Neidio i'r prif gynnwy

Beth yw hwn?

Mae'r “Cerdyn Gweithredu” hwn yn rhoi cyngor ar fesurau sy'n debygol o fod yn rhesymol i'w cymryd i leihau'r risg o’r coronafeirws mewn safleoedd manwerthu  

Dylid ei ddefnyddio wrth ystyried y dyletswyddau a nodir yn y Rheoliadau Cyfyngiadau Coronafeirws cyfredol ac ar y cyd â chanllawiau eraill (mwy cyffredinol).

Cyd-destun

Mae'r Cerdyn Gweithredu hwn yn ymwneud â'r mesurau y mae'n rhaid i safleoedd manwerthu eu cymryd, yn ôl y gyfraith, mewn ymateb i bandemig y coronafeirws.

Mae'n ofynnol i'r rhai sy'n uniongyrchol gyfrifol am y safleoedd, sef y Rheolwr Cyffredinol neu berchennog y busnes sy’n gweithredu o’r safle yn y rhan fwyaf o achosion, gymryd camau rhesymol i leihau'r risg y bydd pobl yn dod i gysylltiad â’r coronafeirws, a lledaenu'r feirws, ar y safle.

Fel sail ar gyfer penderfynu pa fesurau y dylid eu cymryd, rhaid i’r person cyfrifol gynnal asesiad penodol o'r risg a achosir gan y coronafeirws.

Mae'r Cerdyn Gweithredu yn tynnu sylw at y risgiau sy'n gysylltiedig yn gyffredinol â'r lleoliadau hyn ac yn ystyried pa fesurau rhesymol y gellid eu cymryd i liniaru'r risgiau hynny.

Rhaid i fesurau rhesymol a asesir, yn ddieithriad, fod yn bwrpasol i'r safle fel bod amgylchiadau lleol a barn gweithwyr yn cael eu hadlewyrchu.

Nid yw hon yn rhestr gynhwysfawr a gall mesurau rhesymol eraill na chyfeirir atynt yn yr adran mesurau rhesymol isod fod yn briodol.

Bydd camau gorfodi yn cael eu cymryd yn erbyn y manwerthwyr hynny y canfyddir eu bod yn torri eu cyfrifoldebau.

Risgiau penodol

Bydd y risgiau sy'n gysylltiedig â lleoliadau manwerthu yn amrywio'n sylweddol yn dibynnu ar y safle. Ond mae'n dal yn bwysig bod rheolwyr a pherchnogion busnesau manwerthu yn gwerthfawrogi nad yw'r pandemig ar ben o bell ffordd, a bod ganddynt ddyletswyddau cyfreithiol o hyd at ddiben lleihau’r risgiau sy’n gysylltiedig â’r coronafeirws.

Er y bydd risgiau'n amrywio o fewn safleoedd, bydd y risgiau canlynol yn nodweddiadol:

  • torfeydd yn ymgynnull dan do mewn ardaloedd fel tiliau a mannau casglu ac yn ffurfio ciwiau yn yr awyr agored wrth aros i fynd i mewn;
  • gorlenwi mewn mannau bach ac mewn mannau ag awyru gwael yn y safle, yn enwedig mewn lleoliadau llai, mewn eiliau cul, mewn ystafelloedd newid ar gyfer cwsmeriaid, ystafelloedd loceri staff ac ystafelloedd stoc sydd heb unrhyw awyru naturiol;
  • staff a'r cyhoedd, yn enwedig y rhai mwyaf agored i niwed, yn teimlo'n anniogel wrth siopa oherwydd diffyg cydymffurfiaeth â’r gofyniad cyfreithiol i wisgo gorchudd wyneb, gan staff, ymwelwyr a chwsmeriaid;
  • gorlenwi pan fydd gweithgareddau hyrwyddo fel sêl yn digwydd.

Pa fesurau rhesymol ddylwn i ystyried eu cymryd i leihau'r risg o ddod i gysylltiad â coronafeirws?

Er ei bod yn annhebygol y bydd yn bosibl lliniaru'r risgiau'n llwyr ym mhob safle, bydd mesurau sy'n rhesymol i’w cymryd, ac felly mae’n rhaid eu cymryd.

Dylech ystyried a yw’r mesurau  canlynol yn rhesymol i’w cymryd. Dylai'r mesurau a gymerwch gael eu llywio gan eich asesiad o'r risg y bydd y coronafeirws yn lledaenu ar eich safle a'i deilwra i'ch amgylchiadau penodol.  Mae Llywodraeth Cymru wedi llunio templed safonol ar gyfer asesiadau risg coronafeirws, ac mae rhagor o wybodaeth ar gael i'ch cefnogi gan yr Awdurdod Gweithredol Iechyd a Diogelwch (HSE).

Gwisgo gorchuddion wyneb

  • Sicrhau bod pobl sy'n bresennol – yn weithwyr a chwsmeriaid - yn cydymffurfio â'u rhwymedigaeth gyfreithiol i wisgo gorchudd wyneb.
  • Mewn safleoedd mwy, dylid ystyried cael personél diogelwch ger mannau mynediad i fonitro gwisgo gorchuddion wyneb.  Bydd hyn yn cyfleu neges bwysig i aelodau'r cyhoedd bod COVID yn parhau i fod yn fygythiad.  A bydd cael aelodau o staff diogelwch sydd wedi’u hyfforddi ar y rheng flaen yn cael gwared ar y bygythiad o gamdriniaeth i weithwyr manwerthu. 
  • Defnyddio’r system gyhoeddiadau i’r cyhoedd ac arwyddion clir i atgoffa pobl o'r mesurau rhesymol y mae'n rhaid eu cymryd

Atal gorlenwi/cyfyngu ar eich capasiti

  • Lleihau a monitro nifer y bobl a all fod y tu mewn i'ch safle ar unrhyw un adeg. Bydd cyfyngu ar niferoedd yn lleihau i ba raddau y bydd rhyngweithio corfforol agos yn digwydd, yn enwedig drwy leihau'r potensial ar gyfer gorlenwi.
  • Rheoli mannau mynediad ac ymadael er mwyn atal pobl rhag dod at ei gilydd. Defnyddio staff i reoli llif cwsmeriaid i’r desgiau talu os oes angen.
  • Gwasgaru pobl yn gyfartal ar draws y lleoliad fel nad ydynt yn ymgynnull mewn niferoedd anghymesur mewn un ystafell neu le.

Cadw eich safle'n lân

  • Glanhau trylwyr a rheolaidd gan ddefnyddio diheintydd mewn ardaloedd lle mae nifer fawr o bobl ac mewn mannau y bydd nifer uchel o bobl yn eu cyffwrdd fel cownteri, byrddau a dolenni drysau.
  • Gosod hylif diheintio dwylo mewn sawl lleoliad, yn enwedig mewn mannau mynediad ac mewn mannau allweddol eraill y bydd pobl yn eu cyffwrdd, a darparu peiriannau sebon awtomataidd, dŵr a thyweli papur mewn ystafelloedd ymolchi.
  • Glanhau tiliau talu rhwng aelodau o staff, gan ddefnyddio cynhyrchion glanhau priodol.
  • Sychu sgriniau cyffwrdd/bysellbadiau tiliau hunan-dalu yn rheolaidd – os yw'r rhain yn parhau i fod ar waith. Yn ddelfrydol, gwnewch hyn rhwng pob defnydd.

Rheoli'r defnydd o ystafelloedd newid ar gyfer cwsmeriaid

  • Cael aelod o staff ar waith i fonitro cadw pellter corfforol er mwyn sicrhau bod cwsmeriaid yn teimlo'n sicr o ran eu diogelwch.
  • Defnyddio marciau i osgoi creu tagfeydd neu ddefnyddio proses un-i-mewn-un-allan.
  • Cyfyngu'r defnydd o giwbiclau i un person ar y tro, ac eithrio pan fo angen cymorth penodol ar gwsmeriaid. 
  • Gadael bwlch o sawl munud rhwng cwsmeriaid yn defnyddio'r ciwbiclau.
  • Gwella awyru lle bo hynny'n bosibl.
  • Rheoli dillad a gafodd eu gwisgo i leihau'r cyswllt rhwng cwsmeriaid a staff.

Rheoli dychwelyd, cyfnewid a chasglu nwyddau

  • Sefydlu gweithdrefnau dychwelyd lle mae cwsmeriaid yn dychwelyd nwyddau i ardal ddynodedig.
  • Trefnu amseroedd casglu gwahanol i gwsmeriaid sy'n casglu eitemau, gyda system giwio ar waith i gynyddu pellter rhwng y rhai sy'n ciwio, a rhwng cwsmeriaid eraill ar y safle.
  • Annog prynu ac ad-dalu â chardiau digyffwrdd.
  • Trefnu mannau casglu a gadael nwyddau lle bo hynny'n bosibl, yn hytrach na throsglwyddo nwyddau o law i law.

Cynnig ac annog danfon nwyddau i’r cartref

  • Cynnig gwasanaethau danfon i’r cartref, gyda danfon nwyddau ar garreg y drws yn unig yn arferol.
  • Os bydd amgylchiadau'n golygu bod angen danfon nwyddau y tu mewn, bydd staff yn gwisgo gorchuddion wyneb ac yn cadw pellter corfforol.
  • Gyrwyr danfon nwyddau i ddefnyddio hylif diheintio cyn pob danfoniad.

Gofalu am eich staff

  • Gweithredu systemau i leihau cysylltiadau rhwng staff. Er enghraifft, trefnu amseroedd gwahanol ar gyfer shifftiau staff, amseroedd egwyl a dosbarthu nwyddau; gosod uchafswm ar gyfer ceginau, ystafelloedd staff, ystafelloedd loceri ac ardaloedd fel cysgodfeydd smygu.
  • Darparu gorchuddion wyneb neu gyfarpar diogelu personol arall i staff.
  • Codi rhwystrau ffisegol ger tiliau talu a desgiau cymorth gan ddefnyddio plastig hyblyg i ddarparu rhwystr rhwng y rhai sy'n gweithio ar y tiliau a'r cwsmeriaid.
  • Cau pob til talu arall lle mae'r tiliau talu'n agos at ei gilydd, gan gynnwys ar gyfer tiliau hunan-dalu.
  • Cefnogi hunanynysu ar gyfer aelodau o staff sy’n arddangos symptomau, staff sydd wedi cael prawf positif neu staff sydd wedi’u nodi’n gyswllt agos gan y gwasanaeth Profi, Olrhain, Diogelu (ac nid ydynt wedi’u heithrio oherwydd oedran) tan iddynt gael canlyniad prawf PCR negatif. Mae hunanynysu pan fydd person wedi cael prawf positif yn ofynnol yn ôl y gyfraith.
  • Annog staff i gael y ddau ddos o’r brechlyn COVID-19 a chael y brechlyn atgyfnerthu.
  • Hwyluso seibiannau golchi dwylo rheolaidd.

Helpu’r gwasanaeth Profi, Olrhain, Diogelu

  • Deall rôl system Profi, Olrhain, Diogelu GIG Cymru wrth fonitro a rheoli'r feirws.
  • Hysbysu staff na chaiff unrhyw un sy’n arddangos symptomau, sydd wedi cael prawf positif, yn aros am ganlyniad prawf neu y gofynnwyd iddo hunanynysu, fynd i mewn i'ch safle.
  • Cadw cofnodion a phatrymau gwaith staff i gefnogi Gwasanaeth Profi, Olrhain, Diogelu GIG Cymru.  

Cyfathrebu

Nid yw’r pandemig ar ben. Nid yw Lefel Rhybudd 0 yn golygu bod yr holl gyfyngiadau a gofynion wedi cael eu codi. 

Mae gennych rwymedigaeth gyfreithiol i ddarparu gwybodaeth i'r rhai sy'n dod i mewn neu'n gweithio ar y safle am sut i leihau'r risg o ddod i gysylltiad â’r coronafeirws. Mae hyn yn cynnwys, yn benodol, gwybodaeth i bawb sy'n bresennol am eu risg o ddod i gysylltiad â’r coronafeirws a nodwyd yn yr asesiad risg a'r mesurau sydd i'w cymryd i leihau'r risg hon.

Dylai hyn gynnwys cyfathrebu clir i atgoffa staff a chwsmeriaid o’r mesurau rhesymol gyda’r risgiau wedi’u hasesu sy'n ofynnol yn gyfreithiol a bod cymryd mesurau rhesymol yn ofyniad cyfreithiol, er ei fod wedi’i lywio gan yr asesiad risg, sydd hefyd yn ofyniad cyfreithiol. Argymhellir yn gryf bod y cyfathrebu hwn yn cael ei wneud drwy gyhoeddiadau sain rheolaidd, megis cyhoeddiadau i’r cyhoedd, arwyddion clir (e.e. arwyddion, tâp llawr neu baent) ar gyfer cyfyngiadau ar y nifer sy'n bresennol mewn ardal neu ystafell benodol neu farciwyr ymbellhau corfforol. 

Dolenni i ganllawiau allweddol

Lawrlwytho'r dudalen hon fel PDF . Maint Ffeil 107 KB.

Maint Ffeil 107 KB. Efallai na fydd y ffeil hon yn gyfan gwbl hygyrch.