Eluned Morgan AC

Cyfrifoldebau Gweinidog y Gymraeg a Chysylltiadau Rhyngwladol.

Bywgraffiad

Cafodd Eluned Morgan ei geni ym 1967 yn Nhrelái, Caerdydd. Cafodd ei haddysg yn Ysgol Gyfun Gymraeg Glantaf. Enillodd ysgoloriaeth i Goleg Iwerydd a gradd mewn Astudiaethau Ewropeaidd o Brifysgol Hull. Bu'n gweithio fel ymchwilydd i S4C, Agenda a'r BBC.

Dechreuodd gyrfa wleidyddol Eluned yn 27 oed pan gafodd ei hethol fel aelod ieuengaf Senedd Ewrop ym 1994. Hi oedd y bumed merch yng Nghymru i gael ei hethol i rôl wleidyddol lawnamser, a'r gwleidydd llawnamser cyntaf yng Nghymru i gael babi tra oedd hi yn ei swydd. Cynrychiolodd Gymru ar ran y Blaid Lafur o 1994 i 2009. Yn y rôl hon, bu'n llefarydd Llafur ar ddiwydiant, gwyddoniaeth ac ynni, ac yn llefarydd ar ran y Grŵp Sosialaidd o 200 o bobl ar faterion yn ymwneud â Rheoli'r Gyllideb. Ysgrifennodd y Papur Gwyrdd ar ynni ar ran Senedd Ewrop ac arweiniodd drafodaethau'r Senedd ar y Gyfarwyddeb Drydan lle sicrhaodd hawliau newydd ar gyfer cwsmeriaid a mynnu bod Aelod-wladwriaethau'r UE yn mynd i'r afael â thlodi tanwydd.

O ddiwedd 2009 tan fis Gorffennaf 2013, gweithiodd fel Cyfarwyddwr Datblygu Busnes Cenedlaethol Cymru SSE (SWALEC), un o gwmnïau ynni mwyaf y DU. Yn ystod 2013-2016, gwasanaethodd Eluned Morgan fel Gweinidog yr Wrthblaid dros Gymru yn Nhŷ'r Arglwyddi, ac o 2014-2016 gwasanaethodd fel Gweinidog yr Wrthblaid dros Faterion Tramor. Cafodd ei gwneud yn aelod o Dŷ’r Arglwyddi yn 2011, a'i henw ffurfiol yw'r Farwnes Morgan o Drelái.

Etholwyd Eluned Morgan i'r Cynulliad Cenedlaethol ym Mai 2016 fel aelod rhanbarthol dros y Canolbarth a'r Gorllewin. Ym mis Tachwedd 2017, cafodd Eluned ei phenodi yn Weinidog y Gymraeg a Dysgu Gydol Oes. Ar 13 Rhagfyr 2018, cafodd ei phenodi yn Weinidog y Gymraeg a Chysylltiadau Rhyngwladol.

Cyfrifoldebau

  • Cysylltiadau Rhyngwladol
  • Masnach Ryngwladol
  • Hyrwyddo Cymru fel lleoliad i wneud busnes ac i fuddsoddi ynddo
  • Cymru yn Ewrop
  • Rhaglen Cymru o Blaid Affrica
  • Swyddfeydd Rhyngwladol Llywodraeth Cymru
  • Datblygu cysylltiadau â'r Cymry ar Wasgar
  • Digwyddiadau Mawr
  • Y Gymraeg, gan gynnwys goruchwylio a chydlynu polisi'r Gymraeg yn gyffredinol, swyddogaethau'r Gweinidog yn deillio o Fesur y Gymraeg 2011 a Chomisiynydd y Gymraeg  
  • Diwylliant, creadigrwydd a’r celfyddydau, gan gynnwys Cymru Greadigol 
  • Noddi Cyngor Celfyddydau Cymru, a'i gylch gwaith
  • Polisi darlledu 
  • Twristiaeth i Gymru a thwristiaeth o fewn Cymru, gan gynnwys marchnata a hyrwyddo Cymru fel cyrchfan i dwristiaid drwy Croeso Cymru a rheoleiddio'r diwydiant twristiaeth
  • Amgylchedd hanesyddol Cymru
  • Cadw
  • Gardd Fotaneg Genedlaethol Cymru
  • Amgueddfeydd ac Orielau Cenedlaethol Cymru
  • Llyfrgell Genedlaethol Cymru
  • Datblygu Archif Genedlaethol Cymru 
  • Deddfwriaeth ar eiddo diwylliannol a chynlluniau rhyddhad trethi nad ydynt wedi’u datganoli
  • Goruchwylio'r gwaith o ddosbarthu cyllid y Loteri yng Nghymru
  • Chwaraeon Elît
  • Chwaraeon cymunedol, gweithgareddau corfforol a gweithgareddau hamdden egnïol yng Nghymru, gan gynnwys noddi Cyngor Chwaraeon Cymru

Ysgrifennu at Eluned Morgan