Skip to main content

Cyflwyniad: lle bynnag y gallwch chi helpu, mae’ch angen chi

Fel gweithiwr proffesiynol iechyd a gofal cymdeithasol cwbl gymwys a phrofiadol sydd naill ai wedi gadael y proffesiwn fferylliaeth dros dro neu'n barhaol, mae angen eich cymorth ar frys ar eich cydweithwyr a'r gymuned leol i ymuno â'r frwydr yn erbyn COVID-19 mewn nifer o wahanol ffyrdd, nad ydynt o reidrwydd yn cynnwys gofal rheng flaen.

Mae’n bur debyg y bydd COVID-19 yn ychwanegu pwysau enfawr ar ein GIG a’n cyd-ddinasyddion. Mewn argyfyngau o'r fath, gall y Cyngor Fferyllol Cyffredinol ganiatáu cofrestriad dros dro i rai grwpiau mewn argyfyngau. Drwy gynnig dychwelyd i'r proffesiwn yn awr, byddwch yn gwneud mwy o wahaniaeth nag erioed o'r blaen - nid yn unig i gleifion, ond i gydweithwyr a'r gymuned ehangach.

Nid yw hyn yn golygu mynd yn ôl i'r fferyllfa neu ar y wardiau o reidrwydd - mae hefyd angen darparu presenoldeb digynnwrf a stoicaidd, fel y teimlir effaith hynny’n ymledu y tu hwnt i unrhyw leoliad iechyd neu ofal cymdeithasol. Mae llawer o'r cyhoedd yn bryderus ac angen sicrwydd. Gall eich arbenigedd helpu mewn cymaint o ffyrdd, felly hyd yn oed os ydych chi'n perthyn i grŵp yr ystyrir ei fod mewn mwy o berygl, gallwch barhau i gynnig cefnogaeth werthfawr drwy amrywiaeth o rolau mewn gofal eilaidd, cymunedol a sylfaenol.

Rydym yn gwerthfawrogi'n fawr yr amser a'r ymdrech rydych chi wedi ei roi i'r proffesiwn ac i'r GIG yn barod, ac rydym wedi rhoi popeth yn ei le i sicrhau bod ailymuno â ni yn hawdd ac yn ddiogel i chi. Gallwch ddewis faint o amser rydych chi'n ei gyfrannu ac rydych chi'n rhydd i roi'r gorau i weithio ar unrhyw adeg. Os dewch yn ôl at y GIG, bydd eich contract yn adlewyrchu telerau ac amodau safonol fel amddiffyniadau oriau gwaith, trefniadau tâl, a hawl i wyliau blynyddol.

Yn ddealladwy, bydd gennych chi gwestiynau pwysig i'w gofyn cyn gwneud eich penderfyniad, pa un ai a yw hynny'n ymwneud â'ch iechyd a'ch llesiant eich hun, indemniad proffesiynol, pensiynau neu dâl.

Bydd eich arbenigedd a'ch profiad yn cael eu gwerthfawrogi y tu hwnt i fesur ar yr adeg anodd hon.

Rydym wedi ceisio ateb llawer o'r rhain yma, ond os oes gennych chi ymholiadau pellach, cysylltwch â AIGC.CynlluniorGweithlu@llyw.cymru

A fyddaf yn cael fy nhalu? Os felly, faint a pha mor rheolaidd?

Fe'ch telir am unrhyw waith a wnewch mewn ffordd sy'n adlewyrchu'r cyfrifoldebau rydych chi’n eu hysgwyddo. Bydd fferyllwyr a thechnegwyr fferyllol sy'n dychwelyd i helpu yn y GIG yn cael eu talu yn seiliedig ar y rolau maent yn dod yn ôl i'w cyflawni. Gall hyn ddibynnu ar ba mor hir rydych chi wedi bod oddi ar y gofrestr a'r sgiliau penodol sydd gennych chi.  Mae’n bosibl y gofynnir i chi wneud gwaith yn unol â'r radd roeddech chi arni pan adawsoch y GIG, ac os felly byddech yn cael eich talu ar y radd honno.

Os ydych chi'n dychwelyd i fferylliaeth gymunedol, eich cyflogwr sy'n penderfynu ar delerau ac amodau, ond byddem yn disgwyl i chi gael eich talu ar yr un raddfa â fferyllwyr a thechnegwyr fferyllol eraill mewn rolau tebyg.

Beth yw'r trefniadau talu pensiwn ar gyfer staff sy'n dychwelyd i'r GIG i gynorthwyo gyda'r ymateb i COVID-19?

Mae’r llywodraeth yn cyflwyno deddfwriaeth frys mewn ymateb i COVID-19, sy’n cynnwys gwybodaeth bwysig am drefniadau pensiwn i staff ychwanegol y GIG. Mae'n darparu ar gyfer atal y rheol 16 awr sydd ar hyn o bryd yn atal staff sy'n dychwelyd i'r gwaith ar ôl ymddeol o Gynllun Pensiwn y GIG 1995 rhag gweithio mwy nag 16 awr yr wythnos, yn y pedair wythnos gyntaf ar ôl ymddeol. Mae hefyd yn darparu ar gyfer:

  • Atal y gostyngiad ar gyfer deiliaid statws dosbarth arbennig yng Nghynllun 1995
  • Y gofyniad i staff yng Nghynllun 2008 a Chynllun Pensiwn y GIG 2015 leihau eu cyflog pensiynadwy 10% os ydynt yn dewis ‘cymryd’ cyfran o’u buddion a pharhau i weithio

Gyda'i gilydd, bydd y mesurau hyn yn caniatáu i staff medrus a phrofiadol sydd wedi ymddeol o'r GIG yn ddiweddar ddychwelyd i'r gwaith, a staff sydd wedi ymddeol sydd wedi dychwelyd i'r gwaith yn barod i gynyddu eu hymrwymiadau os oes angen, heb atal eu buddion pensiwn.  

Mewn fferylliaeth gymunedol, mater i bob cyflogwr fydd trefniadau talu pensiwn. Rydym yn rhagweld y bydd y mwyafrif o fferyllwyr a thechnegwyr fferyllol sy'n dychwelyd i bractis cymunedol yn gwneud hynny ar sail hunangyflogedig.

Pryd fydd y mesurau hyn yn dod i rym?

Mewn sefyllfaoedd brys, mae gan y Cyngor Fferyllol Cyffredinol y pŵer i adfer fferyllwyr a thechnegwyr fferyllol ar y gofrestr ar unwaith, os oes angen.  Bydd y Cyngor yn adfer enw unrhyw fferyllydd neu dechnegydd fferyllol dros dro sydd wedi ymddeol yn ystod y tair blynedd diwethaf, i'r gofrestr oni bai eu bod yn dewis peidio â chael eu cofrestru.

Beth fydd yn digwydd pan na fydd angen y mesurau hyn mwyach?

Rhoddir cyfnod rhybudd o chwe mis i staff a chyflogwyr cyn y bydd y mesurau hyn yn peidio â bod yn berthnasol, ac ar yr adeg honno bydd adrannau perthnasol rheoliadau'r cynllun yn dod i rym eto. Gan hynny, caiff staff a chyflogwyr chwe mis o rybudd i ail-addasu eu patrymau gwaith.

Oes modd i mi helpu heb fod mewn rôl sy’n trin cleifion yn uniongyrchol?

Oes. Mae digon o gyfleoedd ar gyfer rolau nad ydynt yn wynebu cleifion, fel gweithio gyda GIG111.

Ble fyddaf yn cael fy lleoli/yw hi’n bosib y byddaf yn cael fy anfon i ran arall o’r wlad?

Lle bo modd, gofynnir i chi weithio mewn sefydliad lle’r ydych chi wedi gweithio o'r blaen neu lle mae gennych chi gysylltiad â’r fan honno yn barod. Efallai y bydd achosion prin lle byddwn yn gofyn a fyddech yn ystyried symud i ardal arall o ganlyniad i brinder difrifol yn y gweithlu, ond byddwn yn trafod hyn gyda chi ymlaen llaw.

A fydd gennyf yswiriant ac indemniad?

Os ydych chi’n gweithio i’r GIG, mae trefniadau ar waith yn barod i roi indemniad i unrhyw weithiwr proffesiynol sy'n gweithio mewn ymddiriedolaeth ysbyty neu feddygfa. Mewn fferylliaeth gymunedol bydd hyn yn fater i gyflogwyr.  Byddai disgwyl i chi fod ag yswiriant indemniad proffesiynol personol yn yr un modd ag y byddech wedi ei wneud o'r blaen

A fydd yn rhaid i mi dalu i fynd yn ôl ar gofrestr y Cyngor Fferyllol Cyffredinol?

Bydd eich arbenigedd a'ch profiad yn cael eu gwerthfawrogi y tu hwnt i fesur, felly does dim rhaid i chi dalu i ddychwelyd dros dro ar gofrestr y Cyngor Fferyllol Cyffredinol.

A fydd disgwyl i mi ailgyflawni proses werthuso neu ailddilysu?

Na, rydym yn gwerthfawrogi eich sgiliau a'ch profiad presennol, felly ni fydd hyn yn angenrheidiol.

A fydd angen cliriad arnaf gan y Gwasanaeth Datgelu a Gwahardd (DBS) - y Swyddfa Cofnodion Troseddol (CRB), gynt?

Bydd, ond os oes gennych chi Dystysgrif DBS ddiweddar neu os ydych chi wedi cynnal tanysgrifiad i'r Gwasanaeth Diweddaru DBS yna mae’n bosibl na fydd angen cyflwyno cais pellach. Gwneir asesiad gan eich sefydliad cyflogi, gan ddefnyddio canllawiau gan Gyflogwyr y GIG, i benderfynu a oes angen gwiriad pellach. 

Lle mae angen cais DBS newydd, mae'r DBS yn cynnig ymestyn cwmpas eu gwasanaethau i gynnwys gwiriad llwybr cyflym newydd o ran y rhestrau gwaharddedig oedolion a/neu blant. Bydd y trefniadau hyn yn galluogi cyflogwyr i recriwtio i weithgarwch rheoledig cyn cael y dystysgrif ddatgelu lawn, lle maent wedi cynnal asesiad risg ac wedi rhoi trefniadau monitro a goruchwyliaeth briodol ar waith.

Ni fydd yn ofynnol i chi dalu am wiriad DBS.

Mae gennyf gydafiachedd neu rwy’n brif ofalwr – a oes modd i mi weithio hefyd?

O ystyried y risg uwch o COVID-19 ymhlith y rhai sydd â chydafiachedd ac yn y boblogaeth oedrannus, byddem wrth gwrs yn cynghori yn erbyn dychwelyd i waith clinigol sy'n wynebu cleifion os ydych chi'n perthyn i'r grŵp hwn. Fodd bynnag, mae amrywiaeth o gyfleoedd mewn rolau nad ydynt yn wynebu cleifion rydym angen cymorth i’w cyflawni ar fyrder.

Beth os ydw i’n mynd yn sâl wrth weithio?

Os byddwch yn mynd yn sâl wrth weithio, dylech roi gwybod i’ch rheolwr llinell a rhoi’r gorau i weithio ar unwaith. Os ydych yn meddwl eich bod yn sâl o ganlyniad i COVID-19 o bosib, dylech ddilyn y canllawiau cenedlaethol sydd ar waith ar y pryd (hunanynysu yn ôl pob tebyg).

Beth os byddaf yn newid fy meddwl a ddim yn dymuno gweithio mwyach – wrth bwy dylwn i ddweud?

Mae croeso i chi newid eich meddwl ar unrhyw adeg. Os na fyddwch chi eisiau gweithio mwyach, dylech roi gwybod i’ch cyflogwr.

A fydd gofyn i mi weithio mewn maes gwaith anghyfarwydd o bosib?

Mater i chi a’ch cyflogwr fydd penderfynu lle’r ydych chi'n gweithio, ond bydd mewn man lle’r ydych chi'n gyffyrddus ac yn gymwys i weithio.

Rwy'n gweithio mewn rôl glinigol ran amser gydag ail rôl anghlinigol - beth yw'r camau nesaf i mi?

Trafodwch gyda'ch cyflogwyr o dan ba amgylchiadau y dylech chi atal eich ymrwymiadau anghlinigol dros dro er mwyn darparu rhagor o gymorth clinigol yn eich sefydliad sy'n eich cyflogi. Dylai'r cydbwysedd rhwng cynorthwyo gwasanaethau rheng flaen y GIG yn uniongyrchol a chyflawni gwaith busnes fel arfer sefydliadau gael ei gydbwyso'n ofalus ym mhob achos.

Am ba mor hir fydd fy angen i?

Mae’n debygol y bydd eich angen am gyfnod byr, ond ar hyn o bryd nid oes modd rhag-weld am ba hyd yn union. Cewch roi’r gorau i weithio ar unrhyw adeg. Mae Contractau'r GIG yn debygol o gael eu llunio am chwe mis gyda'r posibilrwydd o’u hymestyn.  Mewn fferylliaeth gymunedol byddwch chi'n gallu gweithio'n hyblyg os ydych chi'n hunangyflogedig neu i gytuno ar delerau ac amodau gyda'ch cyflogwr.

A fydd gen i gontract?

Os ydych chi'n gweithio yn y GIG, bydd gennych chi gontract sy'n adlewyrchu'r holl amddiffyniadau oriau gwaith, trefniadau tâl, hawl i wyliau blynyddol a sesiynau cynefino mewn ysbyty a ddarperir i weithwyr y GIG.  Mewn fferylliaeth gymunedol gallwch drafod hyn gyda'ch cyflogwr neu weithio ar delerau hunangyflogedig.

Pa ddogfennaeth fydd angen ei gwirio cyn i mi ddechrau gweithio? Oes modd gwneud hyn o bell?

Bydd rhaid cadarnhau pwy ydych chi ond bydd hyn yn broses gyflym gyda’ch adran AD leol.

A fydd gen i rota/a fydd angen i mi weithio nifer penodol o oriau?

Bydd eich oriau gwaith a'ch patrwm yn cael eu cytuno rhyngoch chi a'r adran neu'r fferyllfa lle’r ydych chi'n gweithio.

A fyddwch yn fy mhrofi am y coronafeirws?

Os byddwch yn datblygu symptomau, dilynir y canllawiau profi cenedlaethol.

A fyddaf i’n cael Cyfarpar Diogelu Personol os bydd angen?

Byddwch.

Beth sy’n digwydd os ydw i’n trin cleifion a fod gen y coronafeirws?

Cyn gynted ag y bydd achos o goronafeirws yn cael ei gadarnhau ymysg y staff, bydd yr aelod hwnnw’n cael ei dynnu o’r gwaith a dilynir trefniadau olrhain cyswllt.

Rwyf yn feichiog neu’n wrthimiwnedd. Pa hawliau sydd gen i er mwyn diogelu fy hun rhag haint yn y gwaith?

Credir nad oes risg uchel i blant na merched beichiog. Mae’n bosib iawn bod risg uwch i bobl wrthimiwnedd, yn dibynnu ar y rheswm dros y gwrthimiwnedd, math o gyffur, y dos ac ati. Bydd asesiad risg yn cael ei gynnal yn lleol ac fe’ch cynghorir i osgoi dod i gysylltiad â COVID-19, a allai olygu eich bod yn cael eich symud i rôl nad yw yn y rheng flaen. Mae angen cymorth ar frys arnom mewn amrywiaeth rolau nad ydynt yn wynebu cleifion.

Oes cyngor penodol ar gyfer clefydau cronig risg uchel eraill?

Mae risg uwch o gymhlethdodau a chyfradd marwolaethau uwch i bobl â chlefydau cronig ar y galon neu’r ysgyfaint. O ystyried y risg uwch o COVID-19 ymysg pobl yn y grwpiau hynny, byddem wrth gwrs yn cynghori yn erbyn dychwelyd i waith clinigol sy'n wynebu cleifion. Fodd bynnag, mae amrywiaeth o gyfleoedd mewn rolau nad ydynt yn wynebu cleifion rydym angen cymorth i’w cyflawni ar fyrder.

Sut gallaf wrthod os bydd gofyn i mi weithio y tu hwnt i fy ngallu clinigol?

Mae'r Cyngor Fferyllol Cyffredinol yn cydnabod y gallech fod yn bryderus ynghylch gweithio dan yr amgylchiadau heriol iawn hyn. Mae hwn yn gyfnod digynsail. Os bydd yr epidemig yn gwaethygu, mae'n debygol y bydd yn rhaid i glinigwyr weithio y tu allan i'w maes ymarfer arferol. Wrth benderfynu ar y dull gweithredu mwyaf diogel a gorau o dan yr amgylchiadau, rydym yn eich annog i ystyried:

  • Beth sydd o fewn eich gwybodaeth a'ch sgiliau
  • Diogelwch ac anghenion yr holl gleifion y mae gennych gyfrifoldeb tuag atynt
  • Lleihau'r risg o drosglwyddo ac amddiffyn eich iechyd eich hun

Os codir pryder ynghylch gweithiwr proffesiynol cofrestredig, bydd bob amser yn cael ei ystyried ar ffeithiau penodol yr achos, gan ystyried y ffactorau sy'n berthnasol i'r amgylchedd lle mae'r gweithiwr proffesiynol yn gweithio. Byddai'r Cyngor Fferyllol Cyffredinol hefyd yn ystyried unrhyw wybodaeth berthnasol am adnoddau, canllawiau neu brotocolau a oedd ar waith ar y pryd.

Rhannu’r dudalen hon