn allan ymhellach, gan weithio mewn partneriaeth ag arweinwyr ac ardaloedd lleol i ddarparu trefniadau profi cymunedol wedi’u targedu a arweinir yn lleol ar gyfer ardaloedd sydd â nifer uchel o achosion neu ffactorau risg sylweddol, a hefyd i ymateb i frigiadau o achosion.

Mae’r fframwaith hwn yn amlinellu’r cymorth sydd ar gael i ardaloedd lleol i gynllunio’r ffordd y byddant yn ‘Profi i Ddarganfod’ pobl sydd â’r haint ac sydd o bosibl yn heintus ond yn asymptomatig, nad ydynt yn ymwybodol y gallent fod yn lledaenu’r clefyd, fel y gallwn olrhain eu cysylltiadau, eu cefnogi i ynysu ac atal yr haint rhag cael ei drosglwyddo i eraill.

Ei nod yw cefnogi byrddau iechyd lleol ac awdurdodau lleol sy’n gweithio gyda phartneriaid Profi, Olrhain, Diogelu i ddatblygu cynigion sy’n defnyddio gwybodaeth leol ac yn ymgysylltu â’r cymunedau y maent yn eu targedu.

Profi cymunedol a arweinir yn lleol

Mae’r adran hon yn nodi’r agweddau ar drefniadau profi cymunedol sy’n fwyaf tebygol, yn seiliedig ar ein dysgu hyd yma, o helpu i sicrhau bod hwn yn ddull effeithiol o leihau trosglwyddiadau o’r feirws a chefnogi cymunedau wrth i ni lacio’r cyfyngiadau:

  • caiff trefniadau profi cymunedol eu harwain yn lleol gan fyrddau iechyd ac awdurdodau lleol a’u darparu mewn partneriaeth â phartneriaid Profi, Olrhain, Diogelu eraill, y sector gwirfoddol a’r sector cymunedol, a busnesau lleol. Mater i ardaloedd lleol fydd penderfynu ar y ffordd orau o dargedu profion, lleihau nifer yr achosion i’r eithaf, a chyflwyno cymhellion i annog eu cymunedau i gymryd rhan
  • byddant yn defnyddio tystiolaeth ac yn gweithio ochr yn ochr â’r adnoddau sydd ar gael o dan wasanaeth Profi, Olrhain, Diogelu y GIG, gan gynnwys data Iechyd Cyhoeddus Cymru, defnyddio’r Ap a gweithio’n agos gyda’r timau olrhain a diogelu lleol
  • mae’r gwersi a ddysgwyd o Ferthyr Tudful a Chwm Cynon Isaf wedi dangos y dylid targedu trefniadau profi cymunedol ar sail risg. Bydd hyn yn cynnwys asesu ardaloedd lle mae brigiad o achosion, sydd â chyfraddau positif uwch, cyfraddau profi is, diwydiannau/gweithgareddau lle mae mwy o risg o ddod i gysylltiad â’r feirws neu lle na all pobl weithio gartref, a chyfnodau a mannau o gynnydd dros amser yn nifer yr achosion. Dylai’r asesiad ar sail risg hwn arwain at gymorth a chynlluniau profi mwy darbodus a phenodol
  • bydd y dull gweithredu a’r asesiad ar sail risg hefyd yn golygu bod angen i gynigion ystyried anghenion grwpiau agored i niwed sy’n anodd eu cyrraedd a’r rhai y nodwyd eu bod yn llai tebygol o gael prawf, a’r effaith arnynt. Bydd angen i hyn gynnwys pa mor hawdd ydyw i gael prawf, cyfathrebu ac, yn bwysig, sut i gymell pobl i gymryd rhan, gan gynnwys ffyrdd arloesol o annog pobl i gael prawf ac i hunanynysu. Bydd Llywodraeth Cymru yn gweithio gyda phartneriaid lleol ar syniadau a chyfleoedd posibl i gynnig cymhellion a gwell cymorth diogelu
  • bydd sicrhau ymgysylltu lleol sy’n arwain at lefelau profi uwch a mwy o gydymffurfiaeth â’r gofynion hunanynysu yn allweddol i lwyddiant profi cymunedol. Po fwyaf o bobl a brofir, a pho fwyaf o unigolion positif a’u cysylltiadau sy’n ynysu, y mwyaf y gellir lleihau nifer yr achosion.
  • nodi cyllid a gofynion cymorth i ddarparu profion yn ychwanegol at yr hyn sydd ar gael mewn rhaglenni presennol ac sy’n gymesur â maint ac uchelgais y cynnig
  • cyflawni mewn partneriaeth, gan gytuno ar yr asesiad effaith a’r strategaeth ymadael
  • ystyried dyletswyddau a nodir mewn deddfwriaeth cydraddoldeb a’r Gymraeg a gofynion statudol eraill
  • gweithio ochr yn ochr â darpariaethau Profi, Olrhain, Diogelu eraill heb ddyblygu cyllid na gwasanaethau sydd eisoes yn cael eu darparu

Er mai un o’r egwyddorion arweiniol yw y dylai ardaloedd lleol allu teilwra cymhellion i’w hanghenion lleol, mae nifer o egwyddorion na ellir eu negodi:

  • ni all profion fod yn orfodol
  • bydd angen i’r holl becynnau cymorth a mesurau eraill i annog pobl i gael prawf a chydymffurfio â’r gofynion hunanynysu gael eu modelu er mwyn sicrhau eu bod yn ddiogel a’u cymeradwyo gan y Cyfarwyddwr Iechyd y Cyhoedd lleol a Phrif Weithredwr yr awdurdod lleol.

Y rhaglen profi cymunedol

Safleoedd Profi Asymptomatig: Mae’r rhaglen profion cymunedol yn cynnwys sefydlu safloeodd profi asymptomatig mewn cymunedau. Mae’r rhain yn darparu safleoedd i bobl heb symptomau gael profion rheolaidd. Gellir defnyddio’r safleoedd hyn hefyd i helpu i reoli brigiadau o achosion. Mae Llywodraeth Cymru yn disgwyl i bob ardal leol fod â chynlluniau ar waith i sefydlu safloeodd profi asymptomatig yn gyflym fel rhan o’i chynlluniau i ymateb i frigiadau o achosion.

Casglu yn y Gymuned: Mae Llywodraeth Cymru hefyd yn trefnu bod pecynnau hunanbrofi ar gael i bobl, ac i aelodau o’u haelwyd, nad ydynt yn gallu gweithio gartref ac nad ydynt yn rhan o gynllun profi yn y gweithle. O dan y fframwaith profi cymunedol gall partneriaethau lleol ddewis darparu gwasanaethau casglu yn eu cymunedau. Bydd modd i aelodau cymwys o’r cyhoedd gasglu 2 becyn o 7 cit prawf llif unffordd cyflym i fynd adref, gyda nhw – i bob unigolyn sy’n eu casglu (hyd at uchafswm o 4 pecyn os oes modd cyfiawnhau hynny – e.e. ar gyfer teuluoedd mawr neu estynedig). Y drefn o ran profi yw bob pob unigolyn yn cynnal y prawf arno’i hun ddwywaith yr wythnos.

Bydd angen i bartneriaethau lleol sy’n cynnig Casglu yn y Gymuned wneud y canlynol:

  • cludo pecynnau profion llif unffordd cyflym o’r ganolfan ddosbarthu lle byddant yn cael eu darparu gan y Rhaglen Profi Cymunedol i’r safleoedd dynodedig ar draws yr ardal lle maent yn cynnig gwasanaeth casglu yn y gymuned
  • dosbarthu’r pecynnau hunanbrofi i’r cyhoedd ar y safle, gan sicrhau bod y gwaith storio, diogelwch a rheoli ciwiau yn cael ei wneud yn briodol lle bo angen
  • cofrestru rhifau adnabod pecynnau hunanbrofi yn erbyn enw a manylion cyswllt y sawl sy’n eu casglu er mwyn gallu olrhain y swp. Dylai partneriaid lleol sicrhau bod gwybodaeth bersonol adnabyddadwy yn cael ei thrin yn unol â’r Rheoliad Cyffredinol ar Ddiogelu Data o ran casglu, defnyddio a storio data
  • parhau i ddarparu profion â chymorth drwy safloeodd profi asymptomatig cymunedol sefydledig, yn unol â chynlluniau profi cymunedol presennol y bartneriaeth leol

Cymorth sydd ar gael ar gyfer profi cymunedol

Mae cymorth Llywodraeth Cymru o dan y rhaglen yn cynnwys.

Canllawiau a chefnogaeth barhaus gan swyddogion o’r cam dylunio cychwynnol i’r cam darparu, gan gynnwys cynllunio, logisteg, gosod, rheoli gwastraff a chyfathrebu, sy’n ystyried y gwersi a ddysgwyd o Ferthyr Tudful a Chwm Cynon Isaf.

Darparu dyfeisiau llif unffordd, y cyfarpar diogelu personol gofynnol a’r protocolau clinigol a ddatblygwyd yn unol â’r broses wyddonol o ddilysu dyfeisiau llif unffordd. Mae hyn yn cynnwys gweithdrefn weithredu safonol glinigol a llawlyfr profion llif unffordd, sy’n cynnwys:

  • y broses brofi o’r dechrau i’r diwedd. Canllawiau ar sut i gynnal y broses brofi a chasglu, gan gynnwys y prosesau llywodraethu clinigol a sicrhau ansawdd gofynnol
  • cymorth digidol ar gyfer y prosesau profi. Datrysiadau meddalwedd digidol ar gyfer cofrestru defnyddwyr, nodi canlyniadau a’u rhannu
  • canllawiau ar sut i nodi, dewis a gosod safleoedd profi a chasglu newydd. Bydd ardaloedd lleol yn gallu dewis lleoliadau yn seiliedig ar eu haddasrwydd a pha mor agos ydynt i’w grwpiau targed. Y gweithlu lleol fydd yn gyfrifol am osod a chynnal safleoedd profi a chasglu
  • hyfforddiant: hyfforddiant ar-lein yn ymdrin â phob agwedd ar y sgiliau a’r wybodaeth sydd eu hangen i gynnal profion llif unffordd. Bydd deunyddiau hefyd ar gael i ddarparu’r hyfforddiant drwy sianeli eraill

Profion PCR – gallwn ystyried cynigion ategol gan ein seilwaith profi drwy Unedau Profi Symudol.

Technoleg brofi arall – rydym hefyd yn ystyried y cyfleoedd i ddarparu technoleg brofi symudol arall, er enghraifft LAMP, i gefnogi ein rhaglen brofi gymunedol.

Cyllid – O dan y rhaglen, mae cyllid ar gael ar gyfer:

  • cynllunio a sefydlu Safleoedd Profi Asymptomatig cymunedol yn seiliedig ar yr amcangyfrif o nifer y profion llif unffordd y byddant yn eu darparu drwy’r sianel hon. Dylai cynigion cychwynnol a gyflwynir weithio ar sail paramedr o gyfanswm o £14.00 o gyllid i bob prawf, er enghraifft, byddai cynlluniau sy’n anelu at ddarparu 1,000 o brofion yn cynllunio ar gyfer cyllideb o £14,000. Disgwylir i’r cyllid fesul prawf dalu am yr holl gostau sefydlu a gweithredu rhesymol ar y safle, gan gynnwys ffioedd safle a ffioedd rheoli, costau’r gweithlu, logisteg a chostau cyflenwi eraill
  • darparu canolfannau casglu yn y gymuned i ddosbarthu pecynnau prawf llif unffordd. Gellid lleoli canolfannau casglu ochr yn ochr â chyfleusterau cymunedol presennol i roi mynediad hawdd
  • gwasanaethau cymorth hunanynysu
  • cyfathrebu a marchnata
  • Gwerthuso

Dim ond am y costau gwirioneddol yr aed iddynt y caiff ardal leol ei had-dalu. Dylai partneriaethau lleol ddynodi bwrdd iechyd neu awdurdod lleol i weithredu fel arweinydd prosiect. Dylai’r sefydliad arweiniol hawlio cyllid i’w ddosbarthu ymhlith y partneriaid fel y bo’n briodol.

Mae swyddogion Llywodraeth Cymru yn fwy na pharod i drafod amcangyfrifon cyllid gyda phartneriaid er mwyn sicrhau y telir costau i gyflawni’r cynlluniau a’r canlyniadau disgwyliedig.

Cynigion partneriaeth – beth y dylent ei gynnwys?

Rydym yn deall yn llwyr y pwysau ehangach ar systemau lleol ar hyn o bryd ac, felly, rydym yn gofyn am gynigion ‘ysgafn’ sy’n nodi’r canlynol yn gryno:

Manylion eich partneriaeth (gan gynnwys y partner arweiniol) a’r cynnig profi cymunedol (profi asymptomatig a Casglu yn y Gymuned) ar gyfer eich ardal, gan nodi eich nodau a’ch amcanion a’r effaith leol rydych yn disgwyl ei chael ar y gymuned arfaethedig. Bydd angen i hyn gynnwys y rhesymeg dros flaenoriaethu ar sail risg, megis lefelau cyffredinrwydd ystyfnig o uchel (megis cyfradd bositifedd 7 diwrnod fesul 100,000) a/neu ffactorau eraill. Dylai hefyd gynnwys cynlluniau ar gyfer gweithredu’n gyflym er mwyn ymateb i frigiadau o achosion.

P’un a oes grwpiau yn y gymuned a flaenoriaethwyd nad ydynt o bosibl yn cymryd rhan yn y rhaglen brofi ar hyn o bryd ac y dylid eu targedu fel rhan o’r ymyrraeth hon.

Amserlen ar gyfer rhoi’r ddarpariaeth ar waith, gan gynnwys cynllunio a’r cam cyflawni.

Cynllun adnoddau, gan gynnwys yr adnoddau y bydd partneriaid lleol yn eu darparu i gefnogi’r ddarpariaeth, yr adnoddau a’r cymorth sydd eu hangen oddi wrth Lywodraeth Cymru fel y’u hamlinellir uchod, a’r gofynion cyllidebol a ragwelir.

Cyfathrebu ac ymgysylltu, gan nodi sut y byddwch yn ymgysylltu â’r cymunedau rydych yn eu targedu, gan gynnwys y cymhellion rydych yn bwriadu eu cynnig, yr ymddygiadau a’r canlyniadau disgwyliedig, boed yn bositif neu’n negyddol.

Sut rydych yn gweithio gyda’r timau olrhain cysylltiadau a diogelu er mwyn darparu gwasanaeth o’r dechrau i’r diwedd a phecyn cofleidiol yn y gymuned, gan gynnwys hyrwyddo cymorth ynysu ac annog pobl i gydymffurfio â’r mesurau sydd ar waith. Gallai hyn gynnwys mentrau a awgrymir i gefnogi hunanynysu.

Gwerthusiad – eich cynlluniau ar gyfer gwerthuso ac asesu effaith, gan gynnwys ystyriaethau megis cyflawni eich nodau, ymgysylltu’n llwyddiannus â’ch cymunedau targed a chanfod achosion a gaiff eu cefnogi wedyn i hunanynysu a lleihau trosglwyddo.

Sut i gymryd rhan

Mae profi cymunedol eisoes ar y gweill mewn rhai rhannau o Gymru. Os oes gennych ddiddordeb mewn defnyddio profion asymptomatig neu Gasglu Cymunedol yn eich ardal, cysylltwch â Thîm Profi COVID-19 yn: Covid19.CommunityTesting@gov.wales

Rhagor o wybodaeth

Os oes gennych unrhyw gwestiynau am y fframwaith hwn neu os hoffech drafod profi cymunedol neu gasglu cymunedol, cysylltwch â Covid19.CommunityTesting@llyw.cymru

Lawrlwytho'r dudalen hon fel PDF . Maint Ffeil 115 KB.

Maint Ffeil 115 KB. Efallai na fydd y ffeil hon yn gyfan gwbl hygyrch.